သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျပင္ဆင္ျဖတ္သန္းရမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ


ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ေရးစနစ္ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ အၿငိမ္းစားဗိုလ္မွဴးႀကီး ဦးတင္ေမာင္ဦး

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ ျဖတ္သန္းရမယ့္ အဆင့္ေတြ ရွိတာေၾကာင့္ ႏိုဝင္ဘာလမွာ က်င္းပႏုိင္ဖြယ္ရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီမွာ ျပင္ဆင္လို႔ ခန္႔မွန္းလို႔ မရေသးဘူးလုိ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ေရးစနစ္ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ အၿငိမ္းစားဗိုလ္မွဴးႀကီး ဦးတင္ေမာင္ဦး က ေျပာၾကားပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ကို ေလ့လာဖုိ႔ ဝါရွန္တန္ဒီစီကို ေရာက္ရွိခိုက္ ဗီြအုိေအနဲ႔ သီးသန္႔ေမးျမန္းခန္းမွာ သူက ေျပာဆုိသြားခဲ့ပါတယ္။ ကိုသားညႊန္႔ဦး က ဦးတင္ေမာင္ဦး ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဦးတင္ေမာင္ဦး အခုလို ဗီြအုိေအအစီအစဥ္ကို လာၿပီးေတာ့ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေျဖၾကားေပးတာကို ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ဦးစြာေမးခ်င္တာက ဦးတင္ေမာင္ဦး က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ ႔ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ ေလ့လာေရးေကာ္မရွင္မွာ ဥကၠ႒ဆုိေတာ့ ဒီ ေရြးေကာက္ေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ အခုလက္ရွိမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ဘာေတြမ်ား လုပ္ေနလဲ။ ဘာေတြ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ထုတ္ထားလဲ။ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကလဲ နီးလာၿပီဆုိေတာ့။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာသံုးသပ္တဲ့ ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။ ေလ့လာေရးသံုးသပ္ေရးေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းၿပီး က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ ႔ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ေတြကို သံုးသပ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအသီးသီးရဲ ႔ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို သံုးသပ္ပါတယ္။ ျပင္ပကေန ကူညီတဲ့ IDE … ႏိုင္ငံတကာကလည္း ကူညီၾကပါတယ္။ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံ constitution မွာပါတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္နဲ႔ လက္ရွိ က်င့္သံုးေနတဲ့ … နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ လာမယ့္ ဒီမုိကေရစီ ေအာင္ျမင္တုိးတက္လာမယ့္အခါမွာ FPTP? တခုတည္းလုပ္မလား။ တျခားစနစ္ေတြ ရွိလာေအာင္ ျပည္သူ႔လူထုကို အသိေပးသင့္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့အတြက္ ဒီ ေကာ္မရွင္နာ ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ကို ျပင္ဖို႔အတြက္ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ constitution ကို အေျခခံၿပီးေတာ့ လာမယ့္ ဒီမိုကေရစီႏွစ္ေတြ ၾကာလာတဲ့အခါ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအသီးသီးမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ထဲက က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံ ဒီမုိက္ေရစီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖုိ႔အတြက္ ေျပာင္းလဲတိုးတက္တဲ့နည္းလမ္းေတြကို ျပည္သူလူထုကို အသိေပးခ်င္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုလဲ ထူးထူးျခားျခား အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လာေရာက္ေလ့လာတယ္ဆိုေတာ့ ဘာမ်ား ထူးထူးျခားျခား ႏိႈင္းယွဥ္ျမင္လဲ။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ ဒီနိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လဲ က်ေနာ္တုိ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ (၄) ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက အေသးစိတ္ေလ့လာတာ ရွိပါတယ္။ ဒီႏိုင္ငံမွာေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမ်ွတမႈေတြ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒီရက္ပိုင္းေတြမွာ ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ဒီမွာ ေတြ႔ရွိရတဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ထက္ ပိုၿပီးေတာ့ တခ်ဳိ ႔ေနရာေတြမွာ ပိုၿပီးပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏို္င္ငံမွာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို တႏိုင္ငံလံုး လႊမ္းၿခံဳၿပီးေတာ့ ဖြဲ႔တာကိုေတြ႔ရတယ္။ အေမရိကမွာ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ေၾကာင့္ ျပည္နယ္ (၅၀) မွာ FEC ကို ဖြဲ႔ထားတယ္။ Centralize လုပ္ၿပီးေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအေနနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ မရွိတာကို အထူးသျဖင့္ ေတြ႔ရတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထူးထူးျခားျခား PR စနစ္ကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြလဲ ခ်ထားတာကို ေတြ႔ရတယ္။ PR စနစ္က အခု ဘယ္လိုအေျခအေနရွိလဲ။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကလဲ က်င္းပေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ အဲဒါ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိလား။ က်င့္သံုးႏုိင္ေခ်ရွိလား။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ က်ေနာ္ အခုန တင္ျပသလိုေပါ့။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ပါတယ္။ ယေန႔က်င့္သံုးေနတဲ့ FPTP winners take all ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံ စတင္ၿပီးေပၚလာကတည္းက ေရြးေကာက္ပြဲအသီးသီးမွာ အႀကိမ္ေပါင္း (၇) ႀကိမ္ေလာက္ ရွိေနပါၿပီ။ ၁၉၄၇ ေနာက္ပိုင္းမွာေပါ့။ ဒီေခတ္ေတြမွာလဲ က်င့္သံုးခဲ့တာ Winners take all က FPTP ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ Constitution အရလဲ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ေလ့လာသံုးသပ္တဲ့အခါ အေျခခံစနစ္ (၃) ခု ရွိပါတယ္။ အဲဒီ (၃) ခုကို ေသြးဖယ္လို႔ မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ FPTP စနစ္ကို က်င့္သံုးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုလဲ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒခံုရံုးကို ေမးတဲ့အခါမွာလဲ ယေန႔ ဖြဲ႔စည္းပံုအရ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္သည္ winners take all FPTP စနစ္ပဲ က်င့္သံုးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။


ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေရြးေကာက္ပဲြစနစ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္က ထူးျခားတာက သမၼတတို႔ ဘာတုိ႔ဆုိရင္ လႊတ္ေတာ္က ျပန္ေရြးတာကို။ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္နဲ႔ ဒီကျဖစ္ေနတဲ့ ဒီကဟာနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေလ့လာမိတာနဲ႔ သြားႏိႈင္းယွဥ္တဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ ဦးတင္ေမာင္ဦး ဘယ္လို သံုးသပ္ပါလဲ။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာက Parliament ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေခၚ။ ၿပီးရင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဆုိၿပီး လႊတ္ေတာ္ႀကီး (၂) ရပ္ ရွိပါတယ္။ အေျခခံကေတာ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ေပါ့။ အလားတူပဲ တုိင္းေဒသႀကီး ျပည္နယ္ေတြမွာ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ဆုိၿပီး ရွိပါတယ္။ ဒါကို ေလ့လာၾကည့္လိုက္ရင္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္မွာရွိတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကေတာ့ အေမရိကန္ရဲ ႔ ကြန္ဂရက္နဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ တူပါတယ္။ အလားတူပဲ တုိင္းေဒသႀကီး ျပည္နယ္ေတြမွာရွိတဲ့ လႊတ္ေတာ္က အိႏိၵယ၊ အဂၤလန္တို႔မွာ က်င့္သံုးတဲ့ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီေတြရဲ ႔ လႊတ္ေတာ္ေတြနဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ တူပါတယ္။ အဓိကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးျဖစ္သြားရင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္က ႏႈတ္ထြက္ေပးရပါတယ္။ တိုင္းေဒသႀကီး ျပည္နယ္ေတြမွာ တိုင္းေဒသႀကီးဝန္ႀကီး ျဖစ္သြားရင္ တိုင္းေဒသႀကီးဝန္ႀကီး ျဖစ္ေသာ္ျငားလဲ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ကေန ႏႈတ္ထြက္ဖုိ႔ မလိုပါဘူး။ ဒီႏွစ္ခ်က္ကို ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္ရင္ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံရဲ ႔ ပါလီမန္အားလံုးသည္ အဂၤလန္ရဲ ႔ ပါလီမန္၊ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ ႔ ကြန္ဂရက္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ခု ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ ဖြဲ႔စည္းထားတာကို ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ က်ေနာ္ တဆက္တည္း ေမးခ်င္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆုိရင္ သမၼတ ေရြးခ်ယ္တာက သက္သက္ ဒီ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုလို႔ ေရြးေကာက္တာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က ေရြးတာ။ အဲဒီေတာ့ တဆက္တည္းရွိတာက ဖြဲ႔စည္းပံု ကိစၥပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ေတြ ေလ့လာေရးနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုသြားၿပီးေတာ့ ျပင္စရာေတြမ်ား သြားေတြ႔တာရွိလား။ ဥပမာ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ ေလ့လာတာ ဦးတင္ေမာင္ဦးတုိ႔ လုပ္ေနေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုကို တစံုတရာျပင္ဖို႔ လိုအပ္တယ့္ အခ်က္မ်ဳိးေတြကို သတိထားမိလား။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ ေမးခြန္းက က်ေနာ္တို႔ ေရြးေကာက္ပြဲက အမွန္တကယ္လဲ ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔ အမ်ားႀကီး ပတ္သက္ပါတယ္။ ယေန႔ က်င့္သံုးေနတဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒက အခန္းေပါင္း (၁၅) ခန္း ပုဒ္မေပါင္း (၅၇) ခု ပါပါတယ္။ ဒါေတြက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က စတင္ၿပီးေတာ့ အဆိုတင္သြင္းၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္ၿပီး စတင္ေဆာင္ရြက္တာလဲ ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီေနရာမွာ အခုနေမးတဲ့ သမၼတ ေရြးခ်ယ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ယေန႔ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုမွာက အႏိုင္ရတဲ့ပါတီကို အရင္ရွာပါတယ္။ အဲဒီပါတီက တင္ေျမွာက္တဲ့ ပုဂ က သမၼတ ျဖစ္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ေတာ့ သူ႔ရဲ ႔ ေအာက္ေျခအေျခခံကေန ျပည္သူလူထု သမၼတ ေရြးခ်ယ္ခ်င္းကို သီးျခားလုပ္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အလားတူ ဒုသမၼတ ေရြးတာကိုလဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီႏွစ္ခုကို ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ ႔ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္က ပံုစံတမ်ဳိးေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သမၼတ ေရြးတဲ့ပံုစံက တမ်ဳိးေပါ့။ ႏွစ္ခုစလံုးက လက္ရွိအေျခအေနကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ေျပာင္းလဲဖို႔ အခက္အခဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ေရရွည္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီမုိကေရစီရဲ ႔ အႏွစ္သာရကိုက ျပည္သူအုပ္ခ်ဳပ္တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျပည္သူလူထု တုိက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္တာကေတာ့ ေရရွည္မွာ ပိုေကာင္းမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါဆိုရင္ သမၼတစနစ္ ေရြးခ်ယ္မႈမွာ အားသားခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့ အေျခအေနေပါ့။ အားသားခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ကို ဘယ္လိုမ်ား သံုးသပ္မိလဲ။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ သမၼတ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အေနအထားကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ကေတာ့ ယေန႔ အားလံုးသိတဲ့အတိုင္းပဲ က်ေနာ္တို႔ အခ်ဳိးက် ဒုသမၼတေတြ ေရြးပါတယ္။ ဒုသမၼတေတြကေန သမၼတေတြ ထပ္မံၿပီး ေရြးခ်ယ္ပါတယ္။ အေမရိကမွာေတာ့ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ၿပီး ႏုိင္လာတဲ့ သမၼတကို အေျခခံၿပီးေတာ့ အစိုးရဖြဲ႔တယ္။ သူ႔ပါတီ ႏုိင္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုစံကေတာ့ ပံုစံခ်င္း မတူၾကပါဘူး။ အားနည္းခ်က္ အားသားခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ကေတာ့ လက္ရွိ ဒီမုိကေရစီ ေပၚထြန္းစျဖစ္ေတာ့ အေမရိကန္ရဲ ႔ ေရြးခ်ယ္မႈက အားသားခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ အားလံုးထပ္တူ ကူးလို႔မရေသးတဲ့ အေနအထားျဖစ္ေတာ့ လက္ရွိအတိုင္းပဲ ၂၀၁၅ မွာ ဒီအတုိင္းပဲ သြားလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပင္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးေနပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လိုအပ္တဲ့ အမွန္တကယ္လိုအပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္ အက်ဳိးရွိမယ့္အတြက္ ေဆြးေႏြးမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔က ႏုိင္ငံေတာ္ ႏုိင္ငံသား အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ဆိုရင္ အားလံုးျပင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးတခုလံုးဘက္ကို ခ်ဲ ႔ၿပီးေတာ့ ေမးခ်င္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကလဲ နီးပါၿပီ။ ဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာေနဆိုေနတာလဲ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီ ေရြးေကာက္ပြဲအမီ လုပ္ႏုိင္ပါ့မလား။ လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ ဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ဆင္ေရးကိစၥ။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ ေရြးေကာ္ပြဲက အၾကမ္းမ်ဥ္းအားျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ႀကီးကေတာ့ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေအာက္တုိဘာလကုန္၊ ႏို္ဝင္ဘာလဆန္းမွာ လုပ္မယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္ႀကီးကလဲ ေတာင္းဆိုမႈေတြ ရွိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ (၁၂) ႀကိမ္ေျမာက္ လႊတ္ေတာ္ရဲ ႔ ေနာက္ဆံုးေန႔။ အခုကေတာ့ (၁၂) ႀကိမ္ေျမာက္ လႊတ္ေတာ္ကေတာ့ မၿပီးေသးပါဘူး။ အဲဒီ ေနာက္ဆံုးေန႔မွာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးျဖစ္တဲ့ သူရဦးေရႊမန္းက လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေအာက္တုိဘာလအကုန္ ႏိုဝင္ဘာလအဆန္းမွာ လုပ္ေပးဖို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကို တုိက္တြန္းထားတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲက ႏိုဝင္ဘာလလို႔ မွန္းမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက ရွင္းျပဖုိ႔ လုိပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက အမွန္တကယ္ ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ အေၾကာင္းတရာ ႏွစ္ခ်က္ရွိပါတယ္။ နံပတ္ (၁) ကေတာ့ ၂၀၀၈ လုိ႔ ဆိုေသာ္ျငားလဲ ဒီထဲမွာပါတဲ့ Ideology က ၁၉၉၃ ဝန္းက်င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္အားျဖင့္ (၂၅) ႏွစ္ေလာက္ ၾကာပါၿပီ။ ကာလအားျဖင့္ ျပင္ရမယ့္ အေနအထား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယကေတာ့ ဒါကို ေရးေပးခဲ့တာ တပ္မေတာ္အစိုးရ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္အစိုးရကိုလဲ ဖြဲ႔စည္းပံု ေရးေပးခဲ့တဲ။ ဒီမုိကေရစီကုိ စၿပီးေတာ့ ဖန္တီးေပးခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေက်းဇူးတင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ သူတုိ႔ကိုယ္တုိင္ ဒီမုိကေရစီနယ္ပယ္ထဲကို မေရာက္ဖူးပါဘူး။ ၾကားတာျမင္တာ အေတြ႔အႀကံဳေတြနဲ႔ ေရးခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူမ်ားအေနနဲ႔ ယေန႔ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကတဲ့အခါမွာ ေရးထားတဲ့ အခ်ဳိ ႔အခ်က္နဲ႔ အံ့ဝင္ဂြင္က် မရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္လဲ ျပင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခခံအေၾကာင္းတရာ (၂) ခ်က္နဲ႔ ျပင္ဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔ စတင္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ ျပင္မယ္ဆုိရင္ အဆင့္ (၃) ဆင့္ ရွိပါတယ္။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေျပာရင္ေတာ့ ပထမအဆင့္ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရဲ ႔ ကိုယ္စားလွယ္ (၂၀) ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိလို႔ရွိရင္ အဲဒီအေပါက္ေလးထဲကို ဝင္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီ တံခါးေပါက္ကို ဝင္ႏုိင္လို႔ရွိရင္ ရမယ့္အခြင့္အေရးေတြကေတာ့ ဥပေဒၾကမ္းတင္ခြင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယအေပါက္ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ (၇၅) ရာခိုင္ႏႈန္း ဝင္ႏုိင္ရင္ အဲဒီမွာ (၄၃၆ (ခ) ကို ျပင္ခြင့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယအေပါက္ကေတာ့ ျပည္သူလူထု (၅၀) ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရဲ ႔ Referendum လုပ္ၿပီးေတာ့ ျဖတ္ေက်ာ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ (၄၃၆(က) ကို ျပင္ခြင့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲက နီးလာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေရာက္ေနတဲ့အဆင့္က ပထမတံခါးေပါက္ထဲကို ဝင္တုန္းပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ဒုတိယတံခါးေပါက္၊ တတိယတံခါးေပါက္ ဝင္ဖို႔နဲ႔ ေပးရမယ့္အခ်ိန္နဲ႔ သိပ္ၾကာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္ထားသလိုေတာ့ ျဖစ္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းလို႔ မရပါဘူး။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ က်ေနာ္ တဆက္တည္းေမးခ်င္တာက ဦးတင္ေမာင္ဦးက တပ္မေတာ္အရာရွိေဟာင္းတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်က္က ဦးတင္ေမာင္ဦး ေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ ပါပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီ အေလ့အက်င့္၊ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံ ပံုစံမ်ဳိးကို တပ္မေတာ္က အရင္တုန္းက မက်င့္ခဲ့ဘူး။ အခု က်င့္သံုးတယ္။ လႊတ္ေတာ္ထဲကိုလည္း တပ္မေတာ္အရာရွိေဟာင္းေတြ ေရာက္ေနၾကၿပီ။ ဦးတင္ေမာင္ဦးရဲ ႔ တဦးခ်င္းအျမင္ ဘာေျပာင္းသြားတာ ရွိလဲ။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ က်ေနာ္ အရင္အေနအထားနဲ႔ ယေန႔ (၄) ႏွစ္သာ ရွိလာၿပီေပါ့။ ဒီအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး ဘက္စံုေျပာင္းလဲမႈေတြ အတိုင္းအတာတခုအထိ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေကာင္းတာေတြ ရွာၾကည့္မယ္ဆိုလဲ ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ႏုိင္ငံေတာ္မွာ စီးပြားေရးက႑၊ လူမႈေရးက႑ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တုိ႔လဲ ႏိုင္ငံအသီးသီး ေရာက္ပါတယ္။ အဲဒီႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနာက္က်ေနတာကို ဝမ္းနည္းစြာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယေန႔ ဒီအေျပာင္းအလဲေတြမွာ က်ေနာ္တို႔လဲ ေျပာင္းလဲဖို႔အတြက္ ဝုိင္းဝန္းတိုက္တြန္းရင္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ တပ္မေတာ္အရာရွိေဟာင္းအေနနဲ႔ ေနာက္တခု ေမးခ်င္တာက ကိုယ္မွာရွိတဲ့ mindset အရင္တုန္းက က်င္လည္ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ အေနအထားနဲ႔ အခု လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ဝင္လာတဲ့အေနအထားမွာ လက္ရွိ ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္းေတြမွာ ျမင္ရတဲ့အခါမွာ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဘယ္လို အေျပာင္းအလဲရွိလဲ။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ အရင္တုန္းက တပ္မေတာ္သား လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ကေတာ့ ထံုးစံအတုိင္း အမိန္႔နဲ႔ လႈပ္ရွားၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ က်ေနာ္ ပါလီမန္ထဲ ေရာက္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အရင္တုန္းက မေျပာဝ့ံတဲ့စကားေတြ၊ မေတြးဝ့ံတဲ့အေတြးေတြ။ ဒါက ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္ပါ။ က်ေနာ္တုိ႔ ယေန႔ ေျပာခြင့္ဆိုခြင့္၊ ေတြးခြင့္ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္ရပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ က်ေနာ္သည္ ျပည္ေထာင္စုႀကံံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ပါတီဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ပါတီတြင္း မူအရကိုက ဒီမုိကေရစီအျပည့္ ေပးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ယေန႔ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေမးခြန္းေတြေမးတယ္။ ဥပေဒေတြျပဳတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေမးခြန္းေတြေမးတယ္။ အဆိုေတြ တင္သြင္းတယ္။ ဥပေဒေတြ ျပဳတယ္။ ဘယ္သူရဲ ႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ မပါပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ အဓိက မူကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မွာ ပါတီအသီးသီးမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ ႏုိင္ငံသားအတြက္ဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ နာယကႀကီး ခ်ေပးထားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ႔ ေျပာဆိုေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တုိင္လဲ အမ်ားႀကီး ေျပာင္းလဲလာတာကို မိမိကိုယ္မိမိ သံုးသပ္မိပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုေျပာင္းလဲတဲ့ အခင္းအက်င္းနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေန ရွိေနတဲ့ အေျခအေနက အရင္တုန္းက ဦးတင္ေမာင္ဦး ထင္ခဲ့တဲ့အေျခအေန၊ ျမင္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနမွာ ဒီလိုပဲ ထင္ဟပ္ေနလား။ ဒါမွမဟုတ္ တခုခု လႊဲသြားတာရွိလား။ ေျပာင္းသြားတာရွိလား။

ဦးတင္ေမာင္ဦး။ ။ က်ေနာ့္အျမင္ ေျပာရရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီမုိကေရစီကို မက်င့္သံုးဖူးဘူး။ တာထြက္တဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံရဲ ႔ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္ (၃) ရပ္ ရွိပါတယ္။ တခုနဲ႔တခုကလဲ ဒီမုိကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္မယ္ဆုိရင္ ထိန္းေၾကာင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အစိုးရနဲ႔ တရားသူႀကီးအဖြဲ႔ (၂) ဖြဲ႔ မ႑ိဳင္ (၂) ခုကေတာ့ ဖြဲ႔စည္းၿပီးသာျဖစ္ေတာ့ ေစာေစာစီးစီး တာထြက္သြားတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ လႊတ္ေတာ္ႀကီးက ကိုယ္ေတြလက္ေတြ အဂၤါေတြ မစံုေသးပါဘူး။ ဒါကိုလဲ လႊတ္ေတာ္နာယကႀကီးရဲ ႔ ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ ေတာ္ေတာ္ေလး မီွလာပါၿပီ။ လႊတ္ေတာ္ရဲ႔ အဓိကတာဝန္ကေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႔ကို check and balance ထိန္းေၾကာင္းဖို႔၊ အျပဳသေဘာနဲ႔ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ ေဝဖန္မွသာ တိုိင္းျပည္တိုးတက္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ယေန႔မ်ားစြာ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဦးတင္ေမာင္ဦး ေက်းဇူးမ်ားစြာ တင္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG