သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တ႐ုတ္ႀကီးထြားမႈနဲ႔ NATO အဖြဲ႔အျမင္


NATO အဖြဲ႔ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးဖြင့္ပြဲ။ ဒီဇင္ဘာ ၄၊ ၂၀၁၉။

(Zawgyi/Unicode)

၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း လန္ဒန္ၿမိဳ႕မွာက်င္းပခဲ့တဲ့ ေျမာက္အတၱလန္တိတ္စာခ်ဳပ္အဖြဲ႔ (NATO) ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းရဲ႕ အထူးျခားဆုံးအခ်က္ကေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို မဟာဗ်ဴဟာ စိန္ေခၚမႈတခုအျဖစ္ တရား၀င္ သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ဟာ Huawei နည္းပညာကုမၸဏီႀကီးကေနတဆင့္ ကမာၻ႔အဆင့္ျမင့္နည္းပညာ ေလာကကို လႊမ္းမိုးဖို႔ ႀကိဳးစားေနသလို အေမရိကန္နဲ႔လည္း စစ္ေရးအရယွဥ္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္း ေနျပီး BRI ခါးပတ္လမ္း စီမံကိန္းနဲ႔ ကမာၻ႔ျပည္သူအမ်ားစုကို ထိေတြ႔မႈရေအာင္ လုပ္ေနတယ္လို႔ ေနတိုးအဖြဲ႔၀င္ေတြက ယူဆထားၾကပါတယ္။ ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ Jela de Franceschi က ေနတိုးအဖြဲ႔ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ေဟာင္းႏွစ္ေယာက္နဲ႔ ေဆြးေႏြးထားတာကို ကိုရဲမင္းထြန္းက တင္ျပထားပါတယ္။

ေနတိုးအဖြဲ႔ဟာ ကမာၻ႔သမိုင္းမွာ သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆုံးနဲ႔ အထိေရာက္ဆုံး မဟာမိတ္အဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း လန္ဒန္မွာလုပ္တဲ့ အဲဒီမဟာမိတ္အဖြဲ႔ရဲ႕ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းမွာေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိ္င္ငံဟာ တကမာၻလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ ဒီ မဟာမိတ္အဖြဲ႔ႀကီးကို မဟာဗ်ဴဟာအရ ယွဥ္ၿပိဳင္လာေနၿပီဆိုတာကို အဖြဲ႔၀င္ေတြ တသေဘာတည္း လက္ခံလာခဲ့ၾကပါတယ္။

ေနတိုးအဖြဲ႔ရဲ႕ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးJames Jones က လက္ရွိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ အစြမ္း အထက္ဆုံး အခ်ိန္ကထက္ေတာင္ ပိုၿပီး အင္အားႀကီးေနပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“တ႐ုတ္ရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာရည္မွန္းခ်က္က သူ႔ျပည္သူေတြအေပၚ လႊမ္းမိုးထားဖို႔ဆိုတာ လုံး၀ဥႆံု ေသခ်ာသလို ကမာၻႀကီးကိုလည္း သူတို႔လႊမ္းမိုးႏုိင္သမွ် လႊမ္းမိုးဖို႔ပါပဲ။ သူတို႔က ဒါကို သိပ္ပါးပါးနပ္နပ္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာမွာ အရင္းရွင္ နည္းစနစ္ေတြကိုသုံးၿပီး က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ေနပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ cyber လုံျခံဳေရး သူလွ်ဳိ လုပ္တာေတြနဲ႔ ဉာဏပစၥည္း ခိုးယူတာေတြကို ၿပိဳင္ဘက္မရွိ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။”

Huawei ရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ၂၁ ရာစုႏွစ္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္လ္ အေျခခံအေဆာက္အအုံတခုလုံးကို သိမ္းယူဖို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ၾကံစည္ ထားပါတယ္။ ဒီအေနအထားကို အသုံးခ်ၿပီး တေန႔မွာ တ႐ုတ္တို႔ အေမရိကန္နဲ႔ သူ႔ရဲ႕မဟာမိတ္ေတြအေပၚ အဓမၼနည္းနဲ႔ အသာစီး ရေအာင္ လုပ္လိမ့္မယ္လို႔ လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Jones က ေဟာကိန္း ထုတ္ပါတယ္။

“ေနတိုးလို အဖြဲ႔ႀကီး ဆက္္ၿပီးရွင္သန္ႏုိ္င္ဖို႔ လုံျခံဳေရးစနစ္တခု ရွိရပါမယ္။ ႏိုင္ငံ ၁၀ ႏုိင္ငံက Huawei ကုိ သုံးေနခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံ ၂၀ က တျခားဟာကိုသုံးေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ေနလို႔မရပါဘူး။ က်ေနာ္ အခုလို အာသီသျပင္းျပင္းနဲ႔ အသည္းအသန္ ေျပာေနရတာက ဒါက အခုကို ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ေနာင္ ၁၀ ႏွစ္မွာ ျဖစ္မွာကို က်ေနာ္ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ အခု ျဖစ္ေနတာကို ေျပာေနတာ။”

5G ကို အုပ္စီးရမယ့္ၿပိဳင္ပြဲဟာ အဏုျမဴဗံုးကို ထုတ္လုပ္ႏိုင္တာနဲ႔ လကမာၻကို လူလႊတ္ႏုိင္တာမ်ိဳးလို သိပ္ အေရးပါလာတယ္လို႔ လည္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Jones က ေျပာပါတယ္။ ေနတိုးအဖြဲ႔ရဲ႕ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေနာက္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Wesley Clark ရဲ႕အျမင္ကလည္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Jones နဲ႔ သိပ္မကြာလွပါဘူး။

“တ႐ုတ္ႏုိ္င္ငံက အင္အားႀကီးထြားလာေနတဲ့ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္ထက္ လူဦးေရ ၄ ဆ ပိုမ်ားတယ္။ တ႐ုတ္ လူလတ္တန္း စား အေရအတြက္က အေမရိကန္လူဦးေရ တရပ္လုံးထက္ ပို မ်ားတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ႏုိင္ငံရပ္ျခားနည္းပညာကို တ႐ုတ္တို႔ စြမ္းစြမ္းတမံ ရယူႏုိင္ခဲ့တယ္။”

ေနာင္ၾကံဳေတြ႔ႏုိင္မယ့္ အႏၲရာယ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ဖို႔ ေနတိုးအဖြဲ႔အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ကမၻာႀကီးကိုလႊမ္းမိုးဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာကို ကာကြယ္ႏုိင္မယ့္ အစီအစဥ္တခု ရွိရလိမ့္မယ္လို႔လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Clark က ေထာက္ျပပါတယ္။

“နည္းပညာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ တႏုိ္င္ငံတည္းက ဖိအားေပးေနခ်ိန္မွာ ျပင္သစ္နဲ႔ဂ်ာမနီလို တျခားမဟာမိတ္ေတြက တ႐ုတ္ကို နည္းပညာေတြ ဆက္ေရာင္းခ်ေနမယ္ဆိုရင္ ဘာမွ ျဖစ္ျဖစ္ေျမာက္ေျမာက္ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါကိုက က်ေနာ္တို႔ အတြက္ စိန္ေခၚမႈတခုျဖစ္ပါတယ္။ မဟာမိတ္ေတြအားလုံးစုၿပီး တ႐ုတ္ကိစၥကို ေျဖရွင္းရပါမယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးလုပ္ႏုိင္ရင္ က်ေနာ္တို႔ တ႐ုတ္ကို ကိုင္တြယ္ႏုိင္ၿပီပဲ။”

အေမရိကန္တို႔က တ႐ုတ္အေရး အေလးေပးစဥ္းစားဖို႔ ေျပာေနတာေတြကို အခုေတာ့ ဥေရာပႏို္င္ငံ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား နားေထာင္လာၾကပါၿပီ။ ဥေရာပကလည္း တ႐ုတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ စစ္ေရးနဲ႔ cyber နည္းပညာ အားသာခ်က္အေပၚ စိုးရိမ္ေနတာပါ။ ေနတိုးအဖြဲ႔ရဲ႕ လက္ရွိအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Jens Stoltenberg က ေနတိုးအဖြဲ႔ရဲ႕ ဘုံ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကို ေျပာျပပါတယ္။

“တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အင္အားႀကီးထြားလာတာကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ လုံျခံဳေရးအေပၚ ရွိလာႏုိ္င္တဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြအေၾကာင္း ပထမဆုံးအႀကိမ္ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္အားလုံးက ဒီကိစၥကို မဟာမိတ္ေတြ အတူတကြ ေျဖရွင္းရမယ္ဆိုၿပီး သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။”

အဖြဲ႔၀င္ ၂၉ ႏုိင္ငံရွိၿပီး ကမာၻ႔ စီးပြားေရးနဲ႔စစ္ေရးအင္အား ထက္၀က္ အက်ဳံး၀င္တဲ့ ေျမာက္အတၱလန္တိတ္စာခ်ဳပ္အဖြဲ႔ဟာ အဖြဲ႔ တည္ေထာင္တဲ့ ႏွစ္ ၇၀ ေျမာက္အခမ္းအနားနဲ႔ ထိပ္သိီးအစည္းအေ၀းကို ဒီႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအေစာပိုင္းမွာ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ၊ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ မွာ က်င္းပခ်ိန္အတြင္း အခုလို တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

--------------------------------

(Unicode)

တရုတ်ကြီးထွားမှုနဲ့ NATO အဖွဲ့အမြင်

၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း လန်ဒန်မြို့မှာကျင်းပခဲ့တဲ့ မြောက်အတ္တလန်တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးရဲ့ အထူးခြားဆုံးအချက်ကတော့ တရုတ်နိုင်ငံကို မဟာဗျူဟာ စိန်ခေါ်မှုတခုအဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံ ဟာ Huawei နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးကနေတဆင့် ကမ္ဘာ့အဆင့်မြင့်နည်းပညာ လောကကို လွှမ်းမိုးဖို့ ကြိုးစားနေသလို အမေရိကန်နဲ့လည်း စစ်ရေးအရယှဉ်နိုင်အောင် ကြိုးပမ်း နေပြီး BRI ခါးပတ်လမ်း စီမံကိန်းနဲ့ ကမ္ဘာ့ပြည်သူအများစုကို ထိတွေ့မှုရအောင် လုပ်နေတယ်လို့ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်တွေက ယူဆထားကြပါတယ်။ ဗွီအိုအေ သတင်းထောက် Jela de Franceschi က နေတိုးအဖွဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းနှစ်ယောက်နဲ့ ဆွေးနွေးထားတာကို ကိုရဲမင်းထွန်းက တင်ပြထားပါတယ်။

နေတိုးအဖွဲ့ဟာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံးနဲ့ အထိရောက်ဆုံး မဟာမိတ်အဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း လန်ဒန်မှာလုပ်တဲ့ အဲဒီမဟာမိတ်အဖွဲ့ရဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာတော့ တရုတ်နိုင်ငံဟာ တကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ဒီ မဟာမိတ်အဖွဲ့ကြီးကို မဟာဗျူဟာအရ ယှဉ်ပြိုင်လာနေပြီဆိုတာကို အဖွဲ့ဝင်တွေ တသဘောတည်း လက်ခံလာခဲ့ကြပါတယ်။

နေတိုးအဖွဲ့ရဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးJames Jones က လက်ရှိ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ အစွမ်း အထက်ဆုံး အချိန်ကထက်တောင် ပိုပြီး အင်အားကြီးနေပါတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“တရုတ်ရဲ့ မဟာဗျူဟာရည်မှန်းချက်က သူ့ပြည်သူတွေအပေါ် လွှမ်းမိုးထားဖို့ဆိုတာ လုံးဝဥဿုံ သေချာသလို ကမ္ဘာကြီးကိုလည်း သူတို့လွှမ်းမိုးနိုင်သမျှ လွှမ်းမိုးဖို့ပါပဲ။ သူတို့က ဒါကို သိပ်ပါးပါးနပ်နပ်နဲ့ လုပ်ဆောင်နေတာမှာ အရင်းရှင် နည်းစနစ်တွေကိုသုံးပြီး ကျနော်တို့ရဲ့ စီးပွားရေးတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နေပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာပဲ cyber လုံခြုံရေး သူလျှို လုပ်တာတွေနဲ့ ဉာဏပစ္စည်း ခိုးယူတာတွေကို ပြိုင်ဘက်မရှိ ထိထိရောက်ရောက် လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။”

Huawei ရဲ့အကူအညီနဲ့ ၂၁ ရာစုနှစ် ဒစ်ဂျစ်တယ်လ် အခြေခံအဆောက်အအုံတခုလုံးကို သိမ်းယူဖို့ တရုတ်နိုင်ငံက ကြံစည် ထားပါတယ်။ ဒီအနေအထားကို အသုံးချပြီး တနေ့မှာ တရုတ်တို့ အမေရိကန်နဲ့ သူ့ရဲ့မဟာမိတ်တွေအပေါ် အဓမ္မနည်းနဲ့ အသာစီး ရအောင် လုပ်လိမ့်မယ်လို့ လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Jones က ဟောကိန်း ထုတ်ပါတယ်။

“နေတိုးလို အဖွဲ့ကြီး ဆက်ပြီးရှင်သန်နိုင်ဖို့ လုံခြုံရေးစနစ်တခု ရှိရပါမယ်။ နိုင်ငံ ၁၀ နိုင်ငံက Huawei ကို သုံးနေချိန်မှာ နိုင်ငံ ၂၀ က တခြားဟာကိုသုံးနေတာမျိုး ဖြစ်နေလို့မရပါဘူး။ ကျနော် အခုလို အာသီသပြင်းပြင်းနဲ့ အသည်းအသန် ပြောနေရတာက ဒါက အခုကို ဖြစ်နေလို့ပါ။ နောင် ၁၀ နှစ်မှာ ဖြစ်မှာကို ကျနော်ပြောနေတာ မဟုတ်ဘူးနော်။ အခု ဖြစ်နေတာကို ပြောနေတာ။”

5G ကို အုပ်စီးရမယ့်ပြိုင်ပွဲဟာ အဏုမြူဗုံးကို ထုတ်လုပ်နိုင်တာနဲ့ လကမ္ဘာကို လူလွှတ်နိုင်တာမျိုးလို သိပ် အရေးပါလာတယ်လို့ လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Jones က ပြောပါတယ်။ နေတိုးအဖွဲ့ရဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်း နောက်တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Wesley Clark ရဲ့အမြင်ကလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Jones နဲ့ သိပ်မကွာလှပါဘူး။

“တရုတ်နိုင်ငံက အင်အားကြီးထွားလာနေတဲ့နိုင်ငံဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်ထက် လူဦးရေ ၄ ဆ ပိုများတယ်။ တရုတ် လူလတ်တန်း စား အရေအတွက်က အမေရိကန်လူဦးရေ တရပ်လုံးထက် ပို များတယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ နိုင်ငံရပ်ခြားနည်းပညာကို တရုတ်တို့ စွမ်းစွမ်းတမံ ရယူနိုင်ခဲ့တယ်။”

နောင်ကြုံတွေ့နိုင်မယ့် အန္တရာယ်ကို လျှော့ချနိုင်ဖို့ နေတိုးအဖွဲ့အနေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ကမ္ဘာကြီးကိုလွှမ်းမိုးဖို့ ကြိုးစားနေတာကို ကာကွယ်နိုင်မယ့် အစီအစဉ်တခု ရှိရလိမ့်မယ်လို့လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Clark က ထောက်ပြပါတယ်။

“နည်းပညာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန် တနိုင်ငံတည်းက ဖိအားပေးနေချိန်မှာ ပြင်သစ်နဲ့ဂျာမနီလို တခြားမဟာမိတ်တွေက တရုတ်ကို နည်းပညာတွေ ဆက်ရောင်းချနေမယ်ဆိုရင် ဘာမှ ဖြစ်ဖြစ်မြောက်မြောက်ရှိမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကိုက ကျနော်တို့ အတွက် စိန်ခေါ်မှုတခုဖြစ်ပါတယ်။ မဟာမိတ်တွေအားလုံးစုပြီး တရုတ်ကိစ္စကို ဖြေရှင်းရပါမယ်။ ဒီလိုမျိုးလုပ်နိုင်ရင် ကျနော်တို့ တရုတ်ကို ကိုင်တွယ်နိုင်ပြီပဲ။”

အမေရိကန်တို့က တရုတ်အရေး အလေးပေးစဉ်းစားဖို့ ပြောနေတာတွေကို အခုတော့ ဥရောပနိုင်ငံ တော်တော်များများ နားထောင်လာကြပါပြီ။ ဥရောပကလည်း တရုတ်ရဲ့ စီးပွားရေး၊ စစ်ရေးနဲ့ cyber နည်းပညာ အားသာချက်အပေါ် စိုးရိမ်နေတာပါ။ နေတိုးအဖွဲ့ရဲ့ လက်ရှိအတွင်းရေးမှူးချုပ် Jens Stoltenberg က နေတိုးအဖွဲ့ရဲ့ ဘုံ ထင်မြင်ယူဆချက်ကို ပြောပြပါတယ်။

“တရုတ်နိုင်ငံ အင်အားကြီးထွားလာတာကနေ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေ၊ အခွင့်အရေးတွေနဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ လုံခြုံရေးအပေါ် ရှိလာနိုင်တဲ့ အကျိုးဆက်တွေအကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်အားလုံးက ဒီကိစ္စကို မဟာမိတ်တွေ အတူတကွ ဖြေရှင်းရမယ်ဆိုပြီး သဘောတူခဲ့ကြပါတယ်။”

အဖွဲ့ဝင် ၂၉ နိုင်ငံရှိပြီး ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေးနဲ့စစ်ရေးအင်အား ထက်ဝက် အကျုံးဝင်တဲ့ မြောက်အတ္တလန်တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ဟာ အဖွဲ့ တည်ထောင်တဲ့ နှစ် ၇၀ မြောက်အခမ်းအနားနဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို ဒီနှစ် ဒီဇင်ဘာလအစောပိုင်းမှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့ မှာ ကျင်းပချိန်အတွင်း အခုလို တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

တ႐ုတ္ႀကီးထြားမႈနဲ႔ NATO အဖြဲ႔အျမင္
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:02 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG