သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႕ၿမိဳ႕နယ္၊ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စုမွာ ေက်ာက္စိမ္းရွာေဖြတဲ့ ကုမၸဏီ ေတြက စြန္ပစ္ေျမစာပုံေတြစြန္႕ပစ္ထားရာကေန စြန့္ပစ္ေျမစာပံုျပိဳက်တာေၾကာင့္ ေရမေဆးေက်ာက္ ရွာေဖြသူေတြထဲက ၂ ဦးကေတာ့ ေပ်ာက္ဆံုးေနေႀကာင္း ဖားကန့္အုပ္ခ်ဳပ္ေ၇းမွဴးကေျပာပါတယ္။ မေအးေအးမာက သတင္းေပးပုိ့ထားပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႕ၿမိဳ႕နယ္၊ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စုမွာ ေက်ာက္စိမ္းရွာေဖြတဲ့ ကုမၸဏီ ေတြက စြန္ပစ္ေျမစာပုံေတြစြန္႕ပစ္ထားရာကေန စြန့္ပစ္ေျမစာပံုျပိဳက်တာေၾကာင့္ ေရမေဆးေက်ာက္ ရွာေဖြသူေတြထဲက ၂ ဦးကေတာ့ ေပ်ာက္ဆံုးေနေၾကာင္း ဖားကန္႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေ၇းမွဴးကေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိကေတာ့ လူ ၂ ေယာက္ေပ်ာက္ဆံုးတယ္လို႔ သိရတယ္။ က်န္တဲ့လူ ၈ ေယာက္ေလာက္ကေတာ့ သာမန္ဒဏ္ရာေလးေတြရတာေပါ့ေနာ္။ ေဆးရံုတက္စရာေတာ့ မလိုဘူးေပါ့ေနာ္။ ေဆးရံုတက္စရာလိုတဲ့ ၃ ေယာက္ေလာက္ေတာ့ရွိတယ္။ ၁ ေယာက္ကေတာ့ သာမန္ဒဏ္ရာပါပဲ၊ မစိုးရိမ္ရဘူး ၂ ေယာက္ကေတာ့ ဒီမနက္ဆင္းသြားၿပီ ၁ ေယာက္ပဲ ေလာေလာဆယ္က်န္တယ္။ ေျမစာပံုၿပိဳတဲ့အခ်ိန္ကလည္း လုပ္ငန္းသိမ္းတဲ့အခ်ိန္ဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္ေပါ့ေနာ္ ေရမေဆးလည္းသိပ္မရွိေတာ့ဘူးဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုးေျမစာသယ္ယာဥ္ လာပို႔တဲ့အခ်ိန္မွာျဖစ္သြားတာ။ ျဖစ္ေတာ့ တခ်ိဳ႕လည္း ေျပးလြားၾကနဲ႔ ဒဏ္ရာရသြားတာ ခုနက ၁၀ ေယာက္၀န္းက်င္ေလာက္ေတာ့ရွိတယ္။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တို႔ ေနာက္ဆံုးလက္ရွိ စိစစ္တဲ့စာရင္းအရေတာ့ အဲဒီနား၀န္းက်င္က ေရမေဆးရွာတဲ့လူ ၂ ေယာက္ ၊ အဲဒီ ၂ ေယာက္ပဲ ေျမစာပံုေၾကာင့္ ေသဆံုးႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သတင္းအတည္ျပဳထားပါတယ္။”

စြန္ပစ္ေျမစာပံုျပိဳက်တာေႀကာင့္ လူ ၅၀ ခန္႔ ေပ်ာက္ဆံုးတယ္လို့ သတင္းေတြထြက္ေနေပမယ့္ ဖားကန္႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ကေတာ့ လူ၂ဦးေပ်ာက္ဆံုးတာပဲရွိတယ္လို႔ ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ေျမစာပံုျပိဳက်တာကေတာ့အလုပ္သိမ္းခ်ိန္ျဖစ္တာေၾကာင့္ လူအေသေပ်ာက္နည္းႏိုင္တယ္လို့ အုပ္ခ်ဳပ္ေ၇းမွဳဴ းကေျပာဆိုပါတယ္။

ေဒသခံတဦးလည္းျဖစ္ ဖားကန္႔ေဒသေျမစာပံုေတြျပိဳက်မူနဲ႕ ပတ္သက္လို ့သတင္းရယူခဲ့တဲ့ နယ္ေျမခံသတင္းသမားတဦးျဖစ္သူ ကိုေဇာ္မိုးထက္ကေတာ့ ဖားကန္႔ေဒသမွာ ႏွစ္စဥ္ေျမျပိဳေတြ ျဖစ္ေနရတဲ့အေျခအေနေတြကုိေျပာျပပါတယ္။

“သတၱဳ၀န္ၾကီးဌာနရဲ႕ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အျမင့္အတိုင္း ေျမစာေတြ မပံုတာပါပဲ၊ အဓိကေတာ့ ကုမၸဏီ ေတြရဲ႕ ဥပေဒအတိုင္းမလုပ္ေဆာင္မႈအေပၚကို မူတည္တာေပါ့ေနာ္။ ကုမၸဏီ ေတြက သတ္မွတ္ေျမစာပံုေတြရွိတယ္၊ အျမင့္ဘယ္ေလာက္၊ အက်ယ္ဘယ္ေလာက္ ပံုရမယ္ဆိုတာေတြရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္စိမ္းရံုးလိုဟာမ်ိဳးက လိုက္ၿပီးေတာ့ ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ ကုမၸဏီ ေတြကို ဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေအာင္မလုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ကုမၸဏီ ေတြက ျဖစ္ကတတ္ဆန္း စြန္႔ပစ္ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ၿပိဳက်တာေပါ့ေနာ္။ ဒီရာသီမွာ ဘာေၾကာင့္ၿပိဳသလဲဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ပြင့္လင္းရာသီစေ၇ာက္တဲ့အခ်ိန္ ၁၂ လပိုင္း၊ ၁ လပိုင္းဆိုရင္ ေျမစာၿပိဳတဲ့ရာသီလို႔ေျပာလို႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၉ လပိုင္းေလာက္မွာ ရာသီစတယ္ဆိုရင္ က်င္းထဲက မိုးတြင္းထဲမွာ၀င္ထားတဲ့ ေျမစာအေပ်ာ႔ေတြကို ပစ္လိုက္တာ မ်ားတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒီေျမစာအေပ်ာ့ေတြပစ္လိုက္တာ ၉ လပိုင္း ၊ ၁၀-၁၁ လပိုင္းေပါ့ေနာ္။ အဲဒါ ၁၁ လပိုင္း ၁၂ လပိုင္းဆိုရင္ ေက်ာက္ေၾကာႏႈိက္တဲ့အခ်ိန္ေပါ့ေနာ္၊ ေက်ာက္ေၾကာေျမစာက ေျမစာအမာေလ၊ အရင္ ပထမ ပံုထားတဲ့ ေျမစာအေပ်ာ့ေပၚမွာ ေျမစာအမာေတြ ထပ္ပံုတဲ့အတြက္ ေအာက္က weight မခံႏိုင္တဲ့အခါမွာ ၿပိဳတဲ့သေဘာမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။”

ေျမစာပံုအျမင့္ေႀကာင့္ ထပ္မံျပိဳက်မဲ့အႏၱရယ္ရွိႏုိင္တဲ့အတြက္ လူေပ်ာက္ဆံုးမူေတြကို ရွာေဖြမူေတြ ဆက္လုပ္ဖို႔လည္းအခက္အခဲရွိေနတယ္လို့ ေဒသခံသတင္းေထာက္က အာဏာပိုင္ေတြရဲ ေျပာဆိုခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို့ အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

“ရွာေဖြဖို႔ အရမ္းခက္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ အရမ္းခက္သလဲဆို၇င္ေတာ့ လက္ရွိၿပိဳေနတဲ့ေနရာကို ေကာ္လိုက္ရင္ အေပၚကေျမစာပံုကိုေထာက္ထားတဲ့သေဘာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီဟာကို ကုတ္လိုက္တဲ့အတြက္ အေပၚကေျမစာက ထပ္ၿပီးၿပိဳမယ့္သေဘာရွိတယ္။ အေျခအေနကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္တယ္ေပါ့ေနာ္ ခုနက မရက ဥကၠ႒နဲ႔ က်ေနာ္ေမးတဲ့အခ်ိန္မွာ အေျခအေနကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္တယ္ေပါ့ေနာ္၊ မျပဳိေလာက္ဘူးထင္ရင္ သူတို႔ ရွာေဖြေရးေတြလုပ္မယ္ေပါ့။ ၿပိဳေလာက္တဲ့အေနအထားမ်ိဳးဆိုရင္ ရွာေဖြေရးေတြမလုပ္ေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္ အဲလိုေျပာတယ္ခင္ဗ်။”

ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္တဲ႔ လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုေတြ ၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ ဖားကန္႔ေဒသမွာ လူေသဆံုးမႈက မႀကာခဏဆိုသလို ရွိေနျပီ တခါတရံမွာ ရာနဲ႔ခ်ီ ေပ်ာက္ဆံုးမူေတြ ရွိသလို တခါတရံ မွာေတာ့ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီ ေပ်ာက္ဆံုးေသဆံုးေနၾကရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ ေျမစာပံု ၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ လူ ၁ဒါဇင္ေက်ာ္ ေသဆံုးရၿပီးေနာက္မွာေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္းက ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ႔ လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုးရံႈးရမႈေတြ အပါအ၀င္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္က စံုစမ္းစစ္ေဆးေပးဖို႔ အထိေတာင္းဆိုမူေတြလည္းရွိခဲ့တာပါ။ အစိုးရ အဆက္ဆက္ စည္းကမ္းမဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈေတြကို အစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ စည္းကမ္းတင္းက်ပ္မႈ မလုပ္ႏုိင္ခင္မွာ ေခတၱဆိုင္းငံ႔ထားဖို႔ကိုလည္း Global Witness အပါအ၀င္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အေရး လႈပ္ရွားေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြက၂၀၁၆ခုႏွစ္ထဲမွာပဲ ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG