သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆးေနာက္ႏွစ္ထဲထိုးႏိုင္ဖို႔ ျမန္မာတာဝန္ရွိသူေတြ ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္


မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ ဧရာစင္တာ ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါအထူးၾကပ္မတ္ကုသေဆာင္ (ICU) မွာ ကိုဗစ္ လူနာမ်ားကို ကုသေပးေနတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ား။ (ဓာတ္ပံု - Ministry of Health and Sports, Myanmar၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၄၊ ၂၀၂၀)

[Zawgyi/Unicode]

ကုိဗစ္ကပ္ေရာဂါကူးစက္မႈေတြ ႀကံဳေနရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ ကာကြယ္ေဆးထုိးမယ့္ အစီအစဥ္ကုိ အေစာဆုံး ေရွ႕ႏွစ္ထဲ စတင္ႏုိင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံက အဓိက ၀ယ္ယူမယ့္ ကုိဗစ္ကာကြယ္ေဆးကုိေတာ့ ဦးစားေပး အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ သုံးစဲြသြားဖုိ႔လည္း စီစဥ္ေနတာပါ။ အျပည့္္အစုံကုိေတာ့ ဗြီအုိေအ ျမန္မာပိုင္း သတင္းေထာက္ မအိမ့္သႏၱာထြန္းက ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကုိဗစ္ကပ္ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ Serum Institute Of India ကာကြယ္ေဆးထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းကေန လူ ၁၅ သန္းအတြက္ ထုိးေဆးေတြ ဝယ္ယူဖုိ႔လည္း ၂ ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိထားပါတယ္။

ကာကြယ္ေဆးေတြ မၾကာခင္ရရွိဖုိ႔ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္းလည္း တစ္ပတ္အတြင္းကိုဗစ္ကူးစက္မႈ အေျခအေနကို တင္ျပတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က မိန္ခြန္းမွာ ထည့္သြင္းေျပာၾကားသြားပါတယ္။

“ကာကြယ္ေဆးကို လူ ၁၅ သန္းစာ ဝယ္ယူဖို႔အတြက္ အခု က်မတို႔ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တခုက အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ေရာက္ေနပါတယ္။ ဒီကာကြယ္ေဆး ဝယ္ယူတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ေနာက္တပတ္ေလာက္အတြင္းမွာ တိတိက်က် ပိုၿပီး သိရပါလိမ့္မယ္။ ကာကြယ္ေဆးဝယ္ယူဖို႔ လက္မွတ္ထိုးၿပီးၿပီ၊ အားလုံး အဆင္သင့္ျဖစ္ၿပီ ဆိုတာနဲ႔ မၾကာခင္ကာလမွာ ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ စဖို႔ကိုလည္း က်မတို႔ စီစဥ္ထားၿပီးပါၿပီ။ တတိုင္းျပည္လုံးမွာေပါ့ေနာ္... ဥပမာအားျဖင့္ဆိုရင္ ပထမဦးစားေပးကေတာ့ ေရွ႕တန္းက က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြေပါ့။ အဲဒါၿပီးေတာ့မွ ေနာက္ က်မတို႔အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံအတြက္ေရာ၊ ျပည္သူေတြအတြက္ေရာ လိုအပ္ခ်က္အရ က်မတို႔ တဆင့္ၿပီးတဆင့္ လုပ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကပ္ေရာဂါကူးစက္မႈေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ကာကြယ္ေဆးကုိ အားကုိးၿပီး ေပါ့ေပါ့ဆဆ မေနၾကဖို႔နဲ႔ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္ထားတဲ့ က်န္းမာေရးလမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြကို တိတိက်က် လိုက္နာေနထိုင္ၾကဖို႔လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သတိေပးေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ အပါအ၀င္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ စတင္အသုံးျပဳေနတဲ့ Pfizer ႏွင့္ Moderna ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆးေတြကုိ လတ္တေလာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ လက္လွမ္းမမွီႏုိင္ေသးတာေၾကာင့္ အိႏၵိယႏုိင္ငံကေဆးကုိ ၀ယ္ယူအသုံးျပဳဖုိ႔ ျမန္မာက်န္းမာေရး တာ၀န္ရွိသူေတြ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုး လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အႀကံေပးအဖြဲ႕ ဒုတိယ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသႀကီး ကာကြယ္ေဆးထိုးဆိုင္ရာ နည္းပညာ အႀကံေပးအဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ အၿငိမ္းစားပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေစာဝင္းကေတာ့ ကာကြယ္ေဆး ထုတ္လုပ္မႈမွာ အေတြ႔အႀကံဳရွိတဲ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ၀ယ္ယူမယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခားသတင္းေထာက္အသင္းရဲ႕ အြန္လုိင္းေဆြးေႏြးပဲြမွာ ရွင္းျပသြားပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔နဲ႔ လက္လွမ္းမီႏိုင္တာဆိုရင္ေတာ့ AstraZeneca ေပါ့ေနာ္။ သူကေတာ့ ဘာလဲဆိုေတာ့ Covax Facility ထဲမွာပါတယ္။ အေစာႀကီးကတည္းက Covax Facility ထဲဝင္ထားတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သူက 2 to 8 degree Centigrade မွာလည္း Store လုပ္လို႔ရတယ္။ အဲ့ေတာ့ ဆရာတို႔အတြက္ Cold Chain problem မရွိဘူး။ ေနာက္တစ္ခု သူက ဘာလည္းဆိုေတာ့ production capacity ကလည္း မ်ားတယ္ေပါ့။ ကမာၻေပၚမွာ Vaccine အမ်ားဆုံးထုတ္တာက အဂၤလန္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ အေမရိကလည္း မဟုတ္ဘူး။ အိႏၵိယ More of the vaccine is produce in India အဲ့ဒီေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ vaccine production capacity က အရမ္း High ျဖစ္ေတာ့ volume မ်ားမ်ားထြက္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဘာလည္းဆိုေတာ့ price ကလည္း ေတာ္ေတာ္လည္း reasonable ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔႔ Covax ကလာလို႔ရွိရင္လည္း သူလာဖို႔မ်ားတယ္ေပါ့။”

အိႏၵိယႏုိင္ငံက ထုတ္လုပ္မယ့္ ကုိဗစ္ကာကြယ္ေဆးကုိေတာ့ AstraZeneca ေဆးကုမၸဏီနဲ႔ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ Oxford တကၠသိုလ္တို႔က ပူးတဲြသုေတသနလုပ္ထားၿပီး WHO ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖဲြ႔ႀကီးကလည္း အသိအမွတ္ျပဳထားပါတယ္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံထုတ္ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရွ႕ႏွစ္ထဲ စတင္မယ့္ ကုိဗစ္ကာကြယ္ေဆးထုိးေရး အစီအစဥ္မွာ ႏုိင္ငံလူဦးေရ အမ်ားစု ပါ၀င္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္းလည္း ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေစာဝင္းက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ မွန္းထားတာေတာ့ က်ေနာ့္ personal view ဆိုရင္ ဒီႏွစ္ကုန္ရင္ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ထိုးလို႔ရမယ္လို႔ထင္တယ္။ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထိုးလို႔ရမယ္ဆိုတာက ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဆိုရင္သူက ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ျဖစ္သြားတယ္ ဘာလို႔ဆို 33% of our population က under 18 အဲ့ဒီေတာ့ သူတို႔ေတြက ကာကြယ္ေဆးမလိုဘူးေပါ့။ အဲ့ဒီက် ၆၇ ရာခိုင္ႏႈန္းဆိုေတာ့ ၂၀၂၁ ႏွစ္ကုန္မွာ က်ေနာ္တို႔ Cover ျဖစ္ေလာက္တယ္လို႔ ထင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္ရဲ႕ သုံးသပ္ခ်က္ အျမင္ေပါ့။”

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ကုိဗစ္ကပ္ေရာဂါကာကြယ္ေဆး ၀ယ္ယူအသုံးျပဳႏုိင္ဖုိ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း ၉၅၀ ေက်ာ္ ရရွိေရး ကမာၻ႔ဘဏ္၊ အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္၊ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖဲြ႔ (IMF) ဂ်ပန္အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးေအဂ်င္စီ (JICA) တုိ႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကိုဗစ္ေရာဂါကူးစက္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၂,၆၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ ကူးစက္သူ အတည္ျပဳလူနာကေတာ့ ၁၂၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေနပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးနောက်နှစ်ထဲထိုးနိုင်ဖို့ မြန်မာတာဝန်ရှိသူတွေ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်

ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကူးစက်မှုတွေ ကြုံနေရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးအတွက် ကာကွယ်ဆေးထိုးမယ့် အစီအစဉ်ကို အစောဆုံး ရှေ့နှစ်ထဲ စတင်နိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံက အဓိက ဝယ်ယူမယ့် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးကိုတော့ ဦးစားပေး အစီအစဉ်တွေနဲ့ သုံးစွဲသွားဖို့လည်း စီစဉ်နေတာပါ။ အပြည့်အစုံကိုတော့ ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်း သတင်းထောက် မအိမ့်သန္တာထွန်းက ပြောပြပါမယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ထိန်းချုပ်ဖို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ Serum Institute Of India ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းကနေ လူ ၁၅ သန်းအတွက် ထိုးဆေးတွေ ဝယ်ယူဖို့လည်း ၂ နိုင်ငံ သဘောတူညီချက် ရရှိထားပါတယ်။

ကာကွယ်ဆေးတွေ မကြာခင်ရရှိဖို့မျှော်လင့်ထားကြောင်းလည်း တစ်ပတ်အတွင်းကိုဗစ်ကူးစက်မှု အခြေအနေကို တင်ပြတဲ့ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်က မိန်ခွန်းမှာ ထည့်သွင်းပြောကြားသွားပါတယ်။

“ကာကွယ်ဆေးကို လူ ၁၅ သန်းစာ ဝယ်ယူဖို့အတွက် အခု ကျမတို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တခုက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ရောက်နေပါတယ်။ ဒီကာကွယ်ဆေး ဝယ်ယူတဲ့ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ရင် နောက်တပတ်လောက်အတွင်းမှာ တိတိကျကျ ပိုပြီး သိရပါလိမ့်မယ်။ ကာကွယ်ဆေးဝယ်ယူဖို့ လက်မှတ်ထိုးပြီးပြီ၊ အားလုံး အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ ဆိုတာနဲ့ မကြာခင်ကာလမှာ ကာကွယ်ဆေးထိုးဖို့ အစီအစဉ်တွေ စဖို့ကိုလည်း ကျမတို့ စီစဉ်ထားပြီးပါပြီ။ တတိုင်းပြည်လုံးမှာပေါ့နော်... ဥပမာအားဖြင့်ဆိုရင် ပထမဦးစားပေးကတော့ ရှေ့တန်းက ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေပေါ့။ အဲဒါပြီးတော့မှ နောက် ကျမတို့အနေနဲ့ နိုင်ငံအတွက်ရော၊ ပြည်သူတွေအတွက်ရော လိုအပ်ချက်အရ ကျမတို့ တဆင့်ပြီးတဆင့် လုပ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။”

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကပ်ရောဂါကူးစက်မှုတွေ ရှိနေဆဲ ဖြစ်တာကြောင့် ကာကွယ်ဆေးကို အားကိုးပြီး ပေါ့ပေါ့ဆဆ မနေကြဖို့နဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကျန်းမာရေးလမ်းညွှန်ချက်တွေကို တိတိကျကျ လိုက်နာနေထိုင်ကြဖို့လည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သတိပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန် အပါအဝင် အနောက်နိုင်ငံတွေမှာ စတင်အသုံးပြုနေတဲ့ Pfizer နှင့် Moderna ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေကို လတ်တလော မြန်မာနိုင်ငံ အနေနဲ့ လက်လှမ်းမမှီနိုင်သေးတာကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံကဆေးကို ဝယ်ယူအသုံးပြုဖို့ မြန်မာကျန်းမာရေး တာဝန်ရှိသူတွေ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြတာပါ။ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားအဆင့် ကာကွယ်ဆေးထိုး လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖွဲ့ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသကြီး ကာကွယ်ဆေးထိုးဆိုင်ရာ နည်းပညာ အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အငြိမ်းစားပါမောက္ခ ဒေါက်တာ စောဝင်းကတော့ ကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်မှုမှာ အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဝယ်ယူမယ့် အစီအစဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်အသင်းရဲ့ အွန်လိုင်းဆွေးနွေးပွဲမှာ ရှင်းပြသွားပါတယ်။

“ကျနော်တို့နဲ့ လက်လှမ်းမီနိုင်တာဆိုရင်တော့ AstraZeneca ပေါ့နော်။ သူကတော့ ဘာလဲဆိုတော့ Covax Facility ထဲမှာပါတယ်။ အစောကြီးကတည်းက Covax Facility ထဲဝင်ထားတယ်။ နောက်ပြီးတော့ သူက 2 to 8 degree Centigrade မှာလည်း Store လုပ်လို့ရတယ်။ အဲ့တော့ ဆရာတို့အတွက် Cold Chain problem မရှိဘူး။ နောက်တစ်ခု သူက ဘာလည်းဆိုတော့ production capacity ကလည်း များတယ်ပေါ့။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ Vaccine အများဆုံးထုတ်တာက အင်္ဂလန်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ အမေရိကလည်း မဟုတ်ဘူး။ အိန္ဒိယ More of the vaccine is produce in India အဲ့ဒီတော့ သူတို့ရဲ့ vaccine production capacity က အရမ်း High ဖြစ်တော့ volume များများထွက်နိုင်တယ်။ နောက်တစ်ခုက ဘာလည်းဆိုတော့ price ကလည်း တော်တော်လည်း reasonable ဖြစ်တယ်။ အဲ့ဒီတော့ ကျနော်တို့ Covax ကလာလို့ရှိရင်လည်း သူလာဖို့များတယ်ပေါ့။”

အိန္ဒိယနိုင်ငံက ထုတ်လုပ်မယ့် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးကိုတော့ AstraZeneca ဆေးကုမ္ပဏီနဲ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံ Oxford တက္ကသိုလ်တို့က ပူးတွဲသုတေသနလုပ်ထားပြီး WHO ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ကြီးကလည်း အသိအမှတ်ပြုထားပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ် ကာကွယ်ဆေးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရှေ့နှစ်ထဲ စတင်မယ့် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးရေး အစီအစဉ်မှာ နိုင်ငံလူဦးရေ အများစု ပါဝင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြောင်းလည်း ပါမောက္ခ ဒေါက်တာစောဝင်းက ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ မှန်းထားတာတော့ ကျနော့် personal view ဆိုရင် ဒီနှစ်ကုန်ရင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်အထိ ထိုးလို့ရမယ်လို့ထင်တယ်။ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းထိုးလို့ရမယ်ဆိုတာက ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းဆိုရင်သူက ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ဖြစ်သွားတယ် ဘာလို့ဆို 33% of our population က under 18 အဲ့ဒီတော့ သူတို့တွေက ကာကွယ်ဆေးမလိုဘူးပေါ့။ အဲ့ဒီကျ ၆၇ ရာခိုင်နှုန်းဆိုတော့ ၂၀၂၁ နှစ်ကုန်မှာ ကျနော်တို့ Cover ဖြစ်လောက်တယ်လို့ ထင်တယ်ပေါ့နော်။ ဒါကတော့ ကျနော်ရဲ့ သုံးသပ်ချက် အမြင်ပေါ့။”

မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကာကွယ်ဆေး ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်ဖို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၉၅၀ ကျော် ရရှိရေး ကမ္ဘာ့ဘဏ်၊ အာရှဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ဂျပန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအေဂျင်စီ (JICA) တို့နဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၂,၆၀၀ ကျော်နဲ့ ကူးစက်သူ အတည်ပြုလူနာကတော့ ၁၂၀,၀၀၀ ကျော်ရှိနေပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG