သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဖားကန္႔ ေျမၿပိဳမႈအတြင္း ေပ်ာက္ဆုံးသူေတြ ရွာေဖြမႈ ရပ္ဆုိင္း


ဖားကန္႔ ေျမၿပိဳမႈ

ဖားကန္႔ေဒသ ေ၀ွခါးေမွာ္ ေက်ာက္တြင္းၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ လူတဒါဇင္ ေသဆံုး ခဲ႔ရၿပီးေနာက္ ဒီကေန႔ မွာေတာ့ ေပ်ာက္ဆံုးသူေတြကို ရွာေဖြမႈ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျပန္ၿပီး ေက်ာက္တူးေနၾကတယ္လို႔ မ်က္ျမင္ေတြ႔သူက ေျပာပါတယ္။ ဒဏ္ရာရသူေတြကိုေတာ့ ဖားကန္႔နဲ႔ ျမစ္ႀကီးနား ေဆးရံုေတြကို ပို႔ေဆာင္ ထားပါတယ္။ ေ၀ွခါးေမွာ္ ေက်ာက္စိမ္းတြင္း ၿပိဳက်မႈ ေနာက္ဆံုးရ အေျခအေနေတြကို မသိဂၤ ီထိုက္ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသ ေ၀ွခါးေမွာ္မွာ ေက်ာက္စိမ္းတြင္း ၿပိဳက် မႈေၾကာင္႔ ေသဆံုးသူ ၁၂ ဦး နဲ႔ ဒဏ္ရာရသူ ၁၃ ဦးရွိခဲ႔ပါတယ္။ ၿပိဳက်ၿပီး ေက်ာက္စိမ္း တြင္း ထဲ ပိတ္မိသြားသူေတြ ေပ်ာက္ဆံုးသူေတြ ရွိမရွိကိုေတာ့ မသိရသလို တူးေဖာ္ကယ္ဆယ္မႈလည္း မရွိဘူးလို႔ ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္း ေက်ာက္စိမ္းတြင္း ၿပိဳက်ရာ ေနရာကို ကိုယ္တုိင္ ေရာက္ရွိခဲ႔သူ ဖားကန္႔ ေဒသခံ ဦးမရန္ဂ်ာလ က ေျပာပါတယ္။

“ဘယ္သူမွမရွိဘူး ဒီမနက္ က်ေနာ္လည္းေရာက္ၿပီးၿပီ။ သူတို႔က အေပၚမွာေတြ႔တဲ႔အေလာင္း ၁၂ ေလာင္းနဲ႔ အေပၚမွာေတြ႔တဲ႔ ဒဏ္ရာရတဲ့လူ မေန႔ကထုတ္လာတာ ဒါပဲရွိတယ္။ ဘာမွာသြားရွာေဖြတာ ၊ ေဖာ္တာ ဘယ္သူမွမရွိပါဘူး အဲဒီေနရာ ဒီမနက္ပဲ က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့တယ္။ ေပ်ာက္တယ္ ဆိုတာက ဒီမွာ လူစာရင္းအတိအက်မရွိဘူး။ အေ၀းကေနလာေရာက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္စားေသာက္တဲ့ လူေတြႀကီးပဲဆိုေတာ့ အခုခ်က္ခ်င္းက မသိႏိုင္ဘူး။ အဲဒါအခုက ေပ်ာက္ဆံုးတဲ့ ေဆြမ်ိဳးေတြရွိလို႔ရွင္ရင္ စာရင္းေပးသြင္းဖို႔အခုအထိပဲ သူတို႔အဲဒီလိုပဲ စီစဥ္ေနၾကတယ္။”

ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရး ကုမၸဏီေတြက မိုးတြင္းရာသီမွာ စီးပြားျဖစ္ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ မရတဲ႔ အေျခအေနမွာ ေခတၱနားေနခ်ိန္ တပိုင္တႏုိင္ ေက်ာက္ရွာသူေတြ ၀င္ေရာက္တူးေဖာ္ရင္း ၀မ္းနည္းဖြယ္ ေသဆံုး ဒဏ္ရာရမႈေတြ ျဖစ္ခဲ႔ရတာျဖစ္တယ္ လို႔လည္း ဖားကန္႔ ေဒသခံ ဦးမရန္ဂ်ာလက ေျပာပါတယ္။

“ဒီ ေက်ာက္ေၾကာ ႏႈိက္ရင္းနဲ႔ ဟိုအနက္ႀကီးကို နက္၀င္သြားတာေလ။ ဒီပြင့္လင္းရာသီတုန္းက ႏိႈက္ထားတာ အခုမိုးရြာလာတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔ တခါတည္းနားလိုက္တာ။ ကုမၸဏီက သိမ္းသြားတဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီေ၀ွခါးက ေက်ာက္ရွာတဲ့လူေတြက တခါထဲ အဲဒီမွာ ၀င္တူးၾကတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီမွာ တခါထဲ ၿပိဳၿပီးပိသြား ကုန္တယ္ေလ”

ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈေတြေၾကာင့္ ဖားကန္႔ ေဒသတေၾကာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ဆိုးဆိုးရြားရြား ပ်က္ဆီးေနၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕ လူေနမႈ ဘ၀ကိုပါ ကူကယ္ရာမဲ႔ ထိခုိက္ေစတယ္လို႔လည္း ဦးမရန္ဂ်ာလက ေျပာပါတယ္။

“အရင္တုန္းက ဒီမွာက ဥရုေခ်ာင္းဆိုရင္လည္း တကယ့္ၾကည္လင္တဲ့ ေရေကာင္း တဲ့ေခ်ာင္းတခုပါပဲ။ ငါးေတြလည္း တအားေပါတဲ့ေခ်ာင္းဟုတ္တယ္။ အခုက ရြြံ႕ႏြံေတြႀကီးပဲျဖစ္သြားကုန္ၿပီ။ ၿပီးေတာ့လည္း ဖားကန္႔ပတ္၀န္းက်င္က တကယ့္ သဘာ၀ေတာေတာင္ေတြျပဳန္းသြား တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေတာင္ေတြကလည္း တခုၿပီးတခု ေပ်ာက္သြားကုန္ၿပီ။ အဲဒီေတာင္ေတြက တကယ့္ ခ်ိင့္၀ွမ္းႀကီးလို ျဖစ္သြား ၿပီေလ။ လံုးခင္း၊ ဖားကန္႔ ၊ ဆိုင္းေတာင္၊ တာမခန္ တေလွ်ာက္က ျပည္သူေတြက အမ်ားႀကီး ဒုကၡပင္လယ္ ေ၀ၾကတယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အကူအညီေတာင္းလို႔လည္း မရေတာ့ဘူး။ ဒီအာဏာရွင္ေတြက လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အိမ္ေတြကလည္း ၂ ထပ္အိမ္ေတြကေန ၁ ထပ္ျဖစ္သြားကုန္တာ။ ဘယ္သူမွ ဘာမွ နစ္နာေၾကးလည္းမရ၊ အဲလိုေပါ့ နည္းနည္းတတ္ႏို္င္တဲ့လူေတြက အိမ္တႏွစ္တခါ ေျပာင္းေပါ့။ မတတ္ႏိုင္တဲ့လူေတြက ဆံုးရံႈး ကုန္ၿပီေလ။”

အခုအခ်ိန္ထိေတာ့ ေက်ာက္စိမ္းတြင္းၿပိဳက်တဲ႔ ေနရာမွာ အႏၱရာယ္ ရွိတဲ႔ ေနရာအျဖစ္ ေဒသႏၱရ အာဏာပိုင္ေတြဘက္ကလည္း သတိေပးတားဆီးမႈ၊ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္နဲ႔ ၾကံဳေတြ႔ရရင္လည္း ရွာေဖြ ကယ္ဆယ္ေရးဆိုတာမ်ိဳးက ဖားကန္႔ေဒသမွာ လုပ္ေလ႔လုပ္ထ မရွိတဲ႔ အေျခအေနျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ဖားကန္႔ ေဒသခံက ေျပာပါတယ္။ ေက်ာက္တြင္းၿပိဳက်မႈ ေျမစာပံု ၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ တပိုင္တႏုိင္ ေက်ာက္တူးသူေတြ ေက်ာက္ရွာသူေတြ ေသဆံုးမႈ ထိခုိက္ဒဏ္ရာ ရရွိမႈေတြမွာလည္း ဘယ္သူ႔မွာ တာ၀န္ရွိတယ္ဆိုတာ မသိရသလို ေလ်ာ္ေၾကး ဆိုတာလည္း မရွိဘူးလို႔လည္း ဖားကန္႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

အရင္ အစိုးရ အဆက္ဆက္ စည္းကမ္းမဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈေတြကို လက္ရွိ လူထုက ေရြးေကာက္ထားတဲ႔ အမမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ပါတီရဲ႕ အစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ စည္းကမ္းတင္းက်ပ္မႈ မလုပ္ႏုိင္ခင္မွာ ေခတၱဆိုင္းငံ႔ထားဖို႔ကိုလည္း Global Witness အပါအ၀င္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖြဲ႔ေတြက ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အတြင္း ဖားကန္႔ ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈ ကေန ၀င္ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံ ရရွိခဲ႔ၿပီး အက်ိဳးအျမတ္ အမ်ားစုကို စစ္တပ္နဲ႔ နီးစပ္သူ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ခံစားေနၾကတာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း မႏွစ္က ထုတ္ျပန္တဲ႔ Global Witness အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပပါတယ္။

XS
SM
MD
LG