သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္ပို႔မယ့္ အလားအလာ အိႏၵိယကို HRW ေ၀ဖန္


အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ Jammu အျပင္က ယာယီစခန္းမွာ ေနထိုင္ေနၾကတဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို UNHCR ၀န္ထမ္းတဦး မွတ္တမ္းျပဳစုု။ ဇြန္လ ၂၀ ၂၀၁၇။

ျမန္မာႏုိင္ငံက ေရာက္လာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ ဒုကၡသည္ေတြ အပါအ၀င္ အိႏၵိယ ႏုိင္ငံတြင္းမွာ တရားမ၀င္ ေနထိုင္ၾကသူေတြကို ေနရပ္ရင္း ျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ စီစဥ္ေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Human Rights Watch - လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ က ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္ပို႔မယ္႔ အစီအစဥ္ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဥေပဒနဲ႔ မကိုက္ညီေၾကာင္းလည္း HRW အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံက ေျပာပါတယ္။ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားတဲ့ ရွားေဖာင္က ေျပာျပေပးပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထြက္ေျပးလာၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၄ ေသာင္း အပါအ၀င္ အိႏိၵယႏိုင္ငံ အတြင္း တရားမ၀င္ ေနထိုင္ၾကသူေတြကို ဌာေနျပန္ပို႔ဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လို႔ အိႏိၵယ ဒုတိယ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီး Kiren Jijiju က ၿပီးခဲ့တဲ့ သတင္းပတ္တုန္းက လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ အိႏိၵယ ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အခုလိုစီစဥ္တာဟာ သိပ္ကိုဆိုး၀ါးၿပီး လက္ခံႏိုင္စရာကိစၥ မဟုတ္ဘူးလို႔ Human Rights Watch - လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြ႔ဲ အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ John Sifton က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ အိႏိၵယက ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္ပို႔မယ္လို႔ ေျပာတာဟာ လံုး၀ လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိပါဘူး။ အိႏိၵယက ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီအဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေကာင္စီက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္း ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို စံုစမ္း စစ္ေဆးတဲ့ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ကို ေစလႊတ္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြကို ျပန္ပို႔ႏိုင္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ သူတို႔အတြက္ လံုၿခံဳတဲ့ ႏိုင္ငံ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အိႏိၵယက အခုလို စီစဥ္တာဟာ လံုး၀ လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိပါဘူး။”

လူ႕အခြင့္အေရး ေကာင္စီ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ ေစလႊတ္ဖို႔ အိႏိၵယႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေန မစၥ Indira Jaising ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႔၀င္ သံုးဦးပါ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ကို ေမလတုန္းက ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဇူလိုင္လ မွာေတာ့ ဒီအဖြဲ႔ကို ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းရာမွာ အိႏိၵယက လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနအစား အင္ဒိုနီးရွား လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနလည္းျဖစ္၊ ေျမာက္ကိုရီးယားဆိုင္ရာ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴးလည္း ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အင္ဒိုနီးရွားက မာဆူကီ ဒါရူစမန္ (Marzuki Darusman) ကို အစားထိုး လိုက္ပါတယ္။

အိႏၵိယ ႏုိင္ငံတြင္းမွာ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုး - UNHCR ကေန ဒုကၡသည္အျဖစ္ မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ ဦးေရ ၁ ေသာင္း ၆ ေထာင္ ၅ ရာေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အိႏိၵယႏိုင္ငံဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္ပို႔မွာျဖစ္ေၾကာင္း အိႏိၵယ ဒုတိယ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီး Kiren Jijiju က သတင္းဌာေတြကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ John Sifton ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ ႏိုင္ငံတကာမွာ အခိုင္အမာ ခ်မွတ္ထားၿပီးသား ဥေပဒျဖစ္တဲ့ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည္ ျဖစ္ေစ၊ မေရးထိုးထားသည္ ျဖစ္ေစ၊ ဖိႏွိပ္ခံရဖို႔ ေသခ်ာတဲ့ ႏိုင္ငံကို အတင္းျပန္ပို႔မယ္ဆိုတာ တရားမ၀င္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အိႏိၵယက လက္မွတ္ မေရးထိုးထားရေသးဘူး ဆိုၿပီး ေထာက္ျပတဲ့ အခ်က္ ေနာက္ကြယ္မွာ ပုန္းေနလို႔ မရပါဘူး။ ဥပေဒအရ ျပန္ပို႔ႏိုင္တယ္ ဆိုဦး ေတာင္မွ ဒါဟာ လုပ္သင့္တာ မဟုတ္တဲ့ အတြက္ လူေတြရဲ႕အသက္အႏၱရာယ္ကို က်ေရာက္ေစမွာမို႔ အိႏိၵယအတြက္ ရွက္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ လုပ္ရပ္ႀကိီးပါ။ အဲဒီေဒသမွာ ရခိုင္နဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာၾကား တင္းမာမႈေတြရွိေနၿပီး မတည္ၿငိမ္ေသးတဲ့ အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြလည္း ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အလားတူ အိႏိၵယႏိုင္ငံဟာ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္မွာ လက္မွတ္မထိုးထားေပမယ့္လည္း တရား၀င္ မွတ္ပံုမတင္ထားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို မိမိတို႔ အေရးယူ အျပစ္ေပးခံရႏုိင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြဆီကို ျပန္ပုိ႔ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္္ဘူးလို႔ မေန႔တုန္းက နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢ႐ုံးခ်ဳပ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြအတြင္း အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ရဲ႕ ဒုတိယ ေျပာခြင့္ရ Farhan Haq က ေျပာဆုိခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြကို ေနရပ္ျပန္ပို႔မယ့္ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာတို႔နဲ႔ စကားေျပာဆိုထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အိႏိၵယႏိုင္ငံက ၿပီးခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႔မွာ ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ပို႔မယ့္ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အိႏိၵယႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ကို အိႏိၵယအစိုးရက အေၾကာင္းၾကားတာပဲ ရွိၿပီး ႏွစ္ဖက္အစိုးရၾကား ေျပာဆိုတာေတြ မရွိေသးဘူးလို႔ ျမန္မာ သမၼတရံုး ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ဗီြအိုေအကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ သတင္းေတြမွာ ေတြ႔ေတာ့ ေမးၾကည့္ေတာ့ သူတို႔ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ အိႏၵိယမွာ ရွိတဲ႔ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးကို ေျပာတာလို႔ သိရတာေပါ႔ေနာ္။ အဲဒီအေပၚမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ထပ္ၿပီးေတာ့ ေျပာရမယ့္ ကိစၥေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါေသးတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဒီေလာက္ဘဲ ေျပာႏုိင္တယ္။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တို႔ ႏွစ္ႏုုိင္ငံၾကားမွာ တရား၀င္ ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းတာ မရွိေသးပါဘူး။ ”

HRW- လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြ႔ဲ အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ John Sifton ကေတာ့ အိႏိၵယႏိုင္ငံနဲ႔ အလားတူပဲ ဒုကၡသည္ေတြ ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ မေလးရွားနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံ ေတြမွာလည္း ဒုကၡသည္ေတြကို ေနရပ္ရင္း ျပန္ပို႔ဖို႔ စီစဥ္ေနၾကတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီႏိုင္ငံေတြ အားလံုးဟာ ဒုကၡသည္ ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေတြ႔ဆံု စကားေျပာဆို ညွိႏိႈင္းၾကဖို႔နဲ႔ ျပႆနာ အေၾကာင္းရင္းခံကို ရွာေဖြၾကဖို႔ လိုေၾကာင္း ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG