သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဂုဏ္ျပဳဆုမ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေဒၚစုသေဘာထားအေပၚ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတို႔အျမင္


Royal College of Surgeons of Edinburgh ကခ်ီးျမွင့္တဲ့ ေက်ာင္းရဲ႕ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ဆုကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လက္ခံယူခဲ့စဥ္ ( February 10, 2015)

ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ႏုိင္ငံတကာက ေပးထားတဲ့ဆုအမ်ားစုဟာ သူ႔တေယာက္ထဲအတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး ေပးအပ္တယ္ဆုိတာထက္ စစ္အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေရး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ျပန္လည္ ရရွိေရးတုိ႔အတြက္ ဦးေဆာင္ႀကိဳးပမ္းသူအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ ခ်ီးျမႇင့္တာျဖစ္ၿပီးေတာ့ မိတ္ျဖစ္ေဆြျဖစ္သေဘာနဲ႔ ေပးခဲ့တာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဒီမုိကေရစီအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူ႔ကုိ ေပးထားတဲ့ဆုေတြကုိ ျပန္႐ုပ္သိမ္းျခင္း၊ မ႐ုပ္သိမ္းျခင္းဟာ အေရးမႀကီးတဲ့သေဘာ ဂ်ပန္အေျခစုိက္ NHK သတင္းဌာနနဲ႔ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခန္းအတြင္း ေျဖၾကားခဲ့တဲ့အေပၚ အဲဒီလုိ တုံ႔ျပန္ ေျပာဆုိၾကတာပါ။ အျပည့္အစုံကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပထားပါတယ္။

ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ဒီမုိကေရစီ အေရးေတာ္ပုံႀကီးမွာ စတင္ ပါ၀င္လာတဲ့အခ်ိန္ကစလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ျပည္တြင္း ဒီမုိကေရစီအေရး လႈပ္ရွားသူေတြက သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတာပါ။ အဲဒီေနာက္ သူ႔အေပၚ လူထုရဲ႕ ေထာက္ခံအားေပးမႈ ႀကီးမားတဲ့အရွိန္နဲ႔အတူ စြန္႔လြတ္ အနစ္နာခံမႈေတြေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာကပါ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့တာပါ။

စစ္အာဏာရွင္ေအာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပားျပား၀ပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ မေၾကာက္မရြံ႕ဘဲ ဒီမုိကေရစီအေရးကုိ တစုိက္မတ္မတ္ ႀကိဳးစား လုပ္ေဆာင္မႈေတြကုိ ခ်ီးက်ဴး ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ႏုိဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုနဲ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက အရပ္သားတဦးကုိ ခ်ီးျမႇင့္တဲ့ အျမင္ဆုံးဆုတခုျဖစ္တဲ့ Congressional Gold Medal ဆု အျပင္ ႏုိင္ငံတကာက အထင္ကရ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီအေရးဆုိင္ရာ ဆုေတြ၊ ကမၻာ့ႏုိင္ငံႀကီးေတြက ခ်ီးျမင့္တဲ့ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ႏုိင္ငံသားဆုနဲ႔ တျခား ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆုေတြ အမ်ားအျပားကုိ လက္ခံရရွိခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ မႏွစ္ ၾသဂုတ္လက ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက ႏွိမ္နင္းစဥ္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ရာက တဘက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္ကုိ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ခဲ့ရတဲ့အျပင္ အဲဒီလုိ ထြက္ေျပးေအာင္ လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဘက္က တမင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ လုပ္ခဲ့တယ္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚလာေပမယ့္ အစုိးရအႀကီးအကဲ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ အဲဒါကုိ ေျပလည္ေအာင္ အခ်ိန္မီ ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းျခင္း မရွိတာေၾကာင့္ သူ႔ကုိေပးထားတဲ့ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆုတခ်ဳိ႕ကုိ ႏုိင္ငံတကာက အခုႏွစ္အတြင္းမွာ ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာေနတာပါ။

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံအေျခစုိက္္ NHK သတင္းဌာနနဲ႔ ေအာက္တုိဘာလ ၆ ရက္ေန႔မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းခန္းအတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆုေတြ ဂုဏ္ျပဳတာေတြကုိ အေလးမထားေၾကာင္း၊ ႏုိဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုကုိ ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာမွာ ေတာင္းဆုိတာေတြ ရွိေနတဲ့အေပၚ အေရးတႀကီး စဥ္းစားရမယ့္ကိစၥမဟုတ္တဲ့သေဘာ ျပန္လည္ တုံ႔ျပန္ခဲ့တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက ရွစ္ေလးလုံး ဒီမုိကေရစီအေရးေတာ္ပုံမွာ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိ ေနာ္ေ၀းႏုိင္ငံမွာ အေျခစုိက္ ေနထုိင္ေနတဲ့ ကုိျမင့္ေအးကေတာ့ အဲဒီဆုေတြဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တေယာက္ထဲအတြက္မဟုတ္ဘဲ ဒီမုိကေရစီအေရးေတာ္ပုံႀကီး တခုလုံးအတြက္ ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့ျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္႔အျမင္ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚမွာေပးထားတဲ့ ဆုေတြက တကယ္တမ္းက်ေတာ့ လူပုဂၢဳိလ္အားျဖင့္ေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေပါ့။ အႏွစ္သာရအားျဖင့္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နားလည္ခဲ့တာကေတာ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေရးအတြက္ တဖက္တလမ္းကေန ပံ႔ပိုးခဲ့ၾကတာေပါ့ေနာ္ ။ ဒီလိုပံ႔ပိုးတဲ့ေနရာမွာ ဒီလိုမ်ိဳး စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ခ်ဳပ္ၿငိမ္းတဲ့ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားေနတဲ့လူေတြရဲ႕ ေနာက္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္လႈပ္ရွားေနတဲ့လူေတြရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ ထိုက္တန္မွ ရတာေပါ့ေနာ္။ မထိုက္တန္တဲ့လူကေတာ့ ဘယ္သူမွ ဒီဆုကို ရခဲ့တာမဟုတ္ဘူး ။ အဲလိုမ်ိဳး ထုိက္တန္တယ္၊ မထိုက္တန္ဘူးဆိုတဲ့ ကိစၥေတြက်ေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အဲဒီကာလေတြမွာ ေနအိမ္မွာ အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ေနတယ္။ အဲလိုက်ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ သူဟာ ဒီလိုႀကိဳးပမ္းမႈအတြက္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ေနတာျဖစ္တယ္ သူဟာ ဒီဆုေတြနဲ႔ ထိုက္တန္တယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ျပင္ပမွာ ျမန္မာျပည္ကေန ေရာက္ေနတဲ့သူေတြ၊ ဒီမိုကေရစီအေရး activist ေတြ၊ လႈပ္ရွားေနတဲ့လူေတြအပါအ၀င္ ၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြ ဥပမာအားျဖင့္ Amnesty International လို တျခားတျခားေသာ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံေတြက ဒီမိုကေရစီအေရးကို ပံ႔ပိုးကူညီတဲ့အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ လူပုဂၢဳိလ္ေတြကေနၿပီးေတာ့ ဒီဆုကို ရသင့္ပါတယ္ဆိုၿပီး ႀကိဳးပမ္းလႈပ္ရွားေပးခဲ့ၾကရတဲ့ အခန္းက႑ေတြရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္ျမင္တာက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာေနတာက ဒီဆုေတြေပးခဲ့တယ္ဆိုတာက မိတ္ျဖစ္ေဆြျဖစ္ေပးခဲ့တယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ မျမင္ဘူးေပါ့ေလ။ ဒီမိုကေရစီအေရးထဲမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ပတ္သက္ခဲ့တဲ့ လူတေယာက္အေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီမုိကေရစီအေရးလႈပ္ရွားမႈအတြက္ေတာ့ အမ်ားႀကီးနစ္နာမႈရွိတယ္လို႔ျမင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီဆုေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔က ခြန္အားယူၿပီးေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ရဲ႕ ဆိုးယုတ္တဲ့ဟာေတြကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ရတာျဖစ္တယ္။ ဒီႀကိဳးပမ္းမႈေတြက အလဟသတ္မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး က်ေနာ္ျမင္တာက။ ဒီက်ေနာ္တို႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရတာေတြအတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရတယ္ေပါ့ေနာ္။"

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့တဲ့ ဆုအေတာ္မ်ားမ်ားကုိ အဲဒီလုိ ခ်ီးျမႇင့္ဖုိ႔အတြက္ သက္ဆုိင္ရာ လူပုဂၢဳိလ္နဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးက အခ်ိန္ယူ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရတယ္ဆုိတာကုိလည္း ကုိျမင့္ေအးက ေျပာျပပါတယ္။

"အခုဒီ ရုပ္သိမ္းတာ မရုပ္သိမ္းတာကို က်ေနာ္ဆိုလိုတာမဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ အိႏိၵယမွာ ေနခဲ့စဥ္ကာလမွာလည္း Nehru ဆုတို႔ ဆိုတာကလည္း က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္မဟုတ္ေသာ္လည္း အိႏိၵယမွာ ေနခဲ့တဲ့ ဒီမိုကေရစီအေရးလႈပ္ရွားတဲ့ သူေတြ၊ အိႏိၵယမွာရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီအေရးကို ပံ႔ပိုးကူညီတဲ့သူေတြရဲ႕ ေဒသခံအဖြဲ႔အစည္းေတြ လူပုဂၢဳိလ္ေတြက ႀကိဳးပမ္းေပးခဲ့လို႔ ဒီဆုေတြက ရရွိခဲ့တာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က စစ္တပ္နဲ႔ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး အက်ပ္အတည္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ သူက ဒီဆုနဲ႔မထိုက္တန္ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ဒီလိုရုပ္သိမ္းတယ္ဆိုၿပီး ေၾကညာေနပါတယ္ အဲဒီေတာ့ သူ႔အက်ပ္အတည္းကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နားလည္တယ္၊ သို႔ေသာ္ NHK နဲ႔ ေတြ႔တဲ့ အင္တာဗ်ဴးမွာ သူေျပာခဲ့သလိုမ်ိဳး အေလးအနက္မထားဘူးဆိုတာ က်ေနာ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီလိုဆုေတြရုပ္သိမ္းတာ အေလးအနက္ထားသင့္တဲ့ ကိစၥလို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။"

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ အဲဒီလုိ ဆုေတြ ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့ျခင္းဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီ လႈပ္ရွားမႈႀကီးအတြက္ အားတခုျဖစ္ခဲ့သလုိ လႈပ္ရွားမႈႀကီး ေရွ႕ေရာက္ေရးအတြက္ အဲဒီဆုေတြက အေထာက္အကူ ျပဳခဲ့တယ္လုိ႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါတီကုိယ္စားျပဳ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံခဲ့ရၿပီး ျပည္ပမွာ ဒီမုိကေရစီအေရးကုိ ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ ေဒါက္တာတင့္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

အခုလုိ ႏုိ္င္ငံတကာက ဆုေတြကုိ ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းေလာက္တဲ့အထိ ျဖစ္လာတာဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနကုိ ႏိုင္ငံတကာက နားလည္သေဘာမေပါက္ၾကလုိ႔ဆုိတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ေျပာဆုိမႈကုိ သေဘာတူေၾကာင္း ေဒါက္တာ တင့္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္ျမင္တာကေတာ့ ၂ ခ်က္ေပါ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဒီကေန႔အေနအထားနဲ႔၊ ဆုေတြအေပၚမွာ ျမင္တဲ့အျမင္ကေတာ့ သူဟာ ဒီဆုေတြအတြက္ ဂရုစိုက္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းနဲ႔ အေျခအေန အခ်ိန္အခါက သူနဲ႔ သိပ္မသင့္လို႔ ဒီလိုခပ္ေပ့ါေပါ့ေျပာသလားလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္ခင္ဗ်။ သူေျပာတဲ့အထဲမွာ ဒီခင္မင္မႈဆိုတဲ့ ကိစၥေပါ့ေနာ္ ၊ မိတ္ေဆြျဖစ္မႈေတြ၊ နားလည္မႈေတြ ေနာက္အခုျဖစ္တဲ့ ကိစၥကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္တဲ့အေရးအခင္းအေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာက နားလည္မႈမျပည့္စံုဘူး ဆိုတာကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္က ၀န္ခံတယ္၊ ထုတ္ေျပာသလို က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူအမ်ားစုကလည္း ဒီအတိုင္းပဲ သိၾကပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကေတာ့ မွန္တယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ ဒီဆုေတြအတြက္ ေဒၚစုက သိပ္ၿပီးေတာ့ အေလးမထားအားဘူးလို႔ ေျပာလိုက္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ျပည္ပမွာေပါ့ေနာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဆုရေရးအတြက္ ႀကိဳးစားလံုးပန္းေနၾကတဲ့လူေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ခံစားခ်က္ တမ်ိဳးေတာ့ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ၿခံဳၿပီးၾကည့္ရင္ေတာ့ ဒီဆုေတြေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈႀကီးရခဲ့တယ္။ ဒီလိုဆုေတြ ျပန္ရုပ္လို႔ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲဟာ ေနာက္ဆုတ္သြားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။"

ကေနဒါႏုိင္ငံက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ခ်ီးျမႇင့္ထားတဲ့ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ႏုိင္ငံသားဆုကုိ ေအာက္တုိဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာ တရား၀င္ ျပည္လည္ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒီမုိကေရစီအေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားမႈေတြကုိ ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ Scotland ႏုိင္ငံ၊ Aberdeen ၿမိဳ႕ေတာ္ေကာင္စီနဲ႔ Amnesty International – Aberdeen အဖြဲ႔ခြဲတုိ႔က Hazlehead ပန္းျခံအတြင္းမွာ စုိက္ထူထားတဲ့ ေၾကးသြန္းအမည္ျပားကုိ ျဖဳတ္ခ်ဖုိ႔ စက္တင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ ဆုံးျဖတ္တာ၊ စေကာ့တလန္ႏုိင္ငံ Edinburgh ၿမိဳ႕က ခ်ီးျမင့္ထားတဲ့ Freedom of Edinburgh ဆုကုိ ၾသဂုတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့သလုိ အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံ Dublin ၊ Newscastle နဲ႔ Oxford ၿမိဳ႕ေတြက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေပးထားတဲ့ဆေတြကို အသီးသီး ျပန္႐ုပ္သိမ္းခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG