သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICJ မွာ စစ္ေကာင္စီက ခုခံေခ်ပခြင့္ရေနတဲ့အေပၚ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒပညာရွင္အျမင္ 


ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒပညာရွင္ Michael Becker 

[[Zawgyi/Unicode]]

ICJ တရားရံုးမွာ ဂမ္ဘီယာကစဲြတင္ထားတဲ့ လူမ်ဳိးတုံုးသတ္ျဖတ္မႈဆိုတဲ့အမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုယ္စားျပဳၿပီး စစ္ေကာင္စီ ထြက္ဆိုျခင္းအားျဖင့္ သူ႔ကို တရားဝင္အစိုးရအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္တယ္လို႔ ျမင္လို႔မရေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒပညာရွင္ Michael Becker ကသံုးသပ္ပါတယ္။

ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးက ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၁-၂၈ ရက္ေန႔ထိၾကားနာပဲြမွာ စစ္ေကာင္စီကို ဘာေၾကာင့္ ထြက္ဆိုခြင့္ေပးခဲ့သလဲ။ လက္ရွိ ICJ မွာထြက္ဆိုခြင့္ရဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ အတိုက္အခံ NUG အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရရဲ႕ အခန္းက႑ ဘယ္လိုဆက္ရွိမလဲ။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္လက္တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကိစၥမွာ အာဏာသိမ္းခဲ့တဲ့အတြက္ အေျခအေနေတြ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ သြားေတာ့ ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးအေနနဲ႔ စိန္ေခၚမႈေတြရွိေနတယ္လို႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစု စိုးရိမ္ေနတာက အခုလို ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးမွာ စစ္ေကာင္စီကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ကို ေလွ်ာက္လဲခ်ပခြင့္ျပဳခဲ့တာဟာ စစ္ေကာင္စီကို တရားဝင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳရာေရာက္မလားဆိုတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာ့အေရးကြ်မ္းက်င္သူ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒပညာရွင္ Michael Becker ရဲ႕အျမင္ကေတာ့-

“ဒီအခ်က္ကို လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ အာဏာသိမ္းလိုက္ကတည္းက လူအေတာ္မ်ားမ်ား စိုးရိမ္ပူပန္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာသိမ္းခင္မတိုင္ခင္ေလးမွာ ကန္႔ကြက္ခ်က္ေတြကို ျမန္မာဘက္က တရားရံုးကို တင္သြင္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့လမ်ားစြာအတြင္းကဆိုရင္ တကယ္လို႔ ICJ က အမႈကို ဆက္ၿပီး ကိုင္တြယ္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္အတြက္ စစ္ေကာင္စီကိုပဲ ခြင့္ျပဳမလားဆိုတာ မေသမေရရာမႈေတြရွိခဲ့တာပါ။ တခ်ဳိ႕သူေတြကလည္း ႏိုင္ငံတကာစာမ်က္ႏွာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဘယ္သူ တရား၀င္ကိုယ္စားျပဳသလဲဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအရ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္မ်ဳိး တစံုတရာမရွိမခ်င္း ICJ တရားရံုးအေနနဲ႔အမႈကို ဆိုင္းငံ႔ထားဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕သူေတြကလည္း NUG အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရပဲ တရားရံုးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳသင့္တယ္လို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။ NUG ကိုယ္တိုင္ လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္ကပဲ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳခြင့္ ကို အခိုင္အမာေျပာဆိုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ဒီအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ထင္ထင္ရွားရွားျဖစ္ေနတာကေတာ့ တရားရံုးက အမႈကို စစ္ေကာင္စီကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔နဲ႔ ဆက္ၿပီးသြားဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးသားလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ICJ တရားရံုး ၾကားနာပဲြပထမဆံုးေန႔က အဖြင့္စကားေျပာၾကားခဲ့တဲ့ တရားရံုးဥကၠ႒ တရားသူႀကီး Joan Donoghue ဂြ်န္ဒါနီရဲ႕ မိန္႔ခြန္းမွာ ဒီအျငင္းပြားဖြယ္ရာကိစၥကို ေျဖရွင္းလိမ့္မယ္လို႔ တခ်ဳိ႕က ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အမ်ားေမွ်ာ္လင့္ထားသလို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေျပာသြားတာ မ်ဳိးမရွိခဲ့ေပမယ့္ သူမိန္႔ခြန္းအစပိုင္းမွာပဲ ေျပာသြားတဲ့အခ်က္က- ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးေရွ႕ေမွာက္ အျငင္းအခံုျဖစ္တဲ့ အမႈေတြဟာ ႏိုင္ငံအခ်င္းခ်င္းသာျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ အစိုးရအခ်င္းခ်င္းမဟုတ္ဘူးလို႔ သူက ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ တရားရံုးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ဘယ္သူ ကိုယ္စားျပဳသင့္သလဲဆိုတဲ့ကိစၥကို စိတ္ဝင္စားၿပီး အရမ္းစိုးရိမ္ေနၾကတဲ့ သက္ဆိုင္သူအသီးသီးကို အခ်က္ျပလိုက္တာပဲလို႔ Michael Becker ကျမင္ပါတယ္။

“သူေျပာတာကို က်ေနာ္နားလည္သေလာက္ဆိုရင္ အခုတရားရံုးမွာ စစ္ေကာင္စီက ကိုယ္စားျပဳထြက္ဆိုေနတယ္ဆိုတဲ့အေျခအေနဟာ ဒီထက္ေက်ာ္လြန္ၿပီး က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈရွိမေနပါဘူး။ ဒီအမႈကို တရားရံုးက ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လုပ္ေနတာသာျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တခ်ဳိ႕လူေတြစိုးရိမ္ေနၾကသလို စစ္ေကာင္စီကိုတရားဝင္အျဖစ္ တနည္းနည္းနဲ႔ ႏိုင္ ငံတကာအစိတ္အပိုင္းတခုခု ဒါမွမဟုတ္ ကုလသမဂၢရဲ႕ အျခားအစိတ္အပိုင္းေတြက အသိအမွတ္ျပဳရာေရာက္သြားမလားဆိုတဲ့အခ်က္ကလည္း မွန္ပါတယ္။ ဒီေန ရာမွာက်ေနာ့္အျမင့္ကေတာ့ သက္ေရာက္ဖို႔ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ICJ မွာ စစ္ေကာင္စီက ကိုယ္စားျပဳထြက္ဆိုျခင္းအားျဖင့္ သူဟာ ႏိုင္ငံတကာမွာ အလိုအေလ်ာက္တရားဝင္ျဖစ္သြားတယ္လို႔ မျမင္ပါဘူး။ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ ဆိုရင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဝင္ကိုယ္စားလွယ္ေနရာအတြက္ ဘာဆံုးျဖတ္ခ်က္မွ မခ်ရေသးပါဘူး။ ရပ္တန္႔ေနဆဲပါ။ Credential Committee ရဲ႕မႏွစ္က အစည္းအေဝးမွာဆိုရင္လည္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ဖို႔ ေရႊ႕ဆိုင္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ေနရာအတြက္ စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ကို ယာယီပယ္ခ်ခဲ့သလို လက္ရွိ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းကိုပဲ ဆက္လက္ထားရွိခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အခု ICJ တရားရံုးမွာ စစ္ေကာင္စီက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳတယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ အျခားႏိုင္ငံတကာအဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အျခားအဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ အျခားႏိုင္ငံေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈမရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ဒါဆိုရင္ အခု ICJ က ကိုင္တြယ္ေနတဲ့ ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ျမန္မာအမႈ အလားအလာ ဘယ္လိုရွိမလဲ။ NUG ကေတာ့ သူတို႔သာကိုယ္စားျပဳမယ္ဆိုရင္ အခုလို ျမန္မာဘက္က ကန္႔ကြက္ထားတာေတြကို ႐ုပ္သိမ္းမွာျဖစ္ၿပီး တရားရံုးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ ICJ ကိစၥမွာ NUG အခန္းက႑ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

Michael Becker ။ ။ NUG ေျပာထားတဲ့ တကယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳခြင့္ ရရင္ ဒီကန႔္ကြက္မႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းၿပီး တရားရံုးအေနနဲ႔ အမႈကို ဆက္ၿပီးေဆာင္ ရြက္ခြင့္ျပဳမွာျဖစ္တယ္ဆို တဲ့အခ်က္က တကယ္တမ္းမွာေတာ့ အဓိပၸါယ္မရွိဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ တရားရံုးက စစ္ေကာင္စီကို ကိုယ္စားျပဳထြက္ ဆိုခြင့္ျပဳထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ကန္႔ကြက္ခ်က္ေတြကို တရားရံုးကၾကားနာပါလိမ့္မယ္။ ဒီကိစၥမွာ ျပႆနာမရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တရားရံုးအေနနဲ႔ ဒီအမႈကို တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္ရွိမရွိဆိုတာ မွန္မွန္ကန္ကန္ဆံုးျဖတ္ရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ NUG အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရက ဒီကန္႔ကြက္မႈေတြကို ႐ုတ္သိမ္းမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ICJ တရားရံုးအေနနဲ႔ ဥပေဒလုပ္ ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔ ညီမညီ ေသခ်ာေအာင္ေဆာင္ရြက္ၿပီးမွ လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔မ်ား ေနာက္ဆံုးမွာ တရားရံုးက စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ကန္႔ကြက္ခ်က္ေတြကို ပယ္ခ်ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဂမ္ဘီယာကတင္ထားတဲ့ ဂ်ီႏိုဆိုက္ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ျမန္မာက ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းရွိမရွိဆိုတဲ့ အမႈစဲြဆိုခ်က္ကို ဆက္လက္ၿပီး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ စစ္ေဆးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ဒါေပမယ့္ တဘက္မွာလည္း NUG က ဥပေဒအက်ဳိးေဆာင္အဖဲြ႔ ဖဲြ႔စည္းၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢသံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းကို ICJ တရားရံုးမွာ ထြက္ဆိုခြင့္ရေရး ႀကိဳးပမ္းေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္လဲရွင့္။

Michael Becker ။ ။ ICJ တရားရံုး ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ NUG အေနနဲ႔ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံနဲ႔ လက္တဲြပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။ တရားရံုးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ကိုယ္စားျပဳဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနမယ့္အစား ဂမ္ဘီယာရဲ႕ စဲြဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လု႔ိ သူတို႔ ဥပေဒအက်ဳိးေဆာင္အဖဲြ႔ကို အခ်က္အလက္ေတြ ကူညီပံ့ပိုးသင့္ပါတယ္။ ဥပမာ- ငါတို႔မွာ သက္ဆိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ၊ သက္ေသအထားေတြရွိေနတယ္။ ငါတို႔ထြက္ဆိုခ်က္ေတြကို ICJ တရားရံုးေရွ႕ေမွာက္ မွတ္တမ္းတင္ေအာင္ ငါတို႔ကို သက္ေသအျဖစ္ တရားရံုးကို ေခၚပါ။ ဒီလိုလုပ္တဲ့အခါမွာလည္း အခက္အခဲေတြအမ်ားႀကီးရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ဖို႔ လည္း သတၱိအမ်ားႀကီးရွိဖို႔လိုပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာ လူေတြအတြက္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ တကယ့္ကို ေလးေလးနက္နက္ သတိထားေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ICJ ကိစၥမွာ NUG ပဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢသံအမတ္ႀကီးပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ႏိုင္တဲ့ အခင္းအက်င္းက ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းပဲလို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။

Michael Becker ဟာ ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးမွာ ၂၀၁၀- ၂၀၁၄ခုႏွစ္ထိ လက္ေထာက္ ဥပေဒအရာရွိအျဖစ္ ေလးႏွစ္ၾကာလုပ္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ျမန္မာကို အျခားႏိုင္ငံတႏိုင္ငံက လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ICJ တရားရံုးမွာ အမႈဖြင့္တရားစဲြႏိုင္တဲ့ အလားအလာဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ စာတမ္းကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ေရးသားျပဳစုခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အခုလက္ရွိ အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံ Dublin က Trinity ေကာလိပ္ ဥပေဒဘာသာရပ္ဌာန လက္ေထာက္ပါေမာကၡျဖစ္ပါတယ္။

============

[[Zawgyi/Unicode]]

ICJ မှာ စစ်ကောင်စီက ခုခံချေပခွင့်ရနေတဲ့အပေါ် နိုင်ငံတကာဥပဒေပညာရှင်အမြင်

ICJ တရားရုံးမှာ ဂမ်ဘီယာကစွဲတင်ထားတဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုတဲ့အမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုပြီး စစ်ကောင်စီ ထွက်ဆိုခြင်းအားဖြင့် သူ့ကို တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်တယ်လို့ မြင်လို့မရကြောင်း နိုင်ငံတကာ ဥပဒေပညာရှင် Michael Becker ကသုံးသပ်ပါတယ်။

ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးက ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၂၁-၂၈ ရက်နေ့ထိကြားနာပွဲမှာ စစ်ကောင်စီကို ဘာကြောင့် ထွက်ဆိုခွင့်ပေးခဲ့သလဲ။ လက်ရှိ ICJ မှာထွက်ဆိုခွင့်ရဖို့ ကြိုးပမ်းနေတဲ့ အတိုက်အခံ NUG အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ ဘယ်လိုဆက်ရှိမလဲ။ ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားတဲ့ မအင်ကြင်းနိုင်က ဆက်လက်တင်ပြပေးထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံကိစ္စမှာ အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့အတွက် အခြေအနေတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ် သွားတော့ ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးအနေနဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ သုံးသပ်ချက်တွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ မြန်မာပြည်သူအများစု စိုးရိမ်နေတာက အခုလို ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ စစ်ကောင်စီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို လျှောက်လဲချပခွင့်ပြုခဲ့တာဟာ စစ်ကောင်စီကို တရားဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရာရောက်မလားဆိုတဲ့အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်လို့ မြန်မာ့အရေးကျွမ်းကျင်သူ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေပညာရှင် Michael Becker ရဲ့အမြင်ကတော့-

“ဒီအချက်ကို လွန်ခဲ့တဲ့နှစ် အာဏာသိမ်းလိုက်ကတည်းက လူအတော်များများ စိုးရိမ်ပူပန်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းခင်မတိုင်ခင်လေးမှာ ကန့်ကွက်ချက်တွေကို မြန်မာဘက်က တရားရုံးကို တင်သွင်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့လများစွာအတွင်းကဆိုရင် တကယ်လို့ ICJ က အမှုကို ဆက်ပြီး ကိုင်တွယ်မယ်ဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုမယ့် ကိုယ်စားလှယ်အတွက် စစ်ကောင်စီကိုပဲ ခွင့်ပြုမလားဆိုတာ မသေမရေရာမှုတွေရှိခဲ့တာပါ။ တချို့သူတွေကလည်း နိုင်ငံတကာစာမျက်နှာမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဘယ်သူ တရားဝင်ကိုယ်စားပြုသလဲဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးအရ ဆုံးဖြတ် ချက်မျိုး တစုံတရာမရှိမချင်း ICJ တရားရုံးအနေနဲ့အမှုကို ဆိုင်းငံ့ထားဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ တချို့သူတွေကလည်း NUG အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရပဲ တရားရုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသင့်တယ်လို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြတာပါ။ NUG ကိုယ်တိုင် လည်း ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်အနည်းငယ်ကပဲ ကြေညာချက်ထုတ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုခွင့် ကို အခိုင်အမာပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ဒီအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ရင် ထင်ထင်ရှားရှားဖြစ်နေတာကတော့ တရားရုံးက အမှုကို စစ်ကောင်စီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နဲ့ ဆက်ပြီးသွားဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးသားလို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်လည်း ICJ တရားရုံး ကြားနာပွဲပထမဆုံးနေ့က အဖွင့်စကားပြောကြားခဲ့တဲ့ တရားရုံးဥက္ကဋ္ဌ တရားသူကြီး Joan Donoghue ဂျွန်ဒါနီရဲ့ မိန့်ခွန်းမှာ ဒီအငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စကို ဖြေရှင်းလိမ့်မယ်လို့ တချို့က မျှော်လင့်ခဲ့ကြပါတယ်။ အများမျှော်လင့်ထားသလို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းပြောသွားတာ မျိုးမရှိခဲ့ပေမယ့် သူမိန့်ခွန်းအစပိုင်းမှာပဲ ပြောသွားတဲ့အချက်က- နိုင်ငံတကာတရားရုံးရှေ့မှောက် အငြင်းအခုံဖြစ်တဲ့ အမှုတွေဟာ နိုင်ငံအချင်းချင်းသာဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အစိုးရအချင်းချင်းမဟုတ်ဘူးလို့ သူက ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ တရားရုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဘယ်သူ ကိုယ်စားပြုသင့်သလဲဆိုတဲ့ကိစ္စကို စိတ်ဝင်စားပြီး အရမ်းစိုးရိမ်နေကြတဲ့ သက်ဆိုင်သူအသီးသီးကို အချက်ပြလိုက်တာပဲလို့ Michael Becker ကမြင်ပါတယ်။

“သူပြောတာကို ကျနော်နားလည်သလောက်ဆိုရင် အခုတရားရုံးမှာ စစ်ကောင်စီက ကိုယ်စားပြုထွက်ဆိုနေတယ်ဆိုတဲ့အခြေအနေဟာ ဒီထက်ကျော်လွန်ပြီး ကျယ်ပြန့်တဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမနေပါဘူး။ ဒီအမှုကို တရားရုံးက ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်ဖို့ လုပ်နေတာသာဖြစ်တယ်လို့ ကျနော်မြင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း တချို့လူတွေစိုးရိမ်နေကြသလို စစ်ကောင်စီကိုတရားဝင်အဖြစ် တနည်းနည်းနဲ့ နိုင် ငံတကာအစိတ်အပိုင်းတခုခု ဒါမှမဟုတ် ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အခြားအစိတ်အပိုင်းတွေက အသိအမှတ်ပြုရာရောက်သွားမလားဆိုတဲ့အချက်ကလည်း မှန်ပါတယ်။ ဒီနေ ရာမှာကျနော့်အမြင့်ကတော့ သက်ရောက်ဖို့ အကြောင်းမရှိပါဘူး။ ICJ မှာ စစ်ကောင်စီက ကိုယ်စားပြုထွက်ဆိုခြင်းအားဖြင့် သူဟာ နိုင်ငံတကာမှာ အလိုအလျောက်တရားဝင်ဖြစ်သွားတယ်လို့ မမြင်ပါဘူး။ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံမှာ ဆိုရင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ဘာဆုံးဖြတ်ချက်မှ မချရသေးပါဘူး။ ရပ်တန့်နေဆဲပါ။ Credential Committee ရဲ့မနှစ်က အစည်းအဝေးမှာဆိုရင်လည်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချဖို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် စစ်ကောင်စီရဲ့ ကြိုးပမ်းချက်ကို ယာယီပယ်ချခဲ့သလို လက်ရှိ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကိုပဲ ဆက်လက်ထားရှိခဲ့တာပါ။ ဒါကြောင့် အခု ICJ တရားရုံးမှာ စစ်ကောင်စီက မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ အခြားနိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဒါမှမဟုတ် ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ခံ အခြားအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အခြားနိုင်ငံတွေအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုမရှိဘူးလို့ ကျနော်မြင်ပါတယ်။”

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ ဒါဆိုရင် အခု ICJ က ကိုင်တွယ်နေတဲ့ ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာအမှု အလားအလာ ဘယ်လိုရှိမလဲ။ NUG ကတော့ သူတို့သာကိုယ်စားပြုမယ်ဆိုရင် အခုလို မြန်မာဘက်က ကန့်ကွက်ထားတာတွေကို ရုပ်သိမ်းမှာဖြစ်ပြီး တရားရုံးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှာဖြစ်တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။ ICJ ကိစ္စမှာ NUG အခန်းကဏ္ဍ ဘယ်လိုမြင်လဲ။

Michael Becker ။ ။ NUG ပြောထားတဲ့ တကယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုခွင့် ရရင် ဒီကန့်ကွက်မှုတွေကို ရုပ်သိမ်းပြီး တရားရုံးအနေနဲ့ အမှုကို ဆက်ပြီးဆောင် ရွက်ခွင့်ပြုမှာဖြစ်တယ်ဆို တဲ့အချက်က တကယ်တမ်းမှာတော့ အဓိပ္ပါယ်မရှိဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် တရားရုံးက စစ်ကောင်စီကို ကိုယ်စားပြုထွက် ဆိုခွင့်ပြုထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ကောင်စီရဲ့ ကန့်ကွက်ချက်တွေကို တရားရုံးကကြားနာပါလိမ့်မယ်။ ဒီကိစ္စမှာ ပြဿနာမရှိဘူးလို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ တရားရုံးအနေနဲ့ ဒီအမှုကို တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိမရှိဆိုတာ မှန်မှန်ကန်ကန်ဆုံးဖြတ်ရမှာပါ။ ဒါကြောင့် NUG အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ဒီကန့်ကွက်မှုတွေကို ရုတ်သိမ်းမယ်ဆိုရင်တောင် ICJ တရားရုံးအနေနဲ့ ဥပဒေလုပ် ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ ညီမညီ သေချာအောင်ဆောင်ရွက်ပြီးမှ လုပ်ဆောင်မယ်လို့ ကျနော်မြင်ပါတယ်။ တကယ်လို့များ နောက်ဆုံးမှာ တရားရုံးက စစ်ကောင်စီရဲ့ ကန့်ကွက်ချက်တွေကို ပယ်ချခဲ့မယ်ဆိုရင် ဂမ်ဘီယာကတင်ထားတဲ့ ဂျီနိုဆိုက် သဘောတူစာချုပ်ကို မြန်မာက ချိုးဖောက်ခြင်းရှိမရှိဆိုတဲ့ အမှုစွဲဆိုချက်ကို ဆက်လက်ပြီး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့အညီ စစ်ဆေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ ဒါပေမယ့် တဘက်မှာလည်း NUG က ဥပဒေအကျိုးဆောင်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂသံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ICJ တရားရုံးမှာ ထွက်ဆိုခွင့်ရရေး ကြိုးပမ်းနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအပေါ်မှာ ဘယ်လိုမြင်လဲရှင့်။

Michael Becker ။ ။ ICJ တရားရုံး ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ရင် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ NUG အနေနဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံနဲ့ လက်တွဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သင့်ပါတယ်။ တရားရုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကိုယ်စားပြုဖို့ ကြိုးပမ်းနေမယ့်အစား ဂမ်ဘီယာရဲ့ စွဲဆိုချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လု့ိ သူတို့ ဥပဒေအကျိုးဆောင်အဖွဲ့ကို အချက်အလက်တွေ ကူညီပံ့ပိုးသင့်ပါတယ်။ ဥပမာ- ငါတို့မှာ သက်ဆိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေ၊ သက်သေအထားတွေရှိနေတယ်။ ငါတို့ထွက်ဆိုချက်တွေကို ICJ တရားရုံးရှေ့မှောက် မှတ်တမ်းတင်အောင် ငါတို့ကို သက်သေအဖြစ် တရားရုံးကို ခေါ်ပါ။ ဒီလိုလုပ်တဲ့အခါမှာလည်း အခက်အခဲတွေအများကြီးရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ဖို့ လည်း သတ္တိအများကြီးရှိဖို့လိုပါတယ်။ တချို့ကိစ္စတွေမှာ လူတွေအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ တကယ့်ကို လေးလေးနက်နက် သတိထားဆောင်ရွက်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ICJ ကိစ္စမှာ NUG ပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂသံအမတ်ကြီးပဲဖြစ်ဖြစ် လုပ်နိုင်တဲ့ အခင်းအကျင်းက ဂမ်ဘီယာနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းပဲလို့ ကျနော်မြင်ပါတယ်။

Michael Becker ဟာ ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ ၂၀၁၀- ၂၀၁၄ခုနှစ်ထိ လက်ထောက် ဥပဒေအရာရှိအဖြစ် လေးနှစ်ကြာလုပ်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး မြန်မာကို အခြားနိုင်ငံတနိုင်ငံက လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ICJ တရားရုံးမှာ အမှုဖွင့်တရားစွဲနိုင်တဲ့ အလားအလာဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ စာတမ်းကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ရေးသားပြုစုခဲ့သူလည်းဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ Dublin က Trinity ကောလိပ် ဥပဒေဘာသာရပ်ဌာန လက်ထောက်ပါမောက္ခဖြစ်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG