သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေဆးႏွင္႔ေဆးပစၥည္း ေစ်းႏႈန္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရး စစ္ေကာင္စီအားထုတ္မႈ


covid third wave in Myanmar

{{Zawgyi/Unicode}}

ကိုဗစ္တတိယလိႈင္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ ေဆးနဲ႔ေဆးပစၥည္းေတြ ရွားပါးေနသလို ေစ်းတင္ေရာင္းတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီကေတာ့ ေစ်းႏႈန္းေတြကို ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးဖို႔ စီစဥ္ေနၿပီး ေစ်းကစားတာေပၚေပါက္ရင္ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ထိခ်ႏုိင္တဲ့ ဥပေဒနဲ႔ အေရးယူမယ္လို႔ တာဝန္ရွိသူတဦးက ဆိုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ရန္ကုန္ကလာတဲ့သတင္းကို မခင္ျဖဴေထြးက ေျပာျပပါမယ္။

ကပ္ေရာဂါကာလတြင္းေဆးနဲ႔ ဆက္စပ္ပစၥည္းေတြျပတ္လတ္တာ ေစ်းတင္ေရာင္းကာ ေစ်းကစားတဲ့ အေျခအေနေတြ ကို ျပည္သူေတြရင္ဆိုင္ေနရခ်ိန္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီဘက္က ေစ်းကစားသူေတြ ကို လိုက္လံစီစစ္ဖို႔ ျပင္ေနတယ္လို႔ စားသုံးသူေရးရာဦးစီးဌာန ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္ ဦးျမင့္ခ်ိဳက ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ေစ်ကြက္အတြင္းေစ်းကစား တာကို အေရးယူၾကပ္မတ္ဖို႔လုပ္ေနၿပီး စစ္ေဆး ေတြ႕ရွိရင္ အျမင့္ဆုံး ျပစ္ဒဏ္ ၃ႏွစ္အထိခ်မွတ္မယ္လို႔ ဆို ပါတယ္။

"ဒီစားသုံးသူေရးရာဦးစီးဌာနက အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေပါ့ေလ။ ၿပီးေတာ့ FDA နဲ႔စည္ပင္နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္ထဲမွာရွိတဲ့ ေဆးဆိုင္ေတြရဲ႕ေစ်းႏႈန္းေတြကို က်ေနာ္တို႔ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ စီစစ္ဖို႔စလုပ္ေနပါၿပီ။ အရင္ဆုံးေတာ့တိုင္းစီမံအုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ႕ လမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြနဲ႔ အညီ ရန္ကုန္တင္မဟုတ္ဘူး ေဆးဝါးအသုံးမ်ားတဲ့ ေနရာေတြ ေဒသေတြအကုန္လုံးမွာ က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႕ေတြဖြဲ႕ၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္တြင္းျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္တဲ့ေစ်းျဖစ္ဖို႔စီစဥ္ေနပါတယ္။ ေစ်းမကစားဖို႔ တားျမစ္အမိန႔္ေတြထုတ္ ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ေစ်းကစားတာကိုစီစစ္ေပၚေပါက္ရင္ေတာ့ အေရးႀကီးကုန္စည္ဥပေဒအရ စိစစ္အေရးယူမွာပါ။ တားျမစ္အမိန႔္မလိုက္နာရင္ အျမင့္ဆုံးျပစ္ဒဏ္ေထာင္ဒဏ္ ၃ႏွစ္ခ်မွာပါခင္ဗ်ာ။ က်န္တာကေတာ့သူ႔က်ဴးလြန္တဲ့ အေျခအေနအရ ဒဏ္ေငြလဲရွိႏိုင္ပါတယ္"

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဆးဝါးနဲ႔ ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ားလိုအပ္မႈ ၉၀% ကို ျပည္ပႏိုင္ငံေတြက မွာရတာျဖစ္ျပီး တင္သြင္းမႈစုစုေပါင္းရဲ႕ ထက္ဝက္နီးပါးက အိႏၵိယႏိုင္ငံက ျဖစ္ပါတယ္။ လတ္တေလာမွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကိုဗစ္ကူးစက္မႈဒဏ္ကို အႀကီးအက်ယ္ခံေနရတာမို႔ တင္သြင္းမႈျပတ္လတ္တာေတြေၾကာင့္ ေဆးေတြ ျပတ္လတ္မႈ ျဖစ္ရတာလည္းရွိတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေဆး၊ ေဆးပစၥည္းကုန္သည္မ်ားနဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ ေတြကေျပာပါတယ္။ဒါေတြအျပင္ ျပည္အတြင္း ေဆးဝါးျပတ္လပ္မႈအတြက္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနမွာ ေဆးဝါးေတြ တႏိုင္ဝယ္ယူသိုေလွာင္ထားတာေတြရွိသလို လက္ကားေရာင္းဝယ္သူတခ်ိဳ႕ကလည္း အေျခအေနေပၚမူတည္ကာ ေစ်းကစားတာေတြလည္းရွိေနျပန္တာပါ။

လက္လီေစ်းဆိုင္ေလးတခုကို ပိုင္ထားတဲ့ မယဥ္ယဥ္ကေတာ့ လက္ရွိ ေဆးေတြေစ်းတက္တဲ့ အေျခ အေနေတြနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ လတ္တေလာ ေစ်းကြက္တြင္းႀကဳံေနရတဲ့ အပိုင္းကိုသူက အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

"ဘာလို႔ေဆးေတြဝယ္ရၾကပ္လဲဆိုေတာ့ ကုမၸဏီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားပိတ္တယ္။ ဝန္ထမ္းေတြမွာကိုဗစ္ လကၡဏာရွိေတာ့ ကုမၸဏီေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားပိတ္တယ္။ ဝယ္လိုအားအရမ္းမ်ားၿပီးေတာ့ တကယ္ထုတ္တဲ့ ေနရာေတြကမထုတ္ႏိုင္ေတာ့ ပစၥည္းေတြကျပတ္တာေပါ့ေနာ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ စိုးရိမ္ပူပန္ၿပီးေတာ့ေဆာင္ၾကတာကို။ မဂၤလာေစ်းမွာက်ေတာ့တခ်ိဳ႕ဆိုင္ေတြကေလွာင္ထားတယ္ေပါ့။ ကုမၸဏီ ေတြပိတ္တယ္။ ေအာက္က ဝယ္လိုအားတက္လာေတာ့ ေစ်းကစားတယ္။ တခ်ိဳ႕ကုမၸဏီေတြကေတာ့ ဖြင့္ေပးထားတယ္။ ၁၀ ခုမွာ ၂ ခုေလာက္ပဲဖြင့္ေပးတဲ့ သေဘာတရားေၾကာင့္ကို ေဆးေတြကျပတ္ကုန္ တာေပါ့။ အဓိကကကုမၸဏီေတြပိတ္တာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ေစ်းေပၚက အဓိကလက္ကားေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ ႀကီးေတြ ေစ်းကစားတာေၾကာင့္လဲပါတယ္အမ"

လူအမ်ားသုံးေနတဲ့ ေဆးဝါးတခ်ိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ပါရာစီတေမာ၊ ခြၽဲေပ်ာ္ေဆးနဲ႔ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး ပိုးသတ္ေစ်းေတြဟာ ျပတ္လတ္မႈေတြျဖစ္ေနသလို ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္တာေတြေၾကာင့္ ဝယ္ယူဖို႔ အခက္အခဲေတြနဲ႔လည္းရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။

ကိုဗစ္ေရာဂါကူးစက္ခံေနရသူတဦးကေတာ့ မိဘေတြပါကူးစက္ခံထားရသလို ေရာဂါအခံရွိတဲ့ ဖခင္အတြက္ေဆးရွာရတဲ့ အခက္အခဲအျပင္ ေစ်းမတန္တဆ ေပးဝယ္ယူေနရတာ ေၾကာင့္ အခက္အခဲ ေတြရွိေနရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"ပါရာတို႔ဘာတို႔ဆို ဝယ္လို႔ေတာင္မရဘူး။ အေဖကဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳရွိေတာ့ ေသြးက်ဲေဆးထိုးရတယ္ဗ်ာ။ ေသြးက်ဲေဆးဆိုတာလိုက္ဝယ္လို႔မရဘူး။ ဆိုင္ေတြကလည္းေစ်းတင္တာဗ်ာ ၃၊ ၄ဆေလာက္ရွိတယ္။ ဘာမွမဟုတ္တဲ့ခြၽဲေပ်ာ္ေဆးေတာင္ ၃ဆေလာက္တက္တယ္။ က်ေနာ္ဆိုသာမန္ဝင္ေငြရတဲ့သူမတတ္ႏိုင္ ဘူး။ အေျခခံလူတန္းစားေတာ့ေျပာမေနနဲ႔ ဘယ္သူကဘယ္လိုေစ်းကစားေနလဲမသိဘူး။ ေသခ်ာတာတ ခုက ေဆးေတြ အကုန္ ၃၊ ၄ဆေလာက္ေစ်းတက္တယ္။ ဝယ္လို႔လည္းမရဘူး။ ေစ်းတလုံးတလုံးကတခါမွမၾကားဖူးတဲ့ ေစ်းနဲ႔ဝယ္ထိုးေနရတယ္။ ကိုယ့္မိဘဆိုေတာ့ အေသမခံႏိုင္ေတာ့လိုက္ရွာဝယ္။ တရက္ထဲလည္းမရဘူး။ တေနရာထဲလည္းအဲေဆးေတြကမရဘူး။ ရတဲ့ေနရာက်ေတာ့လည္းေစ်းေတြ ကအရမ္းျမင့္ ၃၊ ၄ဆေလာက္။ ေခၚခ်င္သလိုေခၚေရာင္းခ်င္သလိုေရာင္းေနတာ"

တဘက္မွာလည္းေဆးျပတ္လတ္မႈမျဖစ္ေအာင္ အလြယ္တကူတင္သြင္းႏိုင္ေရးနဲ႔ ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္ႏိုင္ေရးကိုလည္း တိုးျမင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ စီစဥ္ထားၿပီး ေဆးဝါးတင္သြင္းမႈအတြက္ ၾကန႔္ၾကာမရွိေအာင္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြေျဖေလ်ာ့မႈေတြလုပ္ေနတယ္လို႔ စစ္ေကာင္စီက ေျပာထားပါတယ္။

...............................................

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

{{Unicode}}

ကိုဗစ်တတိယလှိုင်းနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆေးနဲ့ဆေးပစ္စည်းတွေ ရှားပါးနေသလို ဈေးတင်ရောင်းတာတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ စစ်ကောင်စီကတော့ ဈေးနှုန်းတွေကို ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးဖို့ စီစဉ်နေပြီး ဈေးကစားတာပေါ်ပေါက်ရင် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ထိချနိုင်တဲ့ ဥပဒေနဲ့ အရေးယူမယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတဦးက ဆိုပါတယ်။ ဒီအကြောင်း ရန်ကုန်ကလာတဲ့သတင်းကို မခင်ဖြူထွေးက ပြောပြပါမယ်။

ကပ်ရောဂါကာလတွင်းဆေးနဲ့ ဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေပြတ်လတ်တာ ဈေးတင်ရောင်းကာ ဈေးကစားတဲ့ အခြေအနေတွေ ကို ပြည်သူတွေရင်ဆိုင်နေရချိန် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဘက်က ဈေးကစားသူတွေ ကို လိုက်လံစီစစ်ဖို့ ပြင်နေတယ်လို့ စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှုးချုပ် ဦးမြင့်ချိုက ပြောဆိုလိုက်တာပါ။ဈေကွက်အတွင်းဈေးကစား တာကို အရေးယူကြပ်မတ်ဖို့လုပ်နေပြီး စစ်ဆေး တွေ့ရှိရင် အမြင့်ဆုံး ပြစ်ဒဏ် ၃နှစ်အထိချမှတ်မယ်လို့ ဆို ပါတယ်။

"ဒီစားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနက အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ပေါ့လေ။ ပြီးတော့ FDA နဲ့စည်ပင်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ ဈေးကွက်ထဲမှာရှိတဲ့ ဆေးဆိုင်တွေရဲ့ဈေးနှုန်းတွေကို ကျနော်တို့ကွင်းဆင်းပြီးတော့ စီစစ်ဖို့စလုပ်နေပါပြီ။ အရင်ဆုံးတော့တိုင်းစီမံအုပ်ချုပ်သူတွေရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေနဲ့ အညီ ရန်ကုန်တင်မဟုတ်ဘူး ဆေးဝါးအသုံးများတဲ့ နေရာတွေ ဒေသတွေအကုန်လုံးမှာ ကျနော်တို့ အဖွဲ့တွေဖွဲ့ပြီးတော့ ဈေးကွက်တွင်းဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ဈေးဖြစ်ဖို့စီစဉ်နေပါတယ်။ ဈေးမကစားဖို့ တားမြစ်အမိန့်တွေထုတ် ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဈေးကစားတာကိုစီစစ်ပေါ်ပေါက်ရင်တော့ အရေးကြီးကုန်စည်ဥပဒေအရ စိစစ်အရေးယူမှာပါ။ တားမြစ်အမိန့်မလိုက်နာရင် အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်ထောင်ဒဏ် ၃နှစ်ချမှာပါခင်ဗျာ။ ကျန်တာကတော့သူ့ကျူးလွန်တဲ့ အခြေအနေအရ ဒဏ်ငွေလဲရှိနိုင်ပါတယ်"

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆေးဝါးနဲ့ ဆက်စပ်ပစ္စည်းများလိုအပ်မှု ၉၀% ကို ပြည်ပနိုင်ငံတွေက မှာရတာဖြစ်ပြီး တင်သွင်းမှုစုစုပေါင်းရဲ့ ထက်ဝက်နီးပါးက အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဖြစ်ပါတယ်။ လတ်တလောမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကိုဗစ်ကူးစက်မှုဒဏ်ကို အကြီးအကျယ်ခံနေရတာမို့ တင်သွင်းမှုပြတ်လတ်တာတွေကြောင့် ဆေးတွေ ပြတ်လတ်မှု ဖြစ်ရတာလည်းရှိတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံဆေး၊ ဆေးပစ္စည်းကုန်သည်များနဲ့ လုပ်ငန်းရှင် တွေကပြောပါတယ်။ဒါတွေအပြင် ပြည်အတွင်း ဆေးဝါးပြတ်လပ်မှုအတွက် စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေမှာ ဆေးဝါးတွေ တနိုင်ဝယ်ယူသိုလှောင်ထားတာတွေရှိသလို လက်ကားရောင်းဝယ်သူတချို့ကလည်း အခြေအနေပေါ်မူတည်ကာ ဈေးကစားတာတွေလည်းရှိနေပြန်တာပါ။

လက်လီဈေးဆိုင်လေးတခုကို ပိုင်ထားတဲ့ မယဉ်ယဉ်ကတော့ လက်ရှိ ဆေးတွေဈေးတက်တဲ့ အခြေ အနေတွေနဲ့ပတ်သတ်လို့ လတ်တလော ဈေးကွက်တွင်းကြုံနေရတဲ့ အပိုင်းကိုသူက အခုလိုရှင်းပြပါတယ်။

"ဘာလို့ဆေးတွေဝယ်ရကြပ်လဲဆိုတော့ ကုမ္ပဏီတော်တော်များများပိတ်တယ်။ ဝန်ထမ်းတွေမှာကိုဗစ် လက္ခဏာရှိတော့ ကုမ္ပဏီတွေတော်တော်များများပိတ်တယ်။ ဝယ်လိုအားအရမ်းများပြီးတော့ တကယ်ထုတ်တဲ့ နေရာတွေကမထုတ်နိုင်တော့ ပစ္စည်းတွေကပြတ်တာပေါ့နော်။ တချို့ကျတော့ စိုးရိမ်ပူပန်ပြီးတော့ဆောင်ကြတာကို။ မင်္ဂလာဈေးမှာကျတော့တချို့ဆိုင်တွေကလှောင်ထားတယ်ပေါ့။ ကုမ္ပဏီ တွေပိတ်တယ်။ အောက်က ဝယ်လိုအားတက်လာတော့ ဈေးကစားတယ်။ တချို့ကုမ္ပဏီတွေကတော့ ဖွင့်ပေးထားတယ်။ ၁၀ ခုမှာ ၂ ခုလောက်ပဲဖွင့်ပေးတဲ့ သဘောတရားကြောင့်ကို ဆေးတွေကပြတ်ကုန် တာပေါ့။ အဓိကကကုမ္ပဏီတွေပိတ်တာပါတယ်။ ပြီးတော့ဈေးပေါ်က အဓိကလက်ကားရောင်းတဲ့ ဆိုင် ကြီးတွေ ဈေးကစားတာကြောင့်လဲပါတယ်အမ"

လူအများသုံးနေတဲ့ ဆေးဝါးတချို့ဖြစ်တဲ့ ပါရာစီတမော၊ ချွဲပျော်ဆေးနဲ့ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး ပိုးသတ်ဈေးတွေဟာ ပြတ်လတ်မှုတွေဖြစ်နေသလို ဈေးနှုန်းမြင့်တက်တာတွေကြောင့် ဝယ်ယူဖို့ အခက်အခဲတွေနဲ့လည်းရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။

ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်ခံနေရသူတဦးကတော့ မိဘတွေပါကူးစက်ခံထားရသလို ရောဂါအခံရှိတဲ့ ဖခင်အတွက်ဆေးရှာရတဲ့ အခက်အခဲအပြင် ဈေးမတန်တဆ ပေးဝယ်ယူနေရတာ ကြောင့် အခက်အခဲ တွေရှိနေရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

"ပါရာတို့ဘာတို့ဆို ဝယ်လို့တောင်မရဘူး။ အဖေကဆီးချိုသွေးချိုရှိတော့ သွေးကျဲဆေးထိုးရတယ်ဗျာ။ သွေးကျဲဆေးဆိုတာလိုက်ဝယ်လို့မရဘူး။ ဆိုင်တွေကလည်းဈေးတင်တာဗျာ ၃၊ ၄ဆလောက်ရှိတယ်။ ဘာမှမဟုတ်တဲ့ချွဲပျော်ဆေးတောင် ၃ဆလောက်တက်တယ်။ ကျနော်ဆိုသာမန်ဝင်ငွေရတဲ့သူမတတ်နိုင် ဘူး။ အခြေခံလူတန်းစားတော့ပြောမနေနဲ့ ဘယ်သူကဘယ်လိုဈေးကစားနေလဲမသိဘူး။ သေချာတာတ ခုက ဆေးတွေ အကုန် ၃၊ ၄ဆလောက်ဈေးတက်တယ်။ ဝယ်လို့လည်းမရဘူး။ ဈေးတလုံးတလုံးကတခါမှမကြားဖူးတဲ့ ဈေးနဲ့ဝယ်ထိုးနေရတယ်။ ကိုယ့်မိဘဆိုတော့ အသေမခံနိုင်တော့လိုက်ရှာဝယ်။ တရက်ထဲလည်းမရဘူး။ တနေရာထဲလည်းအဲဆေးတွေကမရဘူး။ ရတဲ့နေရာကျတော့လည်းဈေးတွေ ကအရမ်းမြင့် ၃၊ ၄ဆလောက်။ ခေါ်ချင်သလိုခေါ်ရောင်းချင်သလိုရောင်းနေတာ"

တဘက်မှာလည်းဆေးပြတ်လတ်မှုမဖြစ်အောင် အလွယ်တကူတင်သွင်းနိုင်ရေးနဲ့ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်နိုင်ရေးကိုလည်း တိုးမြင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ စီစဉ်ထားပြီး ဆေးဝါးတင်သွင်းမှုအတွက် ကြန့်ကြာမရှိအောင် သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေဖြေလျော့မှုတွေလုပ်နေတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ပြောထားပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG