သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေရး


A health worker gestures to a man (R) receiving a checkup on a mobile health clinic on a bus during a medical checkup and contact tracing campaign in Yangon on September 9, 2020, as authorities work to halt the spread of the Covid-19 coronavirus. - Myanma
ေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေရး
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:35 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ပြဲေတြစခ်ိန္၊ ကိုဗစ္ပိုးေတြ႕ႏႈန္း အလြန္ျမင့္တက္ေနတာမို႔၊ မဲဆြယ္ပြဲကာလမွာ လူစုလူေဝး မျဖစ္ေအာင္အျပင္ အျခားကာကြယ္ေရးေတြ ပိုတိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုေနပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ လူေနထူထပ္တဲ့ ရန္ကုန္မွာ ကူးစက္မူ ႐ုတ္တရက္ျမင့္မားလာၿပီး ပိုးေတြ႕သူ အမ်ားဆုံးျပန္ျဖစ္ကာ၊ ေသဆုံးမူပါ စလိုက္လာတဲ့သေဘာျဖစ္ၿပီး၊ ေဆးဝန္ထမ္းတခ်ိဳ ႔လည္း ပိုးကူးခံလာရတာေၾကာင့္၊ ကာကြယ္ေရးေတြ ပိုတိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အေရးႀကီးေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တႏိုင္ငံလုံးမွာလည္း မဲဆြဲပြဲေတြထဲ၊ လူ (၅၀) ထက္ ပိုမစုရအမိန႔္နဲ႔အတူ၊ Mask (ပါးစပ္နဲ႔ႏွာေခါင္းစည္း) တပ္ကာ၊ ခပ္ခြာခြာေနဖို႔ (Social Distancing) ေတြကို အားလုံးလိုက္နာဖို႔ အထူးလိုေနပါတယ္။ အေၾကာင္းက လူစုတဲ့သဘာဝအရ ထိန္းရခက္ေလ့ရွိၿပီး၊ သတ္မွတ္ထားတာထက္ ပိုသြားတတ္လို႔ပါ။ ဒါ့အျပင္ ပိုးေတြ႕မူျမင့္မားလာေနခ်ိန္ ေရာဂါလကၡဏာမရွိဘဲ ပိုးရွိတာေတြ႕ခဲ့သူနဲ႔၊ လူအုပ္ထဲက တစ္ဦးဦးနဲ႔ ထိစပ္မူရွိခဲ့လွ်င္၊ ဒီလူအုပ္ထဲ ထိေတြ႕သူေတြဆက္ျဖစ္သြားၿပီး၊ ေနာက္ အရင္ထိေတြ႕ခဲ့သူ အမ်ားအျပားကိုပါ ေျခရာခံျပန္လိုက္ (Contact Tracing) ကာ၊ Quarantine (အသြားအလာကန႔္သတ္တာ) လုပ္ရမယ့္ လူအုပ္စုႀကီးေတြ ေပၚထြက္လာႏိုင္တာေၾကာင့္၊ ေနာက္ဆုံးေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတဲ့အခ်ိန္ေရာက္လွ်င္၊ မဲေပးရခက္တဲ့အထိ၊ အေျခအေနေတြ အမ်ားႀကီးပိုဆိုးသြားမွာ၊ စိုးရိမ္ရလို႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီမဲဆြယ္ပြဲထဲ ပါဝင္သူေတြအေနနဲ႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ မဲဆြယ္ပြဲဆိုင္ရာ စည္းကမ္းေတြကို အတိအက် ပိုတိုးျမႇင့္လိုက္နာဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးေနပါတယ္။

အခုလိုအခ်ိန္မွာ ကူးစက္မူျမင့္မားေစႏိုင္တဲ့ စားေသာက္ဆိုင္ထိုင္စားတာကိုလည္း လူေနထူထပ္တဲ့ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၲေလးမွာ ပိတ္ပင္လိုက္ၿပီး၊ ပါဆယ္စနစ္နဲ႔ ျပန္ကန႔္သတ္လိုက္တာက၊ ကူးစက္မူကို ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါတယ္။ အေၾကာင္းက ဆိုင္ခန္းထဲ ထိုင္စားေသာက္လွ်င္၊ Mask ကို ခြၽတ္ထားရတာမို႔ ဆိုင္ဝန္ထမ္း၊ မိမိနဲ႔အတူထိုင္စားသူေတြထံမွ (ပလပ္စတစ္ကာထားေသာ္လည္း)၊ အရင္ထက္ ပိုကူးစက္မူ အားေကာင္းေနတဲ့ပိုး၊ ကူးစက္ဖို႔ ပိုလြယ္ကူလာေနလို႔ပါ။ ဒါေပမဲ့ ဆိုင္ေတြအေနနဲ႔ ဒါကို လက္ေတြ႕လိုက္နာဖို႔ အေရးႀကီးတာမို႔၊ ေနာက္ကေန ၾကပ္မတ္ ကြပ္ကဲေပးဖို႔ပါ လိုအပ္လာေနပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လူထုကိုယ္တိုင္ တကယ္လိုက္နာလွ်င္ေတာ့၊ အရင္စစခ်င္း မတ္၊ ဧၿပီလေတြမွာ ပိုးျမင့္တက္ခဲ့ၿပီးတုံးကလိုပဲ၊ အခုလည္း ထိေရာက္ႏိုင္ကာ၊ ေရာဂါကူးစက္ႏႈန္း ျပန္က်သြားႏိုင္ပါတယ္။

လက္ရွိမွာ ကိုဗစ္ပိုးေတြ႕ႏႈန္း အလြန္တိုးပြားလာတာေၾကာင့္၊ က်န္းမာေရးနဲ႔အားကစားဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္း က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မူ စနစ္ေအပၚ ထိခိုက္မူ စရွိလာေနပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပိုးေတြ႕လူနာမ်ားလာတာကို လက္ခံကုသေပးဖို႔၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္း အင္အားေတြ ခြဲထုတ္ေပးရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ယခင္ ပုံမွန္ကုသမူေပးေနရတာတခ်ိဳ.၊ ဥပမာ အေရးေပၚမဟုတ္တဲ့ ခြဲစိတ္မူေတြ ရပ္ထားရတာ၊ ကင္ဆာလူနာကုသမူ ရပ္ထားရတာနဲ႔ ျပင္ပလူနာၾကည့္တာကို ေလ်ာ့ခ်ထားရတာမ်ိဳးေတြကို၊ ကိုဗစ္အတြက္ ေဆး႐ုံေနရာဦးစားေပးဖို႔ လုပ္ထားရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လက္ရွိေဆး႐ုံရဲ႕ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ေပးႏိုင္မူ ပမာဏထက္၊ ကိုဗစ္ပိုးေတြ႕ရွိမူ ေက်ာ္တက္ၿပီး ထိန္းသိမ္းရခက္ခဲ့တဲ့ အေနအထားမေရာက္ေအာင္၊ ပိုးေတြ႕မူဂရပ္မ်ဥ္း မတ္မတ္ေထာင္တက္ေနတာကို ျပန္ေလ်ာ့ခ် ဂရပ္မ်ဥ္းလဲသြားေအာင္ (Flattening the Curve) လုပ္ဖို႔ လိုလာပါတယ္။ သို႔မဟုတ္ပါက၊ ရတ္တရက္ ပိုးေတြ႕ႏႈန္း ေထာင္တက္ခဲ့တဲ့ အီတလီနဲ႔ အေမရိကန္က ေဒသတခ်ိဳ ႔မွာလို၊ ေဆး႐ုံေတြ မႏိုင္မနင္းျဖစ္ၿပီး ေသဆုံးမူ မ်ားသြားႏိုင္ပါတယ္။ အခုလို ပိုးေတြ႕မူ ႐ုတ္တရက္ ေထာင္မတက္ေအာင္၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ ကာကြယ္အားနဲ႔သာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာမို႔၊ ပုံမွန္ကာကြယ္ေရးေတြျဖစ္တဲ့ အိမ္မွာပဲေနတာ (Stay Home)၊ Mask (ပါးစပ္နဲ႔ႏွာေခါင္းစည္း) တပ္တာ၊ လက္ေဆးတာ၊ ၆ ေပ ခြာေနတာ (Social Distancing) ေတြ ပိုတိုးျမႇင့္ဆက္လုပ္သြားဖို႔ အထူးအေရးႀကီးေနပါတယ္။ အခုလို ျပည္သူက ကာကြယ္ေရး ဝိုင္းလုပ္ေပးႏိုင္လွ်င္ လက္ရွိေထာင္တက္ေနတဲ့ ပိုးေတြ႕လူနာအေရအတြက္က တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျပန္က်သြားမွာပါ။

က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ ပိုလိုလာခ်ိန္မွာ၊ ဒီဝန္ထမ္းတခ်ိဳ.လည္း ပိုးကူးစက္တာ စခံလာရတာမို႔၊ ေနာက္ထပ္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းအမ်ားအျပား ပိုးကူးစက္မခံရဖို႔ အထူးအေရးႀကီးလာျပန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဆး႐ုံဝန္ထမ္းေတြအားလုံး၊ ေဆး႐ုံထဲမွာ PPE (တကိုယ္ရည္အကာအကြယ္ပစၥည္း) အဆင့္ ၂ (Level 2) ကို ျမႇင့္တင္ၿပီး အၿမဲဝတ္ဖို႔ လိုလာပါၿပီ။ ဒီအဆင့္မွာ N-95 ႏွာေခါင္းစည္း၊ ခြဲစိတ္ဝတ္စုံ (Surgical Gown)၊ လက္အိပ္ (Glove) နဲ႔ မ်က္ႏွာအကာ (Face Shield) ေတြပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေရးေပၚနဲ႔ ေမ့ေဆးဌာနမွာကဲ့သို႔၊ လူနာမ်က္ႏွာနဲ႔ အနီးကပ္ထိေတြ႕လုပ္ေပးရတဲ့ အေနအထား (ဥပမာ အသက္႐ူပိုက္ထည့္ေပးျခင္း) မ်ိဳးမွာေတာ့၊ ေနာက္တစ္ဆင့္အျဖစ္ PPE အဆင့္ ၃ ကို ျမႇင့္တင္ဝတ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီ PPE ဝတ္တာေတြကို အေသအခ်ာျဖစ္ေအာင္၊ ေဘးကေန ၾကပ္မတ္ျပင္ဆင္ေပးဖို႔ လုပ္ငန္းစဥ္ကိုလည္း စလုပ္ေနပါၿပီ။

ဒါ့အျပင္ ကိုယ္ပိုင္ေဆးခန္း (GP) ေတြမွာလည္း၊ အျခားေရာဂါေတြနဲ႔ လာျပသူေတြ ကူးစက္မူမျဖစ္ရေအာင္၊ စနစ္တက်စီမံဖို႔လည္း အေရးႀကီးေနပါတယ္။ လူေတြစုမိၿပီး ကူးစက္တာမျဖစ္ရေအာင္ လူနာေတြကို တစ္ဦးခ်င္းသာ ေဆးခန္း အခ်ိန္ျခားလာဖို႔၊ Appointment စနစ္ (ေဆးခန္းျပခ်ိန္ႀကိဳယူတာ) လုပ္ဖို႔ လိုလာၿပီး၊ လာတဲ့လူနာ အေရအတြက္ကိုလည္း အတတ္ႏိုင္ဆုံး ေလ်ာ့ခ်သင့္ပါတယ္။ လူနာၾကည့္ခ်ိန္ကိုလည္း အတိုဆုံးျဖစ္ေအာင္ လိုအပ္တာေတြကို ျမန္ျမန္နဲ႔မွန္မွန္ အခ်ိန္မဆြဲဘဲ လုပ္သင့္ပါတယ္။ အေၾကာင္းက အျခားသူနဲ႔ထိေတြ႕တာၾကာေလေလ၊ ကူးစက္ဖို႔ မ်ားေလေလမို႔ပါ။ လူနာရာဇဝင္ ေမးတာမွာ ခပ္ခြာခြာကေန ေမးၿပီး၊ လူနာစမ္းသပ္ခ်ိန္မွာေတာ့ ကာကြယ္ေရးပစၥည္းတြ အျပည့္အဝ ဝတ္သင့္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လက္အိပ္ကိုေတာ့ လူနာတစ္ဦးအတြက္ တစ္ခုသပ္သပ္ေျပာင္းသုံးသင့္ပါတယ္။ အေၾကာင္းက လူနာတစ္ဦးမွာ ပိုးရွိေနလွ်င္ ေနာက္တစ္ဦးကို လက္အိပ္က တစ္ဆင့္ဆက္ကူးတာ (Cross-Infection) မျဖစ္ေစဖို႔ပါ။ အကယ္၍ လက္အိပ္လဲသုံးဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္လွ်င္လည္း၊ လူနာတစ္ဦးၿပီးတိုင္း လက္အိပ္ကို လက္ေဆးေဆးရည္ (Hand Sanitizer/ Hand Gel) နဲ႔ ျပန္ေဆးေပးသင့္ပါတယ္။

ေနာက္ဆုံးအေရးႀကီးတာကေတာ့ လူစုလူေဝးေရွာင္ေပးဖို႔ပါ။ အခုလို ပိုးကူးစက္ႏႈန္း ႐ုတ္တရက္ အမ်ားႀကီးမ်ားလာခ်ိန္မွာ၊ မိမိအိမ္အျပင္ဖက္ေရာက္လွ်င္ မိမိအနားက လူတိုင္းမွာ ပိုးရွိေကာင္းရွိေနႏိုင္ကာ၊ လူစုလူေဝးထဲဆို ပိုကူးစက္ႏိုင္ေျခ မ်ားလြန္းသြားလို႔ပါ။ ပိုအေရးႀကီးလာတာက လက္ရွိကူးစက္ႏႈန္းက ယခင္ကူးစက္မူအစပိုင္း မတ္လ၊ ဧၿပီလတုံးကထက္ ျမန္လြန္းအားႀကီးေနတာမို႔၊ ပိုလူစုလူေဝးေရွာင္ဖို႔ လိုလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရင္လုပ္ခဲ့ဖူးၿပီး အထိေရာက္ဆုံးျဖစ္ခဲ့တဲ့၊ အိမ္မွာပဲေနတာ (Home Stay) ကို ပိုအရွိန္ျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အထူးအေရးႀကီးေနပါၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သၾကၤန္ကာလတေလွ်ာက္ အားလပ္ရက္လည္း ျဖစ္တာမို႔၊ အမ်ားစု အိမ္ထဲမွာပဲအဓိကေန၊ လမ္းေတြမွာေျခာက္ကပ္သြားခဲ့တဲ့ အရင္လိုအခ်ိန္မ်ိဳး ျပန္ယူေပးႏိုင္လွ်င္၊ အရင္လိုပဲ ပိုးေတြ႕တာလည္း မၾကာခင္ ျပန္က်သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းပိုမိုသိရိွႏိုင္ဖိို႔ ကိုဝင္းမင္းက ရန္ကုန္ ေဆး႐ုံႀကီးအေရးေပၚဌာနရဲ႕ ပါေမာကၡ ဌာနမႈး ေဒါက္တာေမာ္ေမာ္ဦးကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

==Unicode==

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်ပွဲတွေစချိန်၊ ကိုဗစ်ပိုးတွေ့နှုန်း အလွန်မြင့်တက်နေတာမို့၊ မဲဆွယ်ပွဲကာလမှာ လူစုလူဝေး မဖြစ်အောင်အပြင် အခြားကာကွယ်ရေးတွေ ပိုတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုနေပါတယ်။

အထူးသဖြင့် လူနေထူထပ်တဲ့ ရန်ကုန်မှာ ကူးစက်မူ ရုတ်တရက်မြင့်မားလာပြီး ပိုးတွေ့သူ အများဆုံးပြန်ဖြစ်ကာ၊ သေဆုံးမူပါ စလိုက်လာတဲ့သဘောဖြစ်ပြီး၊ ဆေးဝန်ထမ်းတချို့လည်း ပိုးကူးခံလာရတာကြောင့်၊ ကာကွယ်ရေးတွေ ပိုတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ အရေးကြီးနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တနိုင်ငံလုံးမှာလည်း မဲဆွဲပွဲတွေထဲ၊ လူ (၅၀) ထက် ပိုမစုရအမိန့်နဲ့အတူ၊ Mask (ပါးစပ်နဲ့နှာခေါင်းစည်း) တပ်ကာ၊ ခပ်ခွာခွာနေဖို့ (Social Distancing) တွေကို အားလုံးလိုက်နာဖို့ အထူးလိုနေပါတယ်။ အကြောင်းက လူစုတဲ့သဘာဝအရ ထိန်းရခက်လေ့ရှိပြီး၊ သတ်မှတ်ထားတာထက် ပိုသွားတတ်လို့ပါ။ ဒါ့အပြင် ပိုးတွေ့မူမြင့်မားလာနေချိန် ရောဂါလက္ခဏာမရှိဘဲ ပိုးရှိတာတွေ့ခဲ့သူနဲ့၊ လူအုပ်ထဲက တစ်ဦးဦးနဲ့ ထိစပ်မူရှိခဲ့လျှင်၊ ဒီလူအုပ်ထဲ ထိတွေ့သူတွေဆက်ဖြစ်သွားပြီး၊ နောက် အရင်ထိတွေ့ခဲ့သူ အများအပြားကိုပါ ခြေရာခံပြန်လိုက် (Contact Tracing) ကာ၊ Quarantine (အသွားအလာကန့်သတ်တာ) လုပ်ရမယ့် လူအုပ်စုကြီးတွေ ပေါ်ထွက်လာနိုင်တာကြောင့်၊ နောက်ဆုံးရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပတဲ့အချိန်ရောက်လျှင်၊ မဲပေးရခက်တဲ့အထိ၊ အခြေအနေတွေ အများကြီးပိုဆိုးသွားမှာ၊ စိုးရိမ်ရလို့ပါ။ ဒါကြောင့် ဒီမဲဆွယ်ပွဲထဲ ပါဝင်သူတွေအနေနဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မဲဆွယ်ပွဲဆိုင်ရာ စည်းကမ်းတွေကို အတိအကျ ပိုတိုးမြှင့်လိုက်နာဖို့ အလွန်အရေးကြီးနေပါတယ်။

အခုလိုအချိန်မှာ ကူးစက်မူမြင့်မားစေနိုင်တဲ့ စားသောက်ဆိုင်ထိုင်စားတာကိုလည်း လူနေထူထပ်တဲ့ ရန်ကုန်နဲ့ မန္တလေးမှာ ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး၊ ပါဆယ်စနစ်နဲ့ ပြန်ကန့်သတ်လိုက်တာက၊ ကူးစက်မူကို လျော့ပါးစေနိုင်ပါတယ်။ အကြောင်းက ဆိုင်ခန်းထဲ ထိုင်စားသောက်လျှင်၊ Mask ကို ချွတ်ထားရတာမို့ ဆိုင်ဝန်ထမ်း၊ မိမိနဲ့အတူထိုင်စားသူတွေထံမှ (ပလပ်စတစ်ကာထားသော်လည်း)၊ အရင်ထက် ပိုကူးစက်မူ အားကောင်းနေတဲ့ပိုး၊ ကူးစက်ဖို့ ပိုလွယ်ကူလာနေလို့ပါ။ ဒါပေမဲ့ ဆိုင်တွေအနေနဲ့ ဒါကို လက်တွေ့လိုက်နာဖို့ အရေးကြီးတာမို့၊ နောက်ကနေ ကြပ်မတ် ကွပ်ကဲပေးဖို့ပါ လိုအပ်လာနေပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ လူထုကိုယ်တိုင် တကယ်လိုက်နာလျှင်တော့၊ အရင်စစချင်း မတ်၊ ဧပြီလတွေမှာ ပိုးမြင့်တက်ခဲ့ပြီးတုံးကလိုပဲ၊ အခုလည်း ထိရောက်နိုင်ကာ၊ ရောဂါကူးစက်နှုန်း ပြန်ကျသွားနိုင်ပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ကိုဗစ်ပိုးတွေ့နှုန်း အလွန်တိုးပွားလာတာကြောင့်၊ ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မူ စနစ်အေပါ် ထိခိုက်မူ စရှိလာနေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ပိုးတွေ့လူနာများလာတာကို လက်ခံကုသပေးဖို့၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း အင်အားတွေ ခွဲထုတ်ပေးရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ယခင် ပုံမှန်ကုသမူပေးနေရတာတချို.၊ ဥပမာ အရေးပေါ်မဟုတ်တဲ့ ခွဲစိတ်မူတွေ ရပ်ထားရတာ၊ ကင်ဆာလူနာကုသမူ ရပ်ထားရတာနဲ့ ပြင်ပလူနာကြည့်တာကို လျော့ချထားရတာမျိုးတွေကို၊ ကိုဗစ်အတွက် ဆေးရုံနေရာဦးစားပေးဖို့ လုပ်ထားရပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ လက်ရှိဆေးရုံရဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ပေးနိုင်မူ ပမာဏထက်၊ ကိုဗစ်ပိုးတွေ့ရှိမူ ကျော်တက်ပြီး ထိန်းသိမ်းရခက်ခဲ့တဲ့ အနေအထားမရောက်အောင်၊ ပိုးတွေ့မူဂရပ်မျဉ်း မတ်မတ်ထောင်တက်နေတာကို ပြန်လျော့ချ ဂရပ်မျဉ်းလဲသွားအောင် (Flattening the Curve) လုပ်ဖို့ လိုလာပါတယ်။ သို့မဟုတ်ပါက၊ ရတ်တရက် ပိုးတွေ့နှုန်း ထောင်တက်ခဲ့တဲ့ အီတလီနဲ့ အမေရိကန်က ဒေသတချို့မှာလို၊ ဆေးရုံတွေ မနိုင်မနင်းဖြစ်ပြီး သေဆုံးမူ များသွားနိုင်ပါတယ်။ အခုလို ပိုးတွေ့မူ ရုတ်တရက် ထောင်မတက်အောင်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ကာကွယ်အားနဲ့သာ လုပ်ဆောင်နိုင်မှာမို့၊ ပုံမှန်ကာကွယ်ရေးတွေဖြစ်တဲ့ အိမ်မှာပဲနေတာ (Stay Home)၊ Mask (ပါးစပ်နဲ့နှာခေါင်းစည်း) တပ်တာ၊ လက်ဆေးတာ၊ ၆ ပေ ခွာနေတာ (Social Distancing) တွေ ပိုတိုးမြှင့်ဆက်လုပ်သွားဖို့ အထူးအရေးကြီးနေပါတယ်။ အခုလို ပြည်သူက ကာကွယ်ရေး ဝိုင်းလုပ်ပေးနိုင်လျှင် လက်ရှိထောင်တက်နေတဲ့ ပိုးတွေ့လူနာအရေအတွက်က တဖြည်းဖြည်းချင်း ပြန်ကျသွားမှာပါ။

ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ ပိုလိုလာချိန်မှာ၊ ဒီဝန်ထမ်းတချို.လည်း ပိုးကူးစက်တာ စခံလာရတာမို့၊ နောက်ထပ် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းအများအပြား ပိုးကူးစက်မခံရဖို့ အထူးအရေးကြီးလာပြန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေအားလုံး၊ ဆေးရုံထဲမှာ PPE (တကိုယ်ရည်အကာအကွယ်ပစ္စည်း) အဆင့် ၂ (Level 2) ကို မြှင့်တင်ပြီး အမြဲဝတ်ဖို့ လိုလာပါပြီ။ ဒီအဆင့်မှာ N-95 နှာခေါင်းစည်း၊ ခွဲစိတ်ဝတ်စုံ (Surgical Gown)၊ လက်အိပ် (Glove) နဲ့ မျက်နှာအကာ (Face Shield) တွေပါဝင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အရေးပေါ်နဲ့ မေ့ဆေးဌာနမှာကဲ့သို့၊ လူနာမျက်နှာနဲ့ အနီးကပ်ထိတွေ့လုပ်ပေးရတဲ့ အနေအထား (ဥပမာ အသက်ရူပိုက်ထည့်ပေးခြင်း) မျိုးမှာတော့၊ နောက်တစ်ဆင့်အဖြစ် PPE အဆင့် ၃ ကို မြှင့်တင်ဝတ်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီ PPE ဝတ်တာတွေကို အသေအချာဖြစ်အောင်၊ ဘေးကနေ ကြပ်မတ်ပြင်ဆင်ပေးဖို့ လုပ်ငန်းစဉ်ကိုလည်း စလုပ်နေပါပြီ။

ဒါ့အပြင် ကိုယ်ပိုင်ဆေးခန်း (GP) တွေမှာလည်း၊ အခြားရောဂါတွေနဲ့ လာပြသူတွေ ကူးစက်မူမဖြစ်ရအောင်၊ စနစ်တကျစီမံဖို့လည်း အရေးကြီးနေပါတယ်။ လူတွေစုမိပြီး ကူးစက်တာမဖြစ်ရအောင် လူနာတွေကို တစ်ဦးချင်းသာ ဆေးခန်း အချိန်ခြားလာဖို့၊ Appointment စနစ် (ဆေးခန်းပြချိန်ကြိုယူတာ) လုပ်ဖို့ လိုလာပြီး၊ လာတဲ့လူနာ အရေအတွက်ကိုလည်း အတတ်နိုင်ဆုံး လျော့ချသင့်ပါတယ်။ လူနာကြည့်ချိန်ကိုလည်း အတိုဆုံးဖြစ်အောင် လိုအပ်တာတွေကို မြန်မြန်နဲ့မှန်မှန် အချိန်မဆွဲဘဲ လုပ်သင့်ပါတယ်။ အကြောင်းက အခြားသူနဲ့ထိတွေ့တာကြာလေလေ၊ ကူးစက်ဖို့ များလေလေမို့ပါ။ လူနာရာဇဝင် မေးတာမှာ ခပ်ခွာခွာကနေ မေးပြီး၊ လူနာစမ်းသပ်ချိန်မှာတော့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းတွ အပြည့်အဝ ဝတ်သင့်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ လက်အိပ်ကိုတော့ လူနာတစ်ဦးအတွက် တစ်ခုသပ်သပ်ပြောင်းသုံးသင့်ပါတယ်။ အကြောင်းက လူနာတစ်ဦးမှာ ပိုးရှိနေလျှင် နောက်တစ်ဦးကို လက်အိပ်က တစ်ဆင့်ဆက်ကူးတာ (Cross-Infection) မဖြစ်စေဖို့ပါ။ အကယ်၍ လက်အိပ်လဲသုံးဖို့ မဖြစ်နိုင်လျှင်လည်း၊ လူနာတစ်ဦးပြီးတိုင်း လက်အိပ်ကို လက်ဆေးဆေးရည် (Hand Sanitizer/ Hand Gel) နဲ့ ပြန်ဆေးပေးသင့်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးအရေးကြီးတာကတော့ လူစုလူဝေးရှောင်ပေးဖို့ပါ။ အခုလို ပိုးကူးစက်နှုန်း ရုတ်တရက် အများကြီးများလာချိန်မှာ၊ မိမိအိမ်အပြင်ဖက်ရောက်လျှင် မိမိအနားက လူတိုင်းမှာ ပိုးရှိကောင်းရှိနေနိုင်ကာ၊ လူစုလူဝေးထဲဆို ပိုကူးစက်နိုင်ခြေ များလွန်းသွားလို့ပါ။ ပိုအရေးကြီးလာတာက လက်ရှိကူးစက်နှုန်းက ယခင်ကူးစက်မူအစပိုင်း မတ်လ၊ ဧပြီလတုံးကထက် မြန်လွန်းအားကြီးနေတာမို့၊ ပိုလူစုလူဝေးရှောင်ဖို့ လိုလာပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရင်လုပ်ခဲ့ဖူးပြီး အထိရောက်ဆုံးဖြစ်ခဲ့တဲ့၊ အိမ်မှာပဲနေတာ (Home Stay) ကို ပိုအရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ အထူးအရေးကြီးနေပါပြီ။ ပြီးခဲ့တဲ့ သင်္ကြန်ကာလတလျှောက် အားလပ်ရက်လည်း ဖြစ်တာမို့၊ အများစု အိမ်ထဲမှာပဲအဓိကနေ၊ လမ်းတွေမှာခြောက်ကပ်သွားခဲ့တဲ့ အရင်လိုအချိန်မျိုး ပြန်ယူပေးနိုင်လျှင်၊ အရင်လိုပဲ ပိုးတွေ့တာလည်း မကြာခင် ပြန်ကျသွားနိုင်ပါတယ်။

ဒီအကြောင်းပိုမိုသိရှိနိုင်ဖို့ ကိုဝင်းမင်းက ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီးအရေးပေါ်ဌာနရဲ့ ပါမောက္ခ ဌာနမှုး ဒေါက်တာမော်မော်ဦးကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

မွတ္ခ်က္မ်ားဖတ္ရန္

XS
SM
MD
LG