သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ ဝမ္ေပါင္ ကုမၼဏီတာဝန္ခံ ေျဖရွင္းခ်က္ (အပိုင္း - ၄)


ဦးေရာ္နီညိမ္း နဲ႔ ဝမ္ေပါင္ ဦးေဆာင္ညႊန္ေရးမႉး Mr. Geng Yi
စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ဆားလင္းႀကီးၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ အေျခစိုက္ထားတဲ့ ေၾကးစင္ေတာင္၊ စံပယ္ေတာင္၊ စံပယ္ ေတာင္ (ေတာင္ပိုင္း) နဲ႔ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း ေလးခုကို၊ “ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္ လီမိတက္” Myanmar Economics Holding Ltd. (MEHL) နဲ႔ ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္ေနၿပီး တရုတ္ႏိုင္ငံက လာေရာက္ရင္းႏီွး ျမွဳပ္ႏံွတဲ့ ကုမၸဏီကေတာ့ “ျမန္မာ ဝမ္ေပါင္ ေၾကးနီသတၳဳတူးေဖၚေရး လီမိတက္” Myanmar Wanbao Mining Copper Ltd. (MWMCL) ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ (၄)ရက္ေန႔က၊ ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီရဲ႕ ဖိတ္ေခၚ ခ်က္နဲ႔ ဒီ ေၾကးနီစီမံကိန္း ေလးခုထဲက အႀကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ လက္ပံေတာင္းေတာင္က ေၾကးနီသတၳဳတူးေဖၚေရး နယ္ေျမရံုးမွာ ဗီအိုေအဝိုင္းေတာ္သား ဦးေရာ္နီညိမ္းက သြားေရာက္ၿပီး ဦးေဆာင္ညႊန္ေရးမႉး Mr. Geng Yi ကို သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဒီအစီရင္ခံစာအတိုင္း အေကာင္အထည္ေဖၚေရး အစိုးရဖဲြ႔စည္းေပးတဲ့ ေကာ္မီတီ တစ္ရပ္လည္း ေပၚ ေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ “ျမန္မာ ဝမ္ေပါင္ ေၾကးနီသတၳဳတူးေဖၚေရး လီမိ တက္ရဲ႕ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္မယ့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး၊ Mr. Geng Yi နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ခန္း ေနာက္ဆံုးအပိုင္း (အပိုင္း - ၄) ကို၊ ဒီ သီတင္းပတ္ရဲ႕ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရာက႑ကေန ထုတ္လႊင့္ေပးလိုက္ပါတယ္။

ေရာ္နီညိမ္း ။ ။ ဝမ္ေပါင္သတၳဳတူးေဖၚေရးကုမၸဏီဟာ ကမၻာတဝွမ္းမွာ ရင္းႏီွးျမွဳပ္နံွလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ တရုတ္ ျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ ကုမၸဏီႀကီး ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္မွာက ႏွစ္ေပါင္း (၂ဝ)ေလာက္ တရုတ္ ျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ထက္နိမ့္တဲ့ ေဒသခံအဆင့္/ခရိုင္အဆင့္ / ျပည္နယ္အဆင့္ စတဲ့ တရုတ္ကုမၸဏီ ေတြက၊ အမ်ားဆံုး လာၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ေနၾကေတာ့၊ ျမန္မာလူထုရဲ႕ အျမင္မွာ တရုတ္စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြဟာ သိပ္အျမတ္ထုတ္လြန္းတယ္၊ ျမန္မာျပည္ကေန ရိွသမွ် အကုန္ခြာယူေနတယ္၊ ဘာမွ မက်န္ေအာင္ ကိုပဲ ဆိုတဲ့ ခံစားမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတာကို အခု က်ေနာ္ ႏွစ္ (၂ဝ)ေက်ာ္ၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္၊ ျပန္ေရာက္လာ တဲ့အခါ ေတြ႔ျမင္ေနရပါတယ္။ ဝမ္ေပါင္လို ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ တရုတ္ကုမၸဏီႀကီးက ဒီလိုအခ်ိန္မွာမွ ဒီ ေၾကးနီ စီမံကိန္းကို ျမန္မာျပည္မွာ လာလုပ္မိတာ၊ လဲြမွားတဲ့အခ်ိန္ လဲြမွားတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြရိွေနတဲ့ ေနရာမွာ လာ ၿပီး လုပ္သလို ျဖစ္ေနပါသလား။ ဝမ္ေပါင္ဟာ ျမန္မာျပည္ထဲက တျခားေသာ အဆင့္နိမ့္ တရုတ္စီးပြားေရးလုပ္ ငန္းေတြလို မဟုတ္ဘူး / ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အက်ိဳးရိွေအာင္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတာပါလို႔၊ ခင္ဗ်ားတို႔ ျမန္မာလူထုကို ဘယ္လို ျပသမွာပါလဲ။

Geng Yi ။ ။ ျမန္မာျပည္သူလူထုရဲ႕ ခံစားမႈကို ခင္ဗ်ားလိုပဲ က်ေနာ္တို႔လည္း နားလည္ပါတယ္။ တခိ်ဳ႕ ေသာ ဒီလိုခံစားမႈေတြကို၊ က်ေနာ္တို႔က ဂရုတစိုက္ရိွရပါမယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ - ေဒသခံလူထုရဲ႕ သူတို႔ရဲ႕ အနာ ဂတ္အတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကပါတယ္။ အလုပ္အကိုင္ေတြအတြက္ ပူပန္ေနၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဟာ သတၳဳ တူးေဖၚေရးကုမၸဏီအေနနဲ႔ သတၳဳတူးေဖၚေရးလုပ္ငန္း/ သတၳဳ တူးေဖၚေရးစီမံခ်က္ေတြ အေပၚမွာ အထူးျပဳလုပ္ ေဆာင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဟာ စီးပြားေရးအရ တြက္ေျခကိုက္္ေရးတစ္ခုထဲ မဟုတ္ပဲ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ မထိခိုက္မပ်က္စီးေစေရး၊ လူေနမႈဘဝေတြ အေရးေတြကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရပါတယ္။ ေဒသခံလူထုေတြက အနာဂတ္အတြက္ ပူပန္မယ္ / သူတို႔ရဲ႕ ကေလးေတြေရွ႕ေရးကို စိုးရိမ္ၾကမယ္။ က်ေနာ္တို႔က အဲဒီလို အားလံုး ေသာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြကို နားေထာင္ၾကရပါမယ္။ ဒီလိုစိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြကို ေျဖရွင္းေပးေရး ေဒသခံလူထုေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကရပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ဟာ ေျဖရွင္းမႈေတြ ရရိွလာပါလိမ့္မယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ မထိ ခိုက္ မပ်က္စီးေစေရးနဲ႔ လူေနမႈဘဝေတြ အေရးေတြအတြက္ ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ အခိုင္အမာ ယံုၾကည္ ေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔မွာ နည္းပညာရိွတယ္။ အေတြ႔အႀကံဳရိွတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈလည္းပဲ ရိွ တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈဟာ ဒီေၾကးနီစီမံကိန္းတစ္ခုထဲအတြက္ မဟုတ္ဘူး။ ဒီေဒသတစ္ခုလံုးနဲ႔ ေဒသခံလူ႔အဖဲြ႔အစည္းရဲ႕ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္လည္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြလည္း ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဟာ ႏိုင္ငံတကာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို လိုက္နာတဲ့ တာ ဝန္သိ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွတဲ့ စိတ္ရွည္သည္းခံစြာ အလုပ္လုပ္တဲ့ တရုတ္အစိုးရပိုင္ သတၳဳတူးေဖၚေရးကုမၸဏီ ျဖစ္ပါ တယ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ ေဒသခံလူထုနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အလုပ္လုပ္ရပါမယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြကလည္း သယံဇာတ က်ိန္စာ (Resources Cult) ဆိုတာကို ေျပာၾကတယ္။

ေရာ္နီညိမ္း ။ ။ သမၼတႀကီးဦးသိန္းစိန္လည္း ဒီေပၚမွာ ပူပန္မႈရိွတာေၾကာင့္ သယံဇာတက်ိန္စာ ဆိုတဲ့ အသံုး အႏံႈးကို ေျပာဖူးပါတယ္။

Geng Yi ။ ။ ဘာျဖစ္လို႔ သယံဇာတက်ိန္စာလို႔ ေခၚၾကသလဲဆိုေတာ့၊ သယံဇာတေပါၾကြယ္ဝလွတဲ့ ႏိုင္ငံ ေတြဟာ၊ ဒါေတြကို ရွာေဖြတယ္/ ထုတ္ယူသံုးစဲြတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏိုင္ငံေတြ ပိုၿပီးခ်မ္းသာမလာပဲ နဂိုရိွရင္းစဲြ ထက္ ပိုၿပီး ဆင္းရဲသြားၾကတယ္။ အဲဒါ ကိ်န္စာပဲ။ က်ေနာ္တစ္ဦးထဲအျမင္အရေတာ့၊ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေၾကးနီစီမံ ကိန္းဟာ ဒီလိုက်ိန္စာမ်ိဳးေတြကို တိုက္ဖ်က္ပစ္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္သြားမယ့္ စီမံကိန္းမ်ိဳးပါ။ ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီဟာ ႏွစ္ေပါင္း (၃ဝ)ၾကာေအာင္ သတၳဳတြင္းစီမံကိန္းေတြ သတၳဳတူးေဖၚသံုးစဲြမႈေတြအတြက္ အေတြ႔အႀကံဳရိွပါတယ္။ ဒီအေတြ႔အႀကံဳေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး၊ ဒီေဒသနဲ႔ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ က်ေနာ္တို႔ တတ္ႏိုင္သမွ် ပါဝင္ျဖည့္ဆည္းလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ။ အခုအခါမွာ ေၾကးနီလုပ္ငန္းၾကးနီ သတၳဳတူးေဖၚေရးနယ္ပယ္ေတြကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္၊ စက္မႈလုုပ္ငန္းနာ္ပယ္မွာ ေၾကးနီဟာ အေရးအႀကီး ဆံုး သတၳဳျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီေၾကးနီသယံဇာတကို အသံုးခ်ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စက္မႈဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေၾကးနီဟာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးလိုင္းေတြ၊ ကားေတြ၊ စက္ကိရိယာေတြ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ကုန္ၾကမ္းေတြမွာ မပါမျဖစ္ပါေနတဲ့ သတၳဳျဖစ္လာၿပီးေတာ့၊ ဘယ္စက္မႈလုပ္ငန္းနယ္ပယ္မဆို ေၾကးနီကို လို အပ္ေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြက သတၳဳတြင္းလုပ္ငန္းေတြထဲ ေၾကးနီကို နံပါတ္ (၁) ထားၾကပါတယ္။ ေၾကးနီကို စက္မႈလုပ္ ငန္းတကာတို႔ရဲ႕ မိခင္ အျဖစ္ သေဘာထားၾကပါတယ္။ ေၾကးနီဟာ ေျမႀကီးထဲက ထြက္လာတာေၾကာင့္ ေျမႀကီးနဲ႔ အလုပ္လုပ္ရတဲ့ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးနယ္ပယ္မွာလည္း ေၾကးနီဟာ ပါပါတယ္။ အခုအခါ Cathode Copper လို႔ေခၚတဲ့ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ၉၉% သန္႔စင္ၿပီး ေၾကးနီသန္႔ လက္ပံေတာင္းေတာင္ကေန ထြက္လာ ေတာ့မွာပါ။ သန္႔စင္ၿပီး ေၾကးနီသန္႔ကို ထုတ္ကုန္လုပ္ငန္းနယ္ပယ္ေတြရဲ႕ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးမွာလည္း ထည့္ သြင္းလုပ္ကိုင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ေကာ လူတိုင္းအတြက္ေကာ ပိုမိုေကာင္း မြန္တဲ့ အနာဂတ္ကို ေဖၚေဆာင္ေပးႏိုင္မွာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာက ဒီစီမံကိန္းကို ဆက္ၿပီး လုပ္ကိုင္သင့္တယ္လို႔ အားေပးေထာက္ခံခဲ့တယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဒီလိုေထာက္ခံမႈ ဘာေၾကာင့္ရသလဲ? ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံလံုးအတြက္ေကာ ျမန္မာျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုးအတြက္ေကာ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစမယ္ ဆိုတာ သူ ေတြ႔ျမင္သြားခဲ့လို႔ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ေရာ္နီညိမ္း ။ ။ ခင္ဗ်ားတို႔ရဲ႔ လက္ပံေတာင္းေၾကးနီစီမံကိန္းအေၾကာင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ စာအုပ္ထဲမွာ၊ ဒီလက္ ပံေတာင္း ေတာင္ကေန ေၾကးနီသန္းခ်ိန္ (၃)သန္းထြက္ရိွမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားၿပီးေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ရဲ႕ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ ႏံွမႈဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း (၁၅ဝဝ) ေလာက္ရိွတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ စာအုပ္ ထဲမွာ ေဖၚျပခ်က္အရ၊ ထြက္ရိွသမွ်ေၾကးနီတန္ဖိုးရဲ႕ ၄% ကို ျမန္မာအစိုးရကို ခိုင္ေၾကး (royality) အေနနဲ႔ ေပးရမယ္။ ၿပီးေတာ့တခါ ၈%ကို ျမန္မာအစိုးရကိုပဲ ကုန္သြယ္ခြန္ (commercial tax) အေနနဲ႔ ေပးရမယ္။ တခါထပ္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆံုး ခုနက အခြန္ေဆာင္တာေတြ ထုတ္လုပ္မႈစားရိတ္ေတြ သဗၺဒနာမ္ေပါင္း ကုန္က် စားရိတ္ အစုစုကို ႏႈတ္လိုက္ၿပီး အသားတင္ဝင္ေငြထဲကေန ၁၅% ကိုလည္း၊ ျမန္မာအစိုးရကိုပဲ ဝင္ေငြခြန္ (income tax) အေနနဲ႔ ေပးရမယ္။ အဲဒီေတာ့တခါ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွထားတဲ့ေငြပမာဏ၊ အခြန္မ်ိဳးစံုေပးေဆာင္ရတဲ့ ပမာဏ၊ ထုတ္လုပ္မႈစားရိတ္ ပမာဏ၊ ဒါေတြအားလံုးက ဝင္ေငြစုစုေပါင္းထဲကေန ႏႈတ္ၿပီး၊ အသားတင္အျမတ္ ကို ခဲြေဝတဲ့အခါမွာ ဦးပိုင္က ၅၁% ရမယ္၊ ဝမ္ေပါင္က ၄၉% ရမယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။ အျမင္အရ ျမန္မာဘက္ အက်ိဳးအျမတ္ေတြရဲ႕ သံုးပံုႏွစ္ပံုရၿပီး အမ်ားႀကီးအသာရေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ က ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဒီ့ထက္ပိုၿပီး ရသင့္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒီေတာ့ တကယ္တမ္း ႏိုင္ငံတကာစံသတ္မွတ္ ခ်က္ေတြအရ ထြက္ကုန္ခဲြေဝမႈစာခ်ဳပ္ (Production Sharing Contract) စံအျဖစ္ ဘယ္လို အခိ်ဳးအစားရိွ ပါ သလဲ။ အျမင္အရ ခင္ဗ်ားဝမ္ေပါင္က ဒီေလာက္ရင္းႏီွးၿပီး ဒီေလာက္ပဲ အျမတ္ရတယ္လို႔ ျဖစ္ေနေတာ့၊ အဲဒါ ကိုက ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းအရ နည္းနည္း ေနာေနာမဟုတ္တဲ့ အက်ိဳးအျမတ္လား။ အဲဒါကိုက အေတာ္ႀကီးကို ကိုက္ေနလို႔ လာလုပ္တာလား။ နည္းနည္း ရွင္းျပေပးပါ။

Geng Yi ။ ။ က်ေနာ္တို႔ ဒီကို လာခဲ့တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာ တယ္။ မွ်မွ်တတရိွတဲ့ အကိ်ဳးအျမတ္ရရိွ ေရး အတြက္ သိပ္ကို ႀကီးမားလွတဲ့စြန္႔စားမႈႀကီးကိုလုပ္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္သံုးဆယ္က တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ပထမဦးဆံုးေသာ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈနဲ႔ စတင္ခဲ့ တဲ့ သတၳဳတြင္းစီမံကိန္းတစ္ခု အေၾကာင္း ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းအတြက္ တရုတ္ျပည္မွာ ေငြအလံုအ ေလာက္ မရိွပါဘူး။ နည္းပညာတို႔ စီမံ ခန္႔ ခဲြမႈပညာတို႔ အေတြ႔အႀကံဳတို႔လည္း အလံုအေလာက္မရိွပါဘူး။ ဒီလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာစံသတ္ မွတ္ခ်က္ေတြ လုပ္ပံုလုပ္နည္းေတြ အတတ္ပညာေတြကို သိရိွနားလည္ မႈလည္း မရိွပါဘူး။ ဒီလိုဆိုေတာ့ ဒီ ပထမဆံုးေသာဖံြ႔ၿဖိဳးတက္ေရး စီမံကိန္းကို က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လိုလုပ္ႏိုင္ၾက ပါ့မလဲ ဆိုၿပီး ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေငြနဲ႔ တကြ ခုနေျပာတဲ့ဟာေတြ အကုန္လံုး ရင္းႏီွးျမွဳပ္နံွဖို႔ လိုပါတယ္။ ျပည္ပကေန လာၿပီး ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွေရးကို တြန္းအားေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီ ျပည္ပက ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈတြန္းအားဟာ၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ မူဝါဒဆီကေန လာပါ တယ္။ ေကာင္းမြန္တဲ့ မူဝါဒဟာ ျပည္ပက ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွသူေတြကို မွ်မွ်တတရိွတဲ့ တခ်ိဳ႕ေသာ စီးပြားေရးမက္ လံုးေတြကို ေပးရပါတယ္။ အဲဒီက်မွ ျပည္ပက ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏွံသူေတြ စိတ္ဝင္စားၾကမယ္။ လာၿပီး ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွၾက မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ ႏိုင္ငံျခားနဲ႔ဖက္စပ္လုပ္တဲ့ သတၳဳတြင္း စီမံကိန္းဟာ ၁၉၈၂ မွာ စခဲ့ပါတယ္။ ရွန္ရီွျပည္နယ္က ေက်ာက္မီးေသြးတြင္း စီမံကိန္းပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ တန္ေရွာက္ပိန္ဟာ စီးပြားေရး မူဝါဒေတြကို ေရးဆဲြတဲ့ အဓိကပုဂၢိဳလ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကေန အလြန္ထင္ရွားတဲ့ စက္မႈလပ္ငန္းရွင္ႀကီးေတြထဲကေန ေဒါက္တာ အာမန္ဟန္းမားဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ကို ဖိတ္ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ၿမိဳ႕က ကယ္လီဖိုးနီးယားတကၠသိုလ္ (UCLA - University of California Los Angeles) မွာ ေဒါက္တာအာမန္ဟန္းမားျပတိုက္ ဆိုတာ ရိွပါတယ္။ ဒီေက်ာက္မီးေသြးတြင္း စီမံကိန္းက သိပ္ကိုႀကီးပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ေငြပမာဏနဲ႔ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း (၃ဝဝ) ေလာက္ရိွပါတယ္။ နည္းပညာေတြ က်ေနာ္တို႔ကို ေပးႏိုင္သမွ် မ်ားမ်ားေပးဖို႔အတြက္၊ တရုတ္အစိုးရကေန မက္လံုးအမ်ားႀကီးေပးၿပီး ဒီအေမရိကန္ကုမၸဏီ လာၿပီး ရင္းႏိွးျမွဳပ္နံွ ဖိတ္ေခၚခဲ့တာပါ။

အဲဒီတံုးကလည္း ေခါင္းေဆာင္တန္ေရွာက္ပိန္ဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕သယံဇာတေတြကို ေရာင္းစားေနတယ္လို႔ စြပ္စဲြမႈတခ်ိဳ႕ ရိွခဲ့ပါတယ္။ မစၥတာတန္ေရွာက္ပိန္ ျပန္ေျပာခဲ့တာက၊ “အခု ေဒါက္တာ ဟန္းမားဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ ေယာက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း (၃ဝဝ)နဲ႔ တရုတ္ျပည္ကို ေရာက္လာခဲ့ၿပီ၊ ေနာက္ထပ္ ေဒါက္တာ ဟန္းမားလို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး အေယာက္ (၁ဝဝ) ေရာက္လာခဲ့ရင္၊ တရုတ္ျပည္အတြက္ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈ ေဒၚလာ ဘီလ်ံ (၃ဝ) ရလာမယ္၊ ဒါဟာ တရုတ္ျပည္ တံခါးဖြင့္ဝါဒရဲ႕ အစပဲ ရိွေသးတယ္။ ဒီႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီကို ဒီထက္မက မက္လံုးေတြ ပိုေပးလိုက္ဦး၊ တရုတ္ျပည္အတြက္ သိပ္ကို အမ်ားႀကီးကို တန္ေနေသးတယ္” လို႔ ေျပာခဲ့ပါ တယ္။ တန္ေရွာက္ပိန္ေျပာခဲ့တာ မွန္လားမမွန္ဘူးလားဆိုတာ (၅) ႏွစ္ေလာက္အၾကာမွာ သက္ေသျပလာပါ တယ္ဒ ေဒါကတ္ဟန္ဒမားရဲ႕ အေမရိကန္ကုမၥဏီကို တရုတ္သတၳဳတြင္းလုပ္ငန္းမွာ ႏွစ္(၃ဝ)ၾကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွ လုပ္ ကိုင္ခြင့္ ေပးလိုက္ၿပီး (၅)ႏွစ္အၾကာမွာ၊ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ သတၳဳတြင္းလုပ္ငန္းအဆင့္အတန္းဟာ ေခတ္မီွ နည္းပညာ ေခတ္မီွစက္ကိရိယာ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ကၽြမ္းက်င္မႈ မန္ေနဂ်ာေတြရဲ႕ စီမံခန္႔ခဲြမႈ စတာေတြမွာ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္အတန္းနဲ႔ ကြာဟေနမႈ ေလ်ာ့က်သြားခဲ့ပါတယ္။ အခု ႏွစ္(၃ဝ)အၾကာမွာေတာ့၊ တရုတ္ျပည္ ရဲ႕ သတၳဳတြင္းလုပ္ငန္းအဆင့္အတန္းဟာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဘာမွ မကြာေတာ့ပါဘူး။ အခု ဒီေက်ာက္မီး ေသြးတြင္းကို တရုတ္ႏိုင္ငံသားေတြပဲ စီမံခန္႔ခဲြ လည္ပတ္ေနပါၿပီ။ ဒါဟာ ဘယ္ဖံြ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံအတြက္မဆို စံျပ နမူနာတစ္ခုပဲလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။

ေရာ္နီညိမ္း ။ ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ သိခ်င္တာက၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္က ေနာက္ဆံုး အႀကံျပဳ ေထာက္ျပထားတဲ့ ဒီစီမံကိန္းဟာ ဆက္ၿပီး လုပ္သင့္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ခင္ဗ်ားတို႔နဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္လီမိတက္ (MEHL) တို႔ၾကားက ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ ကန္ထရိုက္စာခ်ဳပ္ကို ျပန္လည္ျပဳျပင္မြမ္းမံေရးဆဲြေရး ဆိုတာကို၊ ဝမ္ေပါင္ က ဘယ္လိုလုပ္မွာပါလဲ။

Geng Yi ။ ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေျပာရရင္ ေနာက္ေၾကာင္းကိုပါ နည္းနည္းေျပာရပါမယ္။ အခု ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ ထုတ္လုပ္မႈအက်ိဳးအျမတ္ခဲြေရးကန္ထရိုက္စာခ်ဳပ္ (Production Sharing Contract – PSC) နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရရင္၊ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔တစ္ႏိုင္ငံ မတူၾက ပါဘူး။ တစ္ကမၻာလံုးက သတၳဳတူးေဖၚေရးနယ္ပယ္မွာ၊ အခု ဝမ္ေပါင္ နဲ႔ဦးပိုင္တို႔ ခ်ဳပ္ထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ဟာ လုပ္ေလ့လုပ္ထ အလြန္နည္းတဲ့ စာခ်ဳပ္မ်ိဳးပါ။ ဒါကို ဒီစီမံကိန္းကို လာလုပ္ ခ်င္ၾကတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံကုမၸဏီေတြ ေနာက္ ေဘးထြက္သြားၾကရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းလည္း ျဖစ္ပါ တယ္။ ႏိုင္ငံတကာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ိဳးမဟုတ္တဲ့ အတြက္ အေနာက္ႏိုင္ငံကုမၸဏီေတြ နားမလည္ၾကပါဘူး။ အခုထိကို သူတို႔ နားမလည္ႏိုင္ၾကေသးပါဘူး။ သူတို႔ကေတာင္ ျမန္မာသတၳဳတြင္းဝန္ႀကီးဌာနကို ဒါကို ႏိုင္ငံ တကာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ ျပန္ျပင္ဖို႔ ေျပာ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါကို က်ေနာ္ ဘာလို႔ထည့္ေျပာရလဲဆိုေတာ့၊ ဒီလို ကန္ထရိုက္စာခ်ဳပ္ဟာ စီးပြားေရးအရ ရင္းႏီွး ျမွဳပ္ႏံွသူအတြက္ သိပ္ကို ႀကီးမားလွတဲ့ စြန္႔စားမႈႀကီးပါ။ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္က ေနာက္ဆံုး အႀကံျပဳ ထာက္ျပထားတဲ့ ဦးပိုင္လီမိတက္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရဲ႕ ကန္ထရိုက္စာခ်ဳပ္ကို ျပန္လည္ျပဳျပင္မြမ္းမံေရးဆဲြေရး ဆိုတာကို၊ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းေရး အတြက္ က်ေနာ္တို႔ မူရင္းစာခ်ဳပ္ကို စၿပီးေလ့လာ ေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က အႀကံေပးခ်က္ေတြကို နားေထာင္မယ္။ တရားဥပေဒ နဲ႔အညီ အက်ိဳးအေၾကာင္း ညီညြတ္တဲ့ ျပင္ဆင္မႈကို လုပ္မယ္။ စိတ္မပူပါနဲ႔။ က်ေနာ္တို႔ ဒါကို စတင္လုပ္ေဆာင္ၿပီးေနပါၿပီ။

ေရာ္နီညိမ္း ။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ Mr. Geng Yi ခင္ဗ်ား။
XS
SM
MD
LG