သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ကုလလူ႔အခြင့္အေရး ကုိယ္စားလွယ္ေတြ႔ဆုံ


လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Lee

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Lee ဟာ ဒီေန႔မွာေတာ့ Cox’s Bazar မွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံၿပီး စခန္းတြင္းက အေျခအေနေတြ၊ ေနရပ္ျပန္ေရး အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုံစမ္းေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း ကုိယ္တုိင္ေတြ႔ခဲ့ၾကတဲ့ ဒုကၡသည္တခ်ဳိ႕က ေျပာပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ လတ္တေလာ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ေနရပ္ျပန္ေရး အစီအစဥ္အေပၚ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္စုံစမ္းထားတဲ့ မဆုမြန္က ေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၂ ႏုိင္ငံၾကားက Zero Zone ၾကားခံနယ္ေျမမွာ ရွိေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကုိ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆုံၿပီး ေနာက္တေန႔မွာပဲ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Lee ဟာ Cox’s Bazar မွာရွိတဲ့ အကူအညီေပးေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္တခ်ဳိ႕ကုိ ေတြ႔ဆုံခဲ့ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္က အေျခအေနေတြနဲ႔ ေနရပ္ျပန္မယ့္ အစီအစဥ္အေပၚ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြကုိ ေမးျမန္းခဲ့တာပါ။

ကုတူပေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေတြ႔ဆုံရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြထဲက တာ၀န္ရွိသူ တဦးလည္းျဖစ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္က ေက်ာင္းဆရာ တဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးမာမြတ္အာလီကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္လုိေပမဲ့ တုိက္ပဲြေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ လက္ရွိအစီအစဥ္အေပၚ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ လူ႔အခြင့္အေရး ကုိယ္စားလွယ္ထံ တင္ျပခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

"ပထမဆံုးေတာ့ အခုလက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕အေျခအေနကို ေမးခဲ့တယ္ ၊ ဒုတိယကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အေျခအေနကို ေမးခဲ့တယ္။ တတိယက ျပန္သြားႏိုင္မယ့္အေျခအေနကို ဘယ္လိုထင္သလဲဆိုတာ ေမးခဲ့တာေပါ့။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ နယ္စပ္မွာ တိုက္ပြဲေတြ စၿပီးျဖစ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒါ ျပန္သြားမယ့္ က်ေနာ္တို႔အစီအစဥ္ကို ေႏွာင္းလိမ့္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္ဆိုၿပီးတင္ျပခဲ့တယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ UNHCR နဲ႔ ထိုးထားတဲ့ MOU နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ကို ျပန္ေခၚဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတာလည္း က်ေနာ္တို႔ အဲဒီအျမင္ကိုလည္း လက္မခံဘူး က်ေနာ္တို႔ လိုလားခ်က္ေတြ ၊ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ အားလံုးကလည္း ပါတာမဟုတ္ဘူး အဲဒီေတာ့ လက္မခံႏိုင္ဘူးလို႔ေျပာထားၿပီးသားပဲ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔ ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ မေကာင္းဘူး က်ေနာ္တို႔အတြက္ စိုးရိမ္ရတယ္ဆိုတာကို သူ႔ကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။"

ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းမွာ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လတုန္းက ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA အစြန္းေရာက္အုပ္စုကုိ ျမန္မာလုံၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ေတြ လုိက္လံရွင္းလင္းရာက ေနာက္ဆက္တဲြ ဆိုသလုိ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကတာပါ။ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အမည္ကုိ တရား၀င္အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံမထားေပမဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကုိ ျပန္လည္ လက္ခံဖုိ႔ ကတိျပဳထားၿပီး၊ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) ေနာက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံတုိ႔နဲ႔ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာေတြကုိလည္း သီးျခားစီ လက္မွတ္ေရးထုိးထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြထဲက ပထမအသုတ္အျဖစ္ ၁၅၀ ေလာက္ကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလထဲမွာပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ စတင္ပုိ႔ေဆာင္ဖုိ႔ စီစဥ္ခဲ့ေပမဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ မျပန္ခ်င္ၾကတဲ့အတြက္ အစီအစဥ္ အထမေျမာက္ပဲ ျဖစ္ခဲ့ရတာပါ။ ဒုကၡသည္ေတြကေတာ့ လက္ရွိ စခန္းတြင္းမွာ ေနထုိင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြအျပင္၊ ေနရပ္ျပန္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး အပါအ၀င္ အေျခခံရပုိင္ခြင့္ေတြ အာမခံခ်က္ရဖုိ႔ လုိလားေၾကာင္း တင္ျပခဲ့ၾကတယ္လုိ႔လည္း လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့တဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ဦးအီစလံ က ေျပာပါတယ္။

"သူ႔ဘက္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေဆြးေႏြးခ်က္ တင္ျပခ်က္ေတြကို ယူၿပီးေတာ့ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ တင္ျပသြားမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းကိုလည္း တင္ျပသြားမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို ေျပာတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေနရပ္အျမန္ျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္၊ ႀကိဳးစားသြားမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာဆိုသြားတာရွိပါတယ္ခင္ဗ်။"

ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ရဲ႕ အစီရင္ခံ တင္ျပခ်က္ေတြဟာ မွ်တမႈမရွိဘူးဆုိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ ၀င္ေရာက္ခြင့္ေပးဖုိ႔ ျငင္းဆန္ထားပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း အထူးကုိယ္စားလွယ္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ထုိင္းႏုိင္ငံ စတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံေတြကုိ သြားေရာက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးေနတာပါ။

ဇန္နဝါရီလ ၁၄ရက္ေန႔က စတင္ခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီရဲ႕ ထိုင္းႏုိင္ငံနဲ႔ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ ႏုိင္ငံ ၁၁ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္အဆံုး ဇန္န၀ါရီလ ၂၄ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ဒါကာ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ က်င္းပမွာပါ။ အခု ခရီးစဥ္အတြင္း ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကိုေတာ့ ကုလ အထူးကိုယ္စားလွယ္က လာမယ့္ မတ္လ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ အႀကိမ္ ၄၀ ေျမာက္ ညီလာခံမွာ တင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG