သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာအစီအစဥ္မွာ အသင္းအဖဲြ႔မ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္းဆုိင္ရာ ဥပေဒၾကမ္း ျပင္ဆင္ရာမွာ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို အားရတယ္လို႔ Triangle Women Support Group ကို ပူးတြဲတည္ေထာင္သူ မခင္ေလးက ေျပာလိုက္ပါတယ္၊ လႊတ္ေတာ္ကို ထပ္မံတင္မဲ့ ဥပေဒမူၾကမ္းမွာဆက္ၿပီး တြန္းအားေပးစရာ ျပင္ဆင္စရာေတြရွိနိုင္ေပမဲ့ ျပင္ဆင္ဖုိ႔ အႀကံေပးနိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ နိုင္ငံေရးမွာ အရပ္ဖက္လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြ ပါဝင္နိုင္မႈ ပိုရွိလာဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ မခင္ေလးက ေျပာပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ အရပ္ဖက္လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြကို အကူအညီေပးေရး အဆင့္ျမင့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေဆြးေႏြးပြဲကို လာတက္ေရာက္စဥ္မွာ မခင္ေလးက VOA ကို ေျပာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္၊ အခုလို ျမန္မာနိုင္ငံက အသင္းအဖဲြ႔မ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္းဆုိင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းကို ျပင္ဆင္ရာမွာ အရပ္ဖက္ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ ပါဝင္မႈအေၾကာင္း ဗီြအိုေအစတူဒီယိုမွာ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း က မခင္ေလး ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ တကူတက လာၿပီးေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခြင့္ျပဳတာ။ အခ်ိန္မအားတဲ့ၾကားက တကူတကလာရတာဆုိေတာ့ ပထမဦးဆံုးသိခ်င္တာက မခင္ေလး ေနာက္ဆံုးသြားခဲ့တဲ့ပြဲ စက္တင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔က သမၼတအုိဘားမား ကိုယ္တိုင္တက္တဲ့ပြဲ။ ေဆြးေႏြးပြဲအေၾကာင္း က်ေနာ္တို႔ ပရိသတ္ သိရေအာင္ အက်ဥ္းေလး ေျပာျပပါလား။

မခင္ေလး ။ ။ အဓိကေတာ့ ကုလသမဂၢ ညီလာခံရွိေနတဲ့အခ်ိန္နဲ႔ တၿပိဳင္တည္း ႏိုင္ငံတကာက ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အဆင့္ျမင့္အရာရွိေတြ ေရာက္တဲ့အခါၾကေတာ့ သမၼတအုိဘားမားကိုယ္တိုင္က တကယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနဆဲ။ အခုမွ အေျပာင္းအလဲကို တာစူေနဆဲ ႏိုင္ငံေတြ။ ဒါမွမဟုတ္ အခက္အခဲ၊ အႏၱရာယ္ၾကားမွာ ရွိေနေသးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ ႔ အရပ္ဖက္လူမွဳအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ႏိုင္ငံတကာက ပိုၿပီးေတာ့ အာရံုစိုက္ၿပီးေတာ့ အကူအညီေတြ ေပးလာေအာင္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ သူက ဒီပြဲေလးကို သူကိုယ္တိုင္ ကမကထလုပ္ၿပီး စီစဥ္တာပါ။ အဲဒီေတာ့ သူေခါင္းစဥ္ ေပးထားတာကေတာ့ High Level Advance on Supporting Civil Society - အရပ္ဖက္လူအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ဘယ္လို ကူညီရမလဲဆုိတာကို အဆင့္ျမင့္အရာရွိေတြ ေတြ႔ဆံုေဆြးေနြးပြဲလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ စက္တင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔က နယူးေရာ့ခ္ Hilton ဟိုတယ္မွာ လုပ္ပါတယ္။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ အဲဒီမွာ မခင္ေလး က အရပ္ဖက္လူအဖြဲ႔အစည္းေတြ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အမ်ားႀကီးၾကားထဲကမွ တင္ျပေျပာဆုိခြင့္ ရခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အဓိကေျပာသြားတာကို နားေထာင္ခဲ့ရပါတယ္။ မခင္ေလး ေျပာသြားတဲ့အထဲကေန အဓိကက်တဲ့ အခ်က္တခ်ဳိ ႔ကို ျပန္ေျပာျပပါလား။

မခင္ေလး ။ ။ အဓိကက်တဲ့အခ်က္က က်မကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အေမရိကန္အစိုးရ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံမ်ားမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျခအေနႀကီးက အရမ္းေကာင္းသြားၿပီလို႔ တခ်ဳိ ႔က ယူဆၾကတယ္။ အဲဒါကို က်မတုိ႔ကလည္း ဟုတ္ပါတယ္။ အေျပာင္းအလဲက စၿပီးတာစူေနၿပီ။ ဒါေပမဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနေသးတယ္။ ေျဖရွင္းစရာ ျပႆနာေတြ ရွိေသးတယ္။ အရပ္ဖက္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာရွိတဲ့ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကိုယ္တုိင္ အခုအခ်ိန္ထိ အေႏွာက္အယွက္ေတြ၊ အဖမ္းအဆီးေတြ ခံေနရမႈ ရွိေနေသးတယ္ဆုိတာကိုလည္း က်မ ေျပာပါတယ္။ ဒါကေတာ့ လက္ရွိ ရွိေနတဲ့အေပၚမွာ က်မတို႔ စိုးရိမ္မႈ။ ေနာက္တခုက က်မတို႔ မၾကာခင္ကမွ လုပ္သြားတဲ့ အသင္းအဖြဲ႔ဆုိင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုပ္သြားတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေလးေတြကို ရွင္းျပပါတယ္။ ဘာလုိ႔ ရွင္းျပရသလဲဆိုေတာ့ က်မတုိ႔ လုပ္သြားတဲ့ဟာသည္ ကုိယ့္အတြင္းထဲက ျပည္တြင္းကရွိတဲ့ လူေတြရဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈပဲ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံတကာက နည္းပညာပိုင္း အစစအရာရာ ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြ၊ သံတမန္ေရးရာေတြကပါ ပါဝင္တဲ့အတြက္ ဒီဟာေလးဟာ အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ၊ အခုအေျခအေနေလာက္မွာ ဥပေဒၾကမ္းဆုိေပမယ့္ က်မတို႔ ေက်နပ္စရာ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားရွိတယ္ဆိုတဲ့ဟာေလးကို က်မက ေျပာျပပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ထင္ထားတာ က်မတုိ႔ အတိုက္အခံအဖြဲ႔အစည္းေတြ အပါအဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အရပ္ဖက္လူအဖြဲ႔အစည္းေတြက အၿမဲတမ္း အဆိုးျမင္တာတုိ႔၊ အစိုးရကို အၿမဲတမ္း ကန္႔လန္႔တိုက္ခ်င္တာတုိ႔၊ အၿမဲတမ္း ေဝဖန္ေထာက္ျပခ်င္တယ္လို႔ပဲ ထင္ေနၾကတာေတြရွိတယ္။ က်မတို႔သည္ ေကာင္းတာလုပ္ရင္ ေကာင္းတယ္လုိ႔ ခ်ီးက်ဴးဖို႔ ဝန္မေလးပါဘူး။ အဓိက က်မေျပာတဲ့ သံုးခ်က္ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက နည္းပညာအကူအညီ၊ က်မတို႔က အခု ဥပေဒေတြ ျပင္ဆင္ေနတာ အမ်ားႀကီးပါ။ လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္မွာ ျပင္ဆင္ဖုိ႔ တန္းစီးၿပီးေစာင့္ေနတဲ့ ဥပေဒ (၅၀) ေက်ာ္ က်န္ေသးတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အဲဒီမွာ က်မရဲ ႔ စိုးရိမ္မႈက ဥပေဒျပင္တာ ေကာင္းေပမယ့္ အဲဒီျပင္တဲ့ ဥပေဒေတြက ႏိုင္ငံတကာရဲ ႔ စံခ်ိန္စံညႊန္း၊ လူ႔အခြင့္အေရး စံခ်ိန္စံညႊန္းနဲ႔ အညီ ျပင္မွသာလွ်င္ ျပည္သူလူထုကို အက်ဳိးျပဳမယ္လို႔ က်မတို႔ ယူဆတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္သူလူထု၊ ဒါမွမဟုတ္ သက္ဆုိင္ရာ၊ သက္ဆုိင္တဲ့လူေတြ ပါဝင္တဲ့ ဥပေဒျပဳတာတုိ႔၊ ဥပေဒ ေဆြးေႏြးတာေတြ မလုပ္လို႔ရွိရင္ ဥပေဒ ဘယ္ေလာက္ပဲျပင္ျပင္ ျပည္သူလူထုအတြက္ အက်ဳိးမရွိဘူးလို႔ ယူဆတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်မတို႔ လုပ္ခဲ့တဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေလးနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာရဲ ႔ အကူအညီေတြ ယူတယ္။ နည္းပညာ အကူအညီေတြ ယူတယ္။ ေနာက္ က်မတုိ႔ ဒီလိုမ်ုိး ပြဲေတြလုပ္ဖို႔ဆုိတာလည္း က်မတုိ႔က ပိုက္ဆံရွိတဲ့ လူေတြမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ အလွဳရွင္ေတြဆီကေန အကူအညီေတာင္းတဲ့အခါမွာ အလြယ္တကူ၊ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္။ ထံုစံအတိုင္း ႏွစ္ပတ္အတြင္း လုပ္ရတဲ့ဟာေတြမွာ အလွဳရွင္ေတြက အမ်ားႀကီး ကူညီၾကတယ္။ ဒါကိုလည္း ထည့္ၿပီးေျပာပါတယ္။

ေနာက္တခုကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအရ ကူညီမႈေတြက ပိုၿပီးေတာ့ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း သံခင္းတမန္ခင္းအရ အကူအညီက တခါတရံ က်မတို႔က ဆုေပးဒဏ္ေပးစနစ္ကေလးေတြက ပိုထိေရာက္တယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း။ ဒီလုိ နည္း (၃) ခုနဲ႔ တခါတည္း၊ တေပါင္းတစည္း လုပ္ႏိုင္လို႔ရွိရင္ေတာ့ ဘယ္ဥပေဒမဆုိ၊ ဒီ ဥပေဒမွမဟုတ္ဘူး တျခားဥပေဒေတြပဲျဖစ္ျဖစ္။ တျခား ဘယ္ကိစၥမဆို က်မတုိ႔ ႏိုင္ငံရဲ ႔ အေျပာင္းအလဲျဖစ္စဥ္အတြက္ ပိုေကာင္းလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို အကူအညီမ်ဳိးေတြကို ႏိုင္ငံတကာက ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္ဆိုတာကို က်မတို႔က ေထာက္ျပတာပါ။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ မခင္ေလး ေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခုလက္ရွိ ဥပေဒမူၾကမ္းအဆင့္ ေရာက္ေနၿပီျဖစ္တယ့္ အသင္းအပင္ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ ဥပေဒမူၾကမ္း။ ဒါက ပထမဦးဆံုး ထြက္လာတဲ့အဆင့္တုန္းက မခင္ေလးတုိ႔ အရပ္ဖက္ လူမွဳအဖြဲ႔အစည္းေတြက ဒါကို လက္မခံႏိုင္ၾကဘူး။ ဒီအထဲမွာ အရပ္ဖက္လူမွဳအဖြဲ႔အစည္းေတြ မွတ္ပံုတင္ရမွာတုိ႔၊ ဒဏ္ေၾကးတို႔ စသည္အားျဖင့္ပါေတာ့ လက္မခံႏိုင္ၾက၊ ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ ဝိုင္းၿပီးေတာ့ အဆိုတင္ၾကတယ္။ ေနာက္ဆံုးၾကေတာ့ ျပင္ႏိုင္ႏိုင္ၾကတယ္။ ျပင္ႏိုင္ၿပီး အခုဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္ထဲကို ျပန္ေရာက္သြားၿပီ။ လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ဥပေဒအျဖစ္ ဘယ္ေတာ့ ထြက္လာမယ္ဆိုတာေတာ့ မသိေသးဘူး။ ဆိုေတာ့ အဲဒီလို ျပင္သြား။ စိတ္ၾကျပင္သြားၿပီးေတာ့ မခင္ေလးကိုယ္တိုင္လည္း ဒါကို ေက်နပ္တယ္လုိ႔ ေျပာထားတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီ ဥပေဒသာ တကယ္တမ္း ဥပေဒျဖစ္လာခဲ့ရင္ လက္ရွိ ျပည္တြင္းမွာရွိေနတဲ့ အရပ္ဖက္လူမွဳအဖြဲ႔အစည္းေတြ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ ေတြ႔ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ေက်ာ္လႊာသြားႏိုင္မလဲ။ ဘယ္ေလာက္အထိ ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္ခြင့္ပိုင္ခြင့္ သာလာမလဲ။

မခင္ေလး ။ ။ အဲဒါေတာ့ ႏွစ္ပိုင္း ရွိပါတယ္။ လက္ရွိ ရွိေနတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းကို ေက်နပ္ေလာက္တယ္ဆိုတာက က်မတို႔ ဒီဥပေဒၾကမ္းကို ဝင္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးခြင့္ရတဲ့အခ်ိန္က ႏွစ္ပတ္ပဲရွိတယ္။ အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေပးခ်င္တဲ့ input ေလးေတြ။ အႀကံဥာဏ္ေလးေတြ၊ စိတ္ကူးေလးေတြကို ေပးခ်င္တာေလးေတြကို သူတုိ႔က ၾကည္ၾကည္ျဖဴျဖဴနဲ႔ လက္ခံစဥ္းစားတဲ့အတြက္ ေက်နပ္တယ္။ တခုက လႊတ္ေတာ္ေရးရာ ေကာ္မတီေတြရဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြရဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈက အရမ္းအားရတယ္။ က်မတုိ႔ ေရွ ႔အလားအလာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ အရပ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၊ ျပည္သူလူထုနဲ႔ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တယ္။ ျပည္သူလူထုအသံကို လႊတ္ေတာ္က ဂရုတစိုက္ နားေထာင္ေပးတယ္ဆိုတဲ့ဟာက က်မတို႔ ပိုၿပီးေတာ့ အားရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခုလက္ရွိ ရွိေနတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းထဲမွာေတာင္ တခ်ဳိ ႔ဟာေတာ့ က်မတုိ႔ ထင္ပါတယ္ ဆက္ၿပီးေတာ့၊ ထပ္ၿပီးေတာ့ တြန္းအားေပးရအံုးမယ္။ ျပင္ရအံုးမွာေတြလည္း ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ က်မတုိ႔ လုပ္ထားတဲ့ကိစၥက ႏွစ္ပတ္အတြင္းမွာ လုပ္ထားတာဆုိေတာ့ perfect ျဖစ္တယ္လို႔ေတာ့ မေျပာပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ေရးရာ ေကာ္မတီကလည္း ကတိေပးထားတာ ရွိပါတယ္။ အခု ဥပေဒၾကမ္းအဆင့္မွာပဲ ရွိေသးတယ္။ လႊတ္ေတာ္ကို မေရာက္ေသးဘူး။ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္သြားလို႔ အဲဒီမွာ တခ်ဳိ ႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ကန္႔ကြက္တာေတြ ရွိအံုးမယ္။ အဲဒီလုိ ရွိရင္လည္း ဟုိအရင္က လုပ္ခဲ့သလုိပဲ ထပ္ၿပီးေတာ့ အႀကံဥာဏ္ေပးလို႔လည္း ရေသးတယ္။ ထပ္ၿပီးျပင္ခ်င္ရင္လည္း ျပင္ႏိုင္တယ္။ က်မတုိ႔ ျပင္ဖုိ႔ chance ကို ႏွစ္ေနရာ ထပ္ေပးထားပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြားလို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးရင္လည္း ဝင္ျပင္လုိ႔ ရေသးတယ္။ ေနာက္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ တက္ရင္လည္း အဲဒီ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ထဲမွာလည္း ဝင္ျပင္လို႔ ရေသးတယ္။ ေနာက္ဆံုး final ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က်မွ final decision ခ်မွာေပါ့။ အဲဒီကာလ ေတာက္ေလွ်ာက္မွာလည္း ဝင္ၿပီးေတာ့ ျပင္လုိ႔ရေသးတယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ အခုန လုပ္ထားတာေလးေတြက အရမ္းျပည့္စံု၊ အရမ္းေကာင္းတယ္လို႔ေတာ့ မေျပာပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ ရသေလာက္ အားလံုးစုစည္းၿပီးေတာ့ အဖြဲ႔ေပါင္း ၂၈၁ ဖြဲ႔။ ဒါေတာင္မွာ network ေတြလည္းပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ေတြဆုိလည္း မပါလုိက္ရတာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ တတ္ႏိုင္သမွ် အားလံုးရဲ ႔ အသံကိုပါေအာင္ ထည့္ႏိုင္ဖို႔ က်မတုိ႔ ႀကိဳးစားၿပီး လုပ္ထားတာျဖစ္တယ္။ အကယ္၍မ်ား တင္ထားတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းအတုိင္းသာ အတည္ျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ က်မတို႔အတြက္ လုပ္သာကိုင္သာေလး ရွိတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ေတြကို ဖယ္ရွားလုိက္တယ္။ ေနာက္တခုက က်မတုိ႔ ေတာက္ေလ်ွာက္ ႀကံဳေတြ႔လာရတာက ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက လူမွဳေရးအလုပ္ေတြ လုပ္လို႔မရဘူး။ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြက လူမွဳေရးအလုပ္ေတြ လုပ္လို႔မရဘူးဆုိတာေတြကို သူတုိ႔က ပယ္ဖ်က္လိုက္ၿပီးေတာ့ အားလံုးမည္သူမဆုိ လူမွဳေရးလုပ္ငန္းေတြကို အကုန္လံုး အသင္းအပင္းေတြမွာ ဝင္လုပ္လုိ႔ရတယ္ဆိုတာေလးက ေတာ္ေတာ္ေလး က်မတို႔အတြက္ ဝမ္းသာစရာ ေကာင္းတဲ့အခ်က္ကေလးပါ။ ေနာက္ ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြကိုလည္း ခြင့္ျပဳခ်က္ကေလး အဲဒီအထဲမွာ ထည့္ေပးထားပါတယ္။ ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြလည္း သက္ဆုိင္ရာ တကၠသိုလ္ေတြမွာ၊ သူတုိ႔နယ္ေျမေတြမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မွတ္ပံုမတင္ဘဲနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်ာင္းရဲ ႔ျပင္ပကို ထြက္သြားၿပီးေတာ့ တႏိုင္ငံလံုးဆုိင္ရာ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္နဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီး၊ ညိႇႏိႈင္းၿပီးမွ လုပ္သင့္တယ္ဆိုတာေလးကို ထည့္ေပးထားတယ္။ အဲဒါေလးေတြက က်မတုိ႔အတြက္ ေကာင္းတဲ့အလားအလာလုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

ေနာက္တခုက သူက ဒီအထဲမွာ voluntary registration လုိ႔ မေျပာေပမယ့္ အဲဒီသေဘာ သက္ေရာက္ေအာင္ လုပ္ထားပါတယ္။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ဆုိေတာ့ မွတ္ပံုမတင္လို႔ အလုပ္လုပ္လို႔ မရဘူးဆိုတာ မရွိေတာ့ဘူး။ အေရးယူခံရမယ္ဆုိတာ မရွိေတာ့ဘူး။

မခင္ေလး ။ ။ မွတ္ပံုတင္ပါ။ မွတ္ပံုတင္လုိ႔ရွိရင္ ရမယ့္အခြင့္အေရးေတြက ဒါေတြဒါေတြ ရွိပါတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေဖာ္ျပထားတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာျပည္သူလူထု၊ အရပ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေနရာတကာမွာ စည္းလြတ္ကမ္းလြတ္ ေနတဲ့လူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ့္ကို ျပည္သူလူထုကို အက်ဳိးျပဳတဲ့၊ အက်ဳိးရွိတဲ့ ဥပေဒေတြဆုိရင္ အားလံုးက ေလးစားလိုက္နာပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ မွတ္ပံုတင္လို႔ အက်ဳိးရွိမယ္ဆိုရင္ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ မရွိဘူးဆုိရင္ သူတုိ႔ တင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီေတာ့ မွတ္ပံုတင္ေၾကးကအစ ဘာပဲေျပာေျပာ အားလံုး သင့္တင့္မွ်တတဲ့ ေစ်းႏႈန္းေပ့ါ။ တႏုိင္ငံလံုးအဆင့္နဲ႔ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ငါးေသာင္းပဲ တင္ရမယ္။ တုိုင္းအဆင့္ခရိုင္အဆင့္ဆုိရင္ သံုးေသာင္းပဲ တင္ရမယ္။ ၿမိဳ ႔နယ္အဆင့္လုပ္ရင္ မွတ္ပံုတင္ေၾကး လံုးဝေပးစရာ မလုိဘူး။ အဲဒါမ်ဳိးေလးေတြဆုိေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ လုပ္ေျပာတယ္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ က်မတို႔ စိုးရိမ္မႈတခုရွိတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဒီဥပေဒၾကမ္းက General ဥပေဒၾကမ္း။ ေနာက္ လာမယ့္ နည္းဥပေဒေတြမွာ က်မတို႔ နည္းနည္းစိုးရိမ္ပါတယ္။ ဒီ ဥပေဒႀကီးမွာေတာ့ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္၊ လွလွပပေလး လုပ္ျပထားၿပီးေတာ့ ေနာက္လာမယ့္ နည္းဥပေဒေတြမွာ ထပ္ၿပီးေတာ့ ကန္႔သတ္တာေတြ၊ ခ်ဳပ္ခ်ယ္တာေတြ ပါလာမွာကိုလည္း က်မတုိ႔ စိုးရိမ္တယ္။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ နည္းဥပေဒ ဆြဲတဲ့အခ်ိန္က်ရင္ မခင္ေလးတုိ႔အေနနဲ႔ ဥပေဒမူၾကမ္းတုန္းက လုပ္ခဲ့သလိုပဲ ညိႇႏိႈင္းခြင့္၊ အႀကံေပးခြင့္၊ လုိခ်င္တာ ျဖည့္စြက္ျပင္ဆင္ခြင့္ရဖို႔ အလားအလာက ဘယ္လုိလဲ။

မခင္ေလး ။ ။ ရဖုိ႔ ရွိပါတယ္။ အခု က်မတုိ႔ ေနာက္လာထဲမွာပဲ အရပ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ ထပ္ၿပီး ေတြ႔ၾကေဆြးေႏြးၾကမယ္။ ႏိုင္ငံတကာက အႀကံဥာဏ္ေတြလည္း၊ ပညာရွင္ေတြရဲ ႔ အႀကံဥာဏ္ေတြ ယူၿပီးေတာ့ အဲဒီ legal framework ကို တြန္းအားေပးဖုိ႔၊ ဘယ္လုိေတြလုပ္ရင္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မလဲဆုိတာကိုလည္း က်မတို႔ ထပ္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးဖို႔ ရွိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ က်မတုိ႔မွာ ေရွ ႔မွာ အေတြ႔အႀကံဳေတြက အမ်ားႀကီးရွိထားတယ္။ Media law ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီအခါၾကေတာ့ က်မတုိ႔က တကယ့္ေကာင္းတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳပဲ ရလိုက္တာဆုိေတာ့ ဒါမ်ဳိး မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုမ်ုိး ဝိုင္းလုပ္ၾကမလဲဆိုတာကိုေတာ့ စဥ္းစားၿပီးေတာ့၊ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကမွာပါ။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ အခုန အေတြ႔အႀကံဳ ရွိထားတယ္ဆိုလုိ႔ ဥပေဒေတြ ေရးဆြဲတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒါက အသင္းအပင္း ဖြဲ႔စည္းေရး ဥပေဒဆုိရင္ ထြက္လာတယ္။ ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ ျပင္ဆင္ခြင့္ ရလုိက္တယ္။ အဲဒီလုိ လုပ္ခြင့္မရဘဲနဲ႔ ထြက္သြားတဲ့ ဥပေဒထဲမွာ နမူနာတခုဆိုရင္ အခု ၿငိမ္းစုစည္းဆိုၿပီး နံမည္ႀကီးေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္နဲ႔ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ဆုိင္ရာ ဥပေဒ။ က်ေနာ္ သိသေလာက္အပိုင္းအရ ဥပေဒဆြဲတဲ့ အခ်ိန္တုန္းကလည္း အခုလိုမ်ဳိး အရပ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔ အႀကံဥာဏ္ ညိႇႏိႈင္းတိုင္ပင္တာမ်ဳိး မရွိခဲ့ဘူး။ တခါ အခု နံမည္ေက်ာ္ ပုဒ္မ ၁၈ ဒါက နည္းဥပေဒက ထြက္လာတဲ့ပုဒ္မ။ ဆုိေတာ့ နည္းဥပေဒ ဆြဲတဲ့အခါမွာလည္း ဘာမွ ညိႇႏိႈင္းတိုင္ပင္တာ မရွိခဲ့ဘူး။ အခုဆုိရင္ အသင္းအဖြဲ႔ဆုိတာက အစိုးရက တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္မႈေတြ မတူညီတဲ့အခါမွာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္တယ္၊ ဆႏၵျပတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာက ရွိမွာပဲ။ အခု လက္ရွိ ပုဒ္မ ၁၈ က ဒါေတြကို အတားအဆီး ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ မခင္ေလး ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ။

မခင္ေလး ။ ။ အဲဒါကေတာ့ က်မတုိ႔အတြက္ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အႀကီးမားဆံုး အခက္အခဲပါ။ ဒါကိုလည္း က်မက သမၼတအိုဘားမားနဲ႔ မေတြ႔ခင္မွာ အေမရိကန္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီးျဖစ္တဲ့ Samatha Power နဲ႔ ေတြ႔ေတာ့ ေျပာျပပါတယ္။ ဒါေတြက က်မတုိ႔ဆီမွာ ေတာ္ေတာ္ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္တယ္။ ဥပေဒေတြက ေရွ ႔ေနာက္မညီတာေတြရွိတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမွာေတာ့ ႏိုင္ငံသားတုိင္း လြတ္လပ္စြာ စုေဝးခြင့္၊ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပခြင့္ ရွိတယ္လို႔ ေျပာေပမယ့္။ ပုဒ္မ ၁၈ နဲ႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ ဖိႏိွပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားေတြ ရွိတယ္ဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ သူတုိ႔ကလည္း ဒါကို လက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်မတုိ႔က အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ပုဒ္မ ၁၈ လုပ္ခ်ိန္တုန္းက ေသခ်ာေတာ့ မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ ေတာ္ေတာ္ေလး ေစာပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္သက္တမ္း ေတာ္ေတာ္ႏုေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္တဲ့အတြက္ သူတုိ႔သည္ ဘယ္သူ႔အႀကံဥာဏ္မွလည္း မယူဘူး။ ဒီအတုိင္း လုပ္ခ်လုိက္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာမွ ပုဒ္မ ၁၈ ရဲ ႔ အက်ဳိးဆက္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာတာေတြမ်ားေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက နဲ႔ ျပည္တြင္းက ဖိအားေတြ မ်ားလာတဲ့အတြက္ အဲဒါကို ေနာက္ပိုင္း ဒီလုိမျဖစ္ရေလေအာင္ဆိုၿပီး ျပည္သူလူထုနဲ႔ အျပင္ကိုသိရေအာင္ လုပ္တဲ့သေဘာေတြ။ က်မတုိ႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔ေတြကို ေခၚတယ္။ အဲဒီေတာ့ ပုဒ္မ ၁၈ ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း ေျပာထားပါတယ္။ ဒါကို ျပန္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားရမယ့္ ပုဒ္မ ျဖစ္ေနတယ္။ ေတာ္ေတာ္ကို ဒီမုိကေရစီရဲ ႔ စံခ်ိန္စံညႊန္းနဲ႔ ဆန္႔က်င္တဲ့ဟာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်မတို႔ကေတာ့ လံုးဝကန္႔ကြက္တယ္။ ဒါမ်ုိးေတြ ရွိေနသေရြ ႔ေတာ့ က်မတုိ႔ တုိင္းျပည္မွာ ဒီမုိကေရစီ ရွိမယ္လုိ႔ မယူဆဘူး။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ဒီ ၿငိမ္းစုစည္း - ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္နဲ႔ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ ရွိသလုိပဲ တပိုင္းမွာလည္း ဆႏၵျပသူေတြအေနနဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ လက္ရွိ ရွိေနတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ လက္ရွိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ လံုၿခံဳေရးတာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ သူေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လိုက္နာရမယ့္ကိစၥေတြ။ ဥပမာ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္တခုဆုိရင္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ဆႏၵျပတဲ့လူေတြနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြၾကားမွာ ရုန္းရင္ဆန္ခတ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဆႏၵျပသူေတြက လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြကို ထိန္းသိမ္းထားတယ္။ ခဏ ဖမ္းထားတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ အဲဒီလိုမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း ဒီလုိမ်ုိးျဖစ္ရင္ အေရးယူရမယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒေတြ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခုလိုမ်ဳိး ဆႏၵျပခြင့္၊ တခါ ဥပေဒအတုိင္း ေနခြင့္၊ ဥပေဒအတိုင္း လုပ္ခြင့္။ တဖတ္က လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြဖက္ကလည္း ဥပေဒအတုိင္း လုပ္ခြင့္ အေျခအေနေတြနဲ႔ ေရွ ႔အလားအလာေပၚမွာ မခင္ေလး ဘယ္လိုျမင္သလဲ။

မခင္ေလး ။ ။ အဲဒါကေတာ့ က်မတို႔ ဘာကိုသက္ေသျပႏိုင္သလဲဆိုရင္ က်မတုိ႔ ႏိုင္ငံမွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး မရွိဘူးဆုိတာကို ျပတာပါ။ အဲဒီေတာ့ ဥပေဒျပဌာန္းတဲ့ လူဖက္ကလည္း ဥပေဒကို ေလးစားလုိက္နာမႈ ရွိရမယ္ျဖစ္သလို။ ႏိုင္ငံသားေတြကလည္း ဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာရမယ္။ ဥပေဒေလးစား လိုက္နာရမယ္ဆိုတာ တဖတ္သတ္ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒေတြဆုိရင္ေတာ့ က်မတုိ႔ ျပည္သူလူထုက ေလးစားလိုက္နာဖုိ႔က ေတာ္ေတာ္ခက္ပါတယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈေတြ အားနည္းသြားၾကတယ္။ ရန္လိုတဲ့ အျပဳအမႈေတြျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဥပေဒေတြကိုယ္တုိင္က ျပည္သူလူထု ေလးစားလိုက္နာႏိုင္တဲ့၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဥပေဒေတြ မျဖစ္ႏိုင္၊ မရွိေနသေရြ ႔ေတာ့ အဲဒီလို အျဖစ္အပ်က္ေတြက ဆက္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္ေနအံုးမွာပါ။

ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီး တင္ပါတယ္။ အခ်ိန္မအားတဲ့ၾကားက တကူတကလာၿပီးေတာ့ ေတြ႔ဆံုခြင့္ျပဳတာ။

မခင္ေလး ။ ။ က်မကလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ က်မ အေမရိကန္ သမၼတႀကီးနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့အျပင္ အရပ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြအတြက္ အခုလို တကူတက ေမးျမန္းေပးတဲ့အတြက္လည္း အားလံုးကိုယ္စား ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG