သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တႏွစ္သား ပုဂၢလိက သတင္းစာမ်ားရဲ ႔ အေျခအေန၊ အလားအလာ


ဦးရဲႏိုင္မိုး (ရန္ကုန္စာနယ္ဇင္းသင္တန္းေက်ာင္း)
ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာ့သတင္းေလာကမွာ လြတ္လပ္မႈေတြ ရွိလာတယ္ဆိုေပမယ့္ ျမန္မာလူ႔အဖြဲ႔အစည္းအလိုက် ေရးသားေနၾကတဲ့ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြ ရွိေနတုန္းမယ္လို႔ ရန္ကုန္စာနယ္ဇင္းသင္တန္းေက်ာင္း ဦးရဲႏိုင္မိုး က ေဝဖန္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထုတ္ေဝခြင့္ျပန္ရလာတာ လာမယ့္ ဧၿပီလ (၁) ရက္ေန႔ဆုိရင္ (၁) ႏွစ္ျပည့္ပါၿပီ။ (၁) ႏွစ္သက္တမ္းရွိလာၿပီဆိုတဲ့ ျမန္မာသတင္းစာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဦးရဲႏိုင္မုိး, ကို ဗီြအိုေအ (ရန္ကုန္ရံုးခြဲမွာ သတင္းအယ္ဒီတာ ဦးသားညႊန္႔ဦး က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဦးရဲႏိုင္မိုး အခုလိုမ်ဳိး ေမးျမန္းခ်က္ကို လာေရာက္ေျဖၾကားေပးတာကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ အရင္ဆံုးေမးခ်င္တာက အခုလာမယ့္ ဧၿပီလ (၁) ရက္ေန႔ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြကို ထုတ္ေဝခြင့္ေပးတာ (၁) ႏွစ္ျပည့္သြားပါၿပီ။ ကိုရဲႏိုင္မိုး ကို က်ေနာ္ အရင္ဆံုးေမးခ်င္တာက ဒီသတင္းစာေတြရဲ ႔ ရပ္တည္ေရး၊ ရပ္တည္ခ်က္အေပၚ ဘယ္ေလာက္အထိ အခုလိုအေနအထားနဲ႔ဆက္ၿပီး ခံႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆပါသလဲ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ေတာ္ေတာ္ခက္ခဲပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဘ႑ာေရးအရ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သတင္းစာအားလံုး ရႈံးတယ္။ ေန႔တုိင္းရႈံးေနတာ။ အဲဒီေတာ့ ေရရွည္မွာ အခ်ဳိ ႔ေသာ အင္မတန္ေငြေရးေၾကးေရးအရ ေတာင့္တင္းတယ္။ ဘယ္ကလာႏိုင္တဲ့ ေငြေတြလည္း ရွိႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အုပ္စုေတြကလႊဲရင္ ရပ္တည္ဖို႔ဆုိတာ ေတာ္ေတာ္ခက္ခဲသြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ဳိ ႔ေတြက ဘယ္လိုေနာက္ေျပာင္ၾကသလဲဆိုေတာ့ အရင္လို စီစစ္ေရးထားၿပီးေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္တာထက္ေတာ့ အခုဟာက ေရရွည္အတြက္ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေနာက္ေျပာင္ၾကတယ္။ အင္မတန္ ခက္ခဲ့ပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီေတာ့ တျခားေၾကာ္ျငာေတြ၊ ဘာေတြ အားကိုးလို႔ မရဘူးလား။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ေၾကာ္ျငာက ေစ်းကြက္ထဲမွာရွိတဲ့ အေရအတြက္က အေတာ္ေလး အကန္႔အသတ္နဲ႔ပဲ ရွိေနေသးတယ္။ ဒီသတင္းစာေတြအားလံုး အသက္ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္ေအာင္ မလံုေလာက္ဘူး။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခ်က္က ျဖန္႔ခ်ီေရးအပိုင္းပါ။ ျဖန္႔ခ်ီေရးအပိုင္းမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားေနရတာက။ တခ်ဳိ ႔ေတြ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြအတြက္ အေတာ္ေလး အားနည္းေနတယ္ၾကားတယ္။ ယွဥ္လိုက္လို႔ရွိရင္ အစိုးရပိုင္သတင္းစာေတြနဲ႔ ယွဥ္လိုက္ရင္။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ေတာ္ေတာ္ကြာေနပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီအေျခအေန ျဖန္႔ခ်ီေရးအပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစိုးရမီဒီယာ၊ အစိုးရသတင္းစာေတြနဲ႔ ယွဥ္ႏိုင္ဖို႔အေနအထား ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ အဲဒါေတာ့ လတ္တေလာအေနအထားမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး အားနည္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရသတင္းစာေတြက အခုထိ ရပ္တည္ေနေသးတယ္။ Eleven အုပ္စုကလႊဲရင္။ Eleven အုပ္စုဆုိရင္ ကိုယ္ပိုင္ျဖန္႔ခ်ီေရးကို က်ေနာ္ ၾကားသေလာက္ဆုိရင္ ထက္ထက္ျမတ္ျမတ္ လုပ္ႏုိင္တယ္။ က်န္တာက အရင္ကတည္းက ပံုႏိွပ္မီဒီယာေစ်းကြက္မွာ လက္တဆုပ္စာေလာက္ရွိတဲ့ ျဖန္႔ခ်ီေရးသမားေတြက ဘယ္အရာ အားလံုးကို ျဖန္႔ခ်ီေနၾကတာ။ ေတာ္ေတာ္ ထူေထာင္ဖုိ႔ကို ခက္ခဲ့တယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရသတင္းစာေတြ ၾကေတာ့ေကာ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ အစိုးရသတင္းစာေတြရဲ ႔ အားသာခ်က္ကေတာ့ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ လုပ္ခဲ့ၾကၿပီးၿပီ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူပိုင္တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြ၊ ယာဥ္ေတြ။ နဂိုရွိၿပီသာ ျဖန္႔ခ်ီေရးေတြ၊ လူအင္အားေတြကို သံုးလုိ႔ရတယ္။ ေနာက္ သူတုိ႔ျဖန္႔ခ်ီရာမွာ အားသာခ်က္က သူတုိ႔မွာ ကိုယ္ခြဲတုိက္ေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ တၿပိဳင္တည္းရိုက္ႏိုင္တဲ့ အားသာခ်က္ရွိတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခ်က္က ဒီသတင္းစာေတြ တႏွစ္ျပည့္။ တႏွစ္ျပည့္မွာ သတင္းစာေတြရဲ ႔ အရည္အေသြး၊ သတင္းစာေတြ ထုတ္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေက်နပ္အားရမႈ ရွိပါသလား။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ လိုအပ္တယ္ ထင္သလား။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ သတင္းစာအရည္အေသြးကေတာ့ တုိးတက္လာတယ္။ ဒါေပမဲ ေတာ္ေတာ္ေလး လိုအပ္ေနတဲ့ အေျခအေနရွိတယ္။ အခုၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးေလးလေလာက္ကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အရင္ထုတ္ေနတဲ့ တကယ္ကို ဓမၼဓိဌာန္က်တဲ့ သတင္းစာေတြက အရည္အေသြးပိုေကာင္းေအာင္ ႀကိဳးစားလာေပမယ့္လဲ။ အသစ္ဝင္လာတဲ့ ပုံႏိွပ္မီဒီယာေစ်းကြက္မွာ အဝါေရာင္ဆန္တဲ့၊ သာမန္စာဖတ္သူကို ဘန္းထဲမွာ လြယ္လြယ္ကူကူ လက္ရပ္ေခၚတဲ့ ျပဴးတီးၿပဲတဲ ဓါတ္ပံုေတြနဲ႔ စာလံုးေတြဟာ မ်ားလာတယ္။ အဲဒါေတြရွိေနတာက တကယ္သြားတဲ့ ေန႔စဥ္သတင္းစာေတြရဲ ႔ ရုန္းအားကို တဖတ္က တိုက္ခိုက္ေနသလို ျဖစ္ေနတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒါေပမဲ့လဲ လတ္တေလာ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိလာတဲ့အခါမွာ ျဖတ္သန္းရတဲ့ ကာလတခုအေနနဲ႔ မယူဆဘူးလား။ ဒါမ်ုိးက ဥပမာ Yellow Journalist.

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ယူဆပါတယ္။ က်ေနာ္ထင္တယ္ ဒီလိုျဖတ္သန္းရတဲ့ကာလတခု မဟုတ္ဘူး။ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးသာ ႏိုင္ငံေတြမွာလည္း အတိုင္အတား တစံုတရာ ရွိေနတာပဲ။ တခုပဲ က်ေနာ္တုိ႔မွာ ဖြ႔ံၿဖိဳးစေနရာေလးမွာ စာဖတ္ပရိသတ္ရဲ ႔ အာရံုဟာ အဲဒီဖက္ကို ေရာက္သြားအခါမွာ တကယ္ကို မွ်မ်ွတတ ေရးတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းစာေတြရဲ ႔ ေစာင္ေရကို ထိခိုက္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီေတာ့ အရည္အေသြးပိုင္ ေျပာမယ္ဆုိလို႔ရွိရင္ သတင္းစာ ေဖာ္ျပမႈ။ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြနဲ႔ အစိုးရသတင္းစာေတြ ဘယ္လိုကြာသလဲ။ ပရိသတ္ရဲ ႔ အားေပးမႈလည္း ဘယ္လုိရွိပါသလဲ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ တဖတ္မွာ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အစုိးရသတင္းစာေတြက ေစာင္ေရမနည္းလွဘူး။ အဲဒီလို ေျပာတဲ့အတြက္ အစုိးရသတင္းစာေတြကို ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြထက္ ပိုယံုတယ္လို႔ ေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ ဥပမာ နာေရးသတင္းကို ေစာင့္ၿပီးဖတ္တယ္။ ေၾကာ္ျငာကို ေစာင့္ၿပီးဖတ္တယ္။ အစိုးရဘာလုပ္ေနသလဲဆိုတဲ့ အရိပ္အေငြ႔ကို သိခ်င္လို႔ ဖတ္ၾကတယ္။ သူတို႔ကို ယံုတဲ့လူလည္းရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ကို ပိုယံုတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အရည္အေသြးအရ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ ပုဂၢလိက သတင္းစာေတြကသာတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူတဦးခ်င္းဆီရဲ ႔ အရည္အေသြးက သာတာမဟုတ္ဘူး။ အစိုးရသတင္းစာေတြက အခုထက္ထိ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ ႔ အသံုးခ်မႈကို ခံေနရတဲ့အေျခအေနေၾကာင့္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ သာမန္ျပည္သူေတြရဲ ႔ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြအေပၚ တံု႔ျပန္မႈက ဘယ္လိုရွိသလဲ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ သာမန္ျပည္သူေတြ ပုဂၢလိကျပည္သူေတြက ေစာင္ေရ ႏွစ္သိန္းေက်ာ္ေလာက္ရွိမယ့္။ သူတုိ႔ဖတ္တယ္၊ သူတုိ႔ရယ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔အတြက္ အသံုးတည့္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အစိုးရ ဘာလုပ္ေနသလဲဆိုတာကို အရိပ္အေငြ႔ကို သူတို႔ျမင္ရတယ္။ ေနာက္ သူတုိ႔ နာေရးသတင္းေတြ ဖတ္မယ္။ ေနာက္ ေစ်းကအရမ္းခ်ဳိတယ္။ Distribution ေကာင္းတဲ့အတြက္ မနက္ေစာေစာ သူတုိ႔ဆီကို ေရာက္လာတယ္။ အဲဒီ သေဘာပါပဲ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ပုဂၢလိက သတင္းစာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြ ဆုိရင္ေတာ့ ျမန္မာစာဖတ္ပရိသတ္ရဲ ႔ အခ်ဳိ ႔ထဲမွာ အမ်ားစုက ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ ႀကိဳက္တယ္လို႔ထင္တယ္။ က်ေနာ္ တဦးရဲ ႔ ထင္ျမင္ခ်က္။ ဒါေပမဲ့ သတင္းဆုိတာ ဘာလဲလို႔ ခြဲျခားတဲ့အခါမွာ သတင္းစာဖတ္သူေတြ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲလာတယ္။ ဓမၼဓိဌာန္က်တဲ့ သတင္း၊ မ်ွတတဲ့သတင္းကို ဖတ္ခ်င္သူ။ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္မုန္းတဲ့ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္တေယာက္၊ အရင္တုန္းက ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ကိုဆဲတာကိုမွ ႀကိဳက္တဲ့လူ။ အဲဒီအထဲမွာေတာ့ နည္းနည္းေလး အယူအဆ ကြဲေနတဲ့ ပရိသတ္က ဟိုဖက္ယိမ္းလိုက္ ဒီဖက္ယိမ္းလိုက္ ျမင္ရပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္ သတင္းစာေတြရဲ ႔ ownership ပိုင္ဆုိင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခုနက ကိုရဲႏုိင္ဝင္းလည္း ေျပာပါတယ္။ တကယ္တမ္း က်ိက်ိတက္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းသမားႀကီးေတြက ခ်ယ္လွယ္လာႏိုင္မယ့္ အေနအထား။ အဲဒီလို အလားအလာ၊ အရိပ္အေရာင္ေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ ဘယ္လိုရွင္းျပမလဲ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ခ်ယ္လွယ္မယ့္ အလားအလာေတာ့ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ခ်ယ္လွယ္ေနၿပီလို႔ ေျပာရမလား။ အဲဒီလို ေျပာတဲ့အခါမွာ အစိုးရနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ ခရိုနီ မဟုတ္ရင္လည္း အစုိးရေဟာင္း မိသားစုတင္မကဘဲနဲ႔ တျခားေသာ ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း ပါေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ တည္ေထာင္တဲ့သူေတြရဲ ႔ သေဘာထားေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ အဲဒီ သတင္းေတြဟာ သူတုိ႔လုိခ်င္သလို လိုက္ၿပီးေတာ့ လႈပ္ရွားလာၾကတာ ေတြ႔ရတာေတာ့ စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ ေရွ ႔မွာလည္း ပိုၿပီးေတာ့ ႀကံဳေတြ႔လာရအံုးမယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ အခု အေရအတြက္အရ တိတိက်က် မေျပာႏိုင္ေသးေပမယ့္ တကယ္ကို လြတ္လပ္ၿပီး အမီွအခိုကင္းကင္းနဲ႔ လုပ္ႏုိင္တဲ့ သတင္းအေရအတြက္ဟာ majority လို႔ေတာ့ ေျပာႏိုင္မယ္ မထင္ဘူး။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ သတင္းလြတ္လပ္မႈကေရာ။ သူတုိ႔ ေရးသားၾကရတာ အခုလက္ရွိ အေနအထားက ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိတယ္လို႔ ယူဆပါသလဲ။ ဥပမာ အစိုးရပိုင္းျဖစ္ျဖစ္၊ တဖတ္က ထုတ္ေဝသူအပိုင္းျဖစ္ျဖစ္။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ေလာေလာဆယ္ အစိုးရပိုင္ကေတာ့ တားျမစ္မႈမရွိဘူး။ က်ေနာ္တို႔တေတြ technically မူအားျဖင့္ ေရးခ်င္တာ ေရးလို႔ရတယ္။ သို႔ေသာ္ ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ လွ်ဳိ ႔ဝွက္ခ်က္ ဥပေဒလိုမ်ဳိးဟာက Unity ႀကံဳေတြ႔ေနရတာေတာ့ရွိတယ္။ အဲဒါကတပိုင္း။ ေနာက္တခုက လြတ္လပ္ခြင့္ကို ထိပါးေနတာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ကိုယ္တိုင္ရဲ ႔ ကိုယ္ပိုင္ဆင္ဆာစနစ္ ျဖစ္ေနတယ္။ အခုန ခမ္းမထဲမွာ ေဆြးေႏြးသလို ယဥ္ေက်းမႈတို႔၊ ရိုးရာတုိ႔ ဒါေတြ မေျပာေကာင္းဘူး။ ဒါကိုေရးရင္ သံဃာေတာ္ေတြက စိတ္ဆိုးမယ္။ ဒါကိုေရးရင္ ျပည္သူေတြက လမ္းမေတြ႔ရင္ ဆဲဆိုႏိုင္တယ္။ ဒါဟာ အမ်ားစုပိုင္ဆုိင္တဲ့၊ အမ်ားစုက ကိုးကြယ္တဲ့ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ သာသနာေရး။ အဲဒါေတြဟာ အခုအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ေရးဖို႔ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ခက္ခဲတယ္။ Columnist ပိုင္တုိင္ေဆာင္းပါးရွင္အေနနဲ႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္ အဲဒီလို issue ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားတုိင္း၊ က်ေနာ္ဟာ က်ေနာ့္မိသားစုက ဘာေတြစိုးရိမ္မလဲ။ ေနာက္ အယ္ဒီတာေတြက ဘယ္ေလာက္ စိုးရိမ္ပူပန္မလဲဆိုတာကို ထည့္ေတြးရတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီလို အေရးအသားမ်ဳိး ေရးမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ပရိသတ္ကို အဓိက စိုးရိမ္တာလား။ အယ္ဒီတာ ဒါမွမဟုတ္ ထုတ္ေဝသူေတြကို စိုးရိမ္စိတ္ရွိလား။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ အယ္ဒီတာေတြအတြက္ က်ေနာ္က အားနားတာ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အဲဒီလို ေရးသားမႈမ်ဳိး ေပၚထြက္လာၿပီး ေနာက္ေန႔ တယ္လီဖုန္း ဝင္လာမယ္။ သူတုိ႔ကို ဆဲေရးၾကမယ္။ ေဝဖန္ၾကမယ္။ ၿခိမ္ေျခာက္ၾကမယ္။ မိသားစုၾကေတာ့ က်ေနာ္ အဲဒီလိုမ်ဳိး ေရးျဖစ္တဲ့အခါမွာ သူတုိ႔က စိုးရိမ္ပူပန္မႈ အေနအထားရွိတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အမ်ားစုက ဒါကိုႀကိဳက္ပါ့မလားရွိတယ္။ ထုတ္ေဝသူဖက္ကိုေတာ့ က်ေနာ္ သိပ္ၿပီး မေတြးမိဘူး။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုဆိုလို႔ရွိရင္လဲ သတင္းစာေတြက တႏွစ္ျပည့္သြားၿပီ။ ဒီက်င့္ဝတ္ပိုင္ဆုိင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ ဘာေတြ ေျပာခ်င္သလဲ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ က်ေနာ္တို႔ ျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြနဲ႔စာရင္ေတာ့ သတင္းစာဆရာေတြက က်င့္ဝတ္နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အျပဳသေဘာအရမ္းေဆာင္ၿပီး တိုးတက္လာတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ အခက္အခဲေတြ ရွိေနေသးတယ္။ က်င့္ဝတ္အရ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ခုနက ဓမၼဓိဌာန္က်မႈကို လႊတ္ကင္းသြားတာလည္း က်င့္ဝတ္ထဲမွာပါတယ္။ အဲဒါ အခုအခ်ိန္မွာ အေရးႀကီးဆံုးကိစၥလို႔ ျဖစ္ေနတယ္။ လူမ်ဳိးအရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာသာေရးအရျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တုိ႔ သတင္းစာဆရာတခ်ုိ ႔ဟာ bias ဘက္လိုက္မႈ မကင္းဘဲ မေနႏိုင္တဲ့ျပႆနာက အမ်ားစုေတြ႔ရတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အႀကီးဆံုးပဲ။ ၂၀၁၅ နီးလာတဲ့အတြက္လည္း အဲဒါ ပိုၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ By-election 2012 တုန္းက သတင္းမီဒီယာလုပ္တာဟာ အရမ္းအေကာင္းဆံုးအေနအထားမွာ မဟုတ္ခဲ့ဘူး။ ေရွ ႔မွာ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ဓမၼဓိဌာန္က်ပါေစလုိ႔ ျမင္ရတယ္။ သတင္းေထာက္လူငယ္ေတြၾကားထဲမွာ ေတြ႔ရတဲ့ က်င့္ဝတ္ဆိုတာကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ ေငြေၾကးအားနည္းမႈေတြ၊ သူတုိ႔ resource အားနည္းမႈေတြေၾကာင့္ ပံုမွန္ႀကံဳေတြ႔ရတာပါ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခုက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တကယ္ကို ထိပ္ပိုင္းျဖစ္ေလာက္တဲ့ သတင္းမ်ဳိးေတြ။ ဥပမာ ဘာသာေရးကိစၥမ်ဳိးေတြ ျဖစ္တာမ်ဳိးေတြ။ အဲဒါမ်ဳိးေတြမွာ ပုဂၢလိကသတင္းေတြမွာ လႊတ္သြားတယ္မ်ဳိးေတြ။ မေဖာ္ျပရဲလို႔ ေပ်ာက္သြားတာမ်ဳိးေတြ ရွိခဲ့လား။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ ရွိတယ္။ က်ေနာ္ထင္တာက မိတီၳလာမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ကိစၥေတြကို အားလံုးကို က်ေနာ္တုိ႔ သိသင့္သေလာက္ မသိခဲ့ရဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ ထင္တာမဟုတ္ဘူး က်ေနာ္သိတယ္။ အဲဒီတုန္းက သြားခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ စကားေျပရတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီတုန္းက မေရးသားႏိုင္ခဲ့ဘူးေပါ့။ အဲဒါကို အစိုးရဖက္က ဘယ္လိုရွိသလဲ။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ အစိုးရဖက္က သူတုိ႔ စိုးရိမ္တာက majority အမ်ားစုကို စုိးရိမ္ပူပန္မႈ။ သူတို႔ရ႕ဲ ေဒါသကို ေၾကာက္ပံုရတယ္။ Fareed Zakaria က ေျပာသလို evils of majority. လူအမ်ားစုရဲ ႔ မေကာင္းဘူး။ ေဒါသကို သူတုိ႔ေၾကာက္ပံုရတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အစိုးရဖက္ကေရာ ရွိေနတဲ့ အကန္႔အသတ္ေတြက ရွိေနတုန္းပဲလား။ လံုးဝမရွိေတာ့ဘူးလား။ ဒီသတင္း ေဖာ္ျပမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔။

ဦးရဲႏိုင္မိုး ။ ။ အစိုးရဖက္က အကန္႔အသတ္ကေတာ့ သတင္းေဖာ္ျပမႈအေပၚမွာ မရွိပါဘူး။ သို႔ေသာ္ အရင္လို စီစစ္ေရးမရွိတဲ့အတြက္ (အခုေတာ့ စီစစ္ေရး သတိရၿပီေပါ့ေလ) က်ေနာ္တုိ႔က ဆင္ေျခရတဲ့အပိုင္းက အခုနက လက္ရွိတည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔ အခ်ိန္မေရြး အေရးယူေနတယ္။ ယူမွာ။ အခုလည္း ယူေနတယ္။ မကန္႔ကြက္ဘူး။ မတားျမစ္ဘူး။ သုိ႔ေသာ္ သူတုိ႔က ယူမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ယူမယ့္သေဘာရွိတယ္။ ရွိတဲ့ဥပေဒေတြက မတရားတဲ့ဥပေဒေတြ အမ်ားႀကီး ရွေနတုန္းပဲ။
ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ဒီဥပေဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခုလက္ရွိဆုိရင္ အခုနေျပာသလို ဥပေဒေတြ၊ ဥပေဒမူၾကမ္းေတြ တင္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဥပေဒက လက္ရွိသြားေနတဲ့ သတင္းမီဒီယာသမားေတြကို တကယ္ပဲ အကာအကြယ္ေပးေနတယ္လို႔ ထင္သလား။

ဦးရဲႏုိင္မိုး ။ ။ အျပည့္အဝ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္မယ္လို႔ေတာ့ မထင္ဘူး။ ျပန္ၾကားေရးက လုပ္တဲ့ဟာကေတာ့ က်ေနာ့္အျမင္က ေျပာရရင္ ျပန္ၾကားေရးက သူရဲ ႔လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ထိန္းသိမ္းထားရဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီးလုပ္တဲ့ ဥပေဒလုိ႔ျမင္တယ္။ Press Council က လုပ္တဲ့ဥပဒမွာလည္း သူတုိ႔မွာလည္း ညိႇႏိႈင္းရဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္။ ဥပမာ freedom of information act ဆိုတာမ်ဳိးဟာ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ပါသင့္သေလာက္ မပါလာဘူး။ ေယဘုယ်သေဘာ ေဆာင္ထားတာမ်ုိးပဲရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ သာမန္ျပည္သူလူထုကို မီဒီယာကတဆင့္ ဝန္ႀကီးဌာနေတြဟာ သတင္းအခ်က္အလက္ ေပးကိုေပးရမယ္ဆိုတာဟာ တိတိက်က် မပါေသးဘူး။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုဆုိရင္ electronic ဥပေဒဆုိရင္ ရွိေနတုန္းပဲ။ အဲဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာလုပ္ဖို႔ရွိသလဲ။

ဦးရဲႏုိင္မိုး ။ ။ အဲဒီဥပေဒက စတင္တည္ေထာင္ကတည္းက ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ အတိုက္အခံ လႈပ္ရွားမႈေတြကို ႏိွပ္ကြပ္ဖုိ႔၊ သတင္းမီဒီယာကို ခ်ဳပ္တည္းအႏိုင္ယူဖို႔ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘယ္လိုမွေကာင္းစရာ၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္လည္း ေကာင္းစရာမရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ သတင္းမီဒီယာကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတယ္။ ဒီမုိကေရစီလမ္းေၾကာင္းကို သြားမယ္ဆိုရင္ အဲဒီဥပေဒေတြက abolish ဖ်က္သိမ္းျပစ္ရမယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္ဆံုးတခု ေမးခ်င္တာက အခုနက သတင္းစာထြက္တာ တႏွစ္ျပည့္ေတာ့မယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ၊ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးႀကံဳေနရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အလားအလာေကာင္းေတြေကာ ျမင္ရသလား။ ျမန္မာ့သတင္းစာေလာကအတြက္။

ဦးရဲႏုိင္မိုး ။ ။ နံပတ္တစ္ အလားအလာေကာင္းကေတာ့ အရမ္းရဲရင့္ၿပီးေတာ့ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ယံုၾကည္တဲ့ လူငယ္မ်ဳိးဆက္သစ္ကို ေမြးထုတ္ေပးသြားတာ။ က်ေနာ္ မီဒီယာသင္တန္း နည္းျပဆရာအေနနဲ႔ သူတုိ႔နဲ႔ ေန႔တုိင္းေတြ႔ရတဲ့အတြက္ သူတုိ႔ရဲ ႔ သံဓိဌာန္ေတြ၊ သူတုိ႔ သတိၱေတြ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ။ သူတုိ႔မွာ အရည္အေသြး ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးမႈ နည္းပါးေပမယ့္ သူတို႔ ယံုၾကည္ခ်က္ အရမ္းႀကီးမားတယ္။ အဲဒါကေတာ့ အလားအလာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ သူတုိ႔က သံဓိဌာန္ အရမ္းႀကီးမားတယ္။ အယ္ဒီတာ level မွာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ သတင္းေထာက္ level မွာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက သတင္းမီဒီယာဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူညီေပးဖို႔အတြက္ အရမ္းကို စိတ္ေစတနာ ျပင္းျပေနတယ္အခ်က္။ အဲဒီႏွစ္ခုကို စနစ္တက် က်ေနာ္တုိ႔ ႏွစ္ခြက္တခြက္ ေပါင္းက်ဳိၿပီးေတာ့ အေကာင္းဆံုးလုပ္ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ အစိုးရနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ခ်င္သူေတြရွိရွိ က်ေနာ္တုိ႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ မွန္မွန္ကန္ကန္ ေလွ်ာက္ႏုိင္မယ္လို႔ ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုန အခက္အခဲေတြကို ဒီကိစၥေတြနဲ႔ ေက်ာ္ႏိုင္မယ္ထင္လား။ ဥပမာ ေငြေၾကးကိစၥလုိဟာမ်ဳိး၊ က်င့္ဝတ္လို႔ဟာမ်ဳိး ဒါေတြကို ေက်ာ္လႊာႏိုင္မယ္ထင္လား။

ဦးရဲႏုိင္မိုး ။ ။ က်င့္ဝတ္ကိစၥ တျဖည္းျဖည္း က်ေနာ့္အျမင္မွာေတာ့ ေက်ာ္လႊာလာတယ္လို႔ျမင္တယ္။ ရခိုင္ကိစၥ ျဖစ္ခဲ့တုန္းက လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္က ေရးတာနဲ႔ အခုေနာက္ပိုင္းနဲ႔ တျဖည္းျဖည္း က်င့္ဝတ္မႈဆုိင္ရာ၊ ေရးသားမႈစံခ်ိန္စံႏႈန္း တက္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ စီးပြားေရးပိုင္ဆုိင္ရာကိစၥကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို ႀကိဳးစားယူရအံုးမယ္။ အဲဒါ အစိုးရနဲ႔လည္း အမ်ားႀကီး သက္ဆိုင္ေနတယ္။
ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အစိုးရက ဘာလုပ္ေပးႏုိင္မလဲ။

ဦးရဲႏုိင္မိုး ။ ။ ဥပမာ အစုိးရက ေန႔စဥ္သတင္းစာေတြကို အစိုးရက ကိုင္ၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ရွိေနတာ တခုတည္းကဆုိင္ေနတယ္။ ေနာက္ အျခားဟာ လုပ္ေပးႏုိင္မယ့္ဟာေတြဆုိရင္ ဥပမာ သတင္းစာစကၠဴ တင္သြင္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစိုးရက တကယ့္မီဒီယာကို အားေပးမယ္ဆိုရင္ သူတုိ႔ ဘာကူညီႏိုင္မလဲ။ အဲဒီလို အခ်က္မ်ုိးေတြလည္း ရွိသင့္တယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။

ဦးရဲႏုိင္မိုး ။ ။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီး တင္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG