သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တရားဥပေဒစိုုးမိုုးေရး၊ တရားမ ွ်တေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာႏွစ္ေစာင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလက ထြက္လာပါတယ္။ ျမန္မာ့ ေရွ႕ေနေလာကရဲ႕ လြတ္လပ္မႈအေျခအေန၊ The Independence of Lawyers in Myanmar ဆိုုတဲ့စာတမ္းကိုု ဂ်နီဗာ အေျခစိုုက္ အျပည္ျပည္ဆိုုင္ရာ ဥပေဒပညာရွင္ေကာ္မရွင္ (ICJ) က ဒီဇင္ဘာ ၃ ရက္ေန႔က ထုုတ္ေ၀ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္ေန႔ေရာက္ေတာ့ ျပည္ေထာင္စုုလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ဥပေဒျပဳလုုပ္ငန္းကိုု သံုုးသပ္တဲ့ Not A Rubber Stamp ‘ရာဘာတံဆိပ္တံုုး မဟုုတ္ပါ’ ဆိုုတဲ့စာတမ္းကိုု Brussels အေျခစိုုက္ International Crisis Group (ICG) က ထုုတ္ျပန္ပါတယ္။


ျပည္ေထာင္စုုလႊတ္ေတာ္ ကိုုယ္စားလွယ္အမ်ားစုုဟာ စစ္ဗိုုလ္လူထြက္နဲ႔ စစ္ဗိုုလ္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့အတြက္ သူတိုု႔တင္ေျမွာက္တဲ့ အစိုုးရလုုပ္သမ ွ်ကိုု ေထာက္ခံလိမ့္မယ္လိုု႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။ တစ္ပါတီစနစ္ အေတြ႔အၾကံဳသာ ရွိတဲ့စစ္တပ္က တီထြင္ လိုုက္တဲ့ ႏုုိင္ငံေရးစနစ္ျဖစ္တာမိုု႔ အာဏာရ ျပည္ခိုုင္ၿဖိဳးပါတီကသာ ႀကီးစိုုးလိမ့္မယ္လုုိ႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ထင္သလိုုမဟုုတ္ဘဲ သက္၀င္လႈပ္ရွားေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္တဲ့။ ျပည္ခုုိင္ၿဖိဳးပါတီဟာ အမ်ားစုုမဲကိုုသံုုးၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုု လက္၀ါးႀကီးအုုပ္တာမ်ဳိး မလုုပ္ေသးဘဲ ျပဳျပင္ေရးလုုပ္ငန္းေတြမွာ ပါ၀င္ေနတယ္လိုု႔ဆိုုပါတယ္။


ဒီလိုု ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔အစည္းမွာ ပါတီစြဲကင္းလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္သူဟာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ေတြ ျဖစ္တယ္လိုု႔ဆိုုပါတယ္။ တတိယအာဏာအရွိဆံုုး စစ္ဗိုုလ္အျဖစ္ ထင္ရွားခဲ့တဲ့ ဦးေရႊမန္းရ႕ဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ဟာ သက္၀င္လႈပ္ရွားၿပီး အုုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကိုု ထိန္းေက်ာင္းႏုုိင္တဲ့အဆင့္အထိ ေရာက္လာတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ စစ္တပ္ကိုုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း ျပဳျပင္ေရး လုုပ္လိုုၾကပါတယ္တဲ့။ ႏုုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားလႊတ္ေပးဖိုု႔ အတိုုက္အခံဘက္က ၂၀၁၁ ၾသဂုုတ္လမွာ အဆိုုျပဳတာကိုု စစ္တပ္ကိုုယ္စားလွယ္က ေထာက္ခံေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္မွာ ၾကာၾကာေနရင္ သီးျခားအက်ဳိးစီးပြားရွိလာၿပီး စစ္တပ္နဲ႔ ကင္းကြာသြားႏုုိင္တာမိုု႔ စစ္တပ္ကိုုယ္စားလွယ္ ေတြကိုု ပံုုမွန္ေျပာင္းလဲေနတာ ေတြ႔ရတယ္လုုိ႔ သံုုးသပ္ထားပါတယ္။


စစ္ဗိုုလ္ကိုုယ္စားလွယ္က အရပ္သားကိုုယ္စားလွယ္ကိုု အထင္ေသးၿပီး ေ၀ဖန္တဲ့အတြက္ အေခ်အတင္ ေျပာတာမ်ဳိးေတြကိုုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္ေရးဆိုုၿပီး မိမိတုုိ႔ရဲ႕ အခြင့္ထူးခံအက်ဳိးစီးပြားကိုု ကာကြယ္ဖိုု႔ႀကိဳးစားတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြလည္းရွိပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵျပခြင့္ကိုု လႊတ္ေတာ္ကျပ႒ာန္းၿပီး ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ဆႏၵျပသူကိုု ေထာင္ခ်ေနတဲ့ကိစၥဟာ လႊတ္ေတာ္ကိုု အယံုုအၾကည္ကင္းမဲ့ေစပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ အမိန္႔နာခံခဲ့သူေတြက ေ၀ဖန္ခ်က္ကိုုလက္ခံၿပီး အၾကံဥာဏ္ေတာင္းခံတာနဲ႔ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးတာကိုု တိုုးတက္မႈ လို႔ဆိုုပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္လုုပ္ငန္း ထိေရာက္ေအာင္ျမင္ဖိုု႔အတြက္ ကိုုယ္စားလွယ္တိုုင္းမွာ ကိုုယ္ပိုုင္႐ံုုးရွိဖိုု႔ လိုုအပ္ေပမဲ့ ဒီကိစၥကိုုအေကာင္အထည္ေဖာ္ဖိုု႔ ဦးစားမေပးႏုုိင္ေသးဘူးလိုု႔ဆိုုပါတယ္။


ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးစနစ္ဟာ အဂတိလိုုက္စားၿပီး ကေမာက္ကမျဖစ္ေနတယ္လိုု႔ ယံုုၾကည္ၾကတာေၾကာင့္ ေရွ႕ေနရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ ၾကားပြဲစားသာျဖစ္တယ္လုုိ႔ တိုုင္းသူျပည္သားကယူဆပါတယ္။ တရားသူႀကီး၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔၊ စီအိုုင္ဒီရဲမႈခင္းဌာန၊ ဥပေဒအရာရွိ၊ ဓာတုုေဗဒ၀န္၊ ဆရာ၀န္၊ သက္ေသနဲ႔ အမႈသည္အၾကား ေရွ႕ေနက ၾကားပြဲစားလုုပ္ေပးရတာမိုု႔ အရည္အခ်င္းက အေရးမႀကီးဘဲ အဆက္အသြယ္ရွိဖုုိ႔နဲ႔ ေငြရွိဖိုု႔က ပိုုအေရးႀကီးတယ္လုုိ႔ဆိုုပါတယ္။ ‘ေငြမ်ားတရားႏုုိင္’ စနစ္လုုိ႔ ေျပာႏုုိင္ပါတယ္။ စစ္တပ္အက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အမႈေတြမွာ ေရွ႕ေနေတြဟာ အလြန္အႏၲရာယ္မ်ားပါတယ္။ ေရွ႕ေန ၄၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေပမယ့္ အမ်ားစုုဟာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကိစၥမွာ ႏႈတ္ဆိတ္ေနပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အာဏာပိုုင္ေတြ အေႏွာင့္အယွက္ ေပးခဲ့တာကိုု ေတြးေၾကာက္ၿပီး စိုုးရိမ္ပူပန္ေနၾကပံုုရပါတယ္။


စစ္အာဏာရွင္ႀကီးစိုုးတဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ကာလမွာ ေရွ႕ေန ၁,၀၀၀ ေက်ာ္ အေရးယူခံရပါတယ္။ ေရွ႕ေနလိုုင္စင္ အသိမ္းခံၾကရ တာမ်ားပါတယ္။ တရားဥပေဒစိုုးမိုုးေရးအတြက္ တရားသူႀကီးနဲ႔ေရွ႕ေနဟာ အဓိကအခန္းကပါ၀င္ပါတယ္။ အျဖစ္မွန္ကိုု ေဖာ္ထုုတ္ရာမွာ ေရွ႕ေနရဲ႕ပညာထက္ျမက္မႈဟာ အေရးႀကီးသလိုု တရားသူႀကီးကလည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ ဘက္မလိုုက္ဘဲ ဆံုုးျဖတ္ႏိုုင္ဖိုု႔လိုုပါတယ္။ ေရွ႕ေနနဲ႔ တရားသူႀကီး အျပန္အလွန္ေလးစားမွသာ တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးႏိုုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေရွ႕ေနနဲ႔ တရားသူႀကီးဟာ ၿပိဳင္ဘက္လိုု ျဖစ္ေနပါတယ္တဲ့။


အစိုုးရနဲ႔ စစ္အာဏာပိုုင္ရဲ႕ၾသဇာအာဏာအရွိန္အ၀ါ လႊမ္းမိုုးတာကိုု ခံေနရတဲ့ တရားသူႀကီးဟာ တရားဥပေဒနဲ႔အညီ စီရင္ခ်က္ခ်ႏုုိင္မွာ မဟုုတ္ပါဘူး။ လယ္သမား အလုုပ္သမားဘက္က ရပ္တည္ေပးတဲ့ ေရွ႕ေနေတြေၾကာင့္ ေရွ႕ေနပါ၀င္တဲ့ အခန္းက႑ကိုု တန္ဖိုုးထားလာသူေတြရွိပါတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကလည္း အရင္လိုု ထင္သလိုုလုုပ္လုုိ႔မရေတာ့မွန္း သေဘာေပါက္လာပံုုရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရွ႕ေနေတြဟာ လြတ္လပ္စြာလုုပ္ကိုုင္ႏုုိင္ဖိုု႔ ခက္ခဲေနတုုန္းျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏုုိင္ငံေရးနဲ႔ပတ္သက္တယ္လုုိ႔ ယူဆတဲ့အမႈဆုုိရင္ အာဏာပိုုင္က ေရွ႕ေနေတြကိုု အေရးယူဒဏ္ခတ္ေနတုုန္းျဖစ္ေၾကာင္း ဂ်နီဗာအေျခစိုုက္ (ICJ) ဥပေဒ ေကာ္မရွင္က သံုုးသပ္ထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG