သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရွားပါး ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ေတြ ေသဆုံးမႈတုိးလာ


ဧရာဝတီလင္းပုိင္ (ဓါတ္ပံု credit သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ WSC / Saw Htoo Tha Po )

(Zawgyi/Unicode)

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရွားပါးလာေနၿပီျဖစ္တဲ့ ဧရာဝတီလင္းပုိင္ေတြ ေသဆုံးမႈ တုိးလာေနတာေၾကာင့္ မ်ဳိးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္ မသြားေအာင္ ကာကြယ္ဖုိ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး သမားေတြ သတိေပးေနတဲ့အေၾကာင္း ဗီြအိုေအျမန္မာပုိင္း သတင္းေထာက္စုစုက ေျပာျပပါမယ္။

ေကာင္ေရ ၈၀ ေတာင္မျပည့္ေတာ့တဲ့ ဧရာဝတီလင္းပုိင္ေတြထဲမွာ ဒီႏွစ္ ၆ လအတြင္း ေသဆုံးတာ ၅ ေကာင္ထက္မနည္း ရွိေနတာေၾကာင့္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ၾကဖုိ႔ ပတ္ဝန္းက်င္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြ သတိေပးေနတာပါ။

ကမာၻ႔သား႐ုိင္းတိရစာၦန္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖဲြ႔ (WWF) ရဲ႕ ေရခ်ဳိအရင္းျမစ္ အစီစဥ္အရာရွိ ဆလုိင္းသူရေဇာ္ကေတာ့ ဥပေဒမဲ့ ငါးဖမ္းတာေတြ ေရေၾကာင္းသြားလာမႈေတြေၾကာင့္ ဧရာဝတီလင္းပုိင္ေတြ ေသဆုံးေနရတာလုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ေရွာ့တုိက္ၿပီး ငါးဖမ္းတဲ့ စနစ္ေတြ၊ တရားမဝင္ အဆိပ္ခတ္ငါးဖမ္းတဲ့ လုပ္ငန္းေတြလည္း ရွိႏုိင္တယ္ေပါ့။ ေရလမ္းေၾကာင္းသြားတဲ့ သေဘၤာႀကီးေတြကေနတဆင့္ သူတို႔ရဲ႕ပန္ကာေတြေၾကာင့္ ဒါေတြနဲ႔ရိုက္ၿပီးေတာ့ ေသဆံုးတဲ့အေနအထားေတြလည္း ရွိခဲ့ဖူးတယ္။ ဒီေရေၾကာင္းသြားလာမႈေတြ မ်ားလာတဲ့အမွ်လည္း ဒါလည္းသက္ေရာက္မႈရွိႏုိင္တယ္။ ဒါေတြကေတာ့ တုိက္ရိုက္ျဖစ္ေနတဲ့ အပုိင္းေတြေပါ့။”

စက္မႈလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ျမစ္အထက္ပုိင္းမွာ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ သတၱဳတူးေဖာ္လုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ျမစ္ေရညစ္ညမ္းလာၿပီး ငါးသယံဇာတေလွ်ာ့နည္းလာရင္ ငါးအေသးေလးေတြကုိ မီွခုိေနရတဲ့ ငါးႀကီးမ်ိဳးလင္းပုိင္ေတြအေပၚကုိလည္း ထိခိုက္မႈရွိႏုိင္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ရွားပါးေရခ်ဳိလင္းပုိင္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ ဧရာဝတီလင္းပုိင္ေတြကုိ ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္၀ါရီလထဲ စစ္တမ္းေကာက္ယူရာမွာေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ကေန မႏၱေလးတုိင္းအတြင္း ဧရာဝတီျမစ္ေၾကာင္း တေလွ်ာက္မွာ ၇၉ ေကာင္ ေတြ႔ရွိထားပါတယ္။

ရွားပါးလာေနတဲ့ ဧရာဝတီလင္းပုိင္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းတဲ့အေနနဲ႔ ဧရာဝတီလင္းပုိင္ေတြ က်တ္စားရာေနရာေတြမွာ သဘာဝအေျချပဳ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ စတင္ေနတယ္လုိ႔လည္း သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ WCS က ဧရာဝတီလင္းပုိင္ ထိန္းသိမ္းေရးတာဝန္ခံ ဦးေက်ာ္လွသိန္းက VOA ကိုေျပာပါတယ္။

“အဓိကေတာ့ ေဒသခံေတြက ဧရာဝတီလင္းပုိင္းေတြကုိ ပိုၿပီးေတာ့ထိန္းသိမ္းသြားေစဖို႔ေပါ့။ ဒါတဖက္တလမ္းက ဝင္ေငြရတယ္ဆုိရင္ လင္းပုိင္ေၾကာင့္ရတယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ ထိန္းသိမ္းတတ္သြားေအာင္ က်ေနာ္တို႔က အဲဒါေလးေတြကုိ ေဖာ္ေဆာင္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။”

“ဧရာဝတီလင္းပုိင္မ်ား မရွိေတာ့တဲ့ အနာဂတ္အတြက္ေရာ သင္ျပင္ဆင္ထားရဲ႕လား” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ လင္းပုိင္ေတြကိုကာကြယ္ေရး လႈပ္ရွားမႈ တခုကုိလည္း အြန္လုိင္းစာမ်က္ႏွာေပၚမွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြစုေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ဧရာဝတီျမစ္၊ ဧရာဝတီလင္းပုိင္နဲ႔ လက္ပစ္ကြန္ေရလုပ္သားေတြ အက်ိဳးတူပူးေပါင္း ငါးဖမ္းတဲ့ဓေလ့ကုိ ကမာၻ႕သဘာဝအေမြအႏွစ္ ပဏာမစာရင္းဝင္အျဖစ္ ၂၀၁၄ တုန္းက UNESCO အဖြဲ႕က မွတ္တမ္းျပဳထားပါတယ္။

ရွားပါး ဧရာ၀တီလင္းပုိင္ေတြ ေသဆုံးမႈတုိးလာ
please wait

No media source currently available

0:00 0:02:15 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

...................

(Unicode)

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရှားပါးလာနေပြီဖြစ်တဲ့ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေ သေဆုံးမှု တိုးလာနေတာကြောင့် မျိုးတုန်းပျောက်ကွယ် မသွားအောင် ကာကွယ်ဖို့ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး သမားတွေ သတိပေးနေတဲ့အကြောင်း ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း သတင်းထောက်စုစုက ပြောပြပါမယ်။

ကောင်ရေ ၈၀ တောင်မပြည့်တော့တဲ့ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေထဲမှာ ဒီနှစ် ၆ လအတွင်း သေဆုံးတာ ၅ ကောင်ထက်မနည်း ရှိနေတာကြောင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြဖို့ ပတ်ဝန်းကျင်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေ သတိပေးနေတာပါ။

ကမ္ဘာ့သားရိုင်းတိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ (WWF) ရဲ့ ရေချိုအရင်းမြစ် အစီစဉ်အရာရှိ ဆလိုင်းသူရဇော်ကတော့ ဥပဒေမဲ့ ငါးဖမ်းတာတွေ ရေကြောင်းသွားလာမှုတွေကြောင့် ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေ သေဆုံးနေရတာလို့ ပြောပါတယ်။

“ရှော့တိုက်ပြီး ငါးဖမ်းတဲ့ စနစ်တွေ၊ တရားမဝင် အဆိပ်ခတ်ငါးဖမ်းတဲ့ လုပ်ငန်းတွေလည်း ရှိနိုင်တယ်ပေါ့။ ရေလမ်းကြောင်းသွားတဲ့ သင်္ဘောကြီးတွေကနေတဆင့် သူတို့ရဲ့ပန်ကာတွေကြောင့် ဒါတွေနဲ့ရိုက်ပြီးတော့ သေဆုံးတဲ့အနေအထားတွေလည်း ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ ဒီရေကြောင်းသွားလာမှုတွေ များလာတဲ့အမျှလည်း ဒါလည်းသက်ရောက်မှုရှိနိုင်တယ်။ ဒါတွေကတော့ တိုက်ရိုက်ဖြစ်နေတဲ့ အပိုင်းတွေပေါ့။”

စက်မှုလုပ်ငန်းတွေနဲ့ မြစ်အထက်ပိုင်းမှာ ဖော်ဆောင်နေတဲ့ သတ္တုတူးဖော်လုပ်ငန်းတွေကြောင့် မြစ်ရေညစ်ညမ်းလာပြီး ငါးသယံဇာတလျှော့နည်းလာရင် ငါးအသေးလေးတွေကို မှီခိုနေရတဲ့ ငါးကြီးမျိုးလင်းပိုင်တွေအပေါ်ကိုလည်း ထိခိုက်မှုရှိနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရှားပါးရေချိုလင်းပိုင်မျိုးဖြစ်တဲ့ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေကို နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလထဲ စစ်တမ်းကောက်ယူရာမှာတော့ ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်မြို့နယ်ကနေ မန္တလေးတိုင်းအတွင်း ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်း တလျှောက်မှာ ၇၉ ကောင် တွေ့ရှိထားပါတယ်။

ရှားပါးလာနေတဲ့ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းတဲ့အနေနဲ့ ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေ ကျတ်စားရာနေရာတွေမှာ သဘာဝအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွေ စတင်နေတယ်လို့လည်း သားငှက်ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ WCS က ဧရာဝတီလင်းပိုင် ထိန်းသိမ်းရေးတာဝန်ခံ ဦးကျော်လှသိန်းက VOA ကိုပြောပါတယ်။

“အဓိကတော့ ဒေသခံတွေက ဧရာဝတီလင်းပိုင်းတွေကို ပိုပြီးတော့ထိန်းသိမ်းသွားစေဖို့ပေါ့။ ဒါတဖက်တလမ်းက ဝင်ငွေရတယ်ဆိုရင် လင်းပိုင်ကြောင့်ရတယ်ဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုးနဲ့ ထိန်းသိမ်းတတ်သွားအောင် ကျနော်တို့က အဲဒါလေးတွေကို ဖော်ဆောင်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။”

“ဧရာဝတီလင်းပိုင်များ မရှိတော့တဲ့ အနာဂတ်အတွက်ရော သင်ပြင်ဆင်ထားရဲ့လား” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လင်းပိုင်တွေကိုကာကွယ်ရေး လှုပ်ရှားမှု တခုကိုလည်း အွန်လိုင်းစာမျက်နှာပေါ်မှာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေစုပေါင်းပြီး ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။

ဧရာဝတီမြစ်၊ ဧရာဝတီလင်းပိုင်နဲ့ လက်ပစ်ကွန်ရေလုပ်သားတွေ အကျိုးတူပူးပေါင်း ငါးဖမ်းတဲ့ဓလေ့ကို ကမ္ဘာ့သဘာဝအမွေအနှစ် ပဏာမစာရင်းဝင်အဖြစ် ၂၀၁၄ တုန်းက UNESCO အဖွဲ့က မှတ်တမ်းပြုထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG