သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တ႐ုတ္ ျပည္တြင္း ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒ ဘယ္လဲဘာလဲ


တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ ပထမဦးဆုံး ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒကို ထိပ္တန္း ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔က ဒီသီတင္းပတ္အတြင္း အတည္ျပဳမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္တို႔ ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီမႈ ရရွိဖို႔ ညႇိႏႈိင္းေနခ်ိန္ ေပၚထြက္လာမယ့္ ဒီဥပေဒဟာ အျပဳသေဘာ ေဆာင္တဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ျဖစ္ေပမယ့္ ၿပီးျပည့္စုံ ေကာင္းမြန္ျခင္း မရွိပဲ စုိးရိမ္စရာေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ သုံးသပ္သူေတြက ဆုိေနၾကပါတယ္။ VOA သတင္းေထာက္ Bill Ide ေဘဂ်င္းၿမဳိ႕ေတာ္က ေပးပုိ႔တဲ့သတင္းကို ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေျပာျပမွာပါ။

တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးစနစ္ကို ဘယ္လိုဖြင့္ေပးလာမလဲ ၊ ဘယ္ေလာက္ အခ်ိန္ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ဖြင့္ေပးလာမလဲဆိုတာ ၁၀ စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေစာင့္စားခဲ့ရၿပီးေတာ့ ဖြင့္ေပးလာေတာ့လည္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အတိုင္း ျဖစ္မလာခဲ့ပါဘူး။ အခုေပၚထြက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒဆိုတာလည္း ထိုနည္းအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒကို တရုတ္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ ကုန္သည္ၾကီးမ်ားအသင္းက ႀကိဳဆိုလိုက္ၿပီး ဒါဟာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပတ္၀န္းက်င္တိုးတက္ေအာင္ အားထုတ္မႈတရပ္ျဖစ္တယ္ ႏွစ္လိုဖြယ္ရာပဲလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ဒီေလာက္အေရးႀကီးတဲ့ ဥပေဒကို ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ့္သူေတြ အပါအ၀င္ သက္ဆိုင္တဲ့ လူေတြအားလံုးနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႔ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းျခင္းမရွိပဲ ျပဌာန္းလိုက္တာဟာ စိုးရိမ္စရာပဲလို႔ သူတို႔ရဲ ျပဌာန္းခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီဥပေဒရဲ႕ အေစာပိုင္း မူတရပ္ကေတာ့ ၂၀၁၅ မွာ ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီး ျပန္လည္သံုးသပ္ရင္း ရပ္ဆိုင္းသြားခဲ့တာပါ။

မၾကာေသးမီကမွ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ဒီ ဥပေဒမွာေတာ့ အသံုးအႏႈန္းေတြပိုၿပီး ေယဘုယ်က်တယ္၊ တိက် ျပတ္သားမႈ လိုအပ္ေနတယ္ လို႔ သံုးသပ္သူေတြဆိုပါတယ္။ ပထမ မူၾကမ္းမွာ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပုဒ္မေပါင္း ၁၇၁ ခု ရွိခဲ့ေပမယ့္ အခုဥပေဒမွာေတာ့ ပုဒ္မ ၄၁ ခုပဲ ပါ၀င္ပါေတာ့တယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဒါဟာ ဥပေဒၾကမ္းကို အတည္ျပဳရတာ ျမန္ဆန္ေစလိမ့္မယ္ ၊ တိက်ျပတ္သားမႈမရွိပဲ ေယဘုယ်ဆန္ေနလိမ့္မယ္ အစိုးရအဖို႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ခ်မွတ္တဲ့ေနရာမွာ ပိုၿပီး ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

Lester Ross ဟာ တရုတ္ျပည္ဆိုင္ရာ အေမရိကန္ကုန္သည္ၾကီးမ်ားအသင္း မူ၀ါဒေရးရာအႀကီးအကဲ ျဖစ္ပါတယ္။

"အင္မတန္ ေယဘုယ်က်တဲ့ျပဌာန္းခ်က္ေတြနဲ႔ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဘယ္ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ မပါပါဘူး။ ေနာက္စိုးရိမ္စရာအခ်က္ကေတာ့ ကုမၸဏီ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ တျခားကုမၸဏီ အစုရွယ္ယာ ၀ယ္ယူမယ့္ကိစၥမ်ိဳးမွာေတာင္ လံုၿခံဳေရး သံုုးသပ္ စစ္ေဆးရမယ့္ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြက မလိုဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။"

ဒီဥပေဒမူသစ္ဟာ အေမရိကန္နဲ႔ တရုတ္တို႔ ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီမႈရရွိဖုိ႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနခ်ိန္အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ေပၚထြက္လာတာပါ။ နည္းပညာ အတင္းအဓမၼ လႊဲေျပာင္းယူေရးကိစၥမ်ိဳးကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္မယ္ဆိုတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ ပါရွိေပမယ့္ ႏိုင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ အစိုးရက အေထာက္အပံ႔ေပးတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးကိုေတာ့ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမယ္ဆိုတာ ေျပာထားျခင္းမရွိပါဘူး။

တကယ္ေတာ့ ဒါဟာ အေမရိကန္နဲ႔ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းတဲ့ ကိစၥေတြကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမယ္ဆိုတဲ့ စနစ္ကို တစိတ္တပိုင္းအားျဖင့္ခ်မွတ္ထားတာျဖစ္တယ္လို႔ တရုတ္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥေရာပကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္း ဥကၠ႒ Mats Harborn ကဆိုပါတယ္။

"ဒါဟာ ဥပေဒတခုဆိုတာထက္ က်ေနာ္တို႔ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ ၾကားခ်င္ေနၾကတဲ့ မႈ၀ါဒတခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပတဲ့့အေထာက္အထားလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးသမားေတြကို တရုတ္ဘက္က စာနဲ႔ ေပနဲ႔ ေရးသားျပလိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္အေကာင္အထည္ေဖာ္လာေတာ့မွ အခိုင္အမာအတည္ျပဳႏိုင္မွာပါ။"

ေနာက္ထပ္စိုးရိမ္စရာတခုုကေတာ့ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးရႈ႕ေထာင့္က က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႕သံုးသပ္မယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥပဲျဖစ္တယ္လို႔ ၀ါရွင္တန္အေျခစိုက္ စီးပြားေရးအတိုင္ပင္ခံ Austin Lowe ကေထာက္ျပပါတယ္။ လံုၿခံဳေရး ၀ဘ္ဆိုက္တခုျဖစ္တဲ့ Lawfare မွာ မၾကာေသးမီက သူေရးခဲ့တဲ့ ေဆာင္းပါးထဲမွာ ျပည္ပ ကုမၸဏီမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရး သို႔မဟုတ္ ျပည္သူလူထု အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ အႏၱရာယ္မျဖစ္ေစရလို႔ တရုတ္ဥပေဒမွာ ထည့္သြင္းထားတဲ့ အခ်က္ဟာ သံုးသပ္သင့္တဲ့ ကိစၥတခုျဖစ္တယ္လို႔ သူကဆိုပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ဒီျပဌာန္းခ်က္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီတို႔ အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေရးကိစၥေတြမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ၀င္စြက္ခြင့္ေပးလိုက္တာ ျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေရးအရ အကဲဆက္တဲ့ ကိစၥေတြကို ေရွာင္ရွားၾကဖို႔ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ သူေတြကို အခ်က္ျပလိုက္တာလည္း ျဖစ္တယ္လို႔ သူ႔ေဆာင္းပါးမွာ ေရးသား ထားပါတယ္။

Lester Ross ကေတာ့ ဒါဟာ အပိုေဆာင္းထားတဲ့ အခက္အခဲတခုလိုျဖစ္ေနၿပီး ဒီအခ်က္ကို ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ က်င့္သံုးရမယ္ ဆိုတာလည္း အကန္႔အသတ္မထားရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ေျခလွမ္းတခုျဖစ္ေပမယ့္ ထိေရာက္မႈ သိပ္မရွိပဲ စိုးရိမ္ဖြယ္ေတြသာ ေပၚထြက္လာေစတယ္လို႔ ေျပာရမွာျဖစ္ေၾကာင္းပါ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG