သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရးအႏွစ္သာရ အေပၚ ျမန္မာႏြယ္ဖြါးေတြအျမင္


ဒီကေန႔ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ေန႔ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ၂၄၂ ႏွစ္ျပည့္လြတ္လပ္ေရးေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ပြဲေတြ အခမ္းအနားေတြကို အေမရိကန္ေတြ ဆင္ႏြဲေနၾကခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏြယ္ဖြား အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားေတြကေရာ ကမာၻ႔အင္အားႀကီး ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ရတဲ့ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕ အရသာကို ဘယ္လို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ ခံစားၾကပါသလဲ။ မစုျမတ္မြန္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။

ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ကေန လြတ္ေျမာက္လိုတဲ့ ေျမာက္အေမရိက ကိုလိုနီ ၁၃ ခုက ေတာ္လွန္ေရးစစ္ပြဲကို 1775 ခုႏွစ္မွာ စတင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ 1776 ခုႏွစ္ July လ ၂ ရက္ေန႔မွာ အဲဒီကိုလိုနီ ၁၃ ခုက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ Philadelphia ၿမိဳ႕မွာစုေဝးက်င္းပတဲ့ Continental Congress ညီလာခံကေန လြတ္လပ္ေရးရယူဖုိ႔ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၂ ရက္အၾကာ July လ ၄ ရက္ေန႔မွာေတာ့ Thomas Jefferson ျပင္ဆင္ေရးဆြဲတဲ့ လြတ္လပ္ေရးေန႔ ေၾကညာစာတမ္းကို အတည္ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၇၇၆ ခုႏွစ္ထဲက July လ ၄ ရက္ေန႔ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး အေမရိကန္ေတြ ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲေတြ ဆင္ႏြဲလာခဲ့ၾကတာပါ။ ဝါ႐ွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာဆိုလည္း သီဆိုေဖ်ာ္ေျဖပြဲေတြ။ မီး႐ွဴး မီးပန္းေဖါက္ပြဲေတြ က်င္းပပါတယ္။ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္ကစလို႔ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက လြတ္လပ္ေရးေန႔ ႐ံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့အတြက္ ဒီေန႔မွာ အေမရိကန္ မိသားစုေတြ စုေဝးေတြ႔ဆံုၾက ခ်က္ျပဳစားေသာက္ၾကတာကလည္း အစဥ္အလာတခုလိုျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ လူမ်ဳိးေပါင္းစံု။ ဘာသာေပါင္းစံု လာေရာက္ အေျခခ်ေနထိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံတခုျဖစ္ပါတယ္။ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒထဲမွာလည္း ႏိုင္ငံသားတိုင္းကို တန္းတူအခြင့္အေရး ခံစားခြင့္ ေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစဖုိ႔ လာေရာက္အေျခခ် ေနထိုင္သူေတြရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ေပးမႈေတြ အမ်ားႀကီး ပါတယ္လို႔ ျပည္သူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္႐ွားသူေတြက အၿမဲေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျမန္မာေတြရဲ႕ အေမရိကန္လြတ္လပ္ေရးရဲ႕ အႏွစ္သာရကို ဘယ္လိုျမင္သလဲ ခံစားသလဲဆိုတာ သိရေအာင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျမန္မာတခ်ဳိ႕ကို ေမးၾကည့္ပါတယ္။ အရင္ဆုံုး ျမန္မာ အေမရိကန္ လူမႈေရးအသင္း BACI ရဲ႕ ဘုတ္အဖဲြ႔ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ Ro Dinga ရဲ႕ လြတ္လပ္မႈအျမင္ကို နားဆင္ၾကည့္ပါ။

"လြတ္လပ္ျခင္း၊ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ တိုးတက္မႈ ေပ်ာ္ရႊင္မႈဆိုတာ ခ်ိတ္ဆက္ဒြန္တြဲပါေနတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္ေတြ႔ရပါတယ္။ အရမ္း၀မ္းသာပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အသားအေရာင္ခြဲျခားမႈတို႔ ၊ ဘာသာေရးဖိႏိွပ္မႈတို႔ ရွိခ်င္ရင္ရွိမယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဒါကေတာ့ မေျပာပေလာက္တဲ့ဟာ လို႔ ၊ ဒီအေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတခုလံုးနဲ႔ ယွဥ္တဲ့အခါမွာေတာ့ အဲလိုသံုးသပ္တယ္။ ဒီ ၁၉၆၂ အထိေလာက္ကေတာ့ ဒီအေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာလည္း အသားအေရာင္ခြဲျခားမႈတို႔ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ Civil Rights Movement ေတြတန္းတူညီမွ်အေရး တိုက္ပြဲေတြ ၁၉၆၂ေက်ာ္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ အမ်ားႀကီးဒီမွာ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ လူတန္းစားခြဲျခားမႈ ၊ အသားအေရာင္ခြဲျခားမႈေတြ က်ားမခြဲျခားမႈေတြ မရွိဘူးလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ၿပီးရင္ ဒီမွာဆိုရင္အခု က်ား၊မ၊ လိင္ LGBT အဲဒီခြဲျခားမႈကလည္း တေျဖးေျဖးေလ်ာ့ပါးလာတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ကမာၻနဲ႔ခ်ီရင္ေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တကယ့္လြတ္လပ္ေရးအရသာကို ျပည့္ျပည့္၀၀ခံစားေနရတဲ့ တိုင္းျပည္ ၊ သူ႔ျပည္သူျပည္သားေတြကလည္း လြတ္လပ္ေရးအႏွစ္သာရကို အျပည့္အ၀ခံစားရတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။"

လြတ္လပ္မႈကို တန္းတူခံစားႏိုင္ခြင့္႐ွိတာေၾကာင့္ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈအေပၚ ပိုၿပီးအေလးထားၾကတယ္လို႔ ျမင္သူကေတာ့ Missouri ျပည္နယ္ Columbia ၿမိဳ႕မွာေနထိုင္တဲ့ မေဝပါ။

"လြတ္လပ္မႈအရသာဆိုတာကေတာ့ လူတဦးခ်င္းရဲ႕ ကိုယ္ပုိင္အခြင့္အေရးေတြ ျဖစ္တဲ့ သူတပါးကို ထိခိုက္နစ္နာမႈမရွိေစပဲနဲ႔ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ ေတြးေခၚခြင့္ ေရးသားခြင့္ ကိုးကြယ္ခြင့္ေတြကို စိုးရိမ္ပူပန္ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ေနစရာမလိုပဲနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တာျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆတယ္။ အဲလိုအခြင့္အေရးေတြကိုလည္း လူတေယာက္တည္းအတြက္မဟုတ္ပဲနဲ႔ အမ်ားျပည္သူအားလံုးတန္းတူအခြင့္အေရးအေနနဲ႔ ရေနၾကတဲ့ဟာ လြတ္လပ္မႈအရသာစစ္စစ္ျဖစ္တယ္လို႔လဲ ျမင္တယ္။ အခု အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားအေနနဲ႔ ခံယူလိုက္တဲ့သူတေယာက္အေနနဲ႔ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းမွာ ေနထိုင္ေနမယ္ စည္းကမ္းလိုက္နာမႈရွိေနမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ လံုၿခံဳမႈရွိတယ္၊ ဥပေဒက ကိုယ့္ကိုကာကြယ္ေနတဲ့ စိတ္က အျပည့္အ၀ယံုၾကည္မႈ ရွိေနၿပီးေတာ့ စိတ္ထဲမွာ လြတ္လပ္တယ္ ေပါ့ပါးတယ္၊ ကိုယ္ေနေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးမွာဆိုရင္ လူေတြက တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈရွိတယ္ ခြဲျခားမႈအရမ္းနည္းပါးတယ္ အဲလိုမ်ိဳးဆိုေတာ့ ၊ ကိုယ္က ျမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားေတြအားလံုးနီးပါးနီးတူ လြတ္လပ္မႈအရသာကို အျပည့္အ၀ ခံစားေနပါတယ္။"

Maryland ျပည္နယ္ Glen Burnie ၿမိဳ႕မွာ ေနထိုင္တဲ့ ကို M. Tu Aung ကလည္း ပတ္ဝန္းက်င္အသိုင္းအဝိုင္း။ အစိုးရအထိ ကိုယ္ျဖစ္ေစခ်င္သလို ေျပာပိုင္ခြင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္႐ွိတဲ့ လြတ္လပ္မႈကို ခံစားရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာေနတဲ့ လူသားတေယာက္အေနနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္အေနနဲ႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ဒီမွာကေတာ့ ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တဲ့အရာတခုေပါ့ေနာ္ ကိုယ္ေျပာခ်င္တဲ့အရာတခု၊ ကိုယ့္ခံစားခ်က္၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ဘ၀တိုးတက္မႈပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ဟာနဲ႔ကို ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေျပာဆိုခြင့္ရွိတယ္။ အစိုးရေတြနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ State ေတြနဲ႔ ဆိုင္တဲ့အရာကိုေျပာခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ရင္ထဲမွာရွိတဲ့ဟာေတြကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ရွိတယ္။ ဒီႏိုင္ငံမွာက ေနာက္တခုက လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔က စည္းနဲ႔ကမ္းနဲ႔ ေနတဲ့လြတ္လပ္ခြင့္မ်ိဳးပါလို႔ ၊ လက္လြတ္စပယ္လြတ္လပ္တာမဟုတ္ပဲနဲ႔ စည္းနဲ႔ကမ္းနဲ႔ စနစ္တက်လြတ္လပ္တာလို႔ က်ေနာ္႔အေနနဲ႔ ခံစားရပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ ဘ၀ေရွ႕ေရးတိုးတက္ဖို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္နဲ႔ သက္ဆိုက္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ အစိုးရတရပ္တိုးတက္ေကာင္းမြန္ဖို႔ဆိုရင္ ကိုယ့္အေနနဲ႔ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာရွိတာ၊ ျဖစ္ခ်င္တာေတြကို ေျပာလို႔ရတယ္ လုပ္လို႔ရတယ္ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္မို႔ ကိုယ္ႀကိဳးစားရင္လည္း ႀကိဳးစားသေလာက္ေအာင္ျမင္မႈရတယ္လို႔ ေတြ႔ရပါတယ္။"

၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာက်ေရာက္တဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ 242 ႏွစ္ျပည့္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ကို အေမရိကန္ျပည္သူ သန္းနဲ႔ခ်ီ ဆင္ႏြဲၾကခ်ိန္မွာ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အခမ္းအနားေတြ လံုၿခံဳမႈ႐ွိေရးအတြက္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးေဆာင္႐ြက္သူေတြကလည္း လံုၿခံဳေရးအစီအစဥ္ေတြကို ၾကပ္မတ္ေဆာင္႐ြက္ေနၾကပါတယ္။ Cleveland ၿမိဳ႕မွာက်င္းပမယ့္ July လ ၄ ရက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အခမ္းအနားမွာ ဗံုးခဲြဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္ဆိုသူ တေယာက္ကို အခုရက္ပိုင္းကပဲ Ohio ျပည္နယ္ရဲေတြက ဖမ္းဆီးခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္မွာေမြးဖြားသူ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား Demetrius Pitts ဆိုသူက သူဟာ al-Qaida စစ္ေသြးႂကြအဖဲြ႔ကို သစၥာခံထားသူျဖစ္ၿပီး Cleveland နဲ႔ Philadelphia ၿမိဳ႕ေတြမွာ တိုက္ခိုက္ေဖာက္ခဲြဖို႔ စီစဥ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာေၾကာင္း တာဝန္႐ွိသူေတြက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG