သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

၂၀၁၇ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ စိန္ေခၚခ်က္မ်ား နဲ႔ ၂၀၁၈ အလားအလာ


ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးစကားဝိုင္း
၂၀၁၇ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ စိန္ေခၚခ်က္မ်ား နဲ႔ ၂၀၁၈ အလားအလာ
please wait

No media source currently available

0:00 0:18:55 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ကုန္ဆံုးေတာ့မယ့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ ထူးထူးျခားျခားျဖစ္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ထဲမွာ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အလားအလာေတြကို ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးေဇယ်သူ၊ ႏိုင္ငံေရးသုေတသီ ကိုအမရသီဟ၊ ရန္ကုန္ႏိုင္ငံေရးသိပံၸေက်ာင္းက ကိုျမတ္သူတို႔နဲ႔ မစုျမတ္မြန္က သံုးသပ္ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ မဂၤလာပါ။ VOA ျမန္မာပိုင္းရဲ ႔ ၂၀၁၇ ႏွစ္ခ်ဳပ္သံုးသပ္ခ်က္ အစီအစဥ္ကေန ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ထူးျခားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြကို သံုးသပ္ၿပီးေတာ့မွ ေရွ ႔လာမယ့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ ဘယ္လိုေတြ၊ အႀကိဳသက္ေရာက္မႈေတြ၊ တိုးတက္မႈေတြ ရွိမလဲဆိုတာကို သံုးသပ္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ သံုးသပ္ၾကမယ့္၊ ေဆြးေႏြးၾကမယ့္ သူေတြကို မိတ္ဆက္ရရင္ ပထမဦးဆံုး ကိုေဇယ်သူ - ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးကို ေလ့လာသံုးသပ္ေနသူလည္းျဖစ္တယ္။ ကိုအမရသီဟ - အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ဝါရွင္တန္ဒီစီ အေျခစိုက္ မူဝါဒေရးရာေတြကို ေလ့လာေနတဲ့ … Center ရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရးသုေတသီ။ ကိုျမတ္သူ - ရန္ကုန္ႏုိင္ငံေရးသိပၸံေက်ာင္းကို တည္ေထာင္သူနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနေတြကို အၿမဲမျပတ္ ေလ့လာေနသူတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆုိေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ NLD အႀကံေပး ေရွ ႔ေနႀကီး ဦးကိုနီ သတ္ျဖတ္ခံရတဲ့ ကိစၥက စၿပီးေတာ့ ရခိုင္အေရး ျပႆနာ။ အခုလတ္တေလာဆုိရင္ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ အဖမ္းခံထားရတဲ့ကိစၥ။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ျပည္တြင္းမွာတင္ မဟုတ္ဘူး၊ ႏုိင္ငံျခားကပါ စိတ္ဝင္တစားနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာမွာ ဂယက္ရိုက္စရာ သတင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြကို မေဆြးေႏြးခင္ အရင္ဆံုးေတာ့ အခု ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့အထဲက တိုးတက္မႈေတြ၊ ဘာေတြရိွတယ္ဆိုတာကို အရင္ဆံုး ေဆြးေႏြးၾကပါမယ္။ ကိုေဇယ်သူ ဦးစြာေဆြးေႏြးေပးပါ။

ကိုေဇယ်သူ ။ ။ စီးပြားေရးပိုင္းမွာေတာ့ Company Law ဆိုၿပီး အရင္ကေတာ့ ကုမၸဏီဥပေဒက ၁၉၁၄ ေလာက္က ဥပေဒကို ေတာက္ေလွ်ာက္သံုးလာတယ္။ ႏွစ္ (၁၀၀) ေက်ာ္ေလာက္မွ ၂၀၁၇ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ ဒီဥပေဒကို အတည္ျပဳႏုိင္တယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ Cooperate Governance ကုမၸဏီေတြမွာ လည္ပတ္ပံုအဆင့္အထိ အကုန္အဆင္ေျပသြားႏုိင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈအတြက္လည္း (၃၅) ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ႏုိိင္ငံျခားရင္းႏီွးမႈ ဝင္ရင္ေတာင္ ျပည္တြင္းကုမၸဏီပဲ ျဖစ္ေနေသးတယ္ဆိုတဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းက ကုမၸဏီေတြက အရင္းအႏီွး ပိုရလာမယ္။ အဲဒါက တခု။

ေနာက္တခုက ႏိုင္ငံျခားရင္းႏီွးမႈအတြက္ နည္းဥပေဒ။ အဲဒီဥပေဒလည္း ဒီႏွစ္ထဲမွာ အတည္ျပဳလုိက္ႏုိင္တယ္။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ စီးပြားေရးအပိုင္းမွာေတာ့ Company Law နဲ႔ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ နည္းဥပေဒ - အဲဒီႏွစ္ခုကေတာ့ ထူးျခားတယ္။ အဲဒါ တိုးတက္မႈပိုင္းပါ။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ကိုျမတ္သူက ဘယ္လိုမ်ဳိး သံုးသပ္ႏုိင္ပါလဲ။ အခု ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ရွိိခဲ့တဲ့ တိုးတက္မႈဆုိရင္။

ကိုျမတ္သူ ။ ။ စီးပြားေရးပိုင္းမွာေတာ့ အတိုင္းအတာတခုအထိေတာ့ ေတြ႔ရပါတယ္။ တိုးတက္တဲ့အပိုင္း။ အခုနေျပာတဲ့ ဥပေဒပိုင္းမွာ တုိးတက္မႈရွိတယ္။ ရွိတယ္ဆိုတဲ့အခါမွာ ဘယ္ဟာကို ေဇာင္းေပးတာ ေတြ႔ရသလဲဆိုေတာ့ စီးပြားေရးကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္သူ၀ေတြက ပိုၿပီးေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ယွဥ္ၿပိဳင္လို႔ ရႏုိင္တာနဲ႔၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ေဆာင္လို႔ ရလာႏိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိးေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခ်က္က လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရး ဘာညာဆိုရင္လဲ တခ်ဳိ ႔ Strategy က်က် ခ်ည္းကပ္တာမ်ဳိး ေတြ႔ရတယ္။ ကုန္ထုတ္လမ္းက စၿပီးေတာ့ ဒီႏွစ္ထဲမွာ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံျခားဆန္ Export ဆိုရင္လည္း ႏွစ္ဆေလာက္ တက္သြားတာ ေတြ႔ရတယ္။ စီးပြားေရးပိုင္းမွာ တိုးတက္မႈရွိသလို၊ ႏုိင္ငံေရးပိုင္းမွာလည္း ျပည္သူေတြက ဒါကေတာ့ ဒီႏွစ္အတြင္းမွာ မဟုတ္ဘူး - သူတုိ႔ ဥပေဒေတြ ေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့ေနာက္မွာ တသီး ပုဂၢလိက လြတ္လပ္လံုၿခံဳမႈ အပိုင္းေတြမွာ အတိုင္းအတာတခုအထိ တိုးတက္လာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ကိုအမရသီဟဆိုရင္ ဗမာႏိုင္ငံထဲမွာတင္မကဘူး၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာလည္း သုေတသီတေယာက္အေနနဲ႔ ေနခဲ့တဲ့အခ်ိန္ေတြ ရွိတယ္ဆိုေတာ့ ျပည္ပကအျမင္နဲ႔ ဒီျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဘယ္လို သံုးသပ္မႈေတြ၊ တိုးတက္မႈေတြ ရွိသလဲဆိုတာကို သံုးသပ္ႏုိင္သလဲ။

ကိုအမရသီဟ ။ ။ အဓိကေတာ့ လြန္ခဲ့ေသာ ေလးငါးႏွစ္အတြင္းမွာ အေတာ္ေအးေနတဲ့ ျမန္မာ-တရုတ္ ဆက္ဆံေရးက ဒီႏွစ္ထဲမွာ အေတာ္ေလးျပန္ၿပီး အားေကာင္းလာတယ္။ အထူးသျဖင့္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံဟာ တႏွစ္ထဲမွာ တရုတ္ျပည္ကို ႏွစ္ခါ သြားတယ္ဆုိတာ ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းမွာ ထားရွိခဲ့တဲ့ ကိစၥတခုပါ။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္လည္း သြားခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံသြားတယ္။ တရုတ္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးက အရင္ကထက္ ေရွ ႔ကိုပိုေရာက္လာတယ္။ ေနာက္ အထူးဆန္းဆံုးကိစၥဆိုရင္ တရုတ္က ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ေပၚေပၚထင္ထင္ လမ္းျပေျမပံုနဲ႔ ဝင္ေရာက္ပါဝင္ဖုိ႔ကို ကမ္းလွမ္းမႈေတြ၊ ပါဝင္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္တယ္ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ တရုတ္ဆက္ဆံေရးမွာ၊ ျမန္မာ-တရုတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါ တိုးတက္လာတဲ့ အယူအဆတခုလုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလို႔ေျပာလို႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္ ျဖစ္ဖို႔ကို ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကတယ္။ ေျပာလည္းေျပာခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုလက္ရွိ အေျခအေနကို ၾကည့္လို႔ရွိရင္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနၿပီ။ ကခ်င္မွာလည္း ကခ်င္နဲ႔တုိက္ပြဲေတြ ရွိတယ္။ ခ်င္းျပည္နယ္ဘက္မွာလည္း ရခိုင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္လို႔ေျပာဖို႔ မရေသးဘူးလို႔ ဆိုလို႔ရွိရင္ မွားမယ္လို႔ သံုးသပ္လုိ႔ရပါလား။

ကိုျမတ္သူ ။ ။ ၂၀၁၇ အတြင္းမွာ အားရတဲ့အပိုင္းကေတာ့ NLD က သူ႔ရဲ ႔ တိုက္ရိုက္အက်ဳိးစီးပြားေတြ မပါဘဲနဲ႔ ေစတနာသန္႔သန္႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ အားထုတ္မႈအပိုင္းမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သိသာျမင္သာတဲ့ NCA မွာ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ ခက္ခဲေနတာေတြ။ ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔လုပ္တဲ့ ပင္လံုညီလာခံမွာလည္း အတိုင္းအတာတခုအထိ ခက္ခဲျဖစ္ေနတာေတြ။ ေနာက္ဆံုး ေလာေလာလတ္လတ္ သူတုိ႔ ေဆြးေႏြးပြဲလုပ္တဲ့အခါမွာ ပိတ္ပင္တားဆီးခံရေနတာေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ အဲဒီေတာ့ စိန္ေခၚမႈေတြက အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဒါက NLD အေပၚ ေလးေလးနက္နက္ ေဆြးေႏြးရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ NLD က သူတုိ႔ကိုယ္သူတုိ႔ Positioning ဘယ္လိုေနရာခ်လည္းဆိုတဲ့အေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ဒီလို အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ကိုအမရသီဟ ဒီအေပၚ ဘယ္လိုေျပာခ်င္လဲ။

ကိုအမရသီဟ ။ ။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ က်ေနာ္ အရင္ NCA တေလွ်ာက္လံုး Negotiation မွာလည္းပါတယ္။ ေရွ ႔ပိုင္း ႏွစ္ဘက္သေဘာတူညီခ်က္မွာလည္း ၾကည့္ခဲ့တယ္ဆုိိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔အျမင္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာက Dialogue ေတြ ဆက္ရွိေနတယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ဆက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးေနတယ္ ဆိုကတည္းက အတိုင္းအတာတခုအထိ ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အရင္က သူတုိ႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြ မရွိခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ အတိုင္းအတာတခုကေန အခုအခါမွာ ပင္လံုညီလာခံကို ဖိတ္ဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ တရုတ္ရဲ ႔ အကူအညီိေတြပါတယ္။ ေနာက္ အခုအခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေရးစကားေျပာဖို႔အတြက္ ညိွႏိႈင္းတဲ့အဆင့္လည္းရွိတယ္။ … ဆက္ရွိေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ တိုးတက္မႈ ရွိတယ္မရွိဘူးဆိုတာထက္ ဒီ Process ႀကီးက ဆက္သြားေနတယ္ဆိုေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္တာထက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႀကီးက မၿပိဳေသးဘူး။ ဆက္သြားလို႔ရတယ္ဆိုတဲ့ အတိုင္းအတာတခုကေတာ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အေကာင္းဘက္ကို သြားတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ကိုေဇယ်သူအေနနဲ႔ ဒီအေပၚမွာ လက္ခံပါလား။

ကိုေဇယ်သူ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ NCA တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ - အဲဒီဟာက ပ်က္မသြားဘူး။ ပ်က္မယ့္အေျခအေနေတာင္ တခ်ဳိ ႔ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ပ်က္မသြားဘူးဆိုေတာ့ ဒါကိုက ေအာင္ျမင္မႈေပါ့။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ ႔ အခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဗဟိုျပဳၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကလည္း လည္ပတ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ သူကိုယ္တုိင္က ေလးနာရီ၊ ငါးနာရီ ဆက္တိုက္ထိုင္တဲ့ အစည္းအေဝးက က်ေနာ္ သိသေလာက္ မရွိခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံတုန္းက ရွိခဲ့တယ္။ က်ေနာ္လည္း အခု (၂၁) ရာစု ပင္လံုညီလာခံမွာပါတဲ့အခါၾကေတာ့ ဘာသြားေတြ႔ရလဲဆိုေတာ့ ေဆြးေႏြးဘက္ေတြက စိတ္အားထက္သန္စြာ ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြက ဘာမွအလုပ္မျဖစ္ဘူးဆိုရင္ သိပ္ၿပီးစိတ္အားထက္သန္စြာ ေဆြးေႏြးမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီအတိုင္းပဲ ေခါင္းၿငိမ့္။ ၿပီးမွ ေျပာခ်င္တာ ေျပာၾကမွာ။ ဟိုမွာေတာ့ ဒါက သူတုိ႔အတြက္ တကယ့္ကို Survivial လို႔ ပံုစံမ်ဳိး တပ္ဘက္ကလည္း ေဆြးေႏြးတယ္။ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြကလည္း ေဆြးေႏြးတယ္။ ဆိုလိုတာက သူတုိ႔ ျပင္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါကို ၾကည့္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ၂၀၁၇ ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္လို႔ ေျပာဖို႔ေတာ့ခက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဒီထက္ ပိုၿပီးေတာ့ က်မသြားေအာင္ ထိန္းထားႏိုင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ႏွစ္ေတြထဲမွာေတာ့ ဒုတိယႏွစ္ေတြက ခက္တတ္ပါတယ္။ ဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီဒုတိယႏွစ္မွာ ဒီေလာက္ထိန္းထားႏိုင္တာက ေအာင္ျမင္တယ္။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ သူတို႔ Informal ေဆြးေႏြးတာ နည္းေနတယ္။ Formal စည္းေဝးထဲမွာ ေဆြးေႏြးေနတာ မ်ားေနတဲ့အခါၾကေတာ့ အဆင္မေျပတာေတြ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေဆြးေႏြးၾကေတာ့ နည္းနည္းေလး ခက္သြားတယ္။ Informal meeting ဒီထက္ ပိုေခၚႏုိင္ရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ တဆက္တည္းမွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးဘက္ကို တခ်က္ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။ ၂၀၁၇ ႏွစ္စမွာပဲ NLD ရဲ ႔ ဥပေဒအႀကံေပး ဦးကိုနီ အသတ္ခံရတယ္။ ေနာက္တခါ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ ထူးထူးျခားျခား ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ျပည္တြင္းမွာ စိတ္ဝင္တစားျဖစ္တဲ့ သတင္းကေတာ့ လက္နက္ေတြနဲ႔ ACE ကုမၸဏီအႀကီးအကဲ ဦးၿဖိဳးကိုကိုတင့္ဆန္း အဖမ္းခံရတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ကိစၥ၊ အမႈေတြက အခုအခ်ိန္အထိ ႏွစ္ကုန္ေတာ့မယ္ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အခ်ိန္နည္းနည္း ၾကာလာတဲ့အထိ သိပ္ၿပီးေတာ့ တုိးတက္မႈ မၾကားရဘူး။ ျပည္သူကုိ မထုတ္ျပန္တာလည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။ အမ်ားျပည္သူအေနနဲ႔ သိရွိႏုိင္တဲ့ဟာ အားနည္းတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈအပိုင္းနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအပိုင္းကို ဘယ္လုိမ်ဳိး သံုးသပ္လုိ႔ရမလဲ။

ကိုအမရသီဟ ။ ။ ပံုမွန္ကေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ တြက္ၾကည့္လိုက္ရင္ အေတာ္ေလး ေႏွးတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာ ျပန္ၾကည့္ရမွာက လုပ္ထံုးလုပ္နည္းက အဆင့္ဆင့္ သြားပံုသြားနည္းရွိတယ္။ ေနာက္တခုက ဥပမာ လက္နက္ကိစၥလိုဟာမ်ဳိးဆိုရင္ ဘယ္သူက တာဝန္ခံၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေတြ လုပ္မွာလဲ။ တဆင့္ခ်င္းဆက္ၿပီးေတာ့ သြားတဲ့အခါမ်ဳိးမွာ သူတုိ႔ရဲ ႔ ေနာက္ကြယ္ကလိုက္တဲ့ လိုအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြကို ေလ့လာမႈေတြရွိတယ္။ ၿပီးေနာက္ အဲဒီစာေတြကို အခ်င္းခ်င္းဌာနဆိုင္ရာအတြင္း အျပန္အလွန္ စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈေတြ ရွိတဲ့အတြက္ ပံုမွန္ထက္ ေႏွးေကြးတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက ဌာနဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းေတြပါတဲ့အခါမွာ Classification ျဖစ္သြားတဲ့အတြက္ Declassified လုပ္ဖို႔အဆင့္က ၾကာလာတာရွိမယ္။ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ အေရးႀကီးဆံုးက ဒီဟာကို သတင္း ဘယ္လိုထုတ္ျပန္မလဲ။ ၿပီးေတာ့ အခုေလာေလာဆယ္ လိုအပ္တာကလည္း တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးမွာ လုိအပ္တဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ႔၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔က Case by case ဒါကို သတင္းထုတ္ျပန္မယ့္လူ မရွိတာလည္း ဒါဟာ ေႏွာင့္ေႏွးေနတဲ့ပံုစံ ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ Process ကေတာ့ သြားေနတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ေႏွာင့္ေႏွးေနတဲ့အေပၚမွာ ျပည္သူေတြဘက္ကေတာ့ အားမလိုအားမရ ျဖစ္တာေပါ့။ ဆုိေတာ့ သက္ဆိုင္ရာဘက္က ဒီသတင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူေတြဆီကို ပိုၿပီးရေအာင္ ထုတ္သင့္တယ္လို႔ ေျပာလိုိရလား။

ကိုျမတ္သူ ။ ။ ထုတ္ဖုိ႔ႀကိဳးစားသည့္တုိင္ေအာင္ အေျခခံဥပေဒအရေကာ၊ Institution ရႈေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အခက္ခဲေတြရွိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျပည္ထဲေရးတို႔ ဘာတို႔ဆိုတာ အားလံုးသိတဲ့အတိုင္း တပ္မေတာ္ရဲ ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိေနတာျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဝန္ႀကီးဌာန (၃) ခုက အရပ္သားရဲ ႔အမိန္႔ကို ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ နာခံမလဲ။ လက္ေတြ႔မွာလည္း သိပ္အားရစရာ မေကာင္းတဲ့အေနအထားေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါကေတာ့ အရပ္သားအစိုးရဘက္အပိုင္း မဟုတ္ဘူး။ ဒါကေတာ့ စင္ၿပိဳင္ျဖစ္ေနတဲ့ Institution ေတြေပၚမွာ အစိုးရနဲ႔ တပ္အပိုင္းရဲ ႔ ၾကားထဲက အခ်ိတ္အဆက္ကိုက ျပႆနာ ျဖစ္ေနေတာ့ ဒါက သူတုိ႔ ႀကိဳးစားသည့္တုိင္ေအာင္ အခက္အခဲကေတာ့ အတိုင္းအတာတခုအထိ ရိွေနမွာျဖစ္မယ္။ အရပ္သား အစိုးရပိုင္းကေတာ့ ႀကိဳးစားေကာင္း ႀကိဳးစားမယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ Command က နည္းနည္းေလး ရႈပ္ေထြးစရာ အေနအထားေတြ ရိွေနေတာ့ ဒီအပိုင္းမွာေတာ့ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ရွိေနမွာပါ။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈအပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ၂၀၁၇ ႏွစ္မွာ အႀကီးအက်ယ္ဆံုး ေျပာစရာကေတာ့ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ ရဲကင္းစခန္းေတြကို တိုက္ခိုက္တဲ့ အတိုက္ခံရတဲ့ကိစၥကေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာမက ႏုိင္ငံတကာမွာပါ ဂယက္ရိုက္တဲ့ကိစၥေပါ့။ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနနဲ႔ တပ္မေတာ္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြလုပ္တယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒီဘက္က အာစၥလမ္ဘာသာဝင္ သိန္းနဲ႔ခ်ီ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ထြက္သြားတယ္။ ဒါေတြက တကယ့္ကို ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ သက္ေရာက္မႈေတြရွိတဲ့ ျဖစ္စဥ္တခုေပါ့။ ဒီကိစၥေၾကာင့္ပဲ တိုင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ထိခိုက္မႈေတြ ရွိသလို။ ဒီတုိင္းျပည္ေပၚလည္း ထိခိုက္မႈေတြ ရွိတယ္ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥေတြ ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုအမရသီဟအေနနဲ႔ အေမရိကမွာ ေရာက္ေနပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အျပင္ဘက္ ေရာက္ေနသူအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာမွာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းကိစၥအေပၚ ဘယ္ေလာက္အထိ စိတ္ဝင္စားမႈ၊ အာရံုစိုက္မႈ ရွိေနတယ္လုိ႔ ေျပာႏိုင္လဲ။

ကိုအမရသီဟ ။ ။ အာရံုစိုက္မႈက စျဖစ္ကတည္းက အာရံုစိုက္မႈ ရွိတယ္။ ျပႆနာက ဘယ္မွာစၿပီး ပိုဆိုးလာလည္းဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိိတဲ့ လံုၿခံဳေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ ဘာျဖစ္ေနလဲဆိုတာကို အျပင္ကို ထုတ္မေျပာဘူး။ အဲဒီလို ထုတ္မေျပာတဲ့အခါမွာ ဘာေတြျဖစ္လာလဲဆုိေတာ့ တဘက္ကိုသြားခဲ့တဲ့ Victims ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ Immigrants ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔ေတြက လူေတြက သူတုိ႔ရဲ ႔ Testimony ကိုပဲ အေျခခံၿပီးေတာ့ ေရးတဲ့ Report ေတြကို အေျခခံၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က Hearing ေတြ လုပ္ၾကတယ္။ အထက္လႊတ္ေတာ္ Hearing, ေအာက္လႊတ္ေတာ္ Hearing အားလံုးမွာ အဲဒီေဒသေတြမွာ လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ NGOs, INGOs ေတြျဖစ္မယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဒါကာမွာ အေျခစိုက္တဲ့လူေတြကပဲ Hearing ကို တက္လုပ္ရတဲ့အပိုင္းမွာ ရရွိတဲ့အခ်က္အလက္ေတြက ျပည့္စံုတာ ရွိသလို၊ တခ်ဳိ ႔ဟာေတြလည္း မျပည့္စံုဘူး။ ဒီအေျခအေနမွာ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ လိုအပ္တာက ဘာလဲဆိုေတာ့ ဘာျဖစ္လဲဆိုတာကိုျပဖို႔နဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွဖို႔။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီအခ်က္အလက္ေတြက ဟုတ္လားမဟုတ္လား ေျပာမယ္ဆိုမယ္လို လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒါမွ မရွိဘူးဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔က ဒါကို Deny လုပ္ရံုသက္သက္နဲ႔ အေျခအေနက ၿပီးသြားမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အခ်က္အလက္ေတြက အမွန္ပါဆိုတာကို ျပသဖို႔အတြက္နဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့အခ်က္ကို ဖန္ဆင္ေပးမွသာ ဒါက ပိုၿပီးေတာ့ေကာင္းတဲ့ Positive impact ရလာမွာပါ။ ႏို႔မို႔ရင္ အဆင္မေျပပါဘူး။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ကိုေဇယ်သူေကာ ဒီအေပၚမွာ သေဘာတူလား။

ကိုေဇယ်သူ ။ ။ က်ေနာ္တို႔က ျပင္ဆင္မႈ အားနည္းတာေပါ့။ ဒီျဖစ္စဥ္က ၂၀၁၇ မွာ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ၂၀၁၆ ကလည္း တခါ ျဖစ္ၿပီးသြားၿပီ။ အဲဒီတုန္းကလည္း ကိုအမရသီဟ ေျပာတဲ့ဟာေတြ ႀကံဳခဲ့ၿပီးၿပီ။ အဲဒီဟာကို လက္ရွိအစိုးရက သင္ခန္္းစာ မယူႏုိင္ဘူး။ မယူႏုိင္တဲ့အခါမွာ ေတာက္ေလွ်ာက္ Trigger ျဖစ္သြားတာေပါ့။ ဆိုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ဒီဘက္မွာ ျပည္တြင္းကိစၥနဲ႔ဆိုေတာ့ အေထြေထြညီလာခံ မတက္ျဖစ္လိုက္တာ အဲဒါလဲ အားနည္းသြားတယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ အာဆီယံထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ နဲ႔ အာဆီယံနဲ႔ ေအပက္တို႔ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲေတြ သြားလိုက္ေပမယ့္ နည္းနည္းေလး ေနာက္က်သြားတယ္။ ဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ အခုကေတာ့ ၂၀၁၇ ႏွစ္က ျမန္မာျပည္ႏွစ္က ရခုိင္ျပည္ႏွစ္လို႔ ေျပာရမယ့္အေျခအေန ေရာက္သြားတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ လက္ရွိမွာ အစိုးရကေတာ့ သူတို႔ ရခိုင္ကိစၥကို ေျဖရွင္းေနပါတယ္ဆိုတာကို သက္ေသျပဖို႔အတြက္ အခုေတာ့ အမ်ဳိးစံုေတာ့ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ အခုေလာေလာလတ္ပဲဆုိရင္ ႏုိင္ငံတကာက တတ္သိပညာရွင္ေတြပါတဲ့ အႀကံေပးတဖြဲ႔ကို ထပ္ဖြဲ႔တယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ေလာေလာလတ္လတ္ က်ေနတဲ့ အရိပ္မဲႀကီးက ေတာ္ေတာ္ေလးႀကီးတယ္ဆိုေတာ့ ႏုိင္ငံတကာကို ေပါက္ေရာက္တဲ့ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ေပမယ့္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ဒီအရိပ္မဲကို ဖယ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္က စိန္ေခၚမႈေတြ ေတာ္ေတာ္ေလးမ်ားမယ္ ထင္ပါတယ္။ ကိုျမတ္သူ ဘယ္လို ထင္ပါလဲ။

ကိုျမတ္သူ ။ ။ အဓိကအက်ဆံုး စိန္ေခၚမႈကေတာ့ သူက တဘက္က စြပ္စြဲေနတယ္ဆိုရင္ သူကို သက္ေသျပဖို႔ အခြင့္အေရး ေပးရမွာေပါ့။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ယုတ္တိမက်ဘူး။ မရွိဘူးေျပာတယ္။ တေယာက္မွာလည္း မေမးနဲ႔၊ တေယာက္မွာလည္း စံုစမ္းမႈ မလုပ္နဲ႔ဟာက ယုတ္တိမက်ေတာ့ဘူး။ ႏုိင္ငံတကာက အဲဒါကို လက္မခံေတာ့၊ သီးသန္႔စံုစမ္းမႈေတြလုပ္ေတာ့ - ဒါေပမဲ့ ျပႆနာက ဘာလဲဆိုေတာ့ လူေျခာက္သိန္းေက်ာ္ ဟိုဘက္ကို ထြက္သြားတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ MSF ရဲ ႔ အခ်က္အလက္က မွန္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ လူေျခာက္ေထာင္ခုႏွစ္ရာ အသတ္ခံရတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြက ေၾကာက္စရာ အခ်က္အလက္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ေၾကာက္စရာ အခ်က္အလက္ေတြက ေလာေလာဆယ္မွာ Security Council က အတည္မျဖစ္ခဲ့သည့္တိုင္ေအာင္ တျခား Mechanism ေတြျဖစ္တဲ့ Human Rights, ICC ေတြရွိတယ္။ အဲဒါေတြက အခုေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေရရွည္မွာ ဘာျဖစ္မလဲဆိုတဲ့ဟာက အရမ္းစိုးရိမ္စရာ ျဖစ္တယ္။ ဒီအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးမွ တပ္မေတာ္ကလည္း စိုးရိမ္မႈ လြန္ကဲၿပီးေတာ့ တံု႔ျပန္တဲ့ဟာေတြလည္း ေတြ႔လာႏုိင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ေကာင္းတာထက္ ေလာေလာဆယ္မွာၾကည့္ ရိုက္တာသတင္းသမားႏွစ္ေယာက္ အဖမ္းခံရတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္မွာလည္း ရွမ္းျပည္သြားၿပီး ေႏွာင့္ယွက္ခံရတာေတြရွိေတာ့ ဒါေတြက ဒီအေပၚမွာ မူတည္ၿပီး တံု႔ျပန္မႈေတြ ျဖစ္လာေတာ့ နည္းနည္းေလး ဒီဘက္အပိုင္းမွာေတာ့ နည္းနည္းအဆိုးဘက္ကို သြားေနတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ကိုအမရသီဟေကာ အဲဒီလိုျမင္လား။ အဆုိးဘက္ကို သြားေနတယ္လို႔။

ကိုအမရသီဟ ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ အဆိုးဘက္ဆိုတာထက္ ထိေရာက္တဲ့ Positive ဘက္ေရာက္ေအာင္ တြန္႔ပို႔တာ မရွိဘူး။ က်ေနာ္အေနနဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းက လူေတြပါတဲ့ ေကာ္မတီဖြဲ႔တယ္။ Legitmate ယူၿပီးေတာ့ အျပင္ကို ျပန္ထုတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အခ်က္အလက္ကို အေျခခံမွာလဲ။ ေအာက္ေျခက ဘယ္အခ်က္အလက္ကို Collect လုပ္တာလဲ။ ၿပီးေတာ့ ဒီအခ်က္အလက္ေတြက တကယ္ပဲ မွန္လားမွားလား။ ၿပီးေတာ့ စြပ္စြဲတဲ့လူေတြကို ေမးၾကည့္ခြင့္ရွိလားဆိုတာမ်ဳိးေတြက တကယ္ အေျဖေပးသြားမွာေပါ့။ ႏို႔မို႔ဆိိုရင္ လူသားေျပာင္းသြားၿပီး Report ေျပာင္းထြက္သလုိ ျဖစ္ေနရင္ေတာ့ ဒီေကာ္မရွင္မွာပါတဲ့ လူေတြကိုတိုင္ ၾကာၾကာေျဖရွင္းႏုိင္မယ္လို႔ မထင္ဘူး။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ အခု ေဆြးေႏြးခဲ့တာလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ေဆြးေႏြးလို႔ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္က ေဆြးေႏြးခန္းမၿပီးခင္မွာ ေနာက္ဆံုး အားလံုးရဲ ႔ သံုးသပ္ခ်က္ ၂၀၁၈ မွာ ျမန္မာျပည္ ၂၀၁၇ မွာ ျဖစ္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူေတြအတြက္ အားတက္စရာ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ဘာရွိတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရလဲ။

ကိုျမတ္သူ ။ ။ တိုးတက္မႈ အနည္းငယ္ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ စိန္ေခၚမႈေတြကေတာ့ ပိုမ်ားေနေသးတယ္။ ပိုမ်ားေနေတာ့ ျပည္သူေတြအတြက္ အားတက္ဖို႔ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ရခိုင္ကိစၥဆုိလည္း အတိုင္းအတာတခုအထိ ၿငိမ္သြားတဲ့ အေနအထားမွာ ျဖစ္လာၿပီ။ ေနာက္ဆက္တြဲေတြကေတာ့ တပိုင္းေပါ့။ စီးပြားေရးပိုင္းမွာေတာ့ အတိုင္းအတာတခုအထိ တိုးတက္ဖို႔အတြက္ ဥပေဒေတြပိုင္း ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေျပာလာလုိ႔ရတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကလည္း ဆက္သြားေနတယ္။ ဘယ္လိုေခၚမလဲ ဒီအစိုးရသစ္ အရပ္သားအစိုးရ ဆက္ရွိေနတာကိုက ဘာပဲေျပာေျပာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေလးေတြေတာ့ ရွိေနပါေသးတယ္။

ကိုအမရသီဟ ။ ။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ မႏွစ္ကစၿပီး လုပ္လိုက္တဲ့ Tax Reform ေတြက အခုဆိုရင္ အသားက်လာၿပီ။ ၿပီးေတာ့ Economic Institution ေတြက တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပိုအားေကာင္းလာမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္အထိ ပိုက္ဆံဝင္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္မလဲဆိုတာ တပိုင္းေပါ့။ ဒါေပမဲ့ Tax Reform Institution က ပိုၿပီအားေကာင္းလာတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ Construction နဲ႔ဆိုင္တဲ့ အစိုးရ Construction ေတြကလည္း On track ေပါ့။ ပိုၿပီးေတာ့ Comply ျဖစ္လာတယ္ဆိုေတာ့ ဒါကေတာ့ ေရွ ႔ေကာင္းလာမယ့္ဟာမ်ဳိးေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ရခုိင္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေရွ ႔ေလွ်ာက္လာမယ့္ဟာက အရင္ႀကံဳလာတာနဲ႔ ပိုၿပီးခက္ခဲမယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။

ကိုေဇယ်သူ ။ ။ ၂၀၁၇ ကေတာ့ သင္ခန္းစာေတြ ရလိုက္တယ္။ အဲဒီ သင္ခန္းစာကို အသံုးခ်ၿပီးေတာ့ ၂၀၁၈ မွာေတာ့ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ တက္ေအာင္ လုပ္ရမယ့္အခ်ိန္ ျဖစ္ေနတယ္။ ရခိုင္ကေတာ့ ျပည္တြင္းမွာျဖစ္တဲ့ အဆိုိးဆံုးေတာ့ ေက်ာ္သြားၿပီ။ ေက်ာ္သြားၿပီဆိုေတာ့ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ဘက္ကိုသြားဖို႔ လိုတယ္။ အခုန ကုမၸဏီဥပေဒဟာမ်ဳိးက ဒီႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလေလာက္မွာ အတည္ျပဳႏုိင္တဲ့အခါၾကေတာ့ သက္ေရာက္မႈကေတာ့ ၂၀၁၈ ထဲမွာ ျဖစ္လိမ့္မယ္ဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ ၂၀၁၈ ကေတာ့ အဓိကေျပာရရင္ အလုပ္လုပ္ရမယ့္ ႏွစ္ပါ။ ညာလို႔လည္း မရေတာ့ဘူး။ အေျခအေနလည္း အကုန္သိသြားၾကၿပီ။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ အခုလိုမ်ဳိး ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးေပးခဲ့ၾကတဲ့ ကိုေဇယ်သူ၊ ကိုအမရသီဟ နဲ႔ ကိုျမတ္သူတို႔ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ VOA ပရိသတ္ေတြလည္း ၂၀၁၈ မွာ ဒီဝမ္းသာစရာ သတင္းေကာင္းေတြကို ၾကား႐ပါေစလုိ႔ VOA မိသားစုအေနနဲ႔ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းလိုက္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG