သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လြန္ခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလ (၄) ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ သမၼတရံုးရဲ ႔ သတင္းေၾကညာခ်က္ကိုၾကည့္ရင္ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာဟာ KIO-KIA မွာ တာဝန္ရွိေၾကာင္း အျပစ္တင္ထားတာကို ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ကခ်င္ကလြဲၿပီး အျခားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူခ်က္ ရယူႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ KIO/KIA အဖြဲ႔နဲ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပမွာ ေဆြးေႏြးတာ (၁၁) ႀကိမ္ ရွိေပမယ့္ သေဘာတူခ်က္ မရႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ KIO/KIA နဲ႔ ဗမာအစိုးရဟာ (၁၇) ႏွစ္လံုးလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီးေတာ့မွ တဘက္နဲ႔တဘက္ ယံုၾကည္ဖို႔ ခက္ခဲေနတာကို ျပသရာေရာက္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲႏိုင္တဲ့ အစိုးရဟာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာမွာ မ်က္ႏွာပန္းလွပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြကို စီးပြားေရးလုပ္ခြင့္ေပးၿပီး စည္းရံုးသိမ္းသြင္းတာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားအုပ္စုထဲမွာ သီးျခားအဖြဲ႔ခြဲေတြ ေပၚထြက္လာၿပီး အခ်င္းခ်င္းၿပိဳင္ဆိုင္တာဟာ အစိုးရနည္းပရိယာရ္ ေအာင္ျမင္ေၾကာင္း ျပသရာေရာက္ပါတယ္။ KIO/KIA တဖြဲ႔တည္း အစိုးရကို တံု႔ျပန္တိုက္ခိုက္ေနတာမုိ႔ ဗမာအစုိးရအေနနဲ႔ ကခ်င္အေရးနိမ့္တဲ့အထိ ထိုးစစ္ဆင္မယ့္ ပံုေပၚေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တဘက္ကိုတဘက္က အျပဳတ္တိုက္ႏိုင္တာ မဟုတ္ေၾကာင္း လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ (၅၀) သမိုင္းက သက္ေသျပေနပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၄ ကလည္း ပထမအဆင့္မွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီး ဒုတိယအဆင့္မွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းလုပ္မယ္၊ တတိယအဆင့္မွာ ႏိုင္ငံေရးသေဘာတူခ်က္ကို ရယူမယ္လို႔ စီစဥ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီး စီးပြားေရးေသာင္းက်န္းၾကတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေရးသေဘာတူခ်က္ မရယူႏိုင္ရင္ ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ 'ကခ်င္ဖြ႔ံၿဖိဳး တုိးတက္ေရးအဖြဲ႔' မၾကာမီက ထုတ္ေဝတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ KIO က ဘူးဂါးကုမၼဏီကို တည္ေထာင္ၿပီး ရန္ပံုေငြရွာပါတယ္။ ေက်ာက္မ်က္နဲ႔ သစ္တင္ပို႔တဲ့လုပ္ငန္းက ရန္ပံုေငြအမ်ားဆံုး ရပါတယ္။ ေငြအမ်ားဆံုး ေပးႏိုင္သူကို ကန္ထရိုက္ခ်ေပးတာမို႔ ေငြရင္းစိုက္ႏိုင္တဲ့ တရုတ္နဲ႔ ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ကခ်င္ျပည္နယ္ကို ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ဗမာစစ္အုပ္စုနဲ႔ KIO ဟာ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ စီးပြားၿပိဳင္ ျဖစ္လာပါတယ္။

KIO ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ဟာ ေဒသႏၱရအစိုးရအေနနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ၊ တရားေရးဌာန၊ ဘ႑ာေရးဌာန၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စာေပယဥ္ေက်းမႈ၊ သုေတသန စသျဖင့္ အစိုးရဌာနေတြ ရွိပါတယ္။ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး၊ အေကာက္ခြန္နဲ႔ ရဲဌာနကို ၂၀၀၃ မွာ ဖြဲ႔စည္းပါတယ္။ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးဂိတ္မွာ ဝင္ထြက္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကို KIO က အခြန္စည္းၾကပ္ၿပီး ရန္ပံုေငြရွာပါတယ္။ ဗမာအစိုးရရဲ ႔ စစ္ေဆးေရးဂိတ္စခန္းကိုလည္း ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဗမာအစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ေဒသေတြအထိ KIO က အခြန္ေကာက္ၿပီး ရန္ပံုေငြရွာပါတယ္။ KIO လက္ေအာက္ခံေဒသမွာ ေဒသႏၱရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ က်င့္သံုးေပမယ့္ အေတြ႔အႀကံဳနည္းတာမို႔ ကၽြမ္းက်င္မႈမရွိဘဲ အဂတိလိုက္စားမႈေတြ ရွိတယ္လို႔လည္း ၾကားသိရပါတယ္။

KIO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ေျမတိုင္းမွာ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာ္မတီ ရွိပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္ဒဏ္ခံခဲ့ရတဲ့ ကခ်င္ျပည္သူ႔ဘဝကို ျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး နဲ႔ စီးပြားေရး အေျခခံအေဆာက္အအံု တည္ေဆာက္ဖို႔ အဓိကထားပါတယ္။ ေဒသဆိုင္ရာ စီမံကိန္းေတြမွာ KIO ဘူးဂါးကုမၼဏီဟာ ဗမာစစ္အစိုးရနဲ႔ တြဲလုပ္တာမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။ ဘူးဂါးကုမၼဏီဟာ မလိေရအားလွ်ပ္စစ္ကို တည္ေဆာက္ၿပီး ျမစ္ႀကီးနားနဲ႔ ဝိုင္းေမာ္ကို လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးပါတယ္။ လိုင္ဇာမွာ KIO တည္ေထာင္တဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္နဲ႔ တရုတ္ကုမၼဏီပိုင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ဆိုၿပီး ဘဏ္ (၂) ခု ရွိပါတယ္။ မဆလေခတ္ကတည္းက KIO ဟာ လိုင္ဇာမွာဌာနခ်ဳပ္ဖြင့္ၿပီး အစိုးရသဖြယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။ အေရွ ႔ပိုင္း၊ ေတာင္ပိုင္း၊ အေနာက္ပိုင္း၊ ေျမာက္ပိုင္း နဲ႔ ဗဟိုဆိုၿပီး နယ္ေျမ (၅) ခု ပိုင္းျခားၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ KIO/KIA ကို ေဒသႏၱရအစိုးရ (သို႔မဟုတ္) ျပည္နယ္အစိုးရအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ေဆြးေႏြးရင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အလားအလာရွိပါတယ္။ လက္ရွိႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္မွာ တိုင္းရင္းသားအားလံုး တန္တူရည္တူ ပါဝင္ခြင့္ရဖို႔ မျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္ရမယ္လို႔ သမၼတဦးသိန္းစိန္က အစိုးရသက္တမ္းတႏွစ္ျပည့္ မိန္႔ခြန္းမွာ ေျပာသြားပါတယ္။ ဗမာအပါအဝင္ တုိင္းရင္းသားအားလံုး သာတူညီမွ် အခြင့္အေရးကို မွ်ေဝရရွိၿပီး တန္းတူရည္တူ ျဖစ္လာဖို႔ဆိုတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ ႔ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ကို အစိုးရက ေထာက္ခံတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ နားဝင္ခ်ဳိစရာေကာင္းတဲ့ စကားပါ။

ေနာက္ (၃) လေလာက္ၾကာေတာ့ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ ႔ ေသေရးရွင္ေရးျဖစ္တဲ့ တန္တူရည္တူ အခြင့္အေရးနဲ႔ အျခားဥပေဒေတြကို လႊတ္ေတာ္က ျပဌာန္းေပးမယ္ဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားပဋိပကၡကို ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး ဗဟိုေကာ္မတီ ပထမအႀကိမ္ အစည္းအေဝးမွာ ဦးသိန္းစိန္က ေျပာျပန္ပါတယ္။ ေျပာတဲ့တိုင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔သာ ရွိပါတယ္။ သမုိင္းကိုၾကည့္ရင္ေတာ့ ဗမာအာဏာမရေသးတဲ့ အခ်ိန္အခါ ၁၉၄၇ မွာသာ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ တန္တူရည္တူ ေဆြးေႏြးၿပီး သေဘာတူခ်က္ ယူႏိုင္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ တန္တူရည္တူ ေဆြးေႏြးႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ ဗမာစစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမွာ အရင္ဆံုး စိတ္ေနသေဘာထား ေျပာင္းလဲဖို႔ လုိပါတယ္။
XS
SM
MD
LG