သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးခန္းမွာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡေၾကာင့္ ထြက္ေျပးၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ အေမရိကန္အစိုးရက ေဒၚလာ (၃၂) သန္း ေထာက္ပံ့မယ္ဆိုတဲ့အေပၚ ျမန္မာအစိုးရက ႀကိဳဆိုလိုက္ေပမယ့္ ဒီလို ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီေတြဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းအားလံုးအတြက္ မွ်မွ်တတျဖစ္ဖို႔ လိုမယ္လို႔ ျမန္မာဒု-ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ အစိုးရဦးေဆာင္တဲ့ ၾကက္ေျခနီလႈပ္ရွားမႈနဲ႔ အကူအညီေပးေရး ေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲေတြ ရွိေနေပမယ့္ ေဒသခံေတြကို စည္းရံုးပညာေပးၿပီး စိန္ေခၚခ်က္ေတြကို ေက်ာ္လႊာရမွာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ျမန္မာ ဒု-ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုတိယႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ ကို VOA က ကိုသားညႊန္႔ဦး က နယူးေရာ့ခ္ၿမိဳ ႔မွာ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္ထားပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဝန္ႀကီးခင္မ်ား .. အခုလို VOA လက္ခံေတြ႔ဆံုေျဖၾကားေပးတာကို ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ အရင္ဆံုး ေမးခ်င္တာက ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ ႔ ရပ္တည္ခ်က္ပါ။ ဆိုလိုတာက မႏွစ္က ေၾကညာပါတယ္။ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဝန္ႀကီးက ဒုကၡသည္နဲ႔ ျပည္တြင္းမွာရွိိတဲ့ IDP ေတြကိုပါ သူတုိ႔က အကူအညီ ေဒၚလာ (၃၂) သန္း ေပးဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ ေၾကညာပါတယ္။ သမၼတ Trump ကလည္း ရခိုင္ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေျပလည္ေအာင္လို႔၊ ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔ဆိုၿပီး UNSC ေခၚဖုိ႔ဆိုၿပီး တိုက္တြန္းေျပာဆိုေနတာ ရွိပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ အေမရိကန္ေပၚလစီအေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ ပထမဦးဆံုးကေတာ့ ကိုသားညႊန္႔ဦးက VOA နဲ႔ အခုလို ေမးျမန္းခြင့္ျပဳတဲ့အတြက္ အမ်ားႀကီးေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ေပၚလစီနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံဟာ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို တတ္တက္ၾကြၾကြ ေထာက္ခံအားေပးတဲ့ ႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံဟာ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းကေန ေသြဖယ္သြားေအာင္။ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ ဆက္လက္ေအာင္ျမင္ေအာင္ ဆက္လက္ပံ့ပိုးမယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔က ေမွ်ာ္လင့္တယ္။

လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထား ကူညီေပးေရးကို က်ေနာ္တို႔လည္း ဦးစားေပးလုပ္ငန္းအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတာကို က်ေနာ္တုိ႔က ႀကိဳဆိုပါတယ္။ တခုေတာ့ ရွိတာကေတာ့ သတင္းမီဒီယာေတြထဲမွာ ေျပာေနၾကတာက ထြက္ေျပးလာတဲ့လူေတြက ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွဘက္ကို ထြက္ေျပးတဲ့လာတဲ့ လူေတြကိုပဲ ျမင္ၾကတယ္။ ျပည္တြင္းမွာလည္း ေသာင္းနဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ တိမ္ေရွာင္ေၾကတဲ့ လူေတြအမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံက နားလည္မႈရွိမယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ေနာက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရရဲ ႔ အေနအထား၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ ႔ အေနအထားကို နားလည္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ရွိတယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ေနာက္တခုက သမၼတႀကီး Donald Trump အေထြေထြညီလာခံ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ ဒါကို ဦးစားေပးတရပ္အေနနဲ႔ ထည့္သြင္းေျပာၾကားျခင္း မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒုသမၼတ ေျပာၾကားထဲအထဲမွာေတာ့ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာလည္း ေဆြးေႏြးခ်င္တယ္လို႔ ေတြ႔ရေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အံ့ၾသသင့္မိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီကိစၥကေတာ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေျဖရွင္းတဲ့အခါမွာ Forward Looking ေရွ ႔ကို ဘယ္လိုဆက္သြားမလဲ Approach နဲ႔ ဆက္သြားၿပီးေတာ့ ျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ ခ်ဥ္းကပ္ပံုနဲ႔ သြားခ်င္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာ ျဖစ္ေပၚတာေၾကာင့္ ေဝဖန္မယ္။ အျပစ္ေပးမယ္။ ရႈတ္ခ်မယ္ဆိုတဲ့ Apprach မ်ဳိးနဲ႔ မသြားဘဲနဲ႔ ဒီျပႆနာ ေျဖရွင္းဖို႔ အေထာက္အကူျပဳတဲ့ နည္းလမ္းမ်ဳိးနဲ႔ ေျဖရွင္းသြားမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ေနာက္တခုကေတာ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံကေန Red Cross Movement နဲ႔ ICRC တို႔၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကက္ေျခနီ အဲဒီလိုအဖြဲ႔အစည္းေတြပါတဲ့ Red Cross Movement နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရနဲ႔ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့ လူသားခ်င္းစာနာ အစီအစဥ္ကိုလည္း စတင္ေဆာင္ရြက္ေနပါၿပီ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီအထဲမွာလည္း အေမရိကန္အပါအဝင္ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး၊ UK သံအမတ္ႀကီး၊ ဒိန္းမက္တို႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္း ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွာလည္း အဓိကေတာ့ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ လူေတြကို အကူအညီေပးေနတဲ့ Humanitarian Assistance ယႏၱရားတခု ရွိေနဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုန ဝန္ႀကီးေျပာသြားတဲ့အထဲမွာလည္း ပါတယ္။ ၾကက္ေျခနီလႈပ္ရွားမႈနဲ႔ အကူအညီေတြေပးဖို႔ လုပ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မေန႔ကပဲ ေဒသခံေတြတခ်ဳိ ႔က သံသယနဲ႔ ျပႆနာေတြ တက္ၾကတယ္။ အဓိကေတာ့ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ရဲ ႔ အကူအညီေပးမယ့္ကိစၥကို ေဒသခံေတြက ဟန္႔တားေနတယ္။ တကယ္တမ္း ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီေတြက ေပးၾကမယ္ဆိုရင္ တကယ္လက္ေတြ႔ လုပ္ၾကဖို႔အတြက္ အခက္အခဲေတြအမ်ားႀကီး ရွိႏိုင္လား။ ရခိုင္ေဒသမွာ။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ အဓိကေတာ့ အဲဒီအခက္အခဲေတြ ရွိတယ္။ ျပည္ပကေတာ့ အလြယ္ကေလး ေျပာၾကတယ္။ လူသားခ်င္းစာနာ အခြင့္အေရးေတြ လက္ခံဖို႔ေျပာတယ္။ ေျပာတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေဒသမွာ လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့အခါမွာ Community ႏွစ္ခုစလံုးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏွစ္ဘက္စလံုးကို မခြဲမျခားဘဲနဲ႔ အကူအညီေပးဖို႔ဆို လက္ခံပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔နဲ႔ အဲဒီလိုပဲ ေျပာထားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေဒသမွာေတာ့ ဒီဟာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တဘက္လူေတြက သူတို႔က အၾကမ္းဖက္သမားေတြနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္တဲ့လူေတြအျဖစ္ ယူူဆထားတဲ့အခါၾကေတာ့ တဘက္ကို ပံ့ပိုးေပးတာသည္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ပံ့ပိုးၾကတယ္လို႔ ယူဆၾကၿပီးေတာ့ ကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါကေတာ့ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးနဲ႔ ကိုင္တြယ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

မေန႔တေန႔က ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔က ကူညီမယ့္ သေဘၤာကို ဝိုင္းဝန္းၿပီးေတာ့ အေႏွာင့္အယွက္ေပးတဲ့အဖြဲ႔ေတြကို ရဲတပ္ဖြဲ႔ေတြ ေစလႊတ္ၿပီးေတာ့ အေရးယူမႈေတြလည္း ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြနဲ႔အေနနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထား ကူညီေပးမႈကိုေတာ့ လက္ခံေအာင္၊ နားလည္ယံုၾကည္ေအာင္ အစိုးရအေနနဲ႔ တိုက္တြန္းေပးရမယ့္ အေနအထားမွာရွိေတာ့ ဒါက ဘာသာေရးနဲ႔ မဆိုင္ဘူး။ ဒါက လူသားခ်င္းအကူအညီ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ လူေတြကို ကူတယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိး။ က်ေနာ္တို႔ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ကို ေရြးခ်ယ္ထားျခင္းက ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ ICRC သူတုိ႔က Apolitical ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း။ သူတုိ႔က အကူအညီ ပံ့ပိုးေရးကိုပဲ ကူညီေဆာင္ရြက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူကိုပဲ ၾကားေနအဖြဲ႔အစည္းမို႔ ေရြးခ်ယ္ၿပီးေတာ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထား ကူညီမႈေတြကို စီရင္ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ဒီလိုနည္းနည္း တခ်ဳိ ႔ အစြန္းေရာက္လူနည္းစုတခ်ဳိ ႔ ကန္႔ကြက္တာေတာ့ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို စိန္ေခၚမႈမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္တို႔ ေက်ာ္လႊာႏိုင္ေအာင္ အစိုးရအေနနဲ႔ တရားဥပေဒပိုင္းကေန လုပ္ရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပညာေပးအေနနဲ႔ စည္းရံုးမႈေတြ ျပဳလုပ္ရမယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္အခ်က္ကေတာ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ဖ်က္ေရးကိစၥပါ။ အခု ARSA ကိစၥက ႏိုင္ငံတကာတခ်ဳိ ႔ တျခားႏုိင္ငံကကြန္ရက္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တယ္လို႔ သိထားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဗမာအိမ္နီးခ်င္းျဖစ္တဲ့ အင္ဒိုနီးရွား၊ ပါကစၥတန္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဒီအၾကမ္းဖက္ တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ရွိပါလား။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ အင္မတန္ သမိုင္းေၾကာင္းနဲ႔ ခ်စ္ခင္ရင္းႏီွးမႈ ရွိပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံအေပၚ နားလည္စာနာမႈလည္း ရွိတယ္။ သူတို႔ကလည္း ဒီျပႆနာ ေျဖရွင္းေရးကို ျမန္မာအစုိးရ ေျဖရွင္းတာကို အျပဳသေဘာနဲ႔ ဝိုင္းရင္းကူညီၾကမယ့္ အေျခအေနလည္း ရွိပါတယ္။ မၾကာေသးမီကပဲ ရန္ကုန္မွာ က်ေနာ္တို႔ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ဖ်က္ေရး အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔လည္း ႏုိင္ငံျခားမွာ Border Liasion Office ေတြ ဖြင့္ဖို႔ MOU လက္မွတ္ထိုးဖို႔ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေရာက္ေနပါၿပီ။ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကလည္း မူအားျဖင့္ သေဘာတူထာ ၿပီးပါၿပီ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Security Dialogue ဆိုၿပီး လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ဆိုၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ MOU တခု သေဘာတူညီမႈ လက္မွတ္ေရးထိုးဖို႔ ညိွႏိႈင္းေနတာ ရွိပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္ ႏိွမ္းႏွင္းေရးမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈလည္း အင္မတန္လိုအပ္ပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါေပမဲ့ အခုက ဒုကၡသည္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုယ္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျပာေနၾကတဲ့အခါၾကေတာ့ တကယ္တမ္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေတြ ရႏုိင္ပါ့မလား။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ သူတုိ႔ဘက္က တခ်ိန္လံုး ေျပာေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံခ်င္း ေျဖရွင္းခ်င္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က နည္းနည္းတံု႔ျပန္မႈ ေႏွးေကြးေနပါတယ္လို႔ တကမာၻလံုးကို။ က်ေနာ္တုိ႔က မဟုတ္ပါဘူး က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ အသင့္ပါလို႔ ေျပာထားပါတယ္။ ဒါက ဒီဘက္မွာ ဒုကၡသည္ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရပ္တည္ေနတာကိုေတာ့ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ သံတမန္ဆက္ဆံေရးမွာ ႏွစ္ႏုိင္ငံခ်င္း ထိေတြ႔ၿပီးေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔မွာ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွာလည္း Foreign Office Consultation နည္းဥပေဒ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ နည္းဥပေဒ ရွိပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီေတာ့ သူတုိ႔ဘက္က ေျပာေနတဲ့ ဒုကၡသည္ ေလးသိန္းေက်ာ္ေလာက္ သူတို႔ ႏိုင္ငံထဲကို ဝင္လာတယ္။ ဒီလူေတြကို ျပန္လက္ခံပါဆိုၿပီး ေျပာေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ၁၉၉၃-၉၄ ေလာက္က က်ေနာ္တို႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ဘယ္လို စံႏႈန္းေတြ Criteria ေတြနဲ႔ ျပန္လည္လက္ခံခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ အခုလဲ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတုိင္းက ကိုယ့္ႏုိင္ငံသား ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ လက္ခံဖို႔ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေနရာမွာ ႏုိင္ငံသားလို႔ေတာင္ မေျပာပါဘူး။ ေရာက္ေနတဲ့ လူေတြသည္ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံသားျဖစ္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Resident ကာလၾကာရွည္စြာ ေနထိုင္သြားသူျဖစ္ေစ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ပထမဦးဆံုး စစ္ေဆးရပါတယ္။

Verification Process ေတြနဲ႔ အဲဒီလို စစ္ေဆးၿပီးေတာ့ ဒီဘက္မွာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္တယ္ - တခ်ဳိ ႔လည္း ႏိုင္ငံျခား ရြာေတြမွာ ေနသြားမွာ ေသခ်ာတယ္။ အေထာက္အထားေတြ ခိုင္လံုတယ္ဆိုရင္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စီစစ္ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာေတာ့ သူတုိ႔ဘက္က Data ေတြက အင္မတန္ မ်ားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အရင္က ေလးသိန္း ရွိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း ဝင္လာတာ ေလးသိန္းဆိုေတာ့ ရွစ္သိန္းေလာက္ ရွိတယ္လို႔ သူတုိ႔ ခန္႔မွန္းၿပီး ေျပာလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔က Myanmar Citizen လို႔ သံုးေနတယ္။ အမွန္က အဲဒါေတြက ဘာမွ အတည္မေျပာရေသးဘဲနဲ႔ သူတုိ႔ဟာသူတုိ႔ ေျပာေနတဲ့ Data ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၂-၉၃ ခုႏွစ္က ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔ ျပန္လည္တင္ပို႔ေရး အစီအစဥ္အရ စီစစ္ၿပီးက်န္တာ က်ေနာ္တို႔ စာရင္းအရဆုိရင္ အဲဒီတုန္းက ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ သူတုိ႔ကလည္း မျပန္်င္လို႔ဆိုၿပီး အဲဒီလို ျဖစ္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ Verification ႏိုင္ငံသား ဟုတ္မဟုတ္၊ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာေနတဲ့သူ ဟုတ္မဟုတ္ စီစစ္မႈေတြလုပ္ဖို႔ အဆင္သင့္ရွိပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္ဆံုးတခ်က္ ေမးခ်င္ပါတယ္။ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ ႔ အႀကံျပဳခ်က္ေတြ။ ဒါကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ဝန္ႀကီးဌာနအလိုက္ ဒီဇိုင္းေတြ ဆြဲေနၿပီလို႔ သိရပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ ကိုဖီအာနန္ အႀကံျပဳခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို ျပင္ဆင္ထားတာ ရွိပါလဲ။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အဓိက ေလ့လာထားတာကေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေရးအပိုင္း ပါပါတယ္။ ဒီကိစၥသည္ Border မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ Border ကေတာ့ ကိုယ့္ဘက္ကလူလည္း သြားခ်င္။ သူဘက္က လူလာတာလည္း ရွိတယ္။ ဒါေတြက ေရာေထြေနတာလည္း ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့အေနနဲ႔ပဲ ပထမဦးဆံုး ဒီေန႔ညေနမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ႀကီး၊ က်ေနာ္တို႔ NSA ဦးေသာင္းထြန္း၊ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ သူတုိ႔ စတင္ေတြ႔ဆံုဖို႔ ရွိပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စတင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အပုိင္း ေဒါက္တာကိုဖီအာနန္ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ပါပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မႈ။ အဲဒါေတြကေတာ့ အာဆီယံနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ ကူညီပံ့ပိုးမႈအပိုင္းမွာ အာဆီယံထဲကေန ကူညီေပးဖို႔ ဖိတ္ေခၚထားတာ ရွိပါတယ္။ သူတို႔လည္း ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ အဖြဲ႔လိုက္ျဖစ္ေစ တနည္းနည္းနဲ႔ ဝိုင္းဝန္းကူညီ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လာမယ့္ စေနေန႔မွာ ေဆြးေႏြးဖို႔ရွိပါတယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္ဆံုးတခ်က္ ေမးခ်င္တာ အခု ႏုိင္ငံတကာဘက္က အာဆီယံျဖစ္ေစ၊ တျခားအိမ္နီးခ်င္းေတြျဖစ္ေစ၊ အေမရိကန္ျဖစ္ေစ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကူညီေပးမယ္ဆိုတဲ့ Commitment ေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိထားၿပီလဲ။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ အခုေလာေလာဆယ္ က်ေနာ္ ဒီကိုမလာေသးခင္ ဒိန္မက္ဆိုရင္ သန္း ၂၀ ေလာက္ျဖစ္တယ္။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါက ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာရွိတဲ့ တုိင္းရင္းသားဒုကၡသည္ေတြ …

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ သူကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဦးေဆာင္တဲ့ က်ေနာ္တို႔အေခၚ Government Led Mechanism in Cooperation with Red Cross Movement – Red Cross Movement နဲ႔ ညိွႏိႈင္းၿပီးလုပ္တဲ့ ျမန္မာအစိုးရ ဦးေဆာင္တဲ့ ကူညီေပးေရး ယႏၱရား - အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္ ဒီထြက္မလာခင္တုန္းကေတာ့ ဒိန္မက္၊ ေနာ္ေဝတို႔ ကမ္းလွမ္းထားတာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီမလာခင္ကဆို အိႏိၵယလည္း ပစၥည္းေတြ လွမ္းပို႔ဖို႔ ရွိပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားကလည္း ပံ့ပိုးဖို႔ေတြ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဟာေတြသည္ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာခဲ့တဲ့ လိုအပ္တဲ့ အသိုင္းအဝိုင္းအားလံုးအတြက္ မခြဲမျခားေပးဖို႔ဆိုတာ ပါပါတယ္။ အဲဒါေလးကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔အစိုးရကိုယ္တိုင္ကလည္း ဘတ္ဂ်က္အမ်ားႀကီး စိုက္ထုတ္ၿပီးေတာ့ တန္းဖိုးထားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ေစတနာရွင္ေတြ ပံ့ပိုးၾကတာလည္း အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူမႈဝန္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွာ သူတို႔ ေငြစာရင္း တြက္ထားတာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီေငြစာရင္း ဖြင့္ထားတာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီ Mechanism နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ICRC ကိုယ္တိုင္ကလည္း ႏုိင္ငံတကာမွာ ဒီဟာကို ဝိုင္းဝန္းကူညီၾကဖို႔ဆိုၿပီး Appeal လုပ္တာ။ ရန္ပံုေငြ ပံ့ပိုးမႈေတြ ေမတၱာရပ္ခံခ်က္ ထုတ္ျပန္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာလည္း စီစဥ္ရာထားတာေတြ ရွိပါတယ္။ စတင္လည္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနပါၿပီ။

ကိုသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဝန္ႀကီး အခုလိုမ်ဳိိး ေျဖၾကားေပးတာကို ေက်းဇူးအမ်ားႀကီး တင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္တင့္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔ရဲ ႔ သေဘာထားေလးေတြ ေျပာၾကားခြင့္ရတဲ့အတြက္ အမ်ားႀကီး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG