သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ UNESCO ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ခြဲနဲ႔ Copenhagen အေျခစိုက္ IMS မီဒီယာကူညီေရးအဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ျမန္မာ့မီဒီယာကို အကဲျဖတ္တဲ့စာတမ္းတေစာင္ မၾကာမီက ထုတ္ေဝလိုက္ပါတယ္။ ၂၀၁၄ ေမလက ၂၀၁၆ ဧၿပီလအထိ (၂) ႏွစ္နီးပါး အခ်ိန္ယူၿပီး သုေတသီ (၃၂) ဦးက ေလ့လာသံုးသပ္ထားတဲ့ (၁၃၂) မ်က္ႏွာစာတမ္း ျဖစ္ပါတယ္။ မီဒီယာတိုးတက္ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈကို အကဲျဖတ္ရာမွာ UNESCO အဖြဲ႔က သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံႏႈန္းေတြအေပၚမွာ အေျခခံတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ စာတမ္းအမည္က Assessment of Media Development in Myanmar ျဖစ္ၿပီး ဘက္ေပါင္းစံုက အကဲျဖတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

စာတမ္းပါ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြဟာ ျမန္မာ့လူ႔ေဘာင္တခုလံုး အၿမဲတမ္း ရွင္သန္တိုးတက္ဖုိ႔အတြက္ အေရးႀကီးတယ္လို႔ UNESCO က ယံုၾကည္ေၾကာင္း Director Gwang-ju Kim က နိဒါန္းမွာ ေရးထားပါတယ္။ မီဒီယာပါဝင္ႏိုင္တဲ့ အခန္းက႑ကို အမ်ဳိးအစား (၅) မ်ဳိးခြဲၿပီး တင္ျပထားပါတယ္။ သင့္ေတာ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းရွိေရးဟာ ပထမအမ်ဳိးအစား ျဖစ္ပါတယ္။ စာေပစီစစ္ေရးကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး မီဒီယာဥပေဒေတြ ျပဌာန္းလာလုိ႔ လြတ္လပ္စြာ တင္ျပလာၾကေပမယ့္ ကိုလိုနီေခတ္ ဥပေဒေတြကိုသံုးၿပီး ေထာင္ခ်ႏိုင္တာမို႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကိစၥမွာ မေရရာမေသခ်ာတာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာ့မီဒီယာေလာကမွာ စာနယ္ဇင္း၊ ေရဒီယိုနဲ႔ ရုပ္ျမင္သံၾကား စသျဖင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိၿပီး ပိုင္ဆုိင္မႈအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေနလို႔ ျပႆနာေပၚပံုကို တင္ျပထားပါတယ္။ စာနယ္ဇ ပုဂၢလိကေတြကို လုပ္ပိုင္ခြင့္လိုက္ေပမယ့္ အရင္းအႏီွးနဲ႔ ျဖန္႔ျဖဴးေရးအင္အားေကာင္းတဲ့ အစိုးရသတင္းစာေတြက ဆက္ၿပီးလႊမ္းမိုးေနတာေၾကာင့္ ပုဂၢလိက သတင္းစာေတြ တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးဖုိ႔ အခက္အခဲ ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေရဒီယိုနဲ႔ ရုပ္ျမင္သံၾကားလုပ္ငန္းဟာ အစိုးရပိုင္အျဖစ္ စတင္ခဲ့တဲ့ မီဒီယာေတြျဖစ္တာမို႔ ပုဂၢလိက လုပ္ခြင့္ရလာေတာ့လည္း အစုိးရနဲ႔ လက္တြဲတဲ့ ဖက္စပ္လုပ္ငန္းအျဖစ္ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ေရဒီယို၊ ရုပ္ျမင္သံၾကားတခုခ်င္း ျပန္ၾကားေရးဌာနနဲ႔ တိတ္တဆိတ္ကန္ထရိုက္ လုပ္တာမုိ႔ စစ္အစိုးရရဲ ႔ ခရိုနီေတြကိုသာ ဒီလုပ္ငန္းမွာ ႀကီးစိုးၾကပါတယ္။ VOA, RFA နဲ႔ BBC တုိ႔ရဲ ႔ အခန္းက႑ကိုေတာ့ စာတမ္းမွာ ခ်န္လွပ္ထားပါတယ္။

ဒီမုိကေရစီဓေလ့ ရွင္သန္ေရးမွာ မီဒီယာဟာ စတုတၳမ႑ိဳင္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ပံုကို တင္ျပထားပါတယ္။ ပံုႏိွပ္မီဒီယာမွာ ျမန္မာ့အလင္းနဲ႔ေၾကးမံုက လက္ဝါးႀကီးအုပ္ထားၿပီး၊ ေရဒီယိုနဲ႔ ရုပ္သံမွာ MRTV က တိုင္းရင္းသားဘာသာအားလံုးကို ထုတ္လႊင့္ေနပါတယ္။ ျပည္သူလူထုအမ်ားစုဟာ အစိုးရေျပာတဲ့သတင္းကို အမ်ားဆံုး ၾကားရပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ ဘက္ေပါင္းစံုက သတင္းရဖို႔ အခက္အခဲအမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဖက္စပ္ရုပ္သံလႊင့္ဌာနေတြဟာ ေဖ်ာ္ေျဖေရးကိုသာ အဓိကထားၾကပါတယ္။ ရွိေနတဲ့ မီဒီယာေကာင္စီေတြဟာ အဆင့္အတန္းရွိဖို႔နဲ႔ ဘက္မလုိက္ဖို႔ တာဝန္မယူႏိုင္ေသးပါဘူး။ အစိုးရသတင္းစာဟာ ေျမသိမ္းမႈ၊ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ မူးယစ္ေဆးအမႈကို ေဖာ္ျပတာကနည္းၿပီး အစိုးရကို အမႊန္းတင္တာ မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရေပးတဲ့ သတင္းကို အမ်ားျပည္သူက ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။

လံုၿခံဳစိတ္ခ်စြာ ေအးေအးေဆးေဆး အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့ မီဒီယာသမားကို ဘက္မလိုက္ဘဲ အမွန္တရား ေဖာ္ထုတ္လိမ့္မယ္လို႔ မေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါဘူး။ သတင္းအမွန္ေဖာ္ျပဖို႔ထက္ မိမိအႏၱရာယ္ကင္းေရးကပိုၿပီး အေရးႀကီးေနပါတယ္။ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ျမွင့္တင္ဖုိ႔ အစိုးရက ႀကိဳးပမ္းေပမယ့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ အထူးသျဖင့္ SB အထူးတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ စစ္တပ္က မီဒီယာသမားေတြကို အႏၱရာယ္ေပးေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မီဒီယာေလာကမွာ အေရးအတြက္မ်ားသေလာက္ အရည္အေသြး နည္းပါးေနတာကိုလည္း ဆန္းစစ္ထားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ မီဒီယာသမား (၄၀၀၀) ေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေပမယ့္ အမ်ားစုဟာ ဝါရင့္သတင္းသမားေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ အေျခခံမီဒီယာသင္တန္းနဲ႔ အေျခခံအဂၤလိပ္ စကားေျပာသင္တန္းေတြေပးဖို႔ အပူတျပင္း လိုအပ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ မီဒီယာအသင္းေတြလည္း တတ္ႏိုင္ပံုမရဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

လြတ္လပ္တဲ့သတင္းမီဒီယာ ရွင္သန္ႀကီးထြားေရးအတြက္ မီဒီယာအေျခခံအေဆာက္အအံု မလံုမေလာက္ ျဖစ္ေနပံုကိုလည္း တင္ျပထားပါတယ္။ Telecom လုပ္ငန္းကို ပုဂၢလိကပိုင္ လုပ္လိုက္တဲ့အတြက္ ျမန္မာျပည္မွာ Telecom ကုမၸဏီႀကီး (၃) ခု ရွိလာၿပီး လက္ကိုင္ဖုန္း ေစ်းက်လာတဲ့အတြက္ သံုးစြဲသူ (၂၉) သန္းေလာက္ ရွိတယ္လို႔ မႏွစ္က ခန္႔မွန္းပါတယ္။ Internet ကို အေျခခံတဲ့ Facebook, Messenger, Email စတာေတြ အသံုးမ်ားလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်းလက္မွာေတာ့ ေရဒီယို နဲ႔ ရုပ္သံကို အားကိုးၾကပါတယ္။ လက္ကိုင္ဖုန္းသံုးမႈမွာ ၿမိဳ ႔ျပက (၆၃) ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္ၿပီး ေက်းလက္က (၂၇) ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိိပါတယ္။

Internet သံုးတဲ့ အတိုင္းအတာကို သိႏိုင္ဖို႔ ခက္ခဲေပမယ့္ လက္ကိုင္ဖုန္း အသံုးမ်ားလာသလို Internet သံုးစြဲမႈလည္း တိုးပြားလာလိမ့္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းပါတယ္။ ကမာၻ႔ Internet နဲ႔ ဆက္သြယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေရေအာက္ႀကိဳးနဲ႔ စကၤာပူကို ဆက္သြယ္ထားၿပီး ေျမေပၚႀကိဳးနဲ႔ ထိုင္းကို ဆက္သြယ္ထားပါတယ္။ Internet သံုးစြဲမႈ တိုးပြားလာတယ္ဆုိေပမယ့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ Telecom သမဂၢရဲ ႔ ၂၀၁၃ စာရင္းအရ (၁၆၆) ႏုိင္ငံမွာ ျမန္မာ့အဆင့္ဟာ (၁၅၀) ျဖစ္ေနၿပီး ကမာၻ႔စီးပြားေရးဖိုရမ္ရဲ ႔ (၂၀၁၄) စာရင္းမွာ (၁၄၈) ႏုိင္ငံမွာ ျမန္မာ့အဆင့္က (၁၄၆) ျဖစ္ေနလုိ႔ Internet မွာ ျမန္မာဟာအဆင့္ အနိမ့္ဆံုး ျဖစ္ေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG