သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

TPP က အေမရိကန္ႏုတ္ထြက္ဖုိ႔ Trump အမိန္႔ထုတ္


အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump ကသမၼတလုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာအရ TPP ထဲကေန ႏႈတ္ထြက္ဖုိ႔ လက္မွတ္ေရးထိုး

Pacific ရပ္ဝန္းႏိုင္ငံမ်ားကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္ TPP ထဲကေန ႏုတ္ထြက္ဖုိ႔အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump ကသမၼတလုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာနဲ႔ တနလၤာေန႔က ညႊန္ၾကားလိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ဟာ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ၂ ႏိုင္ငံခ်င္းအျပန္အလွန္ကုန္သြယ္မယ့္ စာမ်က္ႏွာသစ္ ဖြင့္လိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ အိမ္ျဖဴေတာ္ေျပာခြင့္ရသူက ေျပာၾကားပါတယ္။ အာဆီယံအဖဲြ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြပါဝင္တဲ့ TPP ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္ကေန အေမရိကန္ထြက္သြားတဲ့အတြက္ ေဒသတြင္း ကုန္သြယ္ေရးကို ဘယ္လို သက္ေရာက္မႈျဖစ္လာႏိုင္သလဲဆိုတာကို မစုျမတ္မြန္က ဆက္ၿပီးတင္ျပပါမယ္။

အေမရိကန္ကိုဦးစားေပးတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကိုပဲခ်သြားမယ္လို႔ေျပာၾကားၿပီးသမၼတတာဝန္ယူခဲ့တဲ့ သမၼတသစ္ Donald Trump က အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂ သေဘာတူထားတဲ့ Pacific ရပ္ဝန္းႏိုင္ငံမ်ားကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္ TPP ကေနႏုတ္ထြက္ဖုိ႔ တနလၤာေန႔မွာ သမၼတလုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာနဲ႔ အမိန္႔ေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ႔ကုန္သြယ္ေရးရဲ႕ ၄၀% ေလာက္႐ွိေနတဲ့ TPP သေဘာတူညီခ်က္က စုစုေပါင္း လူဦးေရ သန္း ၈၀၀ နဲ႔သက္ဆိုင္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားပါဝင္တဲ့ သေဘာတူညီမႈက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ အက်ဳိးမ႐ွိတဲ့အတြက္၊ အေမရိကန္ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြ အလုပ္သမားေတြအတြက္ အက်ဳိး႐ွိေစမယ့္ ကုန္သြယ္ေရးမူဝါဒေတြကို ခ်မွတ္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ အိမ္ျဖဴေတာ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ TPP သေဘာတူညီခ်က္ထဲကေန ႏႈတ္ထြက္လိုက္တာဟာ အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးမူဝါဒသစ္စတင္တဲ့ ထူးျခားမႈအျဖစ္ မွတ္ယူသင့္တယ္လို႔ အိမ္ျဖဴေတာ္ေျပာခြင့္ရသူ Sean Spicer ကသတင္းစာ႐ွင္းလင္းပဲြမွာ ခုလိုေျပာၾကားသြားပါတယ္။

“သမၼတလုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးမူဝါဒ က႑သစ္ကိုဖြင့္လိုက္တာျဖစ္တယ္။ Trump အစိုးရအေနနဲ႔ ကမာၻတဝန္းက မဟာမိတ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ၂ ႏိုင္ငံအျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္ေရးအခြင့္အလမ္းေတြရေအာင္ လုပ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ တကမာၻလံုးမွာ ကုန္သြယ္ေရး လြတ္လပ္ မွ်တေအာင္ Trump အစိုးရက လုပ္သြားမယ္ဆိုတာကို ျပတ္ျပတ္သားသား ျပသလိုက္တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါဟာအေမရိကန္အလုပ္သမားေတြအေရးကို ေ႐ွ႕တန္းတင္တဲ့ ေဆာင္႐ြက္မႈျဖစ္သလို၊ ၂ ႏိုင္ငံ အျပန္အလွန္သေဘာတူညီခ်က္ေတြက အေမရိကန္အတြက္ တကယ္အက်ဳိး႐ွိေစရမယ္ဆိုတာ ကမာၻကသေဘာေပါက္ေအာင္ လုပ္တာျဖစ္တယ္လို႔ အိမ္ျဖဴေတာ္ေျပာခြင့္ရသူ Sean Spicer ကေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ TPP သေဘာတူညီခ်က္ထဲမွာ စကၤာပူ၊ မေလး႐ွား၊ Vietnam၊ Brunei စတဲ့အာဆီယံႏိုင္ငံေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ အခု TPP ထဲကေန အေမရိကန္ႏႈတ္ထြက္လိုက္တဲ့အတြက္ အနစ္နာဆံုးက Vietnam ႏိုင္ငံျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ အေမရိကန္ အာဆီယံစီးပြားေရးေကာင္စီက တြဲဘက္မန္ေနဂ်ာ ကိုလွဘုန္းျမင့္က သံုးသပ္ပါတယ္။

“စီးပြားေရး က႑ဘက္က ၾကည့္ၿပီးေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ထိခိုက္မႈရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ အပါဆံုးကေတာ့ Brunei ၊ စကၤာပူ နဲ႔ Vietnam ေပါ့ေနာ္ ဒါေတြက TPPထဲကေန အထူးသျဖင့္ Vietnamက ဒီကေန မ်ားစြာအက်ိဳးသက္ေ၇ာက္မႈ အထူးသျဖင့္ သူတို႔ရဲ႕ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ရဖို႔ရွိတယ္။ အဲဒါက ပယ္ပ်က္သြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါတခုကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ အာဆီယံ စီးပြားေရး ဆက္စပ္ကုန္သြယ္မႈမွာ ထိခိုက္မႈမ်ားစြာရွိသြားမယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေျပာလို႔မရဘူး ခင္ဗ် ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တျခားေသာ Regional partnership ေတြ အာဆီယံ Economic community ဆိုရင္လည္း ဒါက အာဆီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံစလံုး အတူတူတြဲၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီမႈလုပ္ထားတဲ့ Agreement ရွိတယ္ ေနာက္တခုက ပိုၿပီးေတာင္မွအေရးႀကီးတာက ဘာလဲဆိုေတာ့ RCEP ေပါ့ အခုက်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေနစဲျဖစ္တဲ့ Regional Comprehensive Economic partnership လို႔ေခၚတဲ့ RCEP က အာဆီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံ လံုးတင္မဟုတ္ပဲနဲ႔ တျခားေသာ ၆ ႏိုင္ငံေပါ့ေနာ္ တရုတ္ ဂ်ပန္ ေတာင္ကိုးရီးယား၊ India၊ Australia နဲ႔ နယူးဇီလန္ တို႔နဲ႔ အာဆီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံနဲ႔အတူတူ တြဲၿပီးခ်ဳပ္မယ္ ကုန္သြယ္မႈ စာခၽြန္လႊာေပါ့ေနာ္၊ အဲဒါက ပိုၿပီးေတာ့ အေလးေပး ၊ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္နဲ႔ အတည္ျပဳသြားမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆပါတယ္။”

RCEP ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီမႈႀကီးကို ရခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ကမာၻ႔မွာအႀကီးမားဆံုး ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီမႈႀကီးတခုျဖစ္မွာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္ လူဦးေရစုစုေပါင္း ၃.၄ ဘီလ်ံကို လႊမ္းၿခံဳသက္ေရာက္ေစမွာျဖစ္တယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။ အေမရိကန္ႏႈတ္ထြက္သြားတဲ့ TPP သေဘာတူညီခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမပါဝင္ေပမယ့္ ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္း အာဆီယံႏိုင္ငံေတြပါဝင္ေနတဲ့အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုထိခိုက္မႈ ႐ွိႏိုင္ပါသလဲ။

“အာဆီယံရဲ႕ ဘယ္ႏိုင္ငံကိုပဲ စီးပြားေရးအရ ထိခိုက္မႈရွိရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ တနည္းအားျဖင့္ သြယ္၀ိုက္ၿပီးေတာ့ ထိေရာက္မႈကရွိမွာပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အာဆီယံ Economic community ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈပဲေလ။ အဲလိုပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈကလည္း အာဆီယံတေလွ်ာက္ က်ေနာ္တို႔ ဒီ Partner ျဖစ္တဲ့ ၁၀ ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ ပဲ ေပါ့ေနာ္ ဒါေယဘုယ် အားျဖင့္ ေျပာတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၂ ခုၾကားမွာ Trade and Investment Framework Agreement ဆိုတဲ့ TIFA က သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဒီကို ၂၀၁၂ လာကတည္းက ေရးထိုးၿပီးသားျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အခု သမၼတ အိုဘားမား တာ၀န္ကုန္ဆံုးခါနီးမွာ ပယ္ဖ်က္လိုက္တဲ့ sanction ကိစၥေတြက အကုန္လံုး ၿခံဳၿပီးေတာ့ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၂ ခုၾကားမွာ စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈက မ်ားစြာေလ်ာ့သြားဖို႔ဆိုတဲ့ အလားအလာ မရွိသြားဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ သံုးသပ္လို႔ ရပါတယ္။”

အေမရိကန္အာဆီယံစီးပြားေရးေကာင္စီ တြဲဘက္မန္ေနဂ်ာ ကိုလွဘုန္းျမင့္ျဖစ္ပါတယ္။ Trump အစိုးရသစ္ဟာ ေျမာက္အေမရိကႏိုင္ငံမ်ားၾကားရ႐ွိထားတဲ့ NAFTA သေဘာတူညီခ်က္ထဲက အခ်က္အလက္ေတြကိုလည္း ျပန္လည္ သံုးသပ္ျပင္ဆင္သြားမယ္လို႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။ အစိုးရသစ္ေဆာင္႐ြက္မယ့္ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာကိစၥ အျပည့္အစံုကို မသိရေသးေပမဲ့ အေမရိကန္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံထဲမွာ လည္ပါတ္လုပ္ကိုင္တဲ့ေနရာမွာ အခြန္ေလွ်ာ့ေပါ့တာအပါအဝင္ လြယ္ကူေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးသြားမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ သမၼတ Trump ကအေမရိကန္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြက အရာ႐ွိႀကီးေတြနဲ႔ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ တနလၤာေန႔က ေတ႔ြဆံုစဥ္မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျပင္ပမွာ စက္႐ံုေတြသြားဖြင့္ၿပီး ႏိုင္ငံတြင္းျပန္သြင္းလာမယ့္ ကုန္ပစၥည္းေတြအေပၚ ႀကီးေလးတဲ့ အခြန္ေတြေကာက္ခံသြားမယ္လုိ႔ Trump ကထပ္ၿပီးေျပာခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG