သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေဟာင္ေကာင္ ဆႏၵျပသူေတြအေပၚ ၿဗိတိန္ေထာက္ခံမႈ တ႐ုတ္ေ၀ဖန္


ေဟာင္ေကာင္မွာ အစိုးရဆန္႔က်င္ေရး ဆႏၵျပမႈေတြ ကိုေထာက္ခံေၾကာင္း ၿဗိတိန္က ေျပာဆိုခဲ့တဲ့ေနာက္ ၿဗိတိန္ဟာ ထင္ထင္ေပၚေပၚ ၾကားဝင္ေႏွာက္ယွက္ ေနတယ္လို႔ တရုတ္အစိုးရက စြပ္စြဲလိုက္ပါတယ္။ ၿဗိတိန္ကလည္း ေဟာင္ေကာင္ကို တရုတ္ကို လႊဲေျပာင္းေပးခ်ိန္က ေဟာင္ေကာင္အေနထားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၂ ႏို္င္ငံၾကား သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေဖါက္ဖ်က္မယ္ ဆိုရင္ ႀကီးမားတဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမယ္လို႔ တရုတ္အစိုးရကို သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီေရး ေထာက္ခံသူေတြကေတာ့ ေဟာင္ေကာင္လူထု လြတ္လပ္ေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ ၿဗိတိန္မွာ ဝတၱရားရွိသလို တရားဝင္လည္း လုပ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ အခုထက္ပိုၿပီး ၿဗိတိန္ဘက္က ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ တိုက္တြန္းေနပါတယ္။ လန္ဒန္က Henry Ridgwell ရဲ့ သတင္းလႊာကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

ေဟာင္ေကာင္က ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြ အတြက္ ၿဗိတိသွ် ယူနီယံဂ်က္ အလံဟာ ထင္ရွားတဲ့ အထိမ္းအမွတ္တခု ျဖစ္ေနတာပါ။ ေဟာင္ေကာင္ကို တရုတ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ ၿဗိတိန္ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့တဲ့ ၂၂ ႏွစ္ေျမာက္ ျဖစ္တဲ့ ဒီႏွစ္ထဲမွာ အၾကမ္းဖက္ဆႏၵျပမႈေတြနဲ႔ အတူ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ က်ေရာက္တဲ့ တနလၤာေန႔ကေတာ့ တရုတ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို မေက်နပ္ေၾကာင္း ေဒသခံေတြက ထင္ထင္ရွားရွား ျပသခဲ့ၾကတာပါ။

ေဟာင္ေကာင္မွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူလို႔ သံသယရွိသူေတြကို တရုတ္ျပည္မႀကီးကို လႊဲေျပာင္းခြင့္ျပဳမယ့့္ ဥပေဒသစ္တရပ္ ျပဌာန္းဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြက ႀကိဳးစားလာတဲ့အတြက္ ေဟာင္ေကာင္တလႊား ဆႏၵျပမႈေတြျဖစ္ပြါးခဲ့တာပါ။ ဒီလိုဥပေဒမ်ိဳး ျပဌာန္္းဖို႔ လုပ္တာဟာ ေဟာင္ေကာင္ကို လႊဲေျပာင္းေပးစဥ္က ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖါက္တာ ျဖစ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္ႏို္င္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Jeremy Hunt က အဂၤါေန႔မွာ သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

“တႏိုင္ငံ စနစ္ ၂ မ်ိဳးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လုိက္နာရမယ့္ သေဘာတူညီခ်က္ တရပ္ကို ၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိန္က လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ဒါဟာ ေဟာင္ေကာင္လူထု အတြက္ အေျခခံ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဒီသေဘာတူညီခ်က္ အတိုင္း အျပည့္အဝ ရပ္တည္မွာ ျဖစ္သလို ေဟာင္ေကာင္လူထု ဘက္ကလည္း အျပည့္အဝ ရပ္တည္မွာပါ။ တကယ္လို႔ တရုတ္ဘက္က ဒီ ႏိုင္ငံတကာ တရားဝင္ သေဘာတူညီခ်က္ကို မလိုက္နာဘူးဆိုရင္ ႀကီးမားတဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြ ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ၿဗိတိန္ရဲ့ အခုလို ေျပာဆုိခ်က္အတြက္ တရုတ္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရ Geng Shuang က ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ျပန္လည္ တုန္႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံဟာ ေဟာင္ေကာင္ကို ေနရာတိုင္းမွာ အကာကြယ္ေပးမယ့္ ေနရာမွာ ေနမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ခံယူမႈ လြဲမွာတာ သက္သက္ ပါပဲလို႔မန္ဒရင္းဘာသာနဲ႔ ေျပာသြားတာပါ။ ဒါ့အျပင္ ေဟာင္ေကာင္ကို ၿဗိတိသွ်ေတြ အုပ္စိုးေနတဲ့ အခ်ိန္တုန္းကေရာ ဒီမိုကေရစီေရး ေျပာဆိုမႈေတြ ရွိသလားလို႔ မစၥတာ Hunt ကို ေမးခ်င္ေၾကာင္းနဲ႔ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ေဟာင္ေကာင္သားေတြ အေနနဲ႔ ဆႏၵျပခြင့္ေတာင္ မရွိဘူးလို႔ ေျပာသြားတာပါ။

အခု ျဖစ္ရပ္ဟာ တရုတ္အစိုးရအတြက္ တရုတ္- ၿဗိတိန္ ဆက္ဆံေရး တင္မကပဲ ဒီ့ထက္ပိုၿပီး က်ယ္ျပန္႔မႈ ရွိေနတယ္လို႔ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ က ႏိုင္ငံေရးသံုးသပ္သူ ပါေမာကၡ Steve Tsang ကေျပာပါတယ္။

“ဒီေနရာမွာ အဓိက ျပႆနာက ေဟာင္ေကာင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿဗိတိန္က လုပ္ေဆာင္ေပးရမယ့္ တာဝန္ဝတၱရား မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို တရုတ္က ဘယ္လိုလိုက္နာ လုပ္ေဆာင္တယ္ ဆိုတာပါ။”

၁၉၉၇ ခုႏွစ္က ေဟာင္ေကာင္ကို တရုတ္လက္ လႊဲေျပာင္းေပးလိုက္တာဟာ ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္မႈလံုးဝ အၿပီးသတ္သြားၿပီလို႔ အမ်ားက ရႈျမင္ ၾကတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က ေဟာင္ေကာင္မွာ ၿဗိတိသွ် အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈး အျဖစ္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ Chris Patten ကေတာ့ ၿဗိတိန္အေနနဲ႔ ခုထက္ ပိုၿပီးလုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ လိုလားတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ေဟာင္ေကာင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တို႔က ဂုဏ္ယူသင့္သလို ေဟာင္ေကာင္သား တဦးခ်င္းစီ အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔မွာ တာဝန္ရွိတယ္ ဆိုတဲ့ အသိရွိသင့္ပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက အဲဒီမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြ အတြက္ ထုတ္ေဖၚ ေျပာဆိုရမယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ပါ။

ဒါေပမယ့္ ၿဗိတိန္ အီးယူကေန ခြဲထြက္တဲ့ ကိစၥရွိေနတာေၾကာင့္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာက အကန္႔အသတ္ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ပါေမာကၡ Steve Tsang က ေျပာပါတယ္။

“တရုတ္က အင္အားႀကီးထြားလာေနတာ ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယ အင္အားအႀကီးဆံုး ျဖစ္ဖို႔ အလားအလာရွိေနပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ၿဗိတိန္ကေတာ့ သူ႔အနာဂတ္ ေတာင္ မေရရာတဲ့ အေနထားျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ခုလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ တရုတ္နဲ႔ ဘယ္အျငင္းပြါးမႈ မ်ိဳးကို မဆို ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳစားရာမွာ ၿဗိတိန္ရဲ့ အေနထားက တရုတ္ေလာက္ မေကာင္းပါဘူး။”

တရုတ္အစိုးရကေတာ့ ဆႏၵျပမႈေတြဟာ ျပည္တြင္းေရးတခုပဲ ျဖစ္ၿပီး ဒါကို ဝင္ေရာက္ေႏွာက္ယွက္ဖို႔ ျပည္ပဘယ္ႏိုင္ငံကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ႀကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG