သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေခတ္သစ္ပုိးလမ္းမ စီမံကိန္းမွာ ပူးေပါင္းပါ၀င္ၾကဖုိ႔ တရုတ္သမၼတ တုိက္တြန္း


တ႐ုတ္သမၼတ Xi Jinping

ကုန္းလမ္း ေရလမ္းပါဝင္တဲ့ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမႀကီး စီမံကိန္းဟာ အရင္းအႏွီးမ်ားျပားလွသလို အခက္အခဲေတြလည္း႐ွိႏိုင္တဲ့ စီမံကိန္းႀကီးျဖစ္တာမို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈက သိပ္ကို အေရးႀကီးတယ္လို႔ တ႐ုတ္သမၼတ Xi Jinping ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၅ ႏိုင္ငံ ခ်ိတ္ဆက္ ကုန္သြယ္ႏိုင္မယ့္ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္းႀကီး ၆ ခုဖန္တီးေရးအစီအစဥ္ပါဝင္တဲ့ ဒီစီမံကိန္းဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕စီးပြားေရးအင္ပါယာ ခ်ဲ႕ထြင္တဲ့ စီမံကိန္းႀကီးျဖစ္တယ္လို႔ ေလ့လာသူတခ်ဳိ႕က ျမင္ေနၾကသလို တခ်ဳိ႕ကလည္း ကမာၻ႔အလယ္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနအထားကို ေလာင္းေၾကးထပ္တဲ့ စီမံကိန္းႀကီးုျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ VOA သတင္းေထာက္ Bill Ide ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ေတာ္ကေန ေပးပို႔တဲ့သတင္းကို အေျခခံၿပီး မစုျမတ္မြန္က တင္ျပပါမယ္။

Belt and Road Initiative ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမႀကီး စီမံကိန္းကိုတ႐ုတ္ႏိုင္ငံက အစျပဳေဆာင္႐ြက္တယ္ဆိုေပမဲ့ တကမာၻလံုးနဲ႔သက္ဆိုင္ပါတယ္လို႔ တ႐ုတ္သမၼတ Xi Jinping ေျပာၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေန အာ႐ွ၊ အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္း၊ အာဖရိကနဲ႔ ဥေရာပကို "Silk Road Economic Belt" ကုန္းလမ္း၊ "Maritime Silk Road" ေရလမ္းတို႔နဲ႔ ဆက္သြယ္မယ့္ စီမံကိန္းႀကီးကို မိတ္ဆက္ပြဲထုတ္တဲ့ Belt and Road Forum ကေန လက္ေတြ႔ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္ အစီအစဥ္ေပါင္း ၂၇၀ ကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။

ကမာၻမွာ စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းေတြ ပိုမုိပြင့္လာေစေရး၊ ကမာၻလႊမ္းၿခံဳျဖန္႔ၾကက္တဲ့ေနရာမွာ မွ်မွ်တတအက်ဳိးခံစားႏုိင္ၾကေအာင္ေဆာင္႐ြက္ေရးနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ပိုၿပီးက်ယ္ျပန္႔ေစေရး အစီအစဥ္ေတြကို Belt and Road Forum ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံ့အႀကီးအကဲေတြ သေဘာတူ လက္မွတ္ထုိးခဲ့ၾကတယ္လို႔ Forum အဆံုးသတ္ပြဲမွာ တ႐ုတ္သမၼတ Xi Jinping ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ကမာၻ႔ေရးရာေတြမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အခန္းက႑ခ်ဲ႕ထြင္မႈမဟာဗ်ဴဟာကို မီးေမာင္းထိုးျပေနတဲ့ စီမံကိန္းႀကီးျဖစ္ေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဳိးအျမတ္အတြက္ ဒီစီမံကိန္းႀကီးကို အသံုးခ်မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကိုလည္း တ႐ုတ္သမၼတက အေလးထားေျပာခဲ့ပါတယ္။

တနလၤာေန႔ကၿပီးဆံုးသြားတဲ့ ထိပ္သီးစည္းေဝးပြဲကို ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအဝင္၊ ႏုိင္ငံ့အႀကီးအကဲေပါင္း ၃၀၊ ႏိုင္ငံနဲ႔အဖဲြ႔အစည္းေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံလို ဒီစီမံကိန္းကို တရားဝင္ေထာက္ခံျခင္းမ႐ွိေသးတဲ့ ႏို္္င္ငံတခ်ဳိ႕ကေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ေတြ ေစလႊတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးတိုးျမွင့္ေစဖို႔တ႐ုတ္ရဲ႕အားထုတ္မႈနဲ႔ ကမာၻ႔ေရးရာေတြမွာ တ႐ုတ္က ပိုၿပီးပါဝင္လာတဲ့အေပၚ Forum တက္လာသူအမ်ားက ႀကိဳဆိုၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားပါဝင္ၿပီး ေဒၚလာသန္း ေထာင္ခ်ီကုန္က်မယ့္ စီမံကိန္းႀကီးအတြက္ ပုိၿပီးပြင့္လင္းျမင္သာ႐ွိဖို႔နဲ႔ အားလံုးအတြက္မွ်တတဲ့အက်ဳိးရ႐ွိဖုိ႔လိုတယ္လို႔ အေမရိကန္နဲ႔ ဂ်ာမနီလိုႏိုင္ငံေတြက အေလးထားေျပာေနၾကပါတယ္။

ဒီစီမံကိန္းႀကီးထဲမွာပါဝင္ဖုိ႔ ဖိတ္ေခၚခံရတဲ့ ဂ်ာမန္ကုမၸဏီေတြဖက္က အစီအစဥ္ကို ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း သိရဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ Belt and Road Forum တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဂ်ာမနီစီးပြားေရးရာနဲ႔ စြမ္းအင္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီး Brigitte Zypries ကေျပာပါတယ္။

“စီမံကိန္းႀကီးထဲမွာ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံပါဝင္ဖုိ႔ ဖိတ္ေခၚမခံရေပမဲ့ ဂ်ာမနီကုမၸဏီေတြကိုေတာ့ ပါဖုိ႔ဖိတ္ေခၚထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘာေတြေဆာက္မွာလဲ၊ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ အစီအစဥ္က ဘယ္လိုလဲဆိုတာကို သိထားသင့္ပါတယ္။ ဂ်ာမနီလိုပဲ ႏိုင္ငံတိုင္း ကုမၸဏီတိုင္းသိသင့္ပါတယ္။”

တ႐ုတ္သမၼတ Xi Jinping ခ်ျပခဲ့တဲ့အစီအစဥ္ေတြထဲမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၅ ႏိုင္ငံနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္မယ့္ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္း ၆ ခုဖန္တီးမယ့္ အစီအစဥ္လည္းပါဝင္ပါတယ္။ ခန္႔မွန္းေျခ ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၉၀၀ ေလာက္ကုန္က်မယ့္ ေရလမ္း၊ ကုန္လမ္းပါဝင္တဲ့ ပိုးလမ္းမသစ္ႀကီးအစီအစဥ္ဟာ သမိုင္းမွာ အကုန္အက်အမ်ားဆံုး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းႀကီးလည္းျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္က ေဒၚလာ ၁၂၄ ဘီလ်ံအကုန္ခံမယ္လို႔အာမခံထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားအရံဘ႑ာ ေဒၚလာ ၃ Trillion ေက်ာ္႐ွိတဲ့တ႐ုတ္ႏို္င္ငံအတြက္ အာမခံထားတဲ့ ပမာဏကို အသာေလးအကုန္ခံႏိုင္တယ္လို႔ ေဘဂ်င္းက ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ Belt and Road စီမံကိန္းႀကီးထဲမွာပါဝင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ သုေတသနဓါတ္ခြဲခန္း ၅၀ တည္ေထာင္ၿပီး ႏုိင္ငံျခားသိပၸံပညာ႐ွင္ ၅ ေထာင္ကုိ သင္တန္းေပးမယ္။ ႏုိင္ငံျခားသုေတသနအဖဲြ႔ေပါင္း ၅၀၀ ကို တ႐ုတ္ႏို္င္ငံကို ဖိတ္ေခၚမယ္လို႔ သမၼတ Xi ကေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ပိုလမ္းမသစ္ႀကီးတေလွ်ာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ပေပ်ာက္ေရးစီမံကိန္း ၁၀၀၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစီမံကိန္းေပါင္း ၁၀၀ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔လည္း စီစဥ္ထားပါတယ္။ Hawaii မွာ႐ွိတဲ့ Institute of Asian Security ကပါေမာကၡ Mohan Malik ကေတာ့ ဒါဟာ စီးပြားေရးကိုလိုနီခ်ဲ႕ထြင္ဖုိ႔ တ႐ုတ္ကလုပ္ေနပုံရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္ပိုက္မယ့္အစား ေငြေၾကးမက္လံုးေပးသိမ္းသြင္းၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသာ အဓိကက်တဲ့အာ႐ွျဖစ္ေအာင္ စီးပြားေရးအင္ပါယာ ခ်ဲ႕ထြင္ေနတာျဖစိတယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ Malik ကသူ႔ရဲ႕သံုးသပ္ခ်က္ကို Email နဲ႔ VOA ကိုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔တ့ဲ စီမံကိန္းႀကီးကို စြန္႔စြန္႔စားစားလုပ္ေနတဲ့ တ႐ုတ္အတြက္အႏၱရာယ္မ်ားတယ္လို႔လည္း သူကသံုးသပ္ပါတယ္။

China Policy အတုိင္ပင္ခံကုမၸဏီက ဒါ႐ိုက္တာ David Kelly ကလည္း Belt and Road စီမံကိန္းႀကီးဟာ ကမာၻ႔အလည္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင့္ကုိ အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္စီမံကိန္းႀကီးျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“တကယ္လို႔ အလုပ္မျဖစ္ဘူး။ ျပႆနာေတြ႐ွိလာမယ္။ လက္ေတ႔ြမက်ဘူး။ သိပ္အကုန္အက်မ်ားတယ္။ စီမံကိန္းႀကီးပ်က္သြားမယ္ဆိုရင္ ကမာၻ႔အလည္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနအထားအေပၚ အမ်ားႀကီးထိခိုက္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ဒါမ်ဳိးျဖစ္သြားမွာကို လူေတြစိတ္ပူေနၾကတာပါ။ အေမွ်ာ္အျမင္ႀကီးႀကီးနဲ႔ ေလာင္းေၾကးထပ္ ကစားေနတာမ်ဳိးမို႔ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြကလည္း သိပ္ႀကီးႏိုင္ပါတယ္။”

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ သူတို႔အစျပဳတဲ့ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမႀကီးကေန အလားအလာေကာင္းေတြ ကုန္သြယ္စီးပြား အက်ဳိးအျမတ္ေတြရလာမယ္လို႔ အခိုင္အမာယံုၾကည္ေနပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာ ပိုးလမ္းမသစ္စီမံကိန္းႀကီး ျပည့္စံု ၿပီးေျမာက္ဖုိ႔အတြက္ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈဟာ အဓိကက် အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကိုလည္း တ႐ုတ္သမၼတက Belt and Road Forum မွာ အေလးထားေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

စိတ္၀င္စားဖြယ္ ...

XS
SM
MD
LG