သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မိုင္ဂ်ာယန္ညီလာခံ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံမူၾကမ္း ေဆြးေႏြး


မိုင္ဂ်ာယန္ညီလာခံ

လူမ်ိဳးကိုအေျခခံၿပီး အမ်ိဳးသားျပည္နယ္ေတြနဲ႔ စုဖြဲ႔တဲ့ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံမူၾကမ္းအတြက္ အေျခခံမူေတြကို ဒီကေန႔မိုင္ဂ်ာယန္ ညီလာခံမွာ ေဆြးေႏြး သေဘာတူညီလိုက္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တုန္းက တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းေတြ ေရးဆြဲခဲ့ၾကတဲ့ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႔စည္းပံု မူၾကမ္းကိုပဲ ျပန္လည္ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီသတင္းအျပည္႔အစံုကို မိုင္ဂ်ာယန္မွာသြားေရာက္သတင္းယူေနတဲ့ ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ေမခက ေပးပို႔ ထားပါတယ္။

ျပည္နယ္ကိုအေျခခံတဲ့ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံမူၾကမ္းဟာ ၂၀၀၈ခုႏွစ္က တိုင္းရင္းသားေတြဖြဲ႔ထားတဲ့ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရးနဲ႔ ညိႈႏိႈင္းမႈေကာ္မတီ (FCDCC) က ေရးဆြဲထား တာပါ။ ဒီကေန႔ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး ဒီထဲက အေျခခံမူေတြကို သေဘာတူ လိုက္တယ္လို႔တိုင္းရင္းသား ေတြကေျပာ ဆိုလိုက္တာပါ။ မူၾကမ္းမွာ အခန္း ၁၄ခန္းပါဝင္ၿပီး ပုဒ္မေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီမူၾကမ္းကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က ညီညႊတ္ေသာတိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားဖက္ဒရယ္ ေကာင္စီ (UNFC) ျပန္လည္သံုးသပ္ၿပီး ဒုတိယမူၾကမ္း အေနနဲ႔ ထြက္ရွိထားပါတယ္။

ဒီထဲမွာ ျပည္နယ္ကိုဖြဲ႕စည္းရာမွာ လူမ်ိဳးကိုအေျခခံဖြဲ႔စည္းမယ့္ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံေတြပါဝင္ပါတယ္။ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို အမ်ိဳးသားျပည္နယ္မ်ား၊ အမ်ိဳးသားမ်ားျပည္နယ္မ်ားနဲ႔ ဖက္ဒ ရယ္ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမေတြဖြဲ႔ရမယ္လို႔ အဲဒီမူၾကမ္း ပုဒ္မ ၄၆ (ခ)မွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီအေပၚ UNFC ဒုဥကၠဌ ႏိုင္ဟံသာက သတ္မွတ္လုပ္ေဆာင္မႈအပိုင္းနဲ႔ပက္ သတ္ၿပီး ခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ရည္ရြယ္တာကေတာ့ လက္ရွိအမ်ိဳးသားျပည္နယ္ ဥပမာ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ခ်င္းစသည္ျဖင့္ေပါ့ေလ ဒါ ၇ ျပည္နယ္ရွိၿပီးသား။ ေနာက္တခ်ိဳ႕ တိုင္းေဒသႀကီးအေနနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ျပည္ တခ်ိဳ႕ေပါ့ဗ်ာ။ဥပမာ- တနသာၤရီတိုင္းတို႔ ဧရာ၀တီတိုင္းတို႔ တိုင္းေဒသႀကီးေတြမွာေပါ့ဗ်ာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုနဲ႔ စုစည္းထားတဲ့အေနအထားျဖစ္ေတာ့ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးရဲ႕ နာမည္ကို တပ္ရင္ က်ေနာ္တို႔မျပည့္စံုဘူး အဲလိုအေနအထားမ်ိဳးမွာ အမ်ိဳးသားမ်ားျပည္နယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို နာမည္ ေပးဖို႔ျဖစ္တယ္။”

ဒီမူၾကမ္းထဲမွာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု အဖြဲ႔ဝင္ ျပည္နယ္ေတြ အေနနဲ႔ ျပည္နယ္ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို လြတ္လပ္စြာေရးဆြဲႏိုင္ဖို႔ ေဖာ္ျပထား သလို ဥပေဒျပဳအာဏာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာနဲ႔ တရားစီရင္ေရးအာဏာေတြ က်င့္သံုးပိုင္ခြင့္ရွိဖို႔ ဥပေဒေတြေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီလို ဥပေဒမူၾကမ္းမွာေဖာ္ျပထားတဲ့အေပၚ တိုင္းရင္းသားအားလံုးအျပင္ အစိုးရပိုင္းကပါ သေဘာတူ လက္ခံႏိုင္ပါ့မလား ဆိုတာလဲ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ပအိုဝ့္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠဌ ခြန္ျမင့္ထြန္းကေတာ့ ခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီ ျပည္နယ္သစ္မွာ ေပၚထြန္းခြင့္ဆိုတဲ့ဟာ၊ ျပည္နယ္သစ္မ်ား ဖြဲ႔စည္းသတ္မွတ္ေရးဆိုတဲ့ဟာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာ မလြဲမေရွာင္သာ ေဆြးေႏြးေျဖရွင္းၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အခုက်ေနာ္တို႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ FCDCC က ျပဳစုထားတဲ့ မူၾကမ္းမွာ ျပည္နယ္သစ္မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ဘယ္လိုအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ျပည့္စံုရင္ေတာ့ ေပၚထြန္းခြင့္ရွိသင့္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြလည္း ျပဌာန္းထားတာရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီကိစၥကေတာ့ sensitive issue ျဖစ္တဲ့အတြက္ ၊ ထိလြယ္ရွလြယ္ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မို႔လို႔ ျပည္နယ္သစ္မ်ားေပၚထြန္းခြင့္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔က ဒီကာလ၊ ဒီအေျခအေနမ်ိဳးမွာေတာ့ အက်ယ္ခ်ဲဲ႕ၿပီး မေဆြးေႏြးတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒီကေန႔မွာ ဒီမူၾကမ္းထဲမွာ ပါတဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ၊ တန္းတူေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္၊ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုအခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ျခင္း၊ ပါတီစံုဒီမိုကေရဒီနဲ႔ ဘာသာေရးကိုအေျခမခံတဲ့ ႏိုင္ငံစတဲ့ အခ်က္ေတြပါတဲ့ အခ်က္ ၈ခ်က္ကို သေဘာတူလိုက္တာပါ။ ဒီ ၈ခ်က္ဟာ တိုင္းရင္းသားေတြေရးဆြဲ ထား တဲ့ ၂၀၀၈ခုႏွစ္က ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါအခ်က္ေတြပါ။ ဒါေပမယ့္ ဥပေဒမူၾကမ္းတခုစလံုးကိုေတာ့ လက္ခံျခင္းမရွိေသးဘူးလို႔ တိုင္းရင္းသားေတြကေျပာပါတယ္။ ခုတိုင္းရင္းသားေတြေရးဆြဲထားတဲ့ မူၾကမ္းဟာ လက္ရွိတည္ဆဲ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒနဲ႔ အေျခခံနဲ႔ အႏွစ္သာရအရေကာ အသြင္အရပါ အေတာ္ေလး ကြာျခားမႈေတြရွိေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG