သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္အေရး ေဒၚစု ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပိုေဆြးေႏြးသင့္


ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ။ (မတ္ ၁၄-၂၀၁၂)

ရခိုင္ျပႆနာနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝန္းနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈေတြ ပိုလုပ္သင့္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell က တိုက္တြန္း လုိက္ပါတယ္။ Bangladesh ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးေနၾကသူေတြ တေန႔တျခားပိုၿပီး တိုးလာေနခ်ိန္မွာ ဒီျပႆနာကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္သင့္သလဲဆိုတာ အေမရိကန္ အသံလႊင့္ဌာနတခုျဖစ္တဲ့ npr မွာေဆြးေႏြးစဥ္မွာ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Mitchell ကခုလိုေျပာၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာအေပၚ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ တံု႔ျပန္ပံုကစလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အၾကမ္းဖက္ဝါဒအေျခခံတဲ့ အႏၱရာယ္႐ွိလာႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ေဆြးေႏြးထားတဲ့ အစီအစဥ္ကေန မစုျမတ္မြန္က ေကာက္ႏႈတ္တင္ျပပါမယ္။

Bangladesh ႏိုင္ငံဘက္ကိုထြက္ေျပးေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ သိန္းနဲ႔ခ်ီ႐ွိေနၿပီလို႔ ကုလသမဂၢက ေျပာေနခ်ိန္မွာ ဒီျပႆနာႀကီးကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္သင့္သလဲ ဆိုတာကို အေမရိကန္မွာ ၾသဇာေညာင္းတဲ့ National Public Radio, npr, ေရဒီယို အသံလႊင့္ဌာနရဲ႕ အစီအစဥ္ တခုမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ဒီလူေတြဟာ သူတို႔ကိုသူတုိ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ေခၚေပမဲ့ ျမန္မာဘက္ကေတာ့ ဘဂၤါလီ ဒါမွမဟုတ္ ရခိုင္ျပည္နယ္က မူဆလင္ေတြလုိ႔ပဲ သတ္မွတ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ျပႆနာအတြက္ ေရ႐ွည္ခံတဲ့ အေျဖရ႐ွိႏိုင္ဖုိ႔ အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက အရင္ထဲက တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ ႀကိဳးစား လုပ္လာခဲ့တယ္လို႔ ပင္တိုင္ေဆြးေႏြးသူတေယာက္ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell ကေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကျပႆနာေတြကို ျပည္ပကေနဝင္ေရာက္ ေျဖ႐ွင္းရမွာ မဟုတ္ဘဲ ျပည္တြင္းမွာ သူတုိ႔ဘာသာ အေျဖ႐ွာရမွာျဖစ္တယ္ဆိုတာကို သံအမတ္ႀကီးေဟာင္းက ေထာက္ျပေျပာခဲ့ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပတ္ျပတ္သားသား ရပ္တည္ျခင္းမ႐ွိဘူးဆိုတဲ့ ေဝဖန္မႈေတြ ႏိုင္ငံတကာမွာထြက္ေပၚေနပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell ကသူ႔ရဲ႕သေဘာထားကုိ ခုလိုေျပာပါတယ္။

"ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တရားနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ယံုၾကည္ခ်က္အတိုင္း စဲြစဲြၿမဲၿမဲလုပ္တတ္တဲ့အေပၚမွာ ကၽြန္ေတာ္သံသယျဖစ္စရာဘာမွ မ႐ွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံထဲမွာ သူဘယ္လိုအေျခအေနရင္ဆိုင္ေနရသလဲဆိုတာကို သေဘာေပါက္ထားဖုိ႔လိုတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ သူရင္ဆိုင္ႀကဳံေတြ႔ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြက သိပ္ကိုႀကီးမားပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔က ႏုိင္ငံေရးသမားတေယာက္အေနနဲ႔။ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္အေနနဲ႔။ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ေနရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အထင္ေတာ့ သူ႔အေပၚ ေဝဖန္ျပစ္တင္ေနၾကတာ သိပ္မ်ားတယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။ အရင္အစိုးရေတြလက္ထက္က ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အခုပိုဆိုးလာတဲ့ ကိစၥေတြအတြက္ သူေဝဖန္ခံေနရပါတယ္။ ဒါေပမ့ဲ သူ႔အေနနဲ႔လည္း ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္တာေတြ ပိုလုပ္သင့္တယ္ ထင္ပါတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဖက္က စာနာတဲ့အျမင္နဲ႔ ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။ အဲဒီလို မလုပ္ရင္ ဒါကိုသူ႔ဘက္က ဂ႐ုမစိုက္ဘူးဆုိၿပီး လူေတြက ေကာက္ခ်က္ခ်ၾကပါလိမ့္မယ္။ သူ႔ဖက္က ဂ႐ုမစိုက္ဘူးဆိုတာေတာ့ လံုးဝမဟုတ္ဘူးဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္အေသအခ်ာေျပာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔လုိေဆြးေႏြးေျပာႏုိင္စြမ္း႐ွိသူတေယာက္က လက္႐ွိမွာေတာ့ ေဆြးေႏြးေျပာတဲ့အပိုင္းမွာ အားနည္းေနပါတယ္။"

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ဖိႏွိပ္ခံေနရတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရတယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာက ျမင္ေနခ်ိန္မွာ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ တံု႔ျပန္မႈ အားနည္းတယ္လို႔ ေဝဖန္မႈေတြလည္း ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ ဒါကိုလည္း npr အစီအစဥ္မွာ ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ The Atlantic မဂၢဇင္းက သတင္းေထာက္ Julia Ioffe ကသူ႔ရဲ႕အျမင္ကို ခုလိုေဆြးေႏြးပါတယ္။

"ကမာၻတဝန္းက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြကို သိပ္အဓိကမထားတဲ့ အေမရိကန္အစုိးရလက္ထက္မွာ အခုျဖစ္ေနတာပါ။ အေမရိကန္အေရးက ပထမဦးစားေပးျဖစ္တယ္။ တျခားအစုိးရေတြက သူ႔ျပည္သူေတြကို ဘာလုပ္ေနသလဲဆိုတာ ဂ႐ုမစိုက္ဘူး။ ေနာက္တခ်က္က အက်ဳိးစီးပြားေတြ သေဘာတူညီခ်က္ေတြက ပထမ။ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥက အဲဒီေနာက္ကမွ လိုက္ေနပါတယ္။"

NBC သတင္းဌာနက အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ စစ္ေရးဆိုင္ရာ သတင္းေထာက္ Courtney Kube ကေတာ့ သမၼတ Donald Trump ဟာ အစၥလာမ္ဘာသာနဲ႔ မြတ္ဆလင္ေတြကို မႀကိဳက္သူျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ေထာက္ျပေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာျပႆနာကို အိမ္နီးခ်င္း Bangladesh အစိုးရရဲ႕ ကိုင္တြယ္ပံုနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ေတာ့ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Mitchell ကခုလုိသံုးသပ္ေဆြးေႏြးပါတယ္။

"ဘဂၤလားေဒ႐ွ္႕အစိုးရဘက္က ကိုင္တြယ္ပံုက သိပ္ေက်နပ္စရာမ႐ွိလွပါဘူး။ သူ႔တို႔ဘက္ကလည္း ဒုကၡသည္ေတြကို လက္မခံခ်င္ပါဘူး။ သူတုိ႔ကုိ ဒုကၡသည္ေတြအျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာအဖဲြ႔အစည္းေတြ။ ကုလသမဂၢအဖဲြ႔အစည္းေတြက သတ္မွတ္ေနတာကို မလိုလားပါဘူး။ Bangladesh လိုမဖြံ႔ၿဖိဳးတဲ့ ႏုိင္ငံတခုအတြက္လည္း ဒီျပႆနာႀကီးက ႀကီးမားတဲ့ ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ နယ္စပ္မွာ ၁ သိန္း ၂ သိန္း ၃ သိန္းေလာက္ေရာက္ေနတာ သူတို႔အတြက္လည္း သိပ္ကိုခက္ခဲေစပါတယ္။ ေနာက္ Bangladesh ႏိုင္ငံထဲမွာလည္း အစြန္းေရာက္အဖဲြ႔ေတြျပႆနာစုိးရိမ္စရာ႐ွိေနေတာ့ ဒီလုိအေျခအေနကေန အစြန္းေရာက္သမားေတြကို အားက်တာမ်ဳိးျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။"

႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ေတြ Bangladesh ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးေနရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား႐ွိေပမ့ဲ လက္႐ွိျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမွာေတာ့ စစ္တပ္ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ Mr. Mitchell ကေျပာပါတယ္။ ျမန္မာနယ္စပ္က လံုၿခံဳေရးစခန္းေတြအေပၚ ႐ုိဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္သမားေတြဖက္က အရင္ ဝင္တိုက္ခဲ့တဲ့အတြက္ စစ္တပ္က အင္အားသံုး တံု႔ျပန္တာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ေဆြးေႏြးပါတယ္။

ခုလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘာသာကိုးကြယ္သူ လူနည္းစုေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ေနမယ္ဆိုရင္ အဲဒီသူေတြနဲ႔ သူတုိ႔အေပၚ သနားစာနာသူေတြ အစြန္းေရာက္စိတ္ေတြျဖစ္ လာႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးပြဲအစီအစဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနခ်ိန္မွာ ေသာတ႐ွင္ တေယာက္က မွတ္ခ်က္ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကို Derek Mitchell က ခုလို တံု႔ျပန္ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

"ဒီကိစၥဟာ သိပ္ကိုစိုးရိမ္စရာကိစၥႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ႐ွိေနတုန္းက အစြန္းေရာက္မႈေတြျဖစ္လာႏိုင္တယ္ဆိုတာ ျမန္မာအစိုးရကုိ ႐ွင္း႐ွင္းပဲ သတိေပးခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စစ္ေသြးႂကြေတြရဲ႕အႏၱရာယ္ မ႐ွိေသးေပမဲ့ ဒီလိုဆက္ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္းမွာ ျဖစ္သလို အစြန္းေရာက္ဝါဒကို အားက်သူေတြကို အားေပးသလိုျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တခ်က္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သိထားသင့္တာက ျမန္မာဟာ IS စစ္ေသြးႂကြေတြရဲ႕ အႏၱရာယ္ စုိးရိမ္စရာတိုးလာတဲ့ အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွေဒသထဲမွာ ႐ွိပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပိုင္းမွာ ဆိုရင္ IS နဲ႔ဆက္ႏြယ္တဲ့ စစ္ေသြးႂကြေတြ ေခါင္းေထာင္လာတယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာ တိုက္ခိုက္ခဲ့သူေတြက သူတုိ႔ေနရပ္ေတြျပန္လာေနၾကတယ္။ တိုက္ေရးခိုက္ေရး သင္တန္းေတြ သူတုိ႔ရလာခဲ့ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏို္င္ငံကိစၥက ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာပဲ ေနမွာမဟုတ္ပါဘူး။ တျခားႏိုင္ငံေတြဆီကိုပါ ကူးစက္ပါတယ္။"

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ Derek Mitchell ျဖစ္ပါတယ္။ လက္႐ွိမွာေတာ့ သူဟာ အေမရိကန္အေျခစိုက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး Institute, USIP, ရဲ႕အာ႐ွအစီအစဥ္ဆိုင္ရာ အႀကီးတန္းအႀကံေပးတာဝန္ကို ယူထားပါတယ္။ ပထဝီအေနအထားအရ အေရးပါတဲ့ေနရာမွာတည္႐ွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရခိုင္ျပည္ျပႆနာကိုေျဖ႐ွင္းႏိုင္ၿပီး ဒီမိုကေရစီစနစ္ခိုင္မာ တည္ၿငိမ္မယ္ဆိုရင္ ေဒသတြင္းနဲ႔ အေမရိကန္အတြက္ အက်ဳိး႐ွိတယ္လုိ႔ Mr. Mitchell ကေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG