သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဖာပြန္ခ႐ိုင္ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေန႔အခမ္းအနား ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ဖို႔ၫႊန္ၾကား


၂၀၁၉ ခုႏွစ္တုန္းက ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေန႔အခမ္းအနား ျမင္ကြင္း။ (ဇန္နဝါရီ ၃၁၊ ၂၀၁၉)

[Zawgyi/Unicode]

ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး KNU လက္ေအာက္ခံ တပ္ဖဲြ႔ေတြနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္အၾကား စစ္ေရးတင္းမာေနတဲ့ ကရင္ျပည္နယ္ ဖာပြန္ခရိုင္မွာ ဒီႏွစ္က်င္းပမယ့္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ အခမ္းအနားကို တပ္မေတာ္က ေနရာေျပာင္းေရႊ႕က်င္းပဖုိ႔ ညႊန္ၾကားလုိက္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပေပးမွာပါ။ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္း သတင္းေထာက္ ကိုႏိုင္ကြန္းအိန္က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ကရင္ျပည္နယ္ဖာပြန္ခရိုင္ KNU တပ္မဟာ ၅ နယ္ေျမ ကြမ္းပင္၀ေက်းရြာအုပ္စု ထီးေလာ္သီတရြာမွာ က်င္းပဖို႔စီစဥ္ထားတဲ့ ၇၁ ၾကိမ္ေျမာက္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ အခမ္းအနားကို က်င္းပခြင့္မျပဳဘဲ တပ္မဟာ ၅ ဌာနခ်ဳပ္ ေဒးပူနိုမွာ က်င္းပဖို႔ အေရွ႕ေတာင္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ကေန KNU ဘားအံဆက္ဆံေရးရံုးကို အေၾကာင္းၾကားလုိက္တာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ခုိင္းတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကုိေတာ့ မသိရဘူးလုိ႔ KNU တဲြဘက္အတြင္းေရးမႉး (၂) ပဒုိေစာလွထြန္းကေျပာပါတယ္။

“ကန္႔သတ္ထားတာေတာ့ အဲဒါေတာ့ သူတို႔ ေျပာမတတ္ဘူးေပါ့။ သူတို႔ဘက္က ဘယ္လိုကန္႔သတ္လဲဆိုတာကေတာ့။ အခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ က်င္းပျပဳလုပ္တာကေတာ့ KNU အေနနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကလည္း က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေန႔ထူး ေန႔ျမတ္ေတြ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ေတြ ကရင့္အာဇာနည္ေန႔ေတြ KNU ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့နယ္ေျမထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ က်င္းပတာပဲေလ။ ဒါက က်ေနာ္တို႔ အစဥ္အလာေရာ၊ အျမဲတမ္းေရာ သတ္မွတ္ က်ေနာ္တို႔ က်င္းပခဲ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ က်င္းပျပဳလုပ္တာျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ရွိသမွ် ေန႔ၾကီးရက္ၾကီးေတြ အားလုံးကေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ ကန္႔သတ္တာပဲ။ ကရင္အမ်ိဳးသားအာဇာနည္ေန႔ က်င္းပတာလည္း ဒီလိုပဲ သူတို႔ ေျပာၾကတာပဲ။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ လုပ္တာက က်ေနာ္တို႔ နယ္ေျမေဒသျဖစ္တဲ့အတြက္ ပုံမွန္ပဲေပ့ါ။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ခဲ့ၾကတာပဲ။”

ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ အခမ္းအနား က်င္းပဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့ ထီးေလာ္သီတ ရြာမွာ အခန္းအနားေတြ ျပင္ဆင္ေနဆဲျဖစ္သလို အၾကိဳအားကစားျပိဳင္ပြဲေတြလည္း က်င္းပေနတာပါ။

ဖာပြန္ျမိဳ႕နယ္ ကရင္လူငယ္အဖြဲ႕၀င္ ေစာအဲလ္ဘတ္ခ်ိဳကေတာ့ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးေန႕အခမ္းအနားကို KNU က အစီအစဥ္အတုိင္း က်င္းပမယ့္ အလားအလာရွိတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဘက္က ဒါက သူ႕ရဲ႕ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္မဟုတ္ဘူး။ KNLA က သူ႔ဘာ့သာသူ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့အရာျဖစ္တယ္။ တမင္သတ္သတ္ သူတို႔ အာဏာျပတဲ့သေဘာလို႔ပဲ အဲဒီလိုေႏွာင့္ယွက္တယ္... ဖ်က္စီးလိုတဲ့သေဘာမ်ိဳးနဲ႔ သူတို႕က အဲဒီလိုပဲ သုံးသပ္တာေပါ့ေနာ္။ KNLA အေနနဲ႔ ကေတာ့ သူတို႔ လုပ္မယ့္ ေနရာကို သူတို႔လုပ္မွာပဲ။”

ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးေန႕ဟာ ၁၉၄၉ ဇန္နဝါရီ ၃၁ ရက္က ဖဆပလအစိုးရကေန ကရင္အမ်ိဳးသား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး တပ္ဖြဲ႕(KIDO)ကို တရားမဝင္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အျဖစ္ ေၾကညာလိုက္ျပီးေနာက္ အစိုးရကို လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ခဲ့တဲ့ေန႔ကို အစြဲျပဳျပီး သတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။

ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ NCA အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲ့ KNU လက္ေအာက္ခံ တပ္မဟာ ၅ ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ဖာပြန္ေဒသနဲ႔ တပ္မဟာ ၃ ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ပဲခူးတိုင္းေက်ာက္ၾကီးျမိဳ႕နယ္ေတြမွာေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကစလုိ႔ စစ္ေရးတင္းမာေနပါတယ္။ စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြ ေပၚေပါက္ေနတဲ့အေပၚ ညိွႏိႈင္းေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔ ျမန္မာျငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ ညိွႏိႈင္းေနတယ္လို႔လည္း KNU တဲြဘက္အတြင္းေရးမႉး ၂ ပဒုိေစာလွထြန္းကေျပာပါတယ္။

“ေအာက္ေျခမွာ ထိေတြ႔တဲ့ အေျခအေနေတြက ဒီႏွစ္ဘက္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးျပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ ေျဖရွင္းသြားရမွာပဲေလ။ NRPC နဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ေတြြ႕ဆုံေဆြးေႏြးဖို႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြျပဳလုပ္ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တပ္မေတာ္ဘက္ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အသိေပးထားတာကို ရွိတာေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ ဒီညိွႏိႈင္းေနဆဲေပါ့ေနာ္။”

ျမန္မာျငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္အၾကံေပး အရာရွိ ဦးလွေမာင္ေရႊကလည္း KNU နဲ႔ NRPC အၾကား ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးနိုင္ဖို႔ ညိွႏိႈင္းေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“NRPC ဘက္က KNU နဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ကို ဇန္န၀ါရီလ ၅ ရက္ကေန ၈ ရက္ၾကားထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးနိုင္ဖို႔ ၾကိဳတင္ျပီး အသိေပးျပီးမွ တရား၀င္ဖိတ္စာ က်ေနာ္တို႔ ပို႕ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ တဘက္မွာလည္း ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လိုအပ္လို႔ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီအခ်ိန္မွာ မေဆြးေႏြးနိုင္ခဲ့ဘူး။ အခုေတာ့ လစဥ္ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပန္ျပီးေတာ့လုပ္နိုင္ဖို႔ ညိွႏိႈင္းမႈေတြေတာ့ လုပ္ေနတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္တာေတြလုပ္ေနတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ အဆင္ေျပတယ္လို႔ေတာ့ နားလည္ပါတယ္။”

ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး KNU နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတို႔ဟာ NCA အပစ္ရပ္လက္မွတ္ေရးထိုးထားတာ ၅ ႏွစ္ေက်ာ္ျပီးျဖစ္ေပမဲ့ နယ္ေျမေဒသသတ္မွတ္ေရး တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေနရာခ်ထားေရး နိုင္ငံေရးအပိုင္းေတြမွာ ေဆြးေႏြးနိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

KNU နဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကစ စစ္ေရးတင္းမာမႈေၾကာင့္ ေဒသခံရြာသား ၄,၀၀၀ ေက်ာ္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ တိမ္းေရွာင္ေနၾကရပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ဖာပွန်ခရိုင် ကရင်တော်လှန်ရေးနေ့အခမ်းအနား နေရာပြောင်းရွှေ့ဖို့ညွှန်ကြား

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး KNU လက်အောက်ခံ တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ မြန်မာစစ်တပ်အကြား စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ ကရင်ပြည်နယ် ဖာပွန်ခရိုင်မှာ ဒီနှစ်ကျင်းပမယ့် ကရင့်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို တပ်မတော်က နေရာပြောင်းရွှေ့ကျင်းပဖို့ ညွှန်ကြားလိုက်တဲ့အကြောင်း ပြောပြပေးမှာပါ။ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း သတင်းထောက် ကိုနိုင်ကွန်းအိန်က သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်ဖာပွန်ခရိုင် KNU တပ်မဟာ(၅)နယ်မြေ ကွမ်းပင်ဝကျေးရွာအုပ်စု ထီးလော်သီတရွာမှာ ကျင်းပဖို့စီစဉ်ထားတဲ့ ၇၁ ကြိမ်မြောက် ကရင့်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို ကျင်းပခွင့်မပြုဘဲ တပ်မဟာ ၅ ဌာနချုပ် ဒေးပူနိုမှာ ကျင်းပဖို့ အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကနေ KNU ဘားအံဆက်ဆံရေးရုံးကို အကြောင်းကြားလိုက်တာပါ။

ဒါပေမဲ့လည်း နေရာပြောင်းရွှေ့ခိုင်းတဲ့ အကြောင်းရင်းကိုတော့ မသိရဘူးလို့ KNU တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး (၂) ပဒိုစောလှထွန်းကပြောပါတယ်။

“ကန့်သတ်ထားတာတော့ အဲဒါတော့ သူတို့ ပြောမတတ်ဘူးပေါ့။ သူတို့ဘက်က ဘယ်လိုကန့်သတ်လဲဆိုတာကတော့။ အခုကတော့ ကျနော်တို့ ကျင်းပပြုလုပ်တာကတော့ KNU အနေနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်းများစွာကလည်း ကျနော်တို့ရဲ့ နေ့ထူး နေ့မြတ်တွေ ကရင့်တော်လှန်ရေးနေ့တွေ ကရင့်အာဇာနည်နေ့တွေ KNU ရဲ့ အုပ်ချုပ်တဲ့နယ်မြေထဲမှာ ကျနော်တို့ ကျင်းပတာပဲလေ။ ဒါက ကျနော်တို့ အစဉ်အလာရော၊ အမြဲတမ်းရော သတ်မှတ် ကျနော်တို့ ကျင်းပခဲ့တာဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့ ကျင်းပပြုလုပ်တာဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ ရှိသမျှ နေ့ကြီးရက်ကြီးတွေ အားလုံးကတော့ သူတို့ကတော့ ကန့်သတ်တာပဲ။ ကရင်အမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ ကျင်းပတာလည်း ဒီလိုပဲ သူတို့ ပြောကြတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ လုပ်တာက ကျနော်တို့ နယ်မြေဒေသဖြစ်တဲ့အတွက် ပုံမှန်ပဲပေ့ါ။ ကျနော်တို့ လုပ်ခဲ့ကြတာပဲ။”

ကရင့်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနား ကျင်းပဖို့ စီစဉ်နေတဲ့ ထီးလော်သီတ ရွာမှာ အခန်းအနားတွေ ပြင်ဆင်နေဆဲဖြစ်သလို အကြိုအားကစားပြိုင်ပွဲတွေလည်း ကျင်းပနေတာပါ။

ဖာပွန်မြို့နယ် ကရင်လူငယ်အဖွဲ့ဝင် စောအဲလ်ဘတ်ချိုကတော့ ကရင့်တော်လှန်ရေးနေ့အခမ်းအနားကို KNU က အစီအစဉ်အတိုင်း ကျင်းပမယ့် အလားအလာရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်က ဒါက သူ့ရဲ့ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်မဟုတ်ဘူး။ KNLA က သူ့ဘာ့သာသူ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့အရာဖြစ်တယ်။ တမင်သတ်သတ် သူတို့ အာဏာပြတဲ့သဘောလို့ပဲ အဲဒီလိုနှောင့်ယှက်တယ်... ဖျက်စီးလိုတဲ့သဘောမျိုးနဲ့ သူတို့က အဲဒီလိုပဲ သုံးသပ်တာပေါ့နော်။ KNLA အနေနဲ့ ကတော့ သူတို့ လုပ်မယ့် နေရာကို သူတို့လုပ်မှာပဲ။”

ကရင့်တော်လှန်ရေးနေ့ဟာ ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်က ဖဆပလအစိုးရကနေ ကရင်အမျိုးသား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး တပ်ဖွဲ့(KIDO)ကို တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အဖြစ် ကြေညာလိုက်ပြီးနောက် အစိုးရကို လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ခဲ့တဲ့နေ့ကို အစွဲပြုပြီး သတ်မှတ်ခဲ့တာပါ။

မြန်မာအစိုးရနဲ့ NCA အပစ်ရပ်စာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ KNU လက်အောက်ခံ တပ်မဟာ ၅ ထိန်းချုပ်ရာ ဖာပွန်ဒေသနဲ့ တပ်မဟာ ၃ ထိန်းချုပ်ရာ ပဲခူးတိုင်းကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွေမှာတော့ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကစလို့ စစ်ရေးတင်းမာနေပါတယ်။ စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေ ပေါ်ပေါက်နေတဲ့အပေါ် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ မြန်မာငြိမ်းချမ်းရေးကော်မရှင်နဲ့ ညှိနှိုင်းနေတယ်လို့လည်း KNU တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး ၂ ပဒိုစောလှထွန်းကပြောပါတယ်။

“အောက်ခြေမှာ ထိတွေ့တဲ့ အခြေအနေတွေက ဒီနှစ်ဘက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးတော့မှ ကျနော်တို့ ဖြေရှင်းသွားရမှာပဲလေ။ NRPC နဲ့လည်း ကျနော်တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ ဆောင်ရွက်မှုတွေပြုလုပ်နေတယ်ပေါ့နော်။ နောက်တပ်မတော်ဘက်ကိုလည်း ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးဖို့ ကျနော်တို့ အသိပေးထားတာကို ရှိတာပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ ဒီညှိနှိုင်းနေဆဲပေါ့နော်။”

မြန်မာငြိမ်းချမ်းရေးကော်မရှင်အကြံပေးအရာရှိ ဦးလှမောင်ရွှေကလည်း KNU နဲ့ NRPC အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနိုင်ဖို့ ညှိနှိုင်းနေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“NRPC ဘက်က KNU နဲ့ ဆွေးနွေးဖို့အတွက်ကို ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်ကနေ ၈ ရက်ကြားထဲမှာ ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးနိုင်ဖို့ ကြိုတင်ပြီး အသိပေးပြီးမှ တရားဝင်ဖိတ်စာ ကျနော်တို့ ပို့ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ တဘက်မှာလည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လိုအပ်လို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ကျနော်တို့ အဲဒီအချိန်မှာ မဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့ဘူး။ အခုတော့ လစဉ်ဆွေးနွေးပွဲတွေ ပြန်ပြီးတော့လုပ်နိုင်ဖို့ ညှိနှိုင်းမှုတွေတော့ လုပ်နေတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲတွေအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်တာတွေလုပ်နေတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ အဆင်ပြေတယ်လို့တော့ နားလည်ပါတယ်။”

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး KNU နဲ့ မြန်မာအစိုးရတို့ဟာ NCA အပစ်ရပ်လက်မှတ်ရေးထိုးထားတာ ၅ နှစ်ကျော်ပြီးဖြစ်ပေမဲ့ နယ်မြေဒေသသတ်မှတ်ရေး တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနေရာချထားရေး နိုင်ငံရေးအပိုင်းတွေမှာ ဆွေးနွေးနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

KNU နဲ့ တပ်မတော်ကြား ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကစ စစ်ရေးတင်းမာမှုကြောင့် ဒေသခံရွာသား ၄,၀၀၀ ကျော် နေရပ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်နေကြရပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG