သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ ႏႈတ္ပိတ္ခံေနရၿပီလား


၂၀၁၈ မတ္လတုန္းက လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္အတြက္ လူထုဆႏၵျပ

NLD အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ တိုင္းရင္းသားလူငယ္ေတြအပါအဝင္ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြကို ဥပေဒပုဒ္မမ်ိဳးစံုနဲ႔ ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆို ေထာင္ခ်မႈေတြ ပိုမ်ားလာတဲ့အေနအထားဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြကို ခ်ိဳးႏွိမ္ေနတာလားဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာေနတယ္လို႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အသံက ေဝဖန္ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။

ေဒသတြင္းရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ စစ္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ သဘာဝေဘးဒဏ္ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ျပည္သူေတြအတြက္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနခ်ိန္နဲ႔တၿပိဳင္နက္တည္း သီတင္းပတ္တုိင္း လိုလို တရား႐ံုးတက္ၿပီး ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းေနရတဲ့ အေျခအေနဟာ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ အရပ္သားအစိုးရ လက္ထက္ ျဖစ္သင့္တဲ့ အေနအထား မဟုတ္ဘူးလို႔လည္း တရားစြဲခံတုိင္းရင္းသားလူငယ္ေတြဘက္ ေျပာပါတယ္။ မဆုမြန္ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

တုိင္းရင္းသားေဒသေတြက ထိုးစစ္ေတြ အျမန္ဆံုးရပ္တန္႔ဖို႔၊ ျပည္တြင္းစစ္မီးၿငိမ္းဖို႔၊ စစ္ေျပးစစ္ေရွာင္ျပည္သူေတြအေရး အေလးထားစဥ္းစားဖို႔ တုိင္းျပည္ လက္ရွိရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စီးပြားေရးျပႆနာေတြ ျပည္သူလူထုရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို ေျဖရွင္းေပးဖို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတဲ့ တုိင္းရင္းသားလူငယ္ေတြနဲ႔ သမဂၢေက်ာင္းသားေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြကို NLD အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ ဥပေဒပုဒ္မမ်ိဳးစံုနဲ႔ တရားစြဲဆိုေနတဲ့အေပၚ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရး လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့အဖြဲ႔ေတြဘက္က သံုးသပ္ေျပာဆိုလုိက္တာပါ။

ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရးနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြဘက္ကေန တရားစြဲဆိုမႈေတြဟာ လြတ္လပ္စြာဆႏၵထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ဖိႏွိပ္တဲ့လုပ္ေဆာင္မႈအျဖစ္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အသံရဲ႕ တည္ေထာင္သူတဦးျဖစ္တဲ့ သုေတသနမန္ေနဂ်ာ ကိုရဲေဝၿဖိဳးေအာင္က အခုလုိ႐ႈ႕ျမင္ပါတယ္။

“ အခုလူငယ္ေတြ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြကို အဲလိုမ်ိဳး ရံုးခ်ိန္းေတြ ၿပီးတဲ့အခါမွာ တာ၀န္၀တၱရားေတြနဲ႔ ခ်ည္ေႏွာင္ထားတယ္ဆိုတာက ဖိႏွိပ္မႈပံုစံု တမ်ိဳးပဲေပါ့ေနာ္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ပံုစံတမ်ိဳးပဲေပါ့ေနာ္။ ဥပမာဆိုရင္ ရန္ကုန္မွာ လူငယ္ ၁၇ ေယာက္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆႏၵျပတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တရားစြဲခံရတာရွိတယ္။ အခုသူတို႔က တပတ္တခါနဲ႔ ရံုးခ်ိန္းေပါင္းကို ၁ ႏွစ္ေက်ာ္သြားေနရတယ္။ အဲဒီအခါမွာ လူေတြက ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ အလုပ္ပ်က္တာေတြျဖစ္တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ခုနက ေျပာတဲ့ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပမႈေတြ တိုင္းက်ိဳးျပည္အက်ဳိးလုပ္တဲ့ကိစၥေတြကို သြားၿပီးေတာ့ အေနွာက္အယွက္ျဖစ္ေစတာေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ေတြ ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိတာက တမင္မ်ား ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ဖန္တီးေနလားဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္ရမွာ ။ ဥပမာ ဘယ္မွာ သြားေတြ႔ရသလဲဆိုရင္ ကရင္နီလူငယ္ေတြက ၅၀၅(ခ) နဲ႔ (ဂ) နဲ႔ကို လူငယ္တဦးကို မတူတဲ့ၿမိဳ႕နယ္ ၅ ခုေလာက္ကေနၿပီးမွ ၀ိုင္းစြဲတာ။ ဒီေမာဆိုး၊ လိြဳင္ေကာ္တို႔ အမ်ားႀကီးပဲေပါ့ေနာ္ အဲဒီအခါက်ေတာ့ လူငယ္ေတြက အစပိုင္းမွာ ဘာျဖစ္သလဲဆိုေတာ့ အလုပ္ပ်က္အကိုင္ပ်က္ ျဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ပိုင္း တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူအဖြဲ႔ေတြကေနၿပီးေတာ့ ၀ိုင္းေျပာၾက ၀ိုင္းဆိုၾကမွသာလွ်င္ သူတို႔ အမႈေတြကို ျပန္ေပါင္းၿပီးေတာ့ တၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ စြဲခြင့္ျပဳလိုက္တာ အဲဒီမတိုင္ခင္မွာ ၿမိဳ႕နယ္ ၅ ခုေလာက္ကေနစြဲတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဥပမာ ကိုေဆြ၀င္းအမႈေပါ့ ကိုေဆြ၀င္းအမႈဆိုရင္လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့လကေတာ့ ကိုေဆြ၀င္းအမႈကို တရားသူႀကီးကေနၿပီးေတာ့ ပလပ္ေပးလိုက္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ မပလပ္ခင္ အခ်ိန္မွာက ၂ ႏွစ္ေက်ာ္အခ်ိန္အထိ ကိုေဆြ၀င္းက မႏၱေလးအထိ သြားၿပီးေတာ့ တရားရင္ဆိုင္ရတယ္။ ဒါက ေျပာမယ္ဆိုရင္ ကိုေဆြ၀င္းရဲ႕ မီဒီယာလုပ္ငန္းေတြကို တနည္းတဖံု ေႏွာင့္ယွက္ခ်င္တဲ့ သေဘာပဲ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေတြ႔ရတာကေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ သတင္းမီဒီယာလုပ္ငန္းေတြ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားမႈလုပ္ငန္းေတြကိုပဲ ထိခိုက္ေအာင္လုပ္ေနသလားဆိုၿပီးေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာေပါ့ေနာ္။”

ကခ်င္စစ္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္ဖို႔နဲ႔ စစ္ေရွာင္ျပည္သူေတြအေရး ၿငိမ္းခ်မ္းစြာသ႐ုပ္ေဖာ္တင္ဆက္ခဲ့တဲ့အေပၚ ပုဒ္မ ၁၉နဲ႔ ျမစ္ၾကီးနားရဲစခန္းက တရားစြဲဆိုခံထားရတဲ့ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလႈပ္ရွားသူ မဆိုင္းႏုပန္ ကလည္း သူတို႔အေနနဲ႔ လက္ရွိ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း ေရၾကီးေရလွ်ံျဖစ္ေနတာေတြကို ကခ်င္လူငယ္ေတြဘက္က သြားေရာက္ကူညီေပးေနၾကခ်ိန္ အပတ္စဥ္လိုလို ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕တရားခြင္ကို သြားေရာက္ေနတဲ့အေျခအေနဟာ ေဒသတြင္း ကူညီကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို ေႏွာင့္ေႏွးေစတဲ့လုပ္ရပ္အျဖစ္ ေဝဖန္ပါတယ္။

“က်မတို႔ Freedom of expression ကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘက္ကေန တာ၀န္ရွိသူေတြက ေလးစားလိုက္နာေပးရမယ္လို႔ က်မတို႔ ျမင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ဆိုရင္ Freedom of expression ကို ေတာင္းဆိုလုပ္ေဆာင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ပုဒ္မ ၁၉နဲ႔ တရားစြဲထားတဲ့ အခု တပတ္တခါ ရံုးခ်ိန္း ဆိုေတာ့ က်မ ဘယ္မွ သြားလို႔မရဘူး။ အိမ္မွာပဲ လုပ္ေနရတဲ့အပိုင္းေတြရွိတယ္။ ဆိုလိုတာက အခ်ိန္အကန္႔အသတ္အရေရာ ၊ ေနရာအကန္႔အသတ္အရေရာ အရမ္းအခက္အခဲျဖစ္တဲ့ အပိုင္းေတြရွိတယ္။ တရားရံုးမွာေရာက္တာနဲ႔ တခါတည္း စစ္တာမဟုတ္ပဲနဲ႔ တရားလိုသက္ေသကို ေစာင့္ရတာမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။ က်မတုိ႔ စစ္ရတဲ့အပိုင္းဆိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး အခ်ိန္အကန္႔အသတ္အရေရာ လူလည္းပင္ပန္းတယ္ သြားတဲ့အခါမွာလည္း ရံုးနဲ႔ အိမ္နဲ႔ ေ၀းတယ္ဆိုေတာ့ ေငြလည္းကုန္တယ္ အခ်ိန္လည္းကုန္တယ္ အဲလိုမ်ိဳး အခက္အခဲေတာ့ အမ်ားႀကီးရွိခဲ့ပါတယ္။”

အခုလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ နိုင္ငံတဝွမ္းက တိုင္းရင္းသားလူငယ္ေတြနဲ႔ တက္ၾကြလႈပ္ရွားတဲ့ လူငယ္ေတြ တရားစြဲဆို ေထာင္ခ်ခံရမႈ မ်ားလာေနတဲ့အေနအထားအေပၚ သက္ဆိုင္သူေတြ ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္ၿပီလို႔လည္း ကရင္နီ လယ္သမားသမဂၢဥကၠ႒ ခူးသူရယ္ကလည္း ေထာက္ျပပါတယ္။

“ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမွာ အစိုးရတရပ္ကို လြတ္လပ္စြာ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပပိုင္ခြင့္ရွိတယ္။ ဒါေထာက္ျပတာကိုမွ မခံႏိုင္ရင္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီလုိ႔ေခၚတာမဟုတ္ဘူး ဒါအာဏာရွင္လို႔ေခၚတဲ့ပံုစံမ်ိဳး သက္ေရာက္ေနတယ္။ ဒီအစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ လူငယ္ေတြ အခုလို တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တိုင္းေရးျပည္ေရးမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လူထုေတြကို အသိပညာေပးတဲ့အပိုင္းမွာေရာ လုပ္ေနတဲ့ လူငယ္ေတြကို မတရားပုဒ္မေတြနဲ႔ တရားစြဲတာက လူငယ္ေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ တာလို႔ ျမင္ပါတယ္။”

အရပ္သားအစုိးရလက္ထက္ စစ္ေရးပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ တုိင္းရင္းေဒသေတြမွာ တိုင္းရင္းသား မသကၤာမႈနဲ႔ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးမႈေတြရွိသလို သတင္းသမားေတြ၊ ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြနဲ႔ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြဟာ ႏုိင္ငံေတာ္အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ၊ ၿငိမ္းစုစီ၊ ပုဒ္မ ၆၆ ပုဒ္မ ၁၉ စတဲ့ပုဒ္မအသီးသီးနဲ႔ တရားစြဲဆိုခံရမႈေတြ ရွိေနၿပီး အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ရွိေနတဲ့အေနအထားအေပၚ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေၾကာင္း အက်ဥ္းသားအေရး လႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္လႈပ္ရွားသူေတြဘက္က သေဘာထားဆႏၵေတြ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုေနခ်ိန္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ ႏႈတ္ပိတ္ခံေနရၿပီလား
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:11 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG