သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆီ ဦးတည္ေလွ်ာက္လွမ္းေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမွာ အေရးပါတဲ့အခန္းက႑တခုျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အပိုင္းလိုက္ တင္ဆက္ေပးေနပါတယ္။ ဒီတပတ္မွာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတခုလံုးရဲ ႔ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈ႔ဘဝေတြကိုပါ ထိခိုက္ေစတဲ့ တရားမဝင္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကို ဘယ္လိုအေရးယူ ကိုင္တြယ္သြားသင့္သလဲဆိုတာကို ေဆြးေႏြးထားၿပီး၊ တခ်ိန္တည္းမွာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ပိုၿပီးခိုင္မာအားေကာင္းလာဖို႔အတြက္ တရားဝင္လုပ္ငန္းေတြကို လြယ္လြယ္ကူကူျဖစ္ေအာင္ သက္ဆိုင္ရာဌာန အာဏာပိုင္ေတြ၊ တာဝန္ရွိိသူေတြအေနနဲ႔ အေလးေပးေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ လုိမယ္လို႔ အာဏာရပါတီ NLD ရဲ ႔ စီးပြားေရးအႀကံေပးတဦးက ေျပာဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ စီးပြားေရးကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး NLD ဗဟိုစီးပြားေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ ဦးေအးလြင္ ကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ဦးေအးလြင္ က လက္ရွိ အာဏာရပါတီ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဗဟိုစီးပြားေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္တဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အဓိက လုပ္နည္းကိုင္နည္းေတြ ေဝဖန္ခံေနရတာ ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပထမဦးဆံုး ေတြ႔ေနရတဲ့ အခက္အခဲေလးေတြကို ေျပာျပေပးပါ။

ဦးေအးလြင္ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ျပည္သူေရြးခ်ယ္လိုက္ေတာ့ တာဝန္ယူရတဲ့အစိုးရ - က်ေနာ္တို႔ေခါင္းေဆာင္က အာဏာလို႔ ေျပာတယ္။ အာဏာေျပာရံုနဲ႔ မျဖစ္ပါဘူး။ တာဝန္ယူတဲ့ကာလမွာ နယ္စပ္ေဒသေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔မွာ အဓိက နယ္စပ္ေဒသ ကုန္သြယ္ေရးေတြ ေကာင္းမြန္လာေအာင္ - စီးပြားေရးမူဝါဒေတြဆီ ျပန္ေရာက္သြား နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ဖို႔

တယ္။ စီးပြားေရး မူဝါဒေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ စီးပြားကူးသန္းဌာန၊ စီမံဘ႑ာဌာန၊ အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာန၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ရွိတယ္။ ကုန္လမ္းပို႔ေဆာင္ေရး - မီးရထား၊ ကား၊ ေရလမ္း စသည္ျဖင့္ ေနာက္ဆံုး နယ္စပ္ေဒသဝန္ႀကီးဌာနျဖစ္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနရွိတယ္။ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနေတြက ေပါင္းကူးၿပီးေတာ့၊ စုေပါင္းၿပီးေတာ့ တရားဝင္လုပ္ငန္းေတြကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္လုပ္တယ္။ တရားဝင္လုပ္ငန္းေတြကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့အခါမွာ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ ဘာေတြျဖစ္သလဲဆုိေတာ့ တရားမဝင္လုပ္ငန္းေတြက ပိုမ်ားေနတယ္။

ျပည္ပက တင္သြင္းလာတဲ့ပစၥည္းေတြ တရားဝင္တာထက္ တရားမဝင္တာကို တြက္မယ္ဆိုရင္ တရားမဝင္တာက ပိုမ်ားတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တရားဝင္လုပ္တဲ့ အလုပ္သည္၊ တရားမဝင္လုပ္တဲ့ အလုပ္ထက္ ကုန္က်စရိတ္ေတြ ပိုမ်ားေနတယ္လို႔ ေတြ႔ရွိရတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ တရားဝင္လုပ္ၿပီဆိုရင္ ကုမၸဏီ ေထာင္ရမယ္။ ပထမတုန္းက ေၾကညာထားတယ္။ အခုေတာ့ Individual လုပ္ငန္းလုိင္စင္ေတြ ၂၀၁၂ က စေပးၿပီ။ တခါ ကုမၸဏီေထာင္ဖုိ႔ဆိုရင္ အရင္တုန္းကဆိုရင္ ပိုက္ဆံေလး တစ္ေထာင္ႏွစ္ေထာင္နဲ႔ ေထာင္လို႔ရမယ္။ အခုက ကုမၸဏီေထာင္ဖုိ႔ Law Firm အပ္ရမယ္။ သိန္း (၂၀-၃၀) ရွိမွ ကုမၸဏီေထာင္လို႔ ရမယ္ စသည္ျဖင့္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔က အေသးစား၊ အလတ္စား လုပ္ငန္းေတြကို Individual Trading Permit ေတြကို ထုတ္ေပးရမယ္။ လြယ္လြယ္ကူကူ ျဖစ္ရမယ္။

အဲဒါေတြက သက္ဆုိင္ရာေဒသေတြမွာရွိတဲ့ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းက ဒီလို လုိင္စင္ရဖို႔အေရးကို ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းကို အလွဳေငြထည့္ရမယ္၊ ဝင္ရမယ္တို႔ ဒါေတြအားလံုးလည္း ကုန္သည္ႀကီးအသင္းေတြက မလုပ္သင့္ေတာ့ဘူး။ ကူညီရမယ့္အစား ပိုက္ဆံေတာင္းတဲ့ နယ္စပ္အသင္းေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေတြလဲ ျပဳျပင္ရမယ္။ ေနာက္တခ်က္ တရားမဝင္လုပ္ငန္း - ကားသမားက ေပါင္းၿပီးေတာ့လည္းေကာင္း၊ စီစစ္ေရးဂိတ္မွာရွိတဲ့ စီစစ္ေရးတာဝန္က်တဲ့ တာဝန္ရွိိတဲ့ ဌာနဆုိင္ရာ ဝန္ထမ္းေတြကိုလည္းေကာင္း - ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ေသာ္လည္းေကာင္း။ တျခားအာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းေသာ္လည္းေကာင္း ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ အေကာက္ခြန္မဲ့ တင္သြင္းတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို တားဆီးရမယ္။ အဲဒီ အေကာက္ခြန္မဲ့ တင္သြင္းတဲ့ လုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ အရည္အေသြးေတြကိုလည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ စစ္ေဆးတဲ့ FDA လို႔ အဖြဲ႔မ်ဳိးေတြကလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ခိုင္ခိုင္မာမာနဲ႔ စနစ္တက် ဖြဲ႔စည္းႏုိင္တယ္။ စစ္ေဆးႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြ ျဖစ္ရမယ္။ လာဘ္မစားတဲ့၊ ဘက္မလိုက္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြ ျဖစ္ရမယ္။ အဲဒီလို ဖြဲ႔ျခင္းနဲ႔ တင္သြင္းတဲ့ ပစၥည္းကို ေျပာတာအျပင္၊ တင္ပို႔တဲ့ပစၥည္းလည္း ဒီလိုပဲ - တခ်ဳိ ႔နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ အေရွ ႔ေျမာက္ေဒသေတြမွာ သစ္လံုးေတြသြားတယ္။ ေက်ာက္စိမ္းေတြ သြားတယ္ဆိုတာက ဘာေၾကာင့္လဲ။ အဲဒီနယ္စပ္ေဒသမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြ လုပ္ေနတာလား။ နယ္ျခားေဒသမွာရွိိတဲ့ လံုၿခံဳေရးအဖြဲ႔ေတြ လုပ္ေနတာလား။ နယ္ျခားေဒသမွာရွိတဲ့ ကုန္သည္ေတြကလား။ ဒါေတြအားလံုးက သူတုိိ႔ရဲ ႔ လုပ္ငန္းသည္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရတဲ့ ေဒသဆိုရင္ သူတုိ႔ရဲ ႔ကိုယ္ပိုင္ေဒသ ေအးခ်မ္းသာယာေအာင္ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့အလုပ္ - ဒါ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံထဲမွာပါတယ္။ အခုနေျပာသလို ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈအပိုင္းမွာ ဇယား (၁)၊ ဇယား (၂) တို႔နဲ႔ ျပၿပီး ျပန္လည္စဥ္းစားၿပီးေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ ခြင့္ျပဳတဲ့ဟာျဖစ္ရင္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဆီ တင္သြင္းရမယ္။ နယ္ျခားမွာရွိတာပဲ ငါတုိ႔ပဲ အဆင္ေျပသလို ၾကည့္လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ Practice ေတြ ေဖ်ာက္ရမယ္။ လုပ္ေနတာကို အျပစ္ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေတြအားလံုးက လြဲမွားေနတာကို မျပင္သေရြ ႔ တရားမဝင္ လုပ္ငန္းေတြ၊ တရားမဝင္ တင္သြင္းတဲ့ ပစၥည္းေတြ မေပ်ာက္ဘူး။ မေလ်ာ့ဘူး။ မေလ်ာ့တဲ့အခါမွာ ႏုိင္ငံေတာ္က အခြန္ေတြ နစ္နာတယ္။ အခြန္ေတြ နစ္နာတာက တစ္ခု။ ဒုတိယနစ္နာတာက တရားဝင္ပစၥည္းေတြ တင္သြင္းလာတဲ့ ေဆးဝါး၊ စားေသာက္ကုန္အစာ - စားသံုးသင့္ မသင့္၊ အႏၱရာယ္ကင္း မကင္း စစ္ေဆးႏုိင္ဖုိ႔ အားနည္းသြားတယ္။ တတိယအခ်က္က အဲဒီပစၥည္းေတြက ေဆးေပါေပါနဲ႔ ဝင္လာတဲ့အတြက္ အလြယ္တကူ လွလွပပနဲ႔ ဝင္လာတဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းမွာ ထုတ္လုပ္တဲ့ သူတို႔နဲ႔ ဆင္တူယိုမွား ပစၥည္းေတြ၊ ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ေတြက မယွဥ္ႏိုင္တဲ့အခါ ျပည္တြင္းစက္ရံုေတြ ပိတ္သြားတယ္။

ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ မရွိေတာ့တဲ့အခါမွာ အလုပ္လက္မဲ့ေတြ ေပၚလာတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေတြ ေပၚလာတဲ့အခါမွာ လူငယ္ေတြက နယ္စပ္ျပန္ေရာက္သြားတယ္။ နယ္စပ္မွာ အခုနေျပာတဲ့ တရားမဝင္ တင္သြင္းတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္တဲ့ စက္ရံုေတြမွာ တရားမဝင္ သြားလုပ္ရတဲ့ဘဝ ေရာက္သြားတယ္။ လူကုန္ကူးတဲ့ အလုပ္ေတြ ေပၚလာတယ္။ မူးယစ္ေဆးဝါး သယ္ေဆာင္တာေတြ ေပၚလာတယ္။ ေငြေၾကးခဝါခ်တဲ့ အလုပ္ေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္လာတယ္ဆိုတာေတြက ဆိုးက်ဳိးေတြ ဆက္တိုက္ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ နယ္ျခားေဒသ (၅) ႏိုင္ငံနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက လက္ရွိ အစိုးရနဲ႔ ေနာက္တက္မယ့္ အစိုးရေတြက ဘယ္အစိုးရတက္တက္ တရားဝင္လုပ္ငန္းကို အလြယ္တကူ လုပ္ႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ ေနာက္တခါ တရားဝင္လုပ္ငန္း လုပ္တဲ့အခါမွာ အားေပးကူညီေပးပါ။ ဘဏ္စနစ္ေတြေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ IT စနစ္ေတြေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ Law enforcement mechanism ေခၚတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဥပေဒ ခ်ဳိးေဖာက္ရင္ ခ်ဳိးေဖာက္သေလာက္ အေရးယူႏိုင္တဲ့ Practice ေတြျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးပါ။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ အခက္အခဲနဲ႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေပး၊ လုပ္သင့္ေတာေတြ။ တဆက္တည္း ေျပာသြားတာေပါ့။ ဆိုေတာ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အစိုးရ တက္လာတာ အခုဆိုရင္ (၁၈) လ ရွိလာၿပီ။ အခု လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ အခက္အခဲေတြ ေတြ႔ေနတယ္။ ဒါက ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) ေက်ာ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ညံ့ဖ်င္းခဲ့တဲ့ ခံစားရတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ရပ္၊ ဆိုးက်ဳိးေတြ။ ဆိုေတာ့ ဒီ (၁၈) လ ကာလအတြင္းမွာ NLD အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ ဘာေတြမ်ား နယ္စပ္ေဒသ ကုန္သြယ္ေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးေအာင္ - ေစာေစာက အခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္လႊာႏုိင္ေအာင္ ဘာေတြမ်ား လုပ္ခဲ့ၿပီးပါၿပီလဲ။

ဦးေအးလြင္ ။ ။ သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကေတာ့ ႀကိဳးစားေနတယ္။ ထူးထူးျခားျခား ေကာင္းမြန္လာတဲ့ လုပ္ေပးႏုိင္တာေတြ အနည္းအက်ဥ္းေတာ့ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဘာေတြလဲဆိုေတာ့ အခုနေျပာတဲ့ တဦးခ်င္းလုပ္ငန္းေတြ အားလံုးကို အလြယ္တကူ ေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ တရားမဝင္ လုပ္ငန္းေတာ့ မပေပ်ာက္ေသးဘူး။ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈေတာ့ မပေပ်ာက္ဘူး။ တရားမဝင္ကုန္သြယ္မႈ မပေပ်ာက္တာက ဘဏ္စနစ္ေၾကာင့္လည္းပါတယ္။ တရားမဝင္ လုပ္ငန္းေတြအားလံုးမွာေတာ့ ေန႔စဥ္သတင္းစာေတြမွာေတာ့ - ဂိတ္မွာ ဘာေတြဖမ္းတယ္။ -- ဘာေတြ ဖမ္းတယ္ဆိုတာေတြေတာ့ ေန႔တိုင္းေတာ့ ပါေနတုန္း။ သို႔ေပမယ့္လဲ Export/Import လုပ္တဲ့ေနရာမွာ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ အားနည္းေနတယ္။ ဖမ္းရံုနဲ႔ မရဘူး။ အားလံုးက ဘာေၾကာင့္ ဒီပစၥည္းေတြ တင္သြင္းတာလဲ - က်ေနာ္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ က နယ္ျခားေရာက္တယ္။ အဲဒီေခတ္က အစိုးရ၊ ဝန္ႀကီးနဲ႔ ေရာက္ခဲ့တယ္။ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ေတြကို Without သြင္းတာ တေန႔တေန႔ တရုတ္နယ္စပ္ကေန လူ (၅၀၀-၆၀၀) နဲ႔။ ဆုိင္ကယ္တစီး ေမာင္းလာရင္ ေနာက္ကဆုိင္ကယ္မွာ ဆိုင္ကယ္အပိုပါတယ္။ ဒါကို လူရာခ်ီ ေမာင္းတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲလို႔ ေလ့လာလိုက္ေတာ့ ဆိုင္ကယ္တစီး တင္သြင္းရင္ စီးပြားကူးသန္းက ႏွစ္ေသာင္းယူတယ္။ အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာနက ႏွစ္ေသာင္းယူတယ္လို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ On the spot ဝန္ႀကီးဌာနႏွစ္ခုစလံုးက ဒုဝန္ႀကီး၊ ဝန္ႀကီးက ဒါေတြကို ဘယ္သူက ေကာက္ခိုင္းသလဲလို႔ On the spot မွာ မေကာက္ဘူး။ မေကာက္ေတာ့ တရားမဝင္တဲ့ ဆုိင္ကယ္တစီးကို ပို႔လုိက္ရင္ မႏၱေလးအေရာက္ သံုးေသာင္းခြဲ၊ ေလးေသာင္းပဲ ကုန္က်တယ္။ ဟိုမွာ လိုင္စင္ေလွ်ာက္ရင္ေတာင္ ေလးေသာင္းေက်ာ္ ေရာက္သြားတယ္။ က်ေနာ္ ဆိုလိုတာက ပံုမွန္လုပ္တဲ့ တရားဝင္ လုပ္ငန္းေတြမွာ ေပးေဆာင္ရမယ့္ အခြန္ေတြ၊ Procedure ေတြမွာ ေပးရမယ့္ လုပ္ငန္းကုန္က်စရိတ္အားလံုးသည္ တရားမဝင္လုပ္တဲ့ ကုန္က်စရိတ္ထက္ ပိုမ်ားေနတယ္။ ပိုၿပီးအေျခအေန ၾကန္႔ၾကာေနတယ္။ ပိုၿပီးအရစ္ေတြ ခံေနရတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပႆနာေတြ ရင္ဆိုင္ေနရမယ္။ ေငြေၾကးအေရာင္းအဝယ္ေတြမွာလည္း ဘဏ္ေတြကတဆင့္ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ တရားမဝင္နည္းလမ္းနဲ႔ လႊဲပို႔ေနရမယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူမွ မလုပ္ႏုိင္ဘူး။ ဘယ္သြားမလဲ … ေအဂ်င့္ အပ္လိုက္တယ္။ ေအဂ်င့္ အပ္လိုက္တာနဲ႔ တရားဝင္လုပ္ငန္း ျဖစ္သြားတယ္။

ေျပာခ်င္တာက တရားဝင္လုပ္ငန္းေတြ မ်ားမ်ား ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ႔ အားေပးပါ။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရအေနနဲ႔ အားမေပးခဲ့လို႔လား။ ဒါေတြက အခုထိ ရွိေနတယ္ဆိုေတာ့။

ဦးေအးလြင္ ။ ။ အားေပးဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာဆိုေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ခုပ္တဖက္တည္းေတာ့ တီးလို႔မရဘူး။ အစိုးရအဖြဲ႔ကေတာ့ ဒါေတြအားလံုး တရားဝင္လုပ္ဖို႔ ေအာ္ေနေပမယ့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္ကလည္း တရားမဝင္လုပ္ငန္းေပၚမွာ ေပ်ာ္ျမဴးေနတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ဒီေန႔အထိ ရွိေနတုန္း။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ မျပင္ဘဲနဲ႔ေတာ့ မရဘူး။ က်ေနာ္က ႏွစ္ဘက္မွ်တေအာင္ ေျပာျပတာပါ။ တရားမဝင္လုပ္ငန္းေပၚမွာပဲ ေက်နပ္တာနဲ႔ တရားဝင္လုပ္ငန္းေတြ ႀကီးထြားလာမွာေၾကာက္တဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကလည္း ဒီေန႔အထိ ရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ကေျပာတာ မ်ဳိးဆက္ေတြ ဆက္တိုက္ဆက္တိုက္ တရားမဝင္ လုပ္ငန္းေတြေပၚမွာ ေက်နပ္ေနေတာ့မွာလား။ အဲဒါ ဘာလဲဆိုေတာ့ အခုနေျပာတဲ့ အေရးယူတာ အားနည္းလို႔ ျဖစ္တာ။ အဲဒီေတာ့ အေရးယူတဲ့ အားနည္းခ်က္အစား အေရးကို တိတိက်က် ယူေပးပါ။ အေရးယူရံုတင္မကဘူး လြယ္ကူေအာင္လည္း လုပ္ေပးပါ။ တရားဝင္လုပ္ငန္းကို ႀကိဳးစားလုပ္တဲ့လူေတြကို ကာကြယ္ေပးရမယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာ တနယ္နဲ႔တနယ္ လာတယ္ဆိုေတာ့ သူ႔ေနရာနဲ႔ သူလည္း မတူပါဘူး။ ဥပမာ တရုတ္နယ္စပ္က ပံုစံတမ်ဳိး။ ဆိုေတာ့ နည္းနည္းကြဲျပားမႈေလးေတြနဲ႔ အဲဒါေလး နည္းနည္းေထာက္ျပေပးပါ။

ဦးေအးလြင္ ။ ။ ကြဲျပားတာကေတာ့ ထြက္ကုန္ေဒသရယ္၊ ေဒသခံလူေတြနဲ႔ ဆိုင္တာေပါ့။ သို႔ေပမယ့္ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက လူနဲ႔လဲ မဆိုင္ဘူး။ မူနဲ႔လဲ မဆိုင္ဘူး ဆိုတာထက္ အဓိက စီမံခန္႔ခြဲအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့စနစ္ မွန္ဖို႔လုိပါတယ္။ စီးပြားကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ဌာန - စီးပြားကူးသန္းဌာန၊ ပို႔ေဆာင္ေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာန၊ ဘဏ္စနစ္၊ ျပည္ထဲေရး စသည္ျဖင့္ ဒါေတြအားလံုးက တက္ညီလက္ညီနဲ႔ စည္းကမ္းေဘာင္အတြင္းကေန လုပ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။

ဌာနတိုင္းလိုလိုမွာ အားနည္းတာ ရွိသလို၊ အားသာတဲ့ ဌာနေတြလည္း ရွိပါတယ္။ Balance ေတာ့ လုပ္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔အထိ အားမရေသးဘူး။ အခုနေျပာတဲ့ စီမံဘ႑ာဌာနက ေတာ္ေတာ္ေလး ႀကိဳးႀကိဳးစားစား ျပင္ေနပါတယ္။ Mass စနစ္ေခၚတဲ့ ဂ်ပန္က ကူညီေပးေနတယ္။ ဒါေတြအားလံုးကို နယ္ျခားေဒသေတြမွာ တင္ေနပါၿပီ။ အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာနရဲ ႔ Procedure ေတြကို သက္သာေအာင္၊ ျမန္ေအာင္ အိုင္တီစနစ္ေတြသံုးေနတယ္။ အဲဒီလိုပဲ စီးပြားကူးသန္းဌာနလည္း သူတုိ႔လုပ္ႏိုင္တာကို လုပ္ေနတယ္။ တျခား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးမွာလည္း လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြ၊ ဂိတ္ေတြ ေလွ်ာ့ႏိုင္ရင္ေလွ်ာ့။ ဒါေတြအားလံုးေတာ့ လုပ္ေနတယ္။ အက်ဳိးအျမတ္ကေတာ့ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္တဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အားနည္းတယ္။ အစိုးရက ေသြးေဆာင္ေျဖာင့္ဖ်ျခင္းထက္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အသင္းေတြမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ အသင္းေတြမွာလည္း ဒါေတြအားလံုးကို စနစ္တက်လုပ္ဖို႔၊ စနစ္တက် မလုပ္တဲ့လူေတြအားလံုးကိုလည္း အခ်င္းခ်င္း မဖာ၊ မဖံုးဘဲနဲ႔ ထုတ္ေပးဖို႔ လုိပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ အခု ဒီအစိုးရလက္ထက္မွာပဲ ဒီအစိုးရ မသိဘဲနဲ႔ တျခားႏုိင္ငံကို ေရာင္းဝယ္ေနတဲ့ ပစၥည္းေတြ ရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ေဒသေတြမွာ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီိးေတာ့ ဥပမာ သတၱဳ တူးေဖာ္ေရးမွာ အစိုးရ လက္ေအာက္ကေန သြားတာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ နယ္စပ္မွာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြရွိတယ္။ သူတို႔က ဦးစီးၿပီးေတာ့ လုပ္ေနတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔မ်ား စဥ္းစားထားပါလဲ။

ဦးေအးလြင္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔ အခု သြားေနတာက Peace Process ေခၚတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို သြားေနတာပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သြားေနတဲ့အခါမွာ နယ္ျခားေဒသေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ တရားဝင္ ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ဖို႔။ သူတုိ႔မွာ နည္းဥပေဒေတြ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ခ်မွတ္ေပးၿပီးေတာ့ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြကို ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ကရင္ - တေခတ္တခါက KNU က တရားမဝင္လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ သစ္ေတြပို႔တယ္။ ေက်ာက္ေတြ ပို႔တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ကို တရားဝင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ တည္ေထာက္ေပးလိုက္တယ္။ တရားဝင္ကုမၸဏီေတြ လုပ္တယ္။ ကုမၸဏီလုပ္ငန္းေတြကလည္း သက္ဆိုင္ရာ ရတဲ့ ပိုက္ဆံေတြကို အခြန္ေဆာင္တယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္က ရတဲ့အခြန္ေတြကို ျပည္နယ္အစိုးရကို ျပန္ခြဲေဝတယ္။ အနစ္အရသာ အဲဒိ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို သူတို႔ကို နားလည္ေအာင္ ေျပာရမယ္။ ဆိုလိုတာက တရားမဝင္လုပ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္တဲ့အတြက္ တဘက္ဝယ္သူရဲ ႔ ေစ်းနိမ္ျခင္းကိုလည္း ခံရတယ္။

ကမာၻကလည္း အသိအမွတ္ မျပဳဘူး။ ကမာၻ႔ရဲ ႔ ေရာင္းဝယ္မႈ။ International Trade – practice, ethics ေတြနဲ႔လည္း မကိုက္ဘူး။ အဲဒါေတြအားလံုးက ကိုယ့္ဘက္က အလြယ္တကူရတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဒါႀကီးကိုဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ေနမယ္ဆိုတဲ့ တစ္ - ေစ်းမွန္မရဘူး။ ေရာင္းစနစ္ မွားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေငြေရးေၾကးေရးက တရားဝင္ မဝင္လာဘူး။ တရားဝင္ အခြန္မေဆာင္ႏုိင္ဘူး။ တရာဝင္ အခြန္မေဆာင္ေတာ့ တိုင္းျပည္မွာ အခြန္နည္းတဲ့အတြက္ တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေတြအားလံုးရဲ ႔ ဆိုးက်ဳိးေတြ ေပ်ာက္ေအာင္လို႔ အားလံုး တရားဝင္လုပ္။ အခုန ဖယ္ဒရယ္ မူဝါဒေတြ လာတဲ့အခါမွာ အခြန္စနစ္ေတြ ခြဲေဝေပးမယ္။ သယံဇာတေတြ ရရွိတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို ခြဲေဝေပးမယ္ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အားလံုးက မ်ဳိးဆက္သစ္မွာ သာသာယာယာနဲ႔ လုပ္ရင္ တန္ရာတန္ရာပစၥည္းကို ေရာင္းဝယ္ႏုိင္ရမယ္။

သင့္အျမင္

မွတ္ခ်က္မ်ားျပပါ

XS
SM
MD
LG