သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆိုးဝါးလွတဲ့ ေရေဘးဒဏ္ကို လူေထာင္ေသာင္းမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႔ခံၾကရၿပီး Post Traumatic Stress Disorder (ေခၚ) စိတ္မခ်မ္းေျမ့ဖြယ္ အနိဌာရံုေတြမွ ရရွိတဲ့ စိတ္ေသာကေဝဒနာ စိတ္ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြကို အနည္းနဲ႔အမ်ား ခံစားေနရတယ္လို႔ စိတ္က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

ဒီလို စိတ္ေဝဒနာဆိုင္ရာ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြကို ျဖစ္ေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းအရာ (၄) ခ်က္မွာ ေရေဘးဒုကၡအတြင္း ဆံုးရႈံးပ်က္စီးသြားခဲ့တဲ့ က်န္းမာေရး၊ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ စီးပြားေရး နဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ စိတ္က်စိတ္ေရာဂါေဝဒနာ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျဖစ္မွန္း သိဖို႔ခက္ခဲၿပီး၊ မေမွ်ာ္လင့္တဲ့ အနိဌာရံုမွ ရရွိတဲ့ စိတ္ဒုကၡေဝဒနာကို စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ခံႏိုင္ရည္ အားနည္းသူေတြမွာ ျဖစ္ေပၚလာရင္ ကာကြယ္ဖို႔ မလြယ္ကူပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ ေရာဂါလကၡဏာ ရွိတယ္လို႔ သိထားခဲ့ရင္ ေဆးရံု၊ ေဆးခန္းျပကာ၊ ပိုဆိုးမသြားေအာင္ေတာ့ စိတ္ပိုင္း၊ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပ့ံပိုးအားေပးဖို႔၊ စားဝတ္ေနေရး၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြကို ဝိုင္းဝန္းကူညီေပးဖို႔အျပင္ အားေပးႏွစ္သိမ့္ေပးၿပီး၊ လုိအပ္တဲ့ ေဆးဝါးကုသမႈေတြလည္း ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ၿပီး လုပ္ေပးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

သိသာတဲ့ ေရာဂါ အရိပ္လကၡဏာေတြကေတာ့ အိပ္မေပ်ာ္တာ၊ စိတ္က်ဝမ္းနည္းတာ၊ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြအေပၚ စိတ္ဝင္စားမႈ ေလ်ာ့နည္းလာတာ၊ တကိုယ္ရည္သန႔္ရွင္းမႈေတြ မလုပ္ခ်င္ေတာ့တာ၊ ခိုကိုးရာမဲ့ စိတ္ခံစားမႈ ျဖစ္ေပၚလာတာ၊ ကေလးေတြဆို စိတ္ဂနာမၿငိမ္ ျပဳမႈလာတာ၊ အေၾကာက္လြန္ကဲေနတာ၊ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ အနိဌာရံု အိမ္မက္ဆိုးေတြ ဆက္မက္ေနတာ၊ ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ ႔ေနတာ၊ ေမ့ေလ်ာ့လာတာ၊ အရင္လို တက္တက္ၾကြၾကြမရွိေတာ့တာ၊ ေဒါသေပါက္ကြဲ အျဖစ္လြယ္တာ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ေလ်ာ့နည္းလာတာ (ဥပမာ၊ အလုပ္ကိစၥ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ ပညာေရးေတြမွာ အရင္လို တက္တက္ၾကြၾကြမရွိေတာ့တာ)၊ ႀကံဳသလိုေန၊ ျဖစ္သလိုစား အေနအထိုင္ ပ်က္စီးယိုးယြင္းလာတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအတြက္ ေရေဘးဒဏ္ ႀကံဳေတြ႔ခံစားေနရသူေတြကို စားဝတ္ေနေရး၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြ ကူညီလုပ္ေပးရာမွာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စားဝတ္ေနေရး၊ စီးပြားေရး စတာေတြကို ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့အျပင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပန္လည္ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို႔၊ အားေပးကူညီပ့ံပိုးေပးဖို႔၊ စိတ္ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြ သက္သာေအာင္ ကုသေပးဖို႔ အထူးအေရးႀကီးပါတယ္။ အခုလို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးႏွစ္သိမ္႔ အားေပးႏိုင္သူေတြရွိဖို႔အတြက္ မိခင္နဲ႔ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအသင္းတို႔မွ စိတ္က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ ေစာင့္ေရွာက္မႈ နားလည္ကၽြမ္းက်င္သူေတြအျပင္၊ ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေတြမွာရွိတဲ့ စိတ္အထူးကုဌာနေတြမွတဆင့္ ေက်းလက္ေဒသရွိ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြကို အေျခခံ စိတ္က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သင္တန္းေတြ ပို႔ခ်ထားပါတယ္

ေဆးေပးကုသဖို႔ လိုအပ္လာရင္ေတာ့ ေပၚလာတဲ့ လကၡဏာအေပၚ မူတည္ၿပီး ေဆးေပးရတာ ျဖစ္ေပမယ့္၊ အဓိကအားျဖင္ေတာ့ စိတ္ၿငိမ္ေဆးနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ က်ဆင္းရင္ ေသာက္သံုးရတဲ့ ေဆးဝါးေတြကိုေပးၿပီး ကုသႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါ ရရွိခံစားရတာကို အခ်ိန္မီ ကုသမႈေတြ မရရွိရင္ေတာ့ အေျခအေန ပိုဆိုးသြားႏိုင္ၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသတာ၊ လူေတြနဲ႔ ဆက္ဆံမႈ စိတ္ကုန္ၿပီး၊ လူေတာ မတိုးေတာ့တာ၊ လူျဖစ္ရံႈးမႈ စိတ္ခံစားမႈေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္တာမို႔ အဲဒီအေျခအေန မျဖစ္ေအာင္ အားလံုးက ဝိုင္းဝန္းကူညီ တားဆီးကာကြယ္ေပးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္း ပိုမိုသိရွိနားလည္ႏိုင္ဖို႔ ကိုဝင္းမင္း က ေဆးတကၠသိုလ္ (၁) စိတ္က်န္းမာေရး ပညာဌာန အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡ၊ ဌာနမွဳးနဲ႔ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ အထူးကု ေဒါက္တာစပ္စိုင္းလံု ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG