သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရုိက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး အယူခံ တရားရုံးခ်ဳပ္စီရင္ခ်က္ CPJ အေကာင္းဖက္ ေမွ်ာ္လင့္


ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႕ ကိုေက်ာ္စိုးဦး (ၾသဂုတ္လ ၂၀၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္)

ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးရဲ႕ ေနာက္ဆံုးအယူခံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က ဒီကေန႕ အဂၤါေန႔ စီရင္ခ်က္ခ်မွတ္ရာမွာ မွန္မွန္ကန္ကန္ဆံုးျဖတ္ၿပီး ျပန္လႊတ္ေပးလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း နယူးေရာက္အေျခစိုက္ CPJ သတင္းသမားမ်ား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖဲြ႕ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအတြက္ တရားစီရင္ေရး ေနာက္ဆံုးလမ္းေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ဒီကေန႔ခ်မယ့္ စီရင္ခ်က္အလားအလာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္မွာ ၁၆ လၾကာရွိေနၿပီျဖစ္တဲ့ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႕ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ႏွစ္ဦးကို ရန္ကုန္ ခရိုင္တရားရံုးကေန ၂၀၁၈ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီေခတ္က ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ အစိုးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္ဥပေဒနဲ႕ ေထာင္ဒဏ္ (၇)ႏွစ္စီခ်မွတ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြဘက္ကလည္း သူတို႔မွာ ဥပေဒကို ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ ျပစ္မႈမရွိေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းတရားရံုးကို ပထမအယူခံ တင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဒီႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွာ တရားရံုးက ၾကားနာခဲ့ၿပီး သက္ေသအခိုင္အလံုမျပႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႕ အယူခံကို ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ရိုက္တာသတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ အက်ဴိးေဆာင္ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္ကေတာ့ ရန္ကုန္တိုင္းတရားရံုးရဲ႕ တရားစီရင္ေရးလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမွာ အားနည္းခ်က္ အမွားေတြရွိေနေၾကာင္း ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

အခုေနာက္ဆံုး သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ အယူခံကို ေနျပည္ေတာ္က ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ကို တင္သြင္းခဲ့ၿပီး မတ္လမွာ တရားသူႀကီးက ၾကားနာခဲ့ပါတယ္။

ဒီအယူခံနဲ႕ ပတ္သက္လိို႔ ဒီကေန႕ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ေန႔ နံနက္ (၉)နာရီခဲြကစၿပီး စီရင္ခ်က္ခ်မယ့္ အမႈေတြထဲ ဒုတိယေျမာက္ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႕ တရားသူႀကီးႏွစ္ဦးကေန ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွာျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ အင္တာနက္၀က္ဘက္ဆိုဒ္နဲ႕ ေဖ့စ္ဘုတ္ခ္စာမ်က္ႏွာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္တရားရံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႕ မွန္ကန္တဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕ အရင္ကခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ စီရင္ခ်က္ေတြကိုပယ္ဖ်က္ ၿပီး ရိုက္တာသတင္းေထာက္ေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း CPJ သတင္းသမားမ်ား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွေရးရာ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Steve Butler က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

“ရိုက္တာသတင္းေထာက္ေတြအတြက္ တရားစီရင္ေရးလမ္းေၾကာင္းအရ ေနာက္ဆံုးအခြင့္အလမ္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္တရားရံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႕ အရင္စီရင္ခ်က္ေတြကို ပယ္ဖ်က္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါကလည္း မွန္ကန္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ေတြအတြက္လည္း တရားမွ်တမႈ ရရွိေစမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီလိုမ်ဳိးျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

ႏိုင္ငံေတာ္တရားရံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႕ သတၱိရွိရွိ ဥပေဒနဲ႕အညီလြတ္လြပ္လပ္လပ္ စီရင္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ေတြ လြတ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ အာရွလူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံ ဦးမင္းလြင္ဦးကေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ လႊတ္ေစခ်င္တာေပါ့ဗ်ာ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေတြလည္း မ်ားေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တခါ ဥပေဒပိုင္းအရလည္း ခိုင္ခိုင္မာမာ ကိုယ့္ဘက္က တင္ျပထားတယ္ဆိုရင္ တရားရံုးခ်ဳပ္ကေန သင့္ေတာ္သလိုစဥ္းစားၿပီးေတာ့ ဒီအမႈကို လႊတ္ေပးသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ျမင္တယ္။ သို႔ေသာ္လည္း တဖက္က တရားစီရင္ေရးပိုင္းမွာက အမွီအခိုကင္းကင္းနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သတၱရွိရွိနဲ႔ လုပ္ႏိုင္မလုပ္ႏိုင္ ဆိုတာကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာ ။ တရားရံုးခ်ဳပ္ကသာ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္ေတြ သတၱရွိရွိနဲ႔ အမွန္တရားကို ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္ဆိုရင္ ကို၀လံုးနဲ႕ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ႏွစ္ဦးလြတ္လာမွာေပါ့ေလ။”

ရိုက္တာသတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႕ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ႏွစ္ဦးကေတာ့ သူတို႔ႏွစ္ဦးကို ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလက ရဲတပ္ဖဲြ႕က ဖမ္းဆီးခ်ိန္မွာ ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႕ အစိုးရရဲ႕ စြပ္စဲြခ်က္အားလံုးဟာလည္း မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း တရားရံုးမွာ ထြက္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အစိုးရ သက္ေသအျဖစ္ ထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ ဒုရဲမွဴးေဟာင္း မိုးရန္ႏိုင္ကေန သတင္းေထာက္ေတြကို အမႈဆင္ ဖမ္းဆီးဖို႔ သူတို႔ကို အထက္ရဲအရာရွိေတြက ညြန္ၾကားထားၿပီးသာျဖစ္ေၾကာင္း တရားရံုးေရွ႕ေမွာက္ အမွန္အတိုင္းထြက္ဆိုခ်က္ဟာ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအေပၚ အစိုးရရဲ႕စြပ္စဲြခ်က္ေတြဟာ မွန္ကန္မႈမရွိဘူးဆိုတာ ပိုၿပီး ခိုင္မာေစတယ္လို႔ ဥပေဒေရးရာကြ်မ္းက်င္သူေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ အဲဒီလို ထြက္ဆိုခဲ့တဲ့အတြက္လည္း ဒုရဲမွဴးေဟာင္း မိုးရန္ႏိုင္ကို ရဲစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းဥပေဒကို ခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႕ အလုပ္က ထုတ္ပယ္ခဲ့တဲ့အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ တႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့သလို၊ သူ႔မိသားစုကိုလည္း ရဲ၀န္ထမ္းအိမ္ယာကေန အာဏာပိုင္ေတြက အတင္းနွင္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါအျပင္ သူတို႔ႏွစ္ဦး အမႈကို ရန္ကုန္ခရိုင္တရားရံုးက ၾကားနာစစ္ေဆးစဥ္ကာလ တေလ်ာက္လံုး မ်က္ျမင္သက္ေသအျဖစ္ထြက္ဆိုတဲ့ ရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္ေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြဟာ ေရွ႕ေနာက္မညီ၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေနခဲ့တဲ့အတြက္လည္း သူတို႔ႏွစ္ဦးကို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ ဖမ္းဆီးခဲ့တာ ေပၚလြင္ေစတယ္လို႔လည္း အကဲခတ္ေတြက ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ၂၀၁၇ခုနွစ္က ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးကာလအတြင္း အင္းဒင္ ရြာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာရြာသား ၁၀ ဦး အသတ္ခံခဲ့ရတဲ့ သတင္းကို စံုစမ္းေနခ်ိန္မွာ သူတို႔နွစ္ဦးကို ရဲတပ္ဖဲြ႔က ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ အင္းဒင္ရြာ အမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တာ၀န္ရွိတဲ့ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ ၇ ဦးကို အလုပ္ၾကမ္းနဲ႕ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ႏွစ္ထိ ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္း တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

အခုလို ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ သတင္းကို သတၱိရွိရွိ စံုစမ္းေဖၚထုတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံထားရတဲ့ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ အသက္ (၃၉)ႏွစ္အရြယ္ ကို၀လံုး နဲ႕ အသက္ (၂၈)ႏွစ္အရြယ္ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ႏွစ္ဦးကို ႏိုင္ငံတကာသတင္းေလာကမွာ အျမင့္ဆံုးျဖစ္တဲ့ ပူလစ္ဇာဆုကို ၂၀၁၉ခုႏွစ္အတြက္ အျခားရိုက္တာသတင္းသမားေတြနဲ႕အတူ ၿပီးခဲ့တဲ့ သတင္းပတ္က ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖဲြ႔ကေန ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမွင့္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဧၿပီလ ၁၀ ရက္ေန႔ကလည္း ကုလသမဂၢ UNESCO က Guillermo Cano ကမၻာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆုကို သူတို႔ႏွစ္ဦးကို ၂၀၁၉ခုနွစ္အတြက္ ေရြးခ်ယ္ခ်ီးျမွင့္ခဲ့ပါတယ္။

ကုိ၀လုံးနဲ႔ ကုိေက်ာ္စုိးဦးတုိ႔ ႏွစ္ဦးဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ နယူးေယာက္အေျခစုိက္ Pen American အဖြဲ႔က ခ်ီးျမင့္တဲ့ Pen/Barbey Freedom to Write Award ဆု၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ကမာၻတ၀န္းက ထူးခၽြန္တဲ့ သတင္းသမားေတြကုိ ႏွစ္စဥ္ ဂုဏ္ျပဳတဲ့ George Polk ဆုတုိ႔ကုိ လက္ခံရရွိခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG