သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

သတင္းရယူခြင့္ အဟန္႔အတားမ်ား ျမန္မာဖယ္ရွားဖို႔ လိုအပ္


ျမန္မာသတင္းသမားေတြ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုခဲ့ၾကစဥ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သတင္းရယူခြင့္အပိုင္းမွာ အဟန္႕အတားျဖစ္ေနတာေတြကို ဖယ္ရွားႏိုင္မွ ျမန္မာ့ သတင္းမီဒီယာတိုးတက္မႈ ရိွလာမယ္လို႔ ျမန္မာသတင္းစာ ဆရာေတြက ေထာက္ျပပါတယ္။ ၂၀၁၂ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သတင္းမီဒီယာ အေျခအေန တိုးတက္လာေပမယ့္၊ အခု အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ တိုးတက္မႈေတြ တန္႔ေနတယ္လို႔ ယူဆၾကတာပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ပင္မသတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ လူမႈကြန္ယက္ကသတင္းေတြကို ေရာေထြးၿပီး၊ သတင္းမီဒီယာ အေပၚ ယံုၾကည္မႈက် လာတဲ့ သေဘာေတြလည္း ေတြ႕လာရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အခု က်ေနေရာက္တဲ့ ကမၻာ့သတင္းမီဒီယာေန႔မွာ ျမန္မာသတင္းမီဒီယာ အေျခအေန ကိုေတာ့ ကိုေကာင္းစံဟိန္းက စံုစမ္းေမးျမန္းထားတာပါ။

ျမန္မာနိုင္ငံ အေနနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင္႔ အေျခအေနဟာ အရင္အခ်ိန္ေတြကထက္ ပိုမိုးဆိုးရြားတဲ့ အေျခအေနျဖစ္လာတယ္လို႔ နိုင္ငံတကာေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႔ေတြက ေထာက္ျပၾကသလို ျပည္တြင္း သတင္းစာ ဆရာေတြအေနနဲ႔ သတင္း လြတ္လပ္ခြင္႔ ပိုမိုရရွိဖို႔ ေတာင္းဆိုေနၾကတာပါ။

ဒီကေန႔ ေမလ၃ရက္ေန႔က်ေရာက္တဲ့ ၂၅ ၾကိမ္ေျမာက္ ကမာၻ႕သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန ႔မွာေတာ့၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ လူ႔ေဘာင္အသိုင္းအဝိုင္းအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တယ္ လို႔ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ Antonio Guterrues က ေျပာၾကား လိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင္႔ ပိုမိုေကာင္းမြန္စြာ ရရွိဖို႔ကိုေတာ႔ သတင္းရယူခြင္႔ကို ပိတ္ပင္တားဆီးထားတဲ႔ ကိစၥေတြကို ေျဖရွင္းေပးဖို႔ လိုျပီလို႔ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီက အဖြဲ႕၀င္ ဦးျမင္႔ေက်ာ္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။

"သတင္းမီဒီယာေတြျဖစ္တဲ့ တျခားေသာႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေရစီးလို႔ ေျပာမလား ဆိုရွယ္မီဒီယာေတြက အားေကာင္းလာၿပီး အဲ့ဒီ့အေပၚမွာ သတင္း Information မုသားတဝက္ေတြ ေနာက္တခါ ဆိုရွယ္မီဒီယာရဲ႕ အမုန္းစကားတို႔ စသျဖင့္ အဲ့လိုဟာေတြနဲ႔ မီဒီယာက တကယ့္မီဒီယာနဲ႔ တာဝန္ယူမႈရွိတဲ့ဆိုရွယ္ မီဒီယာနဲ႔ ေရာေထြး အမွတ္မွားလာၾကတယ္။ အဲ့တာေတြနဲ႔ သတင္းမီဒီယာေတြအေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈေတြလည္း က်လာတာေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အခုလက္ရွိ ေရာက္ေနတဲ့ အေနအထားကေတာ့ ပထမ ငါးႏွစ္ပိုင္းမွာ ရထားတဲ့ဟာကို အဲ့အေျခအေနထက္ မယုတ္ေလ်ာ့ေအာင္ ၾကိဳးစားေနရတဲ့သေဘာရွိတယ္ ဒီ့ထက္ အခက္အခဲေတြ အတားဆီးေတြက အမ်ားၾကီးျဖစ္လာေနတယ္။ ဆိုေတာ့ သတင္းရယူခြင့္အပိုင္းကိုေတာ့ ဒီ့ထက္ပိုၿပီးေကာင္းေအာင္ သတင္းရယူခြင့္ကို တားဆီးထားတဲ့ကိစၥေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ အစိုးရကေရာ သက္ဆိုင္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ေရာ လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။"

ဆက္သြယ္ေရးပုဒ္မ ၆၆(ဃ)လို လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ကို ဥပေဒအရ ဟန္႔တား ထားတဲ့ ဥပေဒဟာ သတင္းသမားေတြအတြက္ အဓိက ေျခာက္လွန္႔ေနတဲ႔ ဥပေဒတစ္ခုပါ။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ သတင္း မီဒီယာလြတ္လပ္ဖို႔အတြက္ ျပင္ဆင္ရမယ့္ ဥပေဒေတြ အတြက္ အစိုးရေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္မေပးနိုင္သေရြ႕ သတင္းသမားေတြ ထပ္ပီး တရားစြဲဆိုခံရမႈေတြ ရွိလာနိုင္တယ္လို႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင္႔ လႈပ္ရွားမႈ အသံရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ကဗ်ာဆရာေမာင္ေဆာင္းခက ေျပာပါတယ္။

" သတင္းမီဒီယာဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ မၾကိဳးစားတာေတြကလည္း ပိုၿပီးေတာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို အကာအကြယ္ေပးႏုိင္စြမ္းေတြ ပိုၿပီးေတာ့ေလ်ာ့က် လာလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္ တကယ္လို႔ မီဒီယာဥပေဒကို က်ေနာ္တို႔ျပင္ႏုိင္မယ္ ဆိုရင္ သတင္းသမားေတြ တရားစြဲဆိုခံရမႈေတြကို အျခားဥပေဒေတြ နဲ႔ တရားစြဲဆိုေနတာကို က်ေနာ္တို႔ ဟန္႔တားႏိုင္မယ့္အေျခအေနေတြ လုပ္လို႔ရႏုိင္တာေတြ ရွိတယ္ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိလႊတ္ေတာ္ေရာ အစိုးရကို ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္တာ ကိုလည္း မေတြ႔ရဘူး။ ၾကိဳးစားတာကိုလည္း မေတြ႔ရဘူး။ အဲ့တာကို မျပင္ႏုိင္မခ်င္းေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သတင္းသမားေတြ တရားစြဲခံရတဲ့ကိစၥကေတာ့ ဥပေဒေပါင္းစံု ေနရာမ်ိဳးစံု အခ်ိန္မေရြးမွာျဖစ္ေနမယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ထင္တယ္ဗ်။"

လက္ရွိမွာေတာ႔ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ ရိုက္တာ သတင္းေထာက္၂ေယာက္ ဖမ္းဆီး တရားစြဲဆို ခံထားရတာနဲ႔ပက္သက္ပီး နိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ၊ သတင္း မီဒီယာေတြ ရဲ႕ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုခံေနရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

စိုးရလွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ ဥပေဒ ေဖာက္ဖ်က္မႈနဲ႔ တရားစဲြခံထားရတဲ့ ကို၀လံုးကေတာ႔ လက္ရွိေထာင္ထဲမွာ တစ္ရက္ေနရျခင္းဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင္႕အတြက္ ဘယ္ေလာက္တန္ဖိုးရွိလဲဆိုတာကို အစိုးရအေနနဲ႔ ပိုပီး သိသာထင္ရွားေစတယ္လို႔ မေန႔က ရံုးထုတ္မွာ ေျပာပါတယ္။

"မနက္ျဖန္မွာ က်ေရာက္မယ့္သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ေန႔ Press Freedom ေန႔ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔အတြက္ သိပ္ကို အဓိပါၸယ္ရွိမယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အမ်ားၾကီး အဓိပၸါယ္ရွိမွာပါ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ တရက္ေနရတုိင္း တရက္ေနရတိုင္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္က ဘယ္ေလာက္အထိ တန္ဖိုးရွိတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တုိင္သိထားတယ္ ေနာက္ က်ေနာ္တို႔လည္း အမ်ားၾကီးကို အမွန္တရားအတြက္ကို ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္ ေနာက္တခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို ေထာင္ထဲမွာ တရက္ထားတာက လက္ရွိအစိုးရ ဒီမိုကေရစီကိုသြားေနတဲ့ အစိုးရ အေနနဲ႔ သူတို႔ပိုၿပီးေတာ့ တာဝန္ယူရမယ္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ သူပိုတာဝန္ရွိတယ္လို႔ ပိုၿပီးေတာ့ သိသာထင္ရွားေစ တာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔ အားတင္းထားပါတယ္ ဘယ္ေလာက္ပဲ က်ေနာ္တို႔ကို အက်ဥ္းခ်ေနပါေစ မနက္ျဖန္မွာ က်ေရာက္မယ့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန ႔ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ အက်ဥ္းေထာင္ထဲကေနၿပီးေတာ့ ဂုဏ္ျပဳပါတယ္။"

ျမန္မာနိုင္ငံမွာေတာ႔ လက္ရွိအစိုးရသစ္လက္ထပ္မွာ တရားစြဲဆိုခံထားရတဲ႔ သတင္းသမား၂၄ဦး ရွိေနပီး ဆက္သြယ္ေရးပုဒ္မနဲ႔ တရားစြဲဆိုထားတဲ႔အမႈကေတာ႔ ၁၆မႈျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကေန႔ ၂၅ ၾကိမ္ေျမာက္ ကမာၻ႕သတင္းလြတ္လပ္ေရးေန႕မွာေတာ႔ ျမန္မာနိုင္ငံ အေျခစိုက္ အေမရိကန္သံရံုး ၊ျမန္မာနိုင္ငံ ဥေရာပသံကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔တို႔က သတင္းလြတ္လပ္ခြင္႔ရရွိေရးအတြက္ အတူပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သံရုးံအသီးသီးက ထုတ္ျပန္ခ်က္ထုတ္ထားၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG