သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီသီတင္းပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္လာဖုိ႔အတြက္ ေစ်းကြက္အၿပိဳင္အဆုိင္ ျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ေနရာမွာ အစိုးရဌာနအတြင္း အရာထမ္း၊ အမႈထမ္းေတြဟာ လုပ္ငန္းပိုင္းကၽြမ္းက်င္မႈ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနၾကတယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးစိုးသိန္းက ေျပာဆုိပါတယ္။ ျပည္ပကလာေရာက္ ရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏံွဖို႔ စီစဥ္ေနသူေတြကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အေျခအေနအေပၚ စိုးရိမ္မႈေတြနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ စီးပြားေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို ဆက္စပ္ႀကီးၾကပ္ၿပီး ညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေရး တာဝန္ယူထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးစိုးသိန္း ကို ဗီြအုိေအရန္ကုန္ရံုးခြဲ တာဝန္ခံ ဦးသားညႊန္႔ဦး က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဝန္ႀကီး အခုလိုမ်ဳိး ေတြ႔ဆံုခြင့္ေပးတာ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။ အရင္ဆံုး က်ေနာ္ေမးခ်င္တာကေတာ့ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ေနတဲ့အခါမွာ အစုိးရသစ္ တက္လာတာဆုိရင္ (၂) ႏွစ္ေက်ာ္ (၃) ႏွစ္ကာလ ရွိလာပါၿပီ။ ဒီကာလအတြင္းမွာ အားရေက်နပ္ေလာက္စရာ စီးပြားေရးျပဳျပင္မႈ ေျပာင္းလဲမႈပိုင္းမွာ ဘာေတြမ်ား ေတြ႔မိသလဲ။ သတိထားမိသလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ တခါတည္းေတာ့လဲ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းသလိုေတာ့ျဖစ္ဖုိ႔ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အရင္တုန္းကအခ်ိန္နဲ႔ ေတြးၾကည့္ရင္ေတာ့ အားရစရာေတြလည္းရွိတယ္၊ အားမရစရာေတြလည္းရွိတယ္။ ႀကိဳးစားရအံုးမွာလည္းရွိတယ္။ အဓိက အားရတာကေတာ့ က်ေနာ္က tourism sector ကိုေျပာမယ္။ အရမ္းသိသိသာသာ changes ရွိလာတယ္။ ေတာ္ေတာ္အားရဖို႔ေကာင္းတယ္။ tourism နဲ႔ related ျဖစ္တဲ့ enterprise ေတြပါ တုိးတက္လာတယ္။ အလားတူပဲ air transportation အလြန္အားရဖုိ႔ေကာင္းေလာက္ေအာင္ ေၾကာက္ခမန္းလိလိ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ ရန္ကုန္ေလဆိပ္ကို ေတြ႔လိမ့္မယ္။ အရင္တုန္းက (၂) ႏွစ္ထက္စာရင္။ ဒါေလးေတြ။ ေနာက္တခုက ICT sector. က်ေနာ္တို႔ တင္ဒါလုပ္တာ ခင္မ်ားသိပါတယ္။ Telenor နဲ႔ Ooredoo plus ဒီ sector ကလည္း လူတုိင္း အားရေလာက္ေအာင္ လူတုိင္းလက္ထဲမွာ ေပါေပါမ်ားမ်ားနဲ႔ sim card ေလးေတြရွိၿပီး သံုးႏိုင္တာ ေတြ႔ရေတာ့ ဒါလည္း ေတာ္ေတာ္အားရစရာေကာင္းတယ့္ လုပ္ငန္းေတြပါ။ အျခားအားရစရာေကာင္းတာေတာ့ လူေတြက ပြင့္လင္းျမင္သာလာတာေပါ့။ ယခင္ထက္စာရင္ ပြင့္လင္းလာတယ္။ ဒါေပမဲ့ 100% ႀကိဳက္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ မေျပာပါဘူး။ အရင္ထက္စာရင္ က်ေနာ္တုိ႔အလုပ္ေတြ သူတုိ႔ နားလည္းလာတယ္။ Interaction ေတြ ရွိလာတယ္။ Dialogue ေတြ ရွိလာတယ္။ ေနာက္ Human Rights, Labor concerns, Peace တို႔ အထူးသျဖင့္ေတာ့ Human Rights factor မွာ ေျပာႏိုင္ဆုိႏုိင္တာေတြ တုိးလာတာေပါ့။ အားရစရာေပါ့။ လံုးဝေပ်ာက္သြားတာေတာ့ မဆုိလုိပါဘူး။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးလုပ္ဖို႔ လုိေသးတဲ့ အပိုင္းေတြဆုိရင္ ဘယ္အပိုင္းေတြလုိ႔ တြက္မိပါသလဲ။ သံုးသပ္မိပါသလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ က်ေနာ္ကေတာ့ က်ေနာ့္အေတြးအရေျပာရင္ ဘာလုပ္လုပ္ တိုးတက္ဖုိ႔အပိုင္းကေတာ့ Layer per layer, sector တုိင္း layer တုိင္းမွာ capacity building လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္က တခ်က္ေျပာမယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ financial sector ကလည္း ခ်င့္ခ်င့္ခ်ိန္ခ်ိန္ေတာ့ လုပ္ရမယ္၊ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တခ်ဳိ ႔က bold ordination လုပ္ရမယ္။ ဒါေပမဲ့ you have to be calculated. အဲဒီႏွစ္ခုေတာ့ အရမ္းလိုိေနေသးတယ္လို႔။ ဒီဟာက ေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္လို႔ ထင္ေနေသးတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခ်က္က အရင္ကဆုိရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိုးတိုးတက္မႈမွာ ႏိုင္ငံတကာကေန စီးပြားေရးပိတ္စို႔တဲ့ ကိစၥမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ အကန္႔အသတ္ေတြရွိတယ္။ အခုဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးလိုက္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာက အခုလက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ အခုသြားေနတဲ့ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ ရွိေနတဲ့၊ ႀကံဳေနရတဲ့ အကန္႔အသတ္မ်ုိးေတြ ဝန္ႀကီးတို႔ ရင္ဆိုင္ေနရတာ ရွိေသးလား။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ သူက ကန္႔သတ္တာေတာ့ ေတာ္ေတာ္နည္းလာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ကလည္း ယခင္ကထက္စာရင္ သူတုိ႔နဲ႔ interaction ေတြ ပိုလုပ္ရဲလာတယ္။ ဥပမာ EU ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔က ထုိးသင့္တဲ့လက္မွတ္ေတြ အမ်ားႀကီး ထိုးလာတယ္။ က်ေနာ္နဲ႔လည္း ဒီမွာ EU Task Force meeting လုပ္တယ္။ Lady Ashton က တဖတ္ အရင္ကထက္ နားလည္းလာတယ္။ သို႔ေလာ ဂ်ာမဏီ၊ အေမရိကမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ထုိးသင့္တာေတြ ထုိးလာတယ္။ ဂ်ပန္လည္းရွိတယ္။ ကိုရီးယား။ အားလံုးကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ယခင္ကထက္စာရင္ ခ်ဳပ္ေနွာင္းမႈေတြလည္း win-win ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔လည္း တဖက္သတ္ အရမ္းႀကီး ၾကပ္ၾကပ္တည္းတည္း မလုပ္ထားဘူး။ ဒီလုိဆုိေတာ့ သူတို႔ နားလည္းလာတယ္။ သူတို႔လည္း စိတ္ရွည္သည္းခံလာတယ္။ စိတ္ရွည္သည္းခံၿပီး ေရွ ႔ကို တုိးဖုိ႔ေတာ့ tendency ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ သူတို႔က investment မ်ားေလ စဥ္းစားရေလေပါ့။ ဥပမာ (၁၀) သန္းေလာက္ investment ကေတာ့ အလြန္လြယ္တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဘီလီယန္နဲ႔ခ်ီတဲ့ investment ကေတာ့ သူတို႔ စဥ္းစားတာလည္း က်ေနာ္က အျပစ္မဆိုသာဘူးေလ။ ပိုခိုင္မာေအာင္ စဥ္းစားမယ္လို႔ သူတုိ႔ကလည္း ေျပာၾကတာေပါ့။ ဥပမာ US ကဆိုရင္ အခု Coca Cola, GE တို႔ ဒါေတြ အမ်ားႀကီး လာလုပ္ေနတယ္။ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြဆုိရင္ air transportation, health sector, electricity sector ေတြမွာ GE က အမ်ားႀကီး involve ျဖစ္ေနတာ။ အလားတူပဲ Europe ကလည္း ဝင္လာတယ့္ business ေတြ ရွိပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါေပမဲ့ တဖတ္မွာ က်ေနာ္တို႔ သတိထားမိတာက ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြင့္ေပးလုိက္တယ္။ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြ ဖိတ္ေခၚတယ္။ တကယ္ကို နင္လားငါလား ဥပမာ အေမရိကန္ဆုိရင္ ႀကီးႀကီးမားမား ဝင္လာတာေတြ မေတြ႔ရေသးဘူး။ က်ေနာ္ သတိထားမိတဲ့အခ်က္ကေတာ့ သူတုိ႔ဖက္က စိုးရိမ္မႈဆိုတာက ျမန္မာႏိုင္ငံက လက္ရွိ စီးပြားေရး ရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏံွတဲ့အခါမွာ အာမခံခ်က္။ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အာမခံခ်က္လိုမ်ုိး သူတုိ႔ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္တဲ့ သေဘာမ်ဳိးေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တဖတ္မွာ ဝန္ႀကီးတို႔က အစိုးပိုင္းအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္ဆံၿပီးေတာ့ ေျပာဆိုေဆြးေနြး စည္းရံုးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဥပေဒပိုင္းၾကေတာ့ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ဆိုင္ေနတာကို။ အစိုးရပိုင္းက အခုလုပ္ခ်င္တဲ့ဟာနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ပိုင္းက ျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥေတြ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအပိုင္းမွာ ကြဲျပားခ်က္၊ ကြာဟခ်က္၊ အခက္အခဲေတြ ရွိလား။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ က်ေနာ္အေနနဲ႔ေျပာရင္ သိပ္မရွိလွဘူး။ New Investment Law ကလည္း သိပ္မဆိုးသာဘူး။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံခ်င္းႏုိင္ငံခ်င္း investment အခုနလိုေပါ့ အာမခံခ်က္ ေပးမယ့္ agreement ေတြ က်ေနာ္တို႔ ထုိးၾကပါတယ္။ ထုိးၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သိပ္ေတာ့ ဟိုဟာျဖစ္တာ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့လို႔ က်ေနာ္ အခုနေျပာသလို မ်ားတဲ့ investment ကေတာ့ ခ်ိန္တာေပါ့။ သင့္ေတာ္တ့ဲ investment ကေတာ့ ဝင္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ေနာက္တခ်က္က တခ်ဳိ ႔အပိုင္းေတြမွာေတာ့ ၂၀၁၅-၁၆ ရဲ ႔ political stability ကို ၾကည့္ခ်င္တဲ့အပိုင္းလည္း ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္က ေျပာပါတယ္။ ဒါေတြက ဘယ္အစိုးရတက္တက္ အစိုးရတခုကို ေနာက္တခုက honor လုပ္ရတာပါ။ က်ေနာ္တုိ႔လည္း ယခင္အစုိးရရဲ ႔ အေမြေတြခံၿပီး ယခင္အစိုးရရဲ ႔ စာခ်ဳပ္စာတမ္းနဲ႔ honor လုပ္ရတယ္။ Honor လုပ္ရလို႔ ကန္႔သတ္ခ်က္ review လုပ္ရတယ္။ ဒီလုိႀကီးေတာ့ ပစ္ပယ္ၿပီး လုံးဝဖ်က္ပစ္တဲ့ အစိုးရမ်ဳိး မဟုတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လုပ္စရာရွိရင္ လာလုပ္ပါ။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ခင္မ်ား ေနာက္က်မယ္ဆုိေတာ့ လာေတာ့လာေနပါတယ္။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တုိ႔ ရွိၿပီးသာ legal aspect ကလည္း အားနည္းခ်က္ေလးေတြရွိတယ္။ ဒါေလးေတြ က်ေနာ္တို႔ ညိႇႏိႈင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အားနည္းခ်က္က ဘယ္လုိအခ်က္မ်ဳိးကို သတိထားမိသလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ တခ်ဳိ ႔ကေတာ့ arbitration က်ရင္ ဘယ္လုိျဖစ္မယ္။ သူတုိ႔ investment ေတြကို ဘယ္လုိ ကာကြယ္ေပးႏုိင္မလဲဆိုတာေတာ့ အစိုးရခ်င္းေတာ့ ဟုတ္ေပမယ့္ သူ႔အစိုးရကလည္း သူ႔လူေတြကို ဒီလုိ ကာကြယ္ေပးဖို႔ ငါတုိ႔လုပ္ထားတယ္ဆိုတာေတာ့ ျပခ်င္တာေပါ့။ အဲဒါေလးေတြ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ေနရတယ္။ အခု က်ေနာ္တို႔ EU နဲ႔ လုပ္ေနတာရွိတယ္။ US နဲ႔ လုပ္ေနတာရွိတယ္။ အျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႔လည္း လုပ္ၾကပါတယ္။ ဂ်ာမဏီနဲ႔လည္း လုပ္ေနပါတယ္။ ဒါေတြကလည္း ယခင္ေလာက္ က်ေနာ္တို႔ဖက္ကလည္း တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ လုပ္တာမဟုတ္ဘူး။ ေလွ်ာ့ေပးသင့္တာေတြ ေလွ်ာ့ေပးၿပီး move လုပ္ေနပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခု ေမးခ်င္တာကေတာ့ ေအာက္ေျခ ဦးစီးဌာနေတြ၊ ဝန္ႀကီးဌာနေတြ အေျခအေနေတြပါ။ အခုန ဝန္ႀကီးတုိ႔ အစိုးရဌာနအေနနဲ႔ သမၼတႀကီးက ေျပာေနတဲ့အထဲမွာ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို လုပ္သြားမယ္။ Policy ေတြ ခ်သြားတယ္။ လုပ္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ ႔ေနရာေတြမွာ က်ေနာ္တုိ႔ သတိထားမိသေလာက္ ဝန္ႀကီးဌာနအဆင့္၊ ဦးစီးဌာနအဆင့္ ေအာက္ေျခနယ္ေတြမွာ မေျပာင္းလဲေသးတဲ့ ဌာနေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ၾကားရပါတယ္။ အဲဒီ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ပိုင္း - အဲဒီအပိုင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဝန္ႀကီးတုိ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းသြားဖို႔ ရွိပါသလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ က်ေနာ္ အခုန ေျပာသလို capacity building - ဒါကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတာ္ေတာ္လုပ္တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္၊ (၃) ႏွစ္ေက်ာ္ အခုအထိေပါ့။ ျပင္တာေတြလည္း ျပင္တာေပါ့။ တခါတည္းေတာ့လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းသလို မျဖစ္လာႏုိင္ေသးဘူး။ ဒုတိယ အစိုးရေလာက္ၾကရင္ေတာ့လည္း ျဖစ္ခ်င္လည္း ျဖစ္လာမွာေပါ့။ က်ေနာ္ ခံယူပါတယ္။ ခင္မ်ားလည္း သိတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းေျမာက္ျမားစြာက အျခားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး system နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြတဲ့ institution ေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ယခု ဒီမုိကေရစီစနစ္နဲ႔ လုိက္ေလ်ာညီေထြတဲ့ institution ေတြ က်ေနာ္တုိ႔ တည္ေထာင္ေပးတယ္။ တည္ေဆာက္ေပးတယ္။ တည္ေဆာက္ေနတယ္။ သို႔ေသာ္လဲပဲ လူက ဒီလူပဲျဖစ္ေတာ့ ဒီ institution ေတြ fitting ျဖစ္မယ့္ မန္ေနဂ်ာေတြက လိုေသးတယ္။ အဲဒါေတာ့ ေတာ္ေတာ္အားနည္းတယ္။ တခ်ဳိ ႔အပိုင္းမွာေတာ့ ဒီ institution ရွိေသာ္လည္း အရင္ မန္ေနဂ်ာေတြနဲ႔ ဒီ institution ကို ဝင္ရတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ဘယ္အစိုးရမဆို ရွိလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ စိတ္ရွည္ရမယ္။ ဒီလုိပဲ နားလည္းေအာင္ move လုပ္ရမယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဘယ္ေလာက္အထိ အခ်ိန္ယူရမယ္လုိ႔ ဝန္ႀကီး ခန္႔မွန္းလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ က်ေနာ္ ထင္တာေတာ့ ေရွ ႔တုိးလာေလ သူတုိ႔ ျမင္ေလပဲ။ တုိင္းျပည္တုိးတက္လာေလ ဒီ အရသာေကာင္းေလ သူတုိ႔ ျမင္ေလပဲ။ က်ေနာ္ ကိုသားညႊန္႔ဦး တခုေျပာမယ္။ ခင္မ်ား စာသင္တဲ့ဆရာ ခင္မ်ားမွာ ေက်ာင္းသား (၁၀၀) ရွိတယ္။ ခင္မ်ားသင္တဲ့ (၄၅) မိနစ္တခ်ိန္ မိနစ္ (၅၀) တခ်ိန္မွာေတာ့ အားလံုးနားလည္းတဲ့ လူကေတာ့ တဝက္ပဲ ရွိရင္ရွိမယ္။ ျမန္ျမန္ နားလည္းတဲ့ ဥာဏ္ေကာင္းတဲ့လူက တခ်ုိ ႔က တဝက္ေလာက္ နားလည္းတယ္။ တခ်ဳိ ႔က လံုးဝနားမလည္းတဲ့ ေက်ာင္းသားရွိသလိုပဲ - က်ေနာ္တုိ႔ လက္တြဲေခၚသြားရမွာပဲ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔ forum ေတြ၊ meeting ေတြ၊ Dialogue ေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ပါတယ္။ အမ်ားႀကီးကို လုပ္တယ္။ ျပန္ၿပီး count လုပ္လိုက္ရင္ အံ့ၾသေလာက္ေအာင္ လုပ္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ လိုေသးတာေပါ့။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ လက္ရွိ ပုဂၢလိကပိုင္အေနနဲ႔ အစိုးရပိုင္းကိစၥပါ။ အခု စီးပြားေရး တံခါးဖြင့္တယ္။ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး လုပ္တဲ့အခါမွာ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းေတြလည္း ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ တဖက္မွာ ျပည္သူပိုင္ အစိုးရပိုင္ ျပည္သူပိုင္ လုပ္ငန္းေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိေတာ့ ဒီ အားၿပိဳင္မႈ။ ေနာက္တခ်က္က ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြ လာပါေတာ့မယ္။ ဥပမာ ဝန္ႀကီးေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ ဆက္သြယ္ေရး sector မွာဆုိရင္ Telenor နဲ႔ Ooredoo လာမယ္။ တဖက္မွာ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီ အားၿပိဳင္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို စဥ္းစားထားသလဲ။ ဘယ္ဖက္က အကာအကြယ္ေပးမယ္။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ သူကေတာ့ က်ေနာ္တို႔က level play ground ပဲ - all levels playing ground. ဒါလည္း ဒီလိုပဲ သြားရမွာပဲ။ ဒီလုိ မသြားလဲ ၂၀၁၅ က်ရင္ ခင္မ်ား မရဘူး။ အာဆီယံတခုလံုး level playing ground သြားၾကရမယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီအတြက္ ျပင္ဆင္ၿပီး သြားရမယ္။ သို႔ေသာ္လဲပဲ ဒီလုိ ယွဥ္ၿပိုင္ျခင္းအားျဖင့္ quality ေကာင္းတာေတြ ထြက္လာမယ္။ ေစ်းႏႈန္းသင့္တင့္တာေတြ ထြက္လာမယ္။ ျပည္သူ ေက်နပ္တဲ့ services ေတြ၊ goods ေတြ ဒါေတြ ျဖစ္လာမယ္လို႔ - မွန္ကန္တဲ့နည္းနဲ႔ပဲ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကရမယ္။ ဒီလုိ စီးပြားေရးစနစ္မွာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္မွာေတာ့ ခင္မ်ား ရႈံးသြားရင္ေတာ့ ဒီျပင့္လမ္းကို စရမွာပဲ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ တခ်ဳိ ႔ စိုးရိမ္တာကေတာ့ ျပည္သူပိုင္ုလုပ္ငန္းေတြ၊ အစိုးရလုပ္ငန္းေတြကေန နဂိုကတည္းက institution ရွိၾကတယ္။ အခိုင္အမာ ရွိတယ္။ တဖက္မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိၾကေတာ့ တဖက္က ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းေတြဖက္က ယွဥ္ၿပိဳင္ရမယ့္ အခက္အခဲ မရွိဘူးလား။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ က်ေနာ္တို႔ အရင္ေလာက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ မေပးေတာ့ဘူး။ All levels playing ground ျဖစ္ေအာင္ lean လုပ္လာတယ္။ State Owned Enterprises ေတြကုိ lean လုပ္လာတယ္။ ၿပီးရင္ သူက JP လုပ္ရင္လုပ္၊ PPP လုပ္ရင္လုပ္ဆုိၿပီးသြားေတာ့ အနာဂတ္မွာ State Owned Enterprises ေတြက ေတာ္ေတာ့္ကို ပါးသြားမယ္။ အဲဒီမွာ ဘာေတြေပၚလာမလဲဆိုေတာ့ Cooperate လုပ္တဲ့ Cooperation ေတြ ေပၚလာမယ္။ ဒီလုိအသြင္နဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ budget ကလည္း balance budget ျဖစ္ေအာင္ move လုပ္သြားမယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ တျခား ေရနံသဘာဝဓါတ္ေငြ႔တို႔ရတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အရင္တုန္းကေတာ့ ကာလတခု စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ ေနခဲ့တဲ့အပိုင္းေပါ့။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လုိ ေျပာႏုိင္ပါသလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ အခု EIDI လုပ္တယ္ေလ။ EIDI ကို က်ေနာ္တုိ႔ပဲ စလုပ္တာ။ လုပ္ရင္နဲ႔ အခုလာမယ့္လဆုိရင္ EIDI အတြက္ လူေတြလည္း ေရြးၿပီးၿပီ - သံုးဖြဲ႔ရွိတယ္။ အစိုးရ၊ ရင္းႏီွးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ နဲ႔ civil society ဖြဲ႔ၿပီးၿပီ။ Candidates ေတာ့ ေလွ်ာ္လႊာပို႔ဖုိ႔ က်န္တယ္။ ဒါလည္း အားလံုး ရွင္းထားၿပီးၿပီ။ အဲဒီအခါက်ရင္ revenue ဘယ္ေလာက္ရတယ္ဆုိတာ ေပၚလာမယ္။ ေရနံစြမ္းအင္၊ လွ်ပ္စစ္ huge hydropower, forestry, mining ဒါေတြကနဲ႔ revenue ဘယ္ေလာက္ရတယ္ဆုိတာကို transparent ျဖစ္လာမယ္။ အဲဒါဆုိရင္ revenue ထဲကေန အနာဂတ္သြားမွာက ေနာ္ေဝးႏိုင္ငံလုိမ်ုိး - အဲဒီ revenue ထဲကေန ႏုိင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ ဘ႑ာေငြတခု တည္ေထာင္ၿပီးေတာ့ တုိင္းျပည္တုိးတက္ေအာင္ လုပ္လို႔ရတယ္။ Elders ေတြ ေထာက္ပံ့မယ္။ ခေလးေတြ ေထာက္ပံ့မယ္။ ပညာေတာ္သင္ေတြ သံုးမယ္။ Welfare ေတြ သံုးမယ္။ ေနာ္ေဝးကို နမူနာယူထားတာ။ Oil ကလည္း Welfare လုပ္တာပဲ။ ေရွ ႔ေလွ်ာက္ကေတာ့ all transparent ။ ဒါေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ မပူေတာ့ဘူး။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ က်ေနာ္ ေနာက္ဆံုးတခု ေမးခ်င္ပါတယ္။ အခု မၾကာခင္ေနာက္ထပ္ ေနာက္ႏွစ္ ၂၀၁၅ ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္မယ္။ အစိုးရသစ္ တက္လာမယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဖက္မွာေတာ့ ဒီဖက္ အစိုးရပိုင္းကေန စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအပိုင္းေတြမွာ ျပင္ဆင္တယ္၊ မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္တယ္။ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ စိုးရိမ္တာကလည္း အဲဒါပါပဲ။ အစိုးရ ေျပာင္းလို႔ရွိရင္ ေျပာင္းသြားမလား။ အဲဒီေတာ့ ဒီမူဝါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစိုးရ ေျပာင္းသြားလို႔ရွိရင္ ရွိၿပီးသာ မူဝါဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္ေလာက္အထိ ခိုင္ခုိင္မာမာ ရွိမလဲလို႔ အာမခံေျပာႏိုင္မလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ ေျပာင္းဖုိ႔ေတာ့ သိပ္မရွိသေလာက္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ ယခုအခ်ိန္မွာ ဒီအစိုးရ တက္လာၿပီးကတည္းက ႏုိင္ငံတကာက ကူညီတဲ့လူေတြ အဖြဲ႔ေတြက အမ်ားႀကီး မ်ားပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္သမွ်ကလည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ၿပီး လုပ္ၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ Framework for Economic Development Strategies က ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆြဲထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဘယ္သူလာလာ ဒီအလုပ္ပဲလုပ္ရမွာပဲ။ ဒါက က်ေနာ့္အျမင္။ ထို႔အတူပဲ Poverty Reduction ဘယ္အစိုးရတက္တက္ အစိုးရတုိင္းက လုပ္ရမွာပဲ။ Rural Development လည္း လုပ္ၾကရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီ Frame ကေတာ့ မေျပာင္းဘူး။ Strategies ကေတာ့ မေျပာင္းႏုိင္ဘူး။ သို႔ေသာ္လဲပဲ Technical ပိုင္းကေတာ့ နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ ေျပာင္းႏုိင္တယ္။ ဒီလုိ ယူဆတယ္။ ေနာက္တခုက ဒီေခတ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္သမွ် ုလုပ္ငန္းေတြအားလံုးက ျပည္သူကို ခ်ျပၿပီးမွ awareness လုပ္ထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ျပည္သူသိၿပီးမွ ျပည္သူေဆြးေႏြးၿပီးမွ လုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အရင္လို abrupt change 180 degree out of face ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဝန္ႀကီး အခုလုိ ေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG