သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕မွာ ျခင္ကတဆင့္ ဇီကာေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံမႈေတြ မ်ားလာတဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း က်န္းမာေရးတာ၀န္ရွိသူေတြက ဇီကာေရာဂါပိုး ကာကြယ္ေရး ႏိႈးေဆာ္ခ်က္ေတြကို ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆး၀ါးမရွိေသးတဲ့ ဒီေရာဂါပိုး ကို ျခင္ထူထပ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘယ္လို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္သလဲ - ေရွာင္ရန္/ေဆာင္ရန္ေတြက ဘာေတြရွိမလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မနႏၵာခ်မ္း က ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ေန႔စဥ္ သြားလာဆက္ဆံမႈေတြရွိတဲ့ စကၤာပူႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ - ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးတဦး အပါအ၀င္ ဇီကာေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူ ၁၅၀ ေက်ာ္သြားၿပီျဖစ္ၿပီး - ဇီကာေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူေတြထဲက တ၀က္ေလာက္ဟာ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏို္င္ငံေတြ လာတဲ့ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒီေရာဂါပိုးဟာ ျခင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေစတာေၾကာင့္ စကၤာပူႏုိင္ငံမွာေတာ့ ျခင္ႏွိမ္နင္းမႈေတြကို အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ေနတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း ဇီကာေရာဂါပိုးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတိေပးႏိႈးေဆာ္ခ်က္ေတြကိုက်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရတဲ့ ျဖစ္တတ္တဲ့ လကၡဏာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး - ဇီကာေရာဂါပိုးအေၾကာင္း ေဆးပညာေဆာင္းပါးေတြ ေတာက္ေလွ်ာက္ေရးသားေနတဲ့ ေဒါက္တာတင့္ေဆြက အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“ ေရာဂါလကၡဏာက သာမန္အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနက် တုတ္ေကြးနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ကိုတူပါတယ္။ ကိုယ္နည္းနည္းပူမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ အဆစ္အျမစ္ေတြ ကိုက္မယ္။ မစားခ်င္၊ မေသာက္ခ်င္ျဖစ္မယ္ ေနာက္ အေရျပားမွာ ေသခ်ာၾကည့္ရင္ အနီကြက္ေလးေတြ စသျဖင့္ ေပၚမယ္ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ တုတ္ေကြးလိုလကၡဏာ ခံစားရတာနဲ႔ သတိထားဖို႔ကေတာ့ လိုအပ္ရင္ ေဆးစစ္ရမယ္။ ေဆးစစ္မွသာလွ်င္ ေသခ်ာမယ္။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြျဖစ္ရင္ သူကလည္း ခုနက တုတ္ေကြးလိုပဲ ခံစားရမယ္။ သူကေန ေမြြးဖြားလာမယ့္ကေလး ေတြမွာ ဦးေႏွာက္ပိုင္းဆိုင္ရာ အထူးသျဖင္ေတာ့ ဦးေႏွာက္ေသးတယ္ဆိုတဲ ့ကေလးေတြ ေမြးဖြားႏိုင္တယ္ အကုန္လံုးေတာ့ မဟုတ္ဘူး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဦးေနာက္ေသးတဲ့ ကေလးေတြ ေမြးလာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အႏၱရာယ္ေပါ့။”

အထူးသျဖင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြ ဇီကာေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရရင္ ဦးေခါင္းေသးငယ္တဲ့ ကေလးငယ္ေတြ ေမြးဖြားႏုိင္တာလို အႏၱရာယ္လည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီရာဂါပိုးကို ေအးဒိစ္ျခင္အမ်ိဳးအစားက သယ္ေဆာင္တာျဖစ္ၿပီး - ဒီျခင္အမ်ိဳးအစားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အာရွမွာ အေတာ္ေလး ေပါပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျခင္ကတဆင့္တင္ မကဘဲ လူလူခ်င္း လိင္ဆက္ဆံမႈကေနလည္း ဇီကာေရာဂါပိုး ကူးစက္ႏုိင္တယ္ဆုိတာကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာရွိတဲ့ ေဆးပညာရွင္ေတြက ေတြ႔ရွိခဲ့ၾကတာပါ။ အဓိက ျခင္ကတဆင့္ ကူးစက္တတ္တာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ျခင္အကိုက္မခံရေအာင္ သတိထားဖို႔လိုၿပီး - ျခင္မေပါက္ပြားေအာင္လည္း ေနထုိင္ရာ ပတ္၀န္းက်င္မွာ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာ တင့္ေဆြက ဆိုပါတယ္။

“အေျခခံကေတာ့ ဒီျခင္က ေရၾကည္ေရသန္႔မွာ ေပါက္တဲ့ျခင္။ ဌက္ဖ်ားျခင္နဲ႔ ေျပာင္းျပန္။ ပန္းအိုးေရအိုး ေမာ္ေတာ္ကားတာယာေဟာင္း စသျဖင့္ ျခင္ေအာင္းတဲ့ ေနရာေတြကို မရွိေအာင္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္သင့္တယ္။ ေနာက္တခါ ေရမ်က္ႏွာျပင္ေတြမွာ ျခင္ပိုးေလာက္လန္းေတြကို ဆန္ခါလို ေရစစ္လိုမ်ိဳးနဲ႔စစ္သင့္တယ္ ။ ေနာက္တခါ ဒီျခင္ကို စားတဲ့ insect လိုမ်ိဳး၊ငါးလိုဟာမ်ိဳးေမြးျမဴတာေတြလည္း ရွိတယ္ ။ ေနာက္တခါ ျခင္ေထာင္နဲ႔ အိပ္တဲ့ဟာ ေဆးျဖန္းနည္းလည္း အမ်ားႀကီးလုပ္သင့္တယ္လို႔ အႀကံေပးခ်င္ပါတယ္။”

ဇီကာေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရရင္ ကုသႏုိင္တဲ့ ေဆး၀ါးလည္း မရွိေသးသလို၊ ကာကြယ္ေဆးလည္း မေပၚေသးတဲ့အတြက္ လူေတြအတြက္ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ၾကဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ၾသစေၾတးလ်၊ ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ ထုိင္၀မ္တို႔ကေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးေတြ စကၤာပူႏုိင္ငံကို ခရီးမသြားၾကဖို႔ သတိေပးထားတာပါ။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကလည္း ေလဆိပ္အ၀င္အထြက္ေတြမွာ ဇီကာေရာဂါပိုး စစ္ေဆးမႈ ေတြကို အေလးထားလုပ္ေဆာင္လာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စကၤာပူႏို္င္ငံနဲ႔ ေန႔စဥ္ ကူးလူးဆက္ဆံမႈေတြရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း အလားတူ လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္ လို႔ ေဒါက္တာ တင့္ေဆြက ဆိုပါတယ္။

“အထူးသျဖင့္ စကၤာပူႏိုင္ငံေပါ ့ေနာက္တခါ ထုိင္းေပါ့ ။ အဲဒီ ၂ ႏိုင္ငံကို ခရီးသြားတဲ့ အ၀င္အထြက္ရွိတဲ့လူေတြကို စစ္သင့္တယ္။ စစ္သင့္တဲ့အခါမွာ စစ္တယ္ဆိုတာက ပထမ ဆန္ခါတင္အဆင့္ကေတာ့ လြယ္ပါတယ္။ ကိုယ္ပူေနလား ဖ်ားေနလားဆိုတာနဲ႔ အရင္စစ္သင့္တယ္။ ေနာက္တဆင့္က်မွတခါ ဇီကာဆိုတာ ဇီကာနဲ႔ ပတ္သက္ထားတဲ့ စစ္ေဆးနည္းကို သြားရမယ္။ အဆင့္ဆင့္ေပါ့ ။ အဲဒီေတာ့ ခရီးသြားဖို႔ မသြားဖို႔ တားျမစ္တာအျပင္ သြားလာတဲ့လူေတြ ေရာက္လာတဲ့လူေတြ ကုိယ့္ႏိုင္ငံသားမွ မဟုတ္ဘူး ၊ အဲဒီႏိုင္ငံကေနလာတဲ့ ေလေၾကာင္းအ၀င္မွန္သမွ် စစ္ေဆးမႈ စသင့္ေနၿပီလို႔ က်ေနာ္ အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုလည္း ကူးစက္လာႏုိင္တဲ့ ဇီကာေရာဂါပိုးအေၾကာင္း ျပည္သူေတြ ပိုမို သိရွိ သတိထားမိလာေအာင္၊ ႏိုးၾကားမႈရွိလာေအာင္ အစိုးရအပါအ၀င္ တာ၀န္ရွိသူေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ အခုထက္ပိုၿပီး အသိပညာေပးမႈ၊ ႏိႈးေဆာ္မႈေတြကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္သလို၊ ျခင္ႏွိမ္နင္းမႈေတြကိုလည္း စီမံကိန္းခ် ေဆာင္ရြက္သင့္ၿပီလုိ႔ ေဒါက္တာ တင့္ေဆြက အႀကံျပဳခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG