သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

COVID-19 နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကာကြယ္ေရး


A pregnant woman wears a face mask as a preventive measure against the spread of the new coronavirus, COVID-19, as she waits for the bus in Bogota, on March 16, 2020. - The Colombian government announced the indefinite suspension of face-to-face classes i
COVID-19 နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကာကြယ္ေရး
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:31 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

COVID-19 ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါႀကီး ကူးစက္မူဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြမွာ အျဖစ္နည္းေပမယ့္၊ ပိုျပင္းထန္တာတခ်ဳိ ႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ စေတြ႕လာတာေၾကာင့္၊ ပိုဂ႐ုစိုက္ကာကြယ္ဖို႔ လိုလာၿပီလို႔ သားဖြားမီးယပ္အထူးကုေတြက သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာမွာ ေဆး႐ုံေရာက္လာတဲ့ ေမြးမိခင္ေတြကို ေဆးစစ္ရာမွာ၊ အျခားသူေတြထက္ COVID-19 (ေခၚ) ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးေတြ႔တာ နည္းေနေသးေပမယ့္၊ ပိုးေတြ႔ထားတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာ ပိုဆိုးတာတခ်ဳိ ႔ေတြ႔ေနရခ်ိန္မွာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာ ကူးစက္ခံရတာ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက ေဆး႐ုံတက္လာတဲ့ ေမြးမိခင္ေတြတိုင္း၊ ဒီေရာဂါလကၡဏာမရွိလွ်င္ ေဆးစစ္မေပးႏိုင္ေသးေပမယ့္၊ အခုလို ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ကူးစက္ခံရမူနည္းေနတာက၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ အျပင္သိပ္မထြက္ဘဲ၊ ထိေတြ႔မူနည္းတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ COVID-19 ေရာဂါက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာလည္း ထိေတြ႔မူရွိလွ်င္ေတာ့ အျခားသူေတြနည္းတူ ကူးစက္ခံရႏိုင္ပါတယ္။

COVID-19 ေရာဂါ အစပိုင္းတုန္းကေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြမွာ အျခားသူေတြထက္ ပိုဆိုးႏိုင္တာကို မေတြ႔ရွိခဲ့ေပမယ့္ မၾကာေသးခင္ကပဲ၊ အေမရိကန္ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဌာန (CDC) ရဲ႕ သုေတသနေတြ႔ရွိခ်က္အရ၊ ပိုျပင္းထန္လာတာေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္မေဆာင္သူေတြထက္ ေဆး႐ုံပိုတင္ရတာနဲ႔ အထူးၾကပ္မတ္ေဆာင္ (ICU) ပိုေရာက္တာကို ေတြ႔ရွိလိုက္ရတာမို႔ ပိုစိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာ ေသဆုံးမူ ပိုမ်ားတာကိုေတာ့ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ အရင္တုံးကေတာ့ အျခားပိုျပင္းထန္ႏိုင္သူေတြျဖစ္တဲ့ အသက္ႀကီးသူ၊ နာတာရွည္ေရာဂါအခံရွိသူနဲ႔ ကိုယ္ခံအားနည္းသူေတြမွာ နည္းတူ၊ အလားတူအေနအထားရွိတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ိဳးေတြမွာသာ၊ ျပင္းထန္မူ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ လက္ခံထားခဲ့တာပါ။

တကယ္ေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြအေနနဲ႔ အျခားကိုယ္ဝန္မရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကဲ့သို႔ မဟုတ္ဘဲ၊ မိခင္နဲ႔ ရာႏႈန္းျပည့္ တထပ္တည္းမတူတဲ့ သေႏၶသား ေရာက္လာတာေၾကာင့္၊ ျပင္ပပစၥည္း (Foreign Body) ဝင္လာသကဲ့သို႔၊ ခႏၲာကိုယ္ ခုခံအားစနစ္ မ်ားစြာေျပာင္းသြားတာအျပင္၊ ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲလည္း ျဖစ္လာကာ၊ အခ်ဳိ ႔ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ပိုျပင္းထန္လာတတ္လို႔ပါ။ ဥပမာ ေရယုန္ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာ ကူးစက္ခံရလွ်င္၊ အျခားအမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ပိုျပင္းထန္ေလ့ရွိၿပီး၊ သေႏၶသားကိုပါ ထိခိုက္တာကို၊ အေထာက္အထား ေတြ႔ရွိၿပီးသားပါ။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္ဝန္ရင့္လာခ်ိန္ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ (၇) လ ေက်ာ္လာခ်ိန္မွာ သေႏၶသားနဲ႔ သားအိမ္ႀကီးလာကာ၊ ရင္ေခါင္းနဲ႔ဝမ္းေခါင္းအကန႔္ကို တြန္းတင္သလို ျဖစ္တာေၾကာင့္၊ အသက္ရႈရခက္ေလ့ရွိတာမို႔၊ COVID-19 ျဖစ္ၿပီး အဆုပ္ေရာင္လာလွ်င္၊ သာမန္သူေတြထက္ ပိုအသက္႐ူခက္သြားေစၿပီး၊ ပိုျပင္းထန္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔အားကစားဝန္ႀကီးဌာနကလည္း၊ ကိုယ္ဝန္လရင့္လာတဲ့ (၂၈) ပတ္ျဖစ္တဲ့၊ (၆) လ၊ (၇) လ ကိုယ္ဝန္ရွိလာခ်ိန္ေနာက္ပိုင္းမွာ၊ ပိုျပင္းထန္တတ္ၿပီး၊ ပိုဂ႐ုစိုက္ဖို႔လိုအပ္တာကို ထုတ္ျပန္ထားၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ COVID-19 ကာကြယ္ေရးေတြကို အျခားသူေတြထက္ ပိုဂ႐ုျပဳ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ထိေတြ႕မူ နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္၊ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ အိမ္မွာ ပိုအဓိက ေနသင့္ပါတယ္။ အျပင္ထြက္အလုပ္လုပ္ေနရတဲ့ ကိုယ္ဝန္သည္မ်ိဳးကဲ့သို႔၊ မျဖစ္မေနအျပင္ထြက္ေနရလွ်င္လဲ ပါးစပ္နဲ႔ႏွာေခါင္းစည္း (Mask) ကို ပိုၿပီးေသေသခ်ာခ်ာ တတ္သင့္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီႏွာေခါင္းစည္းတပ္က်င့္ မရွိတာေၾကာင့္၊ အျခားသူတခ်ဳိ ႔မွာလို ေနရထိုင္ရခက္ကာ၊ ႏွာေခါင္းေပၚဆြဲတင္တာ၊ ေမးေစ့ေအာက္ ဆြဲခ်တာမ်ိဳး ေပါ့ေပါ့ဆဆ မလုပ္ဘဲ၊ ပိုၿပီးေသေသခ်ာခ်ာ တပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ခပ္ခြာခြာေနႏိုင္ဖို႔ (Social Distancing) အတြက္လည္း ေသခ်ာေအာင္၊ ခြာေနဖို႔ခက္တဲ့ ေစ်းမ်ိဳးကို ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ မသြားဘဲ၊ မျဖစ္မေန သြားရလွ်င္ေတာ့၊ မေပါ့ဆဘဲ၊ ခပ္ခြာခြာေနႏိုင္ေအာင္ ပိုၿပီးသတိထား ေရွာင္ရွားသြားလာသင့္ပါတယ္။ လက္ကို အျခားအရာေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ၿပီးတိုင္း မၾကာခဏ ေဆးဖို႔လိုရာမွာ၊ ေရနဲ႔ဆပ္ျပာ အၿမဲမရႏိုင္လွ်င္၊ လက္ေဆးရည္ပ်စ္ (Hand Sanitizer/ Hand Gel) အၿမဲေဆာင္ထားၿပီး သုံးသင့္ပါတယ္။

အကယ္၍ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မွာ COVID-19 ပိုး ရွိလာလွ်င္ ကေလးအေပၚ ထိခိုက္ႏိုင္တာကိုလည္း စေတြ႔ရွိထားပါတယ္။ ကေလးပ်က္က်တာ၊ ေျခလက္အဂၤါမစုံဘဲ ေမြးတာနဲ႔ ကေလးကိုကူးစက္တာေတြကို မေတြ႕ရေသးေပမယ့္၊ ကိုယ္ဝန္ရင့္လာသူေတြမွာ လမေစ့ဘဲ ေမြးတာကိုေတာ့ စေတြ႔ေနတာမို႔၊ ကေလးကိုလည္း ထိခိုက္ႏိုင္တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ မိခင္ေတြကို ဒီကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါႀကီး မကူးစက္ဖို႔ အေရးႀကီးလာေနၿပီး၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ကာကြယ္ေရးေတြကို အျခားသူေတြထက္ ပိုမို အေလးအနက္ထား လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္း ပိုမိုသိရိွနားလည္ႏုိင္ဖို႔ သားဖြားမီးယပ္အထူးကု အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡ ေဒါက္တာျမသီတာ ကို ကိုဝင္းမင္း က ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။

==Unicode==

COVID-19 ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြီး ကူးစက်မူဟာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေမှာ အဖြစ်နည်းပေမယ့်၊ ပိုပြင်းထန်တာတချို့ နိုင်ငံတကာမှာ စတွေ့လာတာကြောင့်၊ ပိုဂရုစိုက်ကာကွယ်ဖို့ လိုလာပြီလို့ သားဖွားမီးယပ်အထူးကုတွေက သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

နိုင်ငံတကာမှာ ဆေးရုံရောက်လာတဲ့ မွေးမိခင်တွေကို ဆေးစစ်ရာမှာ၊ အခြားသူတွေထက် COVID-19 (ခေါ်) ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ပိုးတွေ့တာ နည်းနေသေးပေမယ့်၊ ပိုးတွေ့ထားတဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာ ပိုဆိုးတာတချို့တွေ့နေရချိန်မှာ၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာ ကူးစက်ခံရတာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံမှာက ဆေးရုံတက်လာတဲ့ မွေးမိခင်တွေတိုင်း၊ ဒီရောဂါလက္ခဏာမရှိလျှင် ဆေးစစ်မပေးနိုင်သေးပေမယ့်၊ အခုလို နိုင်ငံတိုင်းမှာ ကူးစက်ခံရမူနည်းနေတာက၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေအနေနဲ့ အပြင်သိပ်မထွက်ဘဲ၊ ထိတွေ့မူနည်းတာကြောင့်လည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ COVID-19 ရောဂါက ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာလည်း ထိတွေ့မူရှိလျှင်တော့ အခြားသူတွေနည်းတူ ကူးစက်ခံရနိုင်ပါတယ်။

COVID-19 ရောဂါ အစပိုင်းတုန်းကတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေမှာ အခြားသူတွေထက် ပိုဆိုးနိုင်တာကို မတွေ့ရှိခဲ့ပေမယ့် မကြာသေးခင်ကပဲ၊ အမေရိကန် ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးဌာန (CDC) ရဲ့ သုတေသနတွေ့ရှိချက်အရ၊ ပိုပြင်းထန်လာတာကြောင့် ကိုယ်ဝန်မဆောင်သူတွေထက် ဆေးရုံပိုတင်ရတာနဲ့ အထူးကြပ်မတ်ဆောင် (ICU) ပိုရောက်တာကို တွေ့ရှိလိုက်ရတာမို့ ပိုစိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာ သေဆုံးမူ ပိုများတာကိုတော့ မတွေ့ရသေးပါဘူး။ အရင်တုံးကတော့ အခြားပိုပြင်းထန်နိုင်သူတွေဖြစ်တဲ့ အသက်ကြီးသူ၊ နာတာရှည်ရောဂါအခံရှိသူနဲ့ ကိုယ်ခံအားနည်းသူတွေမှာ နည်းတူ၊ အလားတူအနေအထားရှိတဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မျိုးတွေမှာသာ၊ ပြင်းထန်မူ ရှိနိုင်တယ်လို့ လက်ခံထားခဲ့တာပါ။

တကယ်တော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေအနေနဲ့ အခြားကိုယ်ဝန်မရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ မိခင်နဲ့ ရာနှုန်းပြည့် တထပ်တည်းမတူတဲ့ သန္ဓေသား ရောက်လာတာကြောင့်၊ ပြင်ပပစ္စည်း (Foreign Body) ဝင်လာသကဲ့သို့၊ ခန္တာကိုယ် ခုခံအားစနစ် များစွာပြောင်းသွားတာအပြင်၊ ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲလည်း ဖြစ်လာကာ၊ အချို့ဗိုင်းရပ်စ်တွေ ပိုပြင်းထန်လာတတ်လို့ပါ။ ဥပမာ ရေယုန်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာ ကူးစက်ခံရလျှင်၊ အခြားအမျိုးသမီးတွေထက် ပိုပြင်းထန်လေ့ရှိပြီး၊ သန္ဓေသားကိုပါ ထိခိုက်တာကို၊ အထောက်အထား တွေ့ရှိပြီးသားပါ။ ဒါ့အပြင် ကိုယ်ဝန်ရင့်လာချိန် အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန် (၇) လ ကျော်လာချိန်မှာ သန္ဓေသားနဲ့ သားအိမ်ကြီးလာကာ၊ ရင်ခေါင်းနဲ့ဝမ်းခေါင်းအကန့်ကို တွန်းတင်သလို ဖြစ်တာကြောင့်၊ အသက်ရှုရခက်လေ့ရှိတာမို့၊ COVID-19 ဖြစ်ပြီး အဆုပ်ရောင်လာလျှင်၊ သာမန်သူတွေထက် ပိုအသက်ရူခက်သွားစေပြီး၊ ပိုပြင်းထန်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာနကလည်း၊ ကိုယ်ဝန်လရင့်လာတဲ့ (၂၈) ပတ်ဖြစ်တဲ့၊ (၆) လ၊ (၇) လ ကိုယ်ဝန်ရှိလာချိန်နောက်ပိုင်းမှာ၊ ပိုပြင်းထန်တတ်ပြီး၊ ပိုဂရုစိုက်ဖို့လိုအပ်တာကို ထုတ်ပြန်ထားပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေအနေနဲ့ COVID-19 ကာကွယ်ရေးတွေကို အခြားသူတွေထက် ပိုဂရုပြု လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ထိတွေ့မူ နည်းနိုင်သမျှ နည်းအောင်၊ ဖြစ်နိုင်လျှင် အိမ်မှာ ပိုအဓိက နေသင့်ပါတယ်။ အပြင်ထွက်အလုပ်လုပ်နေရတဲ့ ကိုယ်ဝန်သည်မျိုးကဲ့သို့၊ မဖြစ်မနေအပြင်ထွက်နေရလျှင်လဲ ပါးစပ်နဲ့နှာခေါင်းစည်း (Mask) ကို ပိုပြီးသေသေချာချာ တတ်သင့်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီနှာခေါင်းစည်းတပ်ကျင့် မရှိတာကြောင့်၊ အခြားသူတချို့မှာလို နေရထိုင်ရခက်ကာ၊ နှာခေါင်းပေါ်ဆွဲတင်တာ၊ မေးစေ့အောက် ဆွဲချတာမျိုး ပေါ့ပေါ့ဆဆ မလုပ်ဘဲ၊ ပိုပြီးသေသေချာချာ တပ်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ခပ်ခွာခွာနေနိုင်ဖို့ (Social Distancing) အတွက်လည်း သေချာအောင်၊ ခွာနေဖို့ခက်တဲ့ ဈေးမျိုးကို ဖြစ်နိုင်လျှင် မသွားဘဲ၊ မဖြစ်မနေ သွားရလျှင်တော့၊ မပေါ့ဆဘဲ၊ ခပ်ခွာခွာနေနိုင်အောင် ပိုပြီးသတိထား ရှောင်ရှားသွားလာသင့်ပါတယ်။ လက်ကို အခြားအရာတွေနဲ့ ထိတွေ့ပြီးတိုင်း မကြာခဏ ဆေးဖို့လိုရာမှာ၊ ရေနဲ့ဆပ်ပြာ အမြဲမရနိုင်လျှင်၊ လက်ဆေးရည်ပျစ် (Hand Sanitizer/ Hand Gel) အမြဲဆောင်ထားပြီး သုံးသင့်ပါတယ်။

အကယ်၍ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်မှာ COVID-19 ပိုး ရှိလာလျှင် ကလေးအပေါ် ထိခိုက်နိုင်တာကိုလည်း စတွေ့ရှိထားပါတယ်။ ကလေးပျက်ကျတာ၊ ခြေလက်အင်္ဂါမစုံဘဲ မွေးတာနဲ့ ကလေးကိုကူးစက်တာတွေကို မတွေ့ရသေးပေမယ့်၊ ကိုယ်ဝန်ရင့်လာသူတွေမှာ လမစေ့ဘဲ မွေးတာကိုတော့ စတွေ့နေတာမို့၊ ကလေးကိုလည်း ထိခိုက်နိုင်တာပါ။ ဒါကြောင့် မိခင်တွေကို ဒီကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြီး မကူးစက်ဖို့ အရေးကြီးလာနေပြီး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ကာကွယ်ရေးတွေကို အခြားသူတွေထက် ပိုမို အလေးအနက်ထား လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။

ဒီအကြောင်း ပိုမိုသိရှိနားလည်နိုင်ဖို့ သားဖွားမီးယပ်အထူးကု အငြိမ်းစား ပါမောက္ခ ဒေါက်တာမြသီတာ ကို ကိုဝင်းမင်း က မေးမြန်းတင်ပြထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG