သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာလူငယ္ေတြ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာ အဆင့္ျမင့္ပညာရပ္ေတြ ေရြးခ်ယ္သင္ၾကားႏိုင္ဖို႔အတြက္ မွန္ကန္တဲ့လမ္းညႊန္မႈေတြက အေရးႀကီးေၾကာင္းနဲ႔ ျပည္တြင္းမွာလည္း အဆင့္ျ့မင့္ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြအတြက္ အေတြ႔အႀကံဳရွိ ႏိုင္ငံရပ္ျခားအႀကံေပးေတြ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔ CROWN ပညာေရးအဖြဲ႔က ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္း က ေျပာဆိုပါတယ္။ ဗီြအိုေအအယ္ဒီတာ ဦးသားညႊန္႔ဦး က ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္းက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ပထမဦးဆံုး CROWN Education ကေန လက္ရွိ ပညာေရးဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈ ဒီလုပ္ငန္းေတြကို အဓိက ဘယ္လိုလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ေပးေနတာလဲ။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္း ။ ။ က်ေနာ္ ႏိုင္ငံျခားက အလုပ္လုပ္ၿပီး ျပန္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္ နည္းနည္းဆက္စပ္တာကေတာ့ အတုိင္ပင္ခံ။ ဟိုဖက္မွာလည္း က်ေနာ္က Business Development Executive အေနနဲ႔ Consultant တပိုင္း၊ Career consultant, education consultant ပိုင္းေတြ က်ေနာ္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကေန ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္ ဒီပညာေရးဖက္ကို တခ်က္ေရာက္လာတာေပါ့။ ဟိုတုန္းကေတာ့ လူငယ္ေတြအတြက္ ဘယ္လိုဘြဲ႔ေတြက သင့္ေတာ္တယ္။ က်ေနာ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ကုမၸဏီကေတာ့ သူ႔ရဲ ႔ HR Recruiting ကေတာ့ ဘယ္လုိဘြဲ႔မ်ဳိးေလးေတြရရင္ သူတုိ႔ recruit လုပ္ခ်င္တယ္။ ဘယ္လိုဘြဲ႔နဲ႔ၾကရင္ မကိုက္ဘူးဆိုတာကေန ျမန္မာျပည္ဖက္ကို တခ်ဳိ ႔ခေလးေတြ ပညာေရးမွာ လြဲေနတာေလးေတြကို စေတြ႔လာတယ္။ ယူထားတဲ့ဘြဲ႔ေတြနဲ႔ အလုပ္ေတြနဲ႔ မကိုက္တာဆုိေတာ့။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္ စေျပာျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္နဲ႔ နီးစပ္ရာအသိုင္းအဝုိင္းကေန စကၤာပူမွာ ေက်ာင္းတက္ဖို႔ စဥ္းစားတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္က သာမန္ေက်ာင္းကို အႀကံေပးတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဒီလူေတြကေတာ့ ဒါေလးေတြ လုပ္သင့္တယ္ဆုိၿပီး ၂၀၀၅ ေလာက္ကစၿပီး က်ေနာ္ ဒီပညာေရး အတုိင္ပင္ခံ သေဘာမ်ဳိးေတာ့မဟုတ္ဘူးေပါ့၊ အရင္တုန္းကေတာ့ သာမန္ consulting လုပ္ေပးတာေပါ့။ က်ေနာ့္အလုပ္နဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးလုပ္တယ္။ လုပ္ရင္နဲ႔မွ ေက်ာင္းေတြက သူတုိ႔ဆီကို ေက်ာင္းသားေတြပို႔တဲ့အခါၾကေတာ့ ဒါက စကၤာပူမွာဆုိရင္ေတာ့ recruitment လုိဟာမ်ဳိး လုပ္လုိ႔ရတယ္။ ဒါကို မင္း Business တခုအေနနဲ႔ လုပ္မလားဆုိတာကေန တျဖည္းျဖည္း ေက်ာင္းသား recruitment ဖက္ကို ေရာက္လာတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ပညာေရးအတုိင္ပင္ခံ ဆိုတာမ်ဳိးေလး အရင္စလုပ္ပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းၾကရင္ေတာ့ အဂၤလိပ္စာနဲ႔ သင္တန္း။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အတိုင္ပင္ခံဆုိတဲ့ သေဘာမ်ုိးက ဘယ္လုိလဲ။ တကၠသိုလ္ေတြဝင္ဖို႔အတြက္ အတုိင္ပင္ခံလား။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္း ။ ။ အဲဒါေလး ေကာင္းပါတယ္။ ကမာၻမွာေတာ့ တကယ္ေတာ့ education consultant ဆိုတာ သီးသန္႔အဖြဲ႔အစည္းတခုအေနနဲ႔ ရပ္တည္တာရွိတယ္။ သူတုိ႔ေတြၾကေတာ့ consultant ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ lawyer ေတြလိုပဲ consulting fee ယူၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခေလးေတြကို ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းအရ အႀကံေပးတဲ့အခါမွာ ဘက္လိုက္မႈမရွိေအာင္လို႔ တကၠသိုလ္ေတြနဲ႔ မခ်ိတ္ဆက္ရဘူး။ သူတို႔ေပးတဲ့ ပိုက္ဆံေတြကို မယူရဘူး။ ကမာၻမွာေတာ့ ပညာေရး consultant ဆိုရင္ အဲဒီလို ယူဆတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာေတာ့ ပညာေရးအတုိင္အပင္ခံလုပ္တယ္ဆုိတဲ့ ကိစၥက သူတုိ႔မွာ knowledge ေလးေတြ ရွိၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတုိ႔က consultant ဆီလာၿပီးေတာ့ A ေက်ာင္းေရြးမလား၊ B ေက်ာင္းေရြးမလား။ Engineer လုပ္ရမလား။ Marine Engineer လုပ္ရမလား တိုင္ပင္တာမ်ဳိးေပါ့။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ မိဘ နဲ႔ ခေလးေတြက က်ေနာ္တို႔က အတုိင္ပင္ခံလိုမ်ဳိး professional အေနနဲ႔ fee ယူၿပီး ရပ္တည္လို႔မရဘူး။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က representative လို႔ေခၚတယ္။ တကၠသိုလ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားၿပီးေတာ့ တကၠသိုလ္ေတြကေပးတဲ့ ေကာ္မရွင္ကို က်ေနာ္တုိ႔ကယူတယ္။ အဲဒီေတာ့ Agent တို႔၊ Representative တို႔ ျဖစ္လာတယ္။ သူ႔ရဲ ႔ အႏၱရာယ္က ဘာရွိလဲဆုိေတာ့ ကိုယ္ကိုယ္စားျပဳထားတဲ့ တကၠသိုလ္ကိုပဲ ေက်ာင္းသားေတြကို သြားေရာက္ေစတဲ့ဆုိတဲ့ အႏၱရာယ္ေလးေတာ့ ရွိတယ္။ Consultant စစ္စစ္ဆုိရင္ေတာ့ တကၠသိုလ္နဲ႔ မခ်ိတ္ဆက္ရဘူး။ သူ႔ရဲ ႔ ေကာ္မရွင္ကို မယူရဘဲနဲ႔ သူတုိ႔က ခေလးရဲ ႔လမ္းေၾကာင္းမွန္ကို ျပရတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ရဲ ႔ professional ကေတာ့ ဒီ consultant fee က earn လုပ္တယ္ေပါ့။ ခြဲလုိက္ရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က consultant နဲ႔ agent ႏွစ္ခုကြဲတယ္။ ပညာေရးပိုင္းဆိုင္ရာ ကိစၥေလးေတြကို consultant fee ယူၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာရဲ ႔ ယဥ္ေက်းမႈအရ ရပ္တည္လို႔မရႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ တကၠသိုလ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္တယ္။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဆီကေတာ့ ဝန္ေဆာင္ခယူတာ၊ agency fee ယူတာေတြေတာ့ က်ေနာ္တို႔က မလုပ္ဘူး။ မွန္ကန္တဲ့ သူတုိ႔အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းေလးေတြ ျပတယ္။ အဲဒီေတာ့ professional အရေတာ့ က်ေနာ္တို႔က consultant အလုပ္နဲ႔ agency အလုပ္ ႏွစ္ခုလုပ္ရတယ္။ အဲဒီသေဘာတရားေလးပါ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုလုပ္တဲ့ ပံုစံမ်ဳိးက ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပုဂၢလိကပညာေရးဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေလးတခု ျဖစ္ေနတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ အခုေနာက္ပိုင္း က်ေနာ္ သတိထားမိတာကေတာ့ ဒီမွာရွိတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံသံရံုးေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိသွ်သံရံုးတုိ႔က သူတုိ႔သက္ဆုိင္ရာ ႏိုင္ငံကတကၠသိုလ္ေတြကို ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ပညာေရးဆုိင္ရာပြဲေလးေတြ Educational Fair ဆိုၿပီးေတာ့ တကၠသိုလ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္တာေတြ လုပ္လာတယ္။ အဲဒါက ဘယ္ေလာက္အထိ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ အသံုးဝင္သလဲ။ အသံုးတည့္သလဲ။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္း ။ ။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တည့္ပါတယ္။ အရင္တုန္းကေတာ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ အဲဒီလို သတင္းအခ်က္အလက္ မရေတာ့ က်ေနာ္ အခုနေျပာတဲ့ Agency လိုဟာမ်ဳိးကိုပဲ မီွခုိရတယ္။ မီွခုိရေတာ့ သူတုိ႔ရတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္က complete and accurate လို႔ ေျပာလို႔မရဘူးေပါ့။ ဒီ Agency သူတုိ႔ သြားတဲ့ဆီမွာ ရွိတဲ့လူေတြကေပးတဲ့ limited information ေလာက္ပဲရတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း သံရံုးေတြကိုယ္တိုင္က ကိုယ္စားျပဳၿပီး လုပ္လာတဲ့အခါၾကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ စံုစံုလင္လင္ေလးေတြ ရလာတယ္။ သံရံုးေတြကလည္း ဦးစီးလုပ္တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ reliable information ေတြျဖစ္တယ္။ တကၠသိုလ္ေတြရဲ ႔ officers ေတြနဲ႔လည္း တုိက္ရိုက္ထိေတြ႔ခြင့္ရတဲ့အတြက္ ပိုေကာင္းတယ္ ခါတုိင္းထက္။ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးအဖြဲ႔အစည္းေတြက လုပ္တဲ့ဟာေလးေတြလည္း ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားအတြက္ေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ပိုရလာတယ္ေပါ့။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အခုကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားတကၠသိုလ္ေတြမွာ သြားသင္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားၾကတာေပါ့။ အခု ႏိုင္ငံျခားတကၠသိုလ္ေတြကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံကို ပိုပြင့္လင္းလာတဲ့သေဘာမွာရွိေတာ့ တခ်ုိ ႔တကၠသိုလ္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာကို ဝင္ၿပီးေတာ့ ထုိင္ၿပီးေတာ့ ဌာနခြဲေလးေတြ ဖြင့္လာၾကတယ္။ ေက်ာင္းေတြပါဖြင့္ဖို႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ၾကားရပါတယ္။ အဲဒါက အခုအေနအထားမွာ အလားအလာ ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္း ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ နမူနာယူစရာကေတာ့ ေရွ ႔မွာ ဗိယက္နမ္ လို ႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ စကၤာပူလုိ ႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ အဲဒီကေန ဒါကေတာ့ ႏုိင္ငံရဲ ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ျဖတ္သန္းမႈတခုမွာ ပညာေရးထဲမွာလည္း ပါလာတဲ့ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈပိုင္ဆုိင္ရာလည္း ပါလာတယ္။ အဲဒီမွာေတာ့ ႏွစ္မ်ဳိးခြဲျမင္ေစခ်င္ပါတယ္။ တမ်ဳိးကေတာ့ စီးပြားေရးကို ေရွ ႔ထားၿပီး ဝင္လာတာမ်ဳိးေတြ ရွိသလုိ။ တမ်ဳိးကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ တကၠသိုလ္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့ ဒီဖက္က ခေလးေတြအတြက္ ပညာေရးအခြင့္အလမ္းေတြ ပြင့္ဖုိ႔ဝင္လာတာမ်ဳိးေတြေပါ့။ ဒုတိယအခ်က္ေလးကိုေတာ့ က်ေနာ္က ပုိၿပီးေတာ့ အားေပးခ်င္ပါတယ္။ စီးပြားေရးေလးဟာမ်ဳိးေလး စီးပြားရွာဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ အခက္အခဲ ရွိႏိုင္တယ္ေပါ့ ဒီဖက္က ခေလးေတြ။ သူတုိ႔ဖက္ကေတာ့ ကိုက္ေအာင္လုပ္ရေတာ့မွာေပါ့။ တက္ေအာင္ဆိုတာထက္။ ဒါကေတာ့ တပိုင္းေပါ့။ ဒုတိယတပိုင္းကၾကေတာ့ တကၠသိုလ္ေတြကေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္းလာမယ္။ ေလာေလာဆယ္ သူတုိ႔ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းေတြ လာေရာက္ၿပီးေတာ့ တရားဝင္ရပ္တည္ဖို႔အတြက္ တိက်တဲ့ ပညာေရးဆုိင္ရာ မူဝါဒနဲ႔ ပတ္သက္တာေလးေတြ၊ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈဆုိင္ရာ မူဝါဒနဲ႔ ပတ္သက္တာေလးေတြ မရွိေသးေတာ့ တကယ့္အႀကီးေတြကေတာ့ ဝင္မလာေသးဘူး။ ေလာေလာဆယ္ ေဆြးေႏြးေနတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံျခားမွာလုပ္တဲ့ Forum တခုမွာလည္း Higher Education က တကၠသိုလ္ေတြ တက္ၿပီးေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို က်ေနာ္ ရွင္းျပေပးဖို႔လည္းရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ႀကိဳဆိုရမယ့္ကိစၥေတြပါ။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔က စနစ္တက်နဲ႔ ႀကိဳဆိုဖုိ႔ သင့္ပါတယ္။ လာတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ အနီးအနားပတ္ဝန္းက်င္မွာရိွတဲ့ စကၤာပူႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြမွာ ဒါမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ဖူးတယ္။ ဗိယက္နမ္မွာလည္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ဖူးတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားမွာလည္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ဖူးတယ္။ ယိုးဒယားမွာလည္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ဖူးတယ္။ အဲဒီလို လာတဲ့အခါမွာ ေကာင္းတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္မွန္တဲ့ တကၠသိုလ္ေတြ ရွိသလို။ က်ေနာ္ အခုနရွင္းျပသလိုေပါ့ စီးပြားေရးကို ဦးထားၿပီးေတာ့ လာမယ့္အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း ရွိတယ္။ စကၤာပူလို ဒီေလာက္စနစ္တက်လုပ္တဲ့ ႏိုင္ငံမ်ဳိးေတြမွာေတာင္မွပဲ ခဏခဏ ျပႆနာတက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ သူတုိ႔က Quality Assurance Agency ေတြလုပ္တယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း CPE လို႔ေခၚတဲ့ Council for Private Education ကေန အရည္အခ်င္းမမီွတဲ့ေက်ာင္းေတြကို ဖ်က္သိမ္းျပစ္ရတာမ်ဳိးေတြ။ ေက်ာင္းသားေတြဆီက ပိုက္ဆံယူၿပီးေတာ့ တကယ္အရည္အခ်င္းမီွတဲ့ ပညာေရးမေပးဘဲနဲ႔ စာရြက္တရြက္ ထုတ္ေပးတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ဳိးေတြ ဒါမ်ဳိးေတြက ရွိေနေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာလည္း ဒါမ်ဳိးေလးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့အတြက္ အစိုးရပိုင္းဆုိင္ရာကလည္း အဲဒီလိုမ်ဳိးေတြ မျဖစ္ေအာင္လုိ႔ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ Quality Assurance လိုဟာမ်ဳိးေလးေတြ ထားရမယ္။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြကလည္း အခုနပညာေရးမွာလည္း အခုန က်ေနာ္ရွင္းျပသလို ဒီေက်ာင္းႀကီးတခုက ေကာင္းတယ္ေျပာတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အခ်က္အလက္ေတြကို ရွာေဖြစုေဆာင္ၿပီးေတာ့ အဲဒီလိုမ်ဳိး လုပ္ရပါမယ္။ အဲဒီေတာ့ သတိနဲ႔ ႀကိဳဆိုရမယ္လို႔ နည္းနည္းေလး ျမင္ပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ တဖတ္မွာေတာ့ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈကိစၥေပါ့။ ဒါကလည္း ပညာေရးအရ Institution ေတြလာၿပီး ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွၾကတဲ့အခါမွာ လက္ရွိ ရွိေနတဲ့ ဥပေဒေတြမွာဆုိရင္ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမယ္ဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားပုဂၢလိ လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ တြဲလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ percentage အရ ခြဲထားတာရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ တကယ္တမ္း တုိင္းရင္းသားလုပ္ငန္းရွင္ေတြဖက္က ပညာေရးပတ္သက္လို႔ သူတို႔နဲ႔ partner လုပ္ႏိုင္မယ့္ capacity လုပ္ႏုိင္တဲ့အေနအထား၊ လုပ္ႏုိင္ခြင့္ အဲဒီေလာက္ ရွိရဲ ႔လား။ အခုအေနအထားမွာ။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္း ။ ။ အဲဒါေလးနဲ႔ က်ေနာ္ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္နဲ႔ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ တခ်က္ကေတာ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွမႈဆုိင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒေတြေပါ့။ တျခား sector ေတြမွာေတာ့ ဥပမာ က်ေနာ္တုိ႔ AEC လာမယ္။ ASEAN Economic Community လာမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ opportunities ေတြ ရွိတယ္။ Challenges ေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အခု challenge ျဖစ္ေနတဲ့ တခုကေတာ့ ပညာေရးက႑နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ တစ္ရာရာခိုင္ႏႈန္း ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွခြင့္ ေပးမလား။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီဖက္က local နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဖက္ဆပ္ JV သေဘာမ်ဳိး လုပ္ခြင့္ေပးမလား။ ဘယ္ေလာက္ percentage ဆိုတာကေတာ့ တိတိက်က်၊ ျပတ္ျပတ္သားသား မထြက္လာေသးဘူး။ ပညာေရးပိုင္ဆုိင္ရာ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွမႈကလည္း အခု က်ေနာ္တုိ႔ မူၾကမ္းမွာေတာ့ ပုဂၢလိကကို ခြင့္ေပးမယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ပါတယ္။ College ရဲ ႔ သက္မွတ္ခ်က္က ဘာလဲ။ University ရဲ ႔ သတ္မွတ္ခ်က္က ဘာလဲ။ University တခုျဖစ္ဖို႔အတြက္ ဘယ္လို Facilities ေတြရွိမလဲ။ ဘယ္လို Campus Facilities ေတြ ရွိမလဲ။ Teaching Faculty လုိ႔ ေခၚတဲ့ သင္ၾကားမယ့္ ဆရာ၊ ဆရာမေတြက ဘယ္လို အရည္အခ်င္းမ်ဳိး ျပည့္မီွရမလဲ။ ေက်ာင္းသားနဲ႔ဆရာ ratio ဘယ္လိုရွိမလဲ။ သိပၸံပညာရပ္ကို သင္ၾကားမယ္ဆုိရင္ အမ်ားႀကီး က်ေနာ္တုိ႔ ေလ့လာရမယ္။ University ဆိုတာမ်ဳိးကို က်ေနာ္တုိ႔က ေကာက္တပ္လုိက္ရံု တပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ နစ္နာစရာေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ႏိုင္ငံျခားကဟာကို က်ေနာ္တို႔ မျဖစ္မေန ႀကိဳဆိုရမယ္။ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီေတြ အျပင္ကဝင္လာမယ္ဆုိရင္လည္း ဒီအတုိင္း ခြင့္ျပဳတယ္ဆုိတာထက္ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံအတြက္ ဘာေနရာေတြ လုိအပ္ေနသလဲ။ ဘယ္ေနရာေတြမွာ က်ေနာ္တုိ႔ လူငယ္ေတြအတြက္ အသံုးပုိက်မလဲ။ ဥပမာ စီးပြားေရးဆုိရင္လည္း စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာကို က်ေနာ္တို႔ႏိုုင္ငံက ေက်ာင္းေတြက တကယ္တမ္း အရည္အခ်င္းမီွမီွ စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္ရင္လည္း နုိင္ငံတကာအတြက္ အဲဒီေနရာေတြမွာေလွ်ာ့ၿပီးေတာ့ နည္းပညာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုိအပ္တာ ဥပမာ Biotechnology လုိဟာမ်ဳိးေတြ လိုအပ္မယ္။ Science က Research နဲ႔ ပတ္သက္တာေတြ လိုအပ္မယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Aircraft Maintenance, Aerospace လို ဟာမ်ဳိးေတြ အဲဒီလိုေနရာမ်ဳိးေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ ႀကိဳဆိုသင့္တယ္။ ႀကိဳဆိုရမယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုက ျမန္မာႏုိင္ငံက တစံုတရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးေလးႏွစ္ကစၿပီး လုပ္လာတယ္။ လုပ္လာတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရးပါ သူတုိ႔ေျပာပါတယ္။ လုပ္လာပါတယ္။ ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို အစိုးရ လုပ္သလို၊ လႊတ္ေတာ္ကလည္း လုပ္ေနတယ္။ ဒါကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ဖက္က ဥပေဒျပဌာန္းမႈေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီ Higher Education အဆင့္ျမင့္ပညာေရး၊ တကၠသိုလ္ေကာလိပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုေအာင္ေက်ာ္ဆန္း ဘယ္လိုျမင္သလဲ။ ေက်နပ္အားရမႈ ရွိသလား။ လံုေလာက္ေနၿပီလို႔ ထင္ရသလား။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ဆန္း ။ ။ အစကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္တယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ကလည္း က႑ေပါင္းမ်ားစြာကို ကိုင္သယ္ရမွာဆုိေတာ့ အစကေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ေနၿပီဆုိတဲ့ အရွိန္ေလးနဲ႔ေတာ့ နည္းနည္းေက်နပ္ခဲ့မိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ သိပ္အားမရေတာ့ဘူး ျဖစ္လာတယ္။ ဒီ Higher Education ကိုင္တြယ္ပံုေလးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔။ ဒါေလးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စကားခံခ်င္တာက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ ႔ အေတြ႔အႀကံဳရွိသေလာက္ က႑ေလးကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခုန က်ေနာ္ေျပာတဲ့ Higher Education Sector ေတြမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို က်ေနာ္တို႔က ႏွစ္မ်ဳိး အၾကမ္းမ်ဥ္းျမင္တယ္။ ခ်က္ခ်င္း ကုစားရမယ့္ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ sector တခုရွိတယ္။ ေရရွည္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ sector တခုရွိတယ္။ ေရရွည္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈဟာကလည္း ဥပေဒျပဳစနစ္တက် သြားရမွာျဖစ္သလို၊ တဖတ္မွာလည္း ခ်က္ခ်င္းျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမယ့္ က႑ေတြရွိတယ္။ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈက ေတာ္ေတာ္ေလး အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ ဒီက႑မွာ Think Tank လိုဟာမ်ဳိးေတြလည္း လိုအပ္ရင္ထားေပးရမယ္။ လိုအပ္ရင္လည္း ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီကို က်ေနာ္ကေတာ့ ယူေစခ်င္တယ္။ က်ေနာ့္စိတ္အထင္ ဒီ sector က။ တခ်ဳိ ႔ေနရာေတြက က်ေနာ္တို႔ စဥ္းစားေနတာနဲ႔ ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မယ္။ လံုေလာက္တာနဲ႔ ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မယ္။ ဥပမာ ကမာၻမွာ အဖြဲ႔အစည္းေတြရွိတယ္။ Quality Assurance လုပ္တဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ။ Australia မွာဆိုရင္လည္း Australia Higher Education နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Quality Framework ေတြလို႔ ေခၚတယ္။ က်ေနာ္က ဒါမ်ုိးေတြ အကူအညီကို ယူေစခ်င္တယ္။ ယူၿပီးေတာ့ လုပ္ေစခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ က်ေနာ္တို႔လုပ္ေနတာေလးေတြကလည္း ကိုယ္တတ္သေလာက္၊ မွတ္သေလာက္ လုပ္ေနတာေတာ့မွန္တယ္။ ပညာရွင္ႀကီးေတြလည္း ရွိတယ္။ ေလးစားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ုိ ႔အပိုင္းေတြမွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အခုနျမင္တာေလးေတြရွိတယ္။ အဲဒီျမင္တဲ့အပိုင္းေတြမွာ ဟာကြက္ေလးေတြ၊ ျဖစ္ေနတာေလးေတြ။ ဒီထက္မ်ား လုပ္လိုက္ရင္ ပိုေကာင္းလာမယ့္ sector ေလးေတြေတာ့ ရွိတယ္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ေျပာရရင္ေတာ့ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈဆုိတာလည္း တကယ္ေတာ့ အခ်ိန္ယူၿပီး လုပ္ရတာမ်ဳိး။ သူ႔ရဲ ႔ သေဘာသဘာဝ။ ဒါလဲ တခ်က္ေပါ့။ အဲဒီလို အခ်ိန္ယူၿပီးလုပ္ရတဲ့ သေဘာသဘာဝျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔ တျခားႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးေတြထက္ အေျခခံက ဒီပညာေရးကိုပဲ သြားသြားၿပီး အေျခခံတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါက ေလာေလာဆယ္ကုစားရမယ့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို အလ်င္အျမန္လုပ္ရမယ့္ sector တခုလို႔ ျမင္ပါတယ္။ အစိုးရပိုင္းက႑တခုတည္း မဟုတ္ဘူး။ က်န္တဲ့ ပုဂၢလိကအဖြဲ႔အစည္းေတြ အားလံုးလည္း ပူးေပါင္းပါဝင္ရမယ္။ တက္တက္ႂကြႂကြနဲ႔ လိုအပ္ရင္လည္း ႏုိင္ငံတကာက တကယ့္ စနစ္တက် Consultant Firms ေတြ၊ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြ။ နီးနီးစပ္စပ္ အိႏိၵယမွာလည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္။ စကၤာပူမွာလည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္။ စကၤာပူမွာရွိတဲ့ Ministry of Education ဆုိရင္ အခုထက္ထိကိုပဲ Consultant ေတြ၊ Expert ေတြကုိ လခေတာ္ေတာ္ေလး ႀကီးႀကီးမားမား ေပးၿပီးေတာ့ ခန္႔ထားေနဆဲပဲ။ ေလာေလာဆယ္ က်ေနာ္ ပညာေရး sector မွာေတာ့ အဲဒီလိုမ်ဳိး လုပ္တာေလးေတြေတာ့ မျမင္ေသးဘူးေပါ့။ လိုအပ္ရင္ Foreign Experties ေတြ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ အကူအညီလိုၿပီးေတာ့ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ေလး လိုမယ္ထင္ပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG