သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္အေျခအေနမွန္သိရွိႏိုင္ေရး မီဒီယာေတြလြတ္လပ္စြာ သြားခြင့္ျပဳသင့္


လံုၿခံုေရးရဲမ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့့ျပႆနာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏုိင္ငံတကာမီဒီယာေတြရဲ႕ သတင္းတင္ျပမႈေတြဟာ ဘက္လိုက္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အမ်ားစုျမင္ေနၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕သတင္းလုပ္ငန္းႀကီးေတြအေပၚ အစၥလာမ္အဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈ႐ွိေနတယ္လို႔လည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားစြပ္စြဲေနၾကပါတယ္။ ဒီအျမင္ေတြ႐ွင္းသြားေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ႏိုင္ပါမလဲ။ သတင္းေထာက္ Joe Freeman က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန ေပးပုိ႔တဲ့သတင္းနဲ႔အတူ မစုျမတ္မြန္က စံုစမ္းတင္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ထဲက လံုၿခံဳေရးစခန္း ၃၀ ေက်ာ္အေပၚ ARSA ႐ိုဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔က August လ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ စတင္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက မြတ္ဆလင္အေျမာက္အမ်ား Bangladesh ႏိုင္ငံဖက္ကို ထြက္ေျပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ကုလသမဂၢအဆိုအရ Bangladesh ဖက္ေရာက္လာတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ ၄ သိန္းေလာက္႐ွိေနပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ဝင္ေတြရဲ႕ တရားလက္လြတ္သတ္ျဖတ္မႈေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးရတယ္ဆိုတဲ့ သူတို႔ရဲ႕စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာသတင္းမီဒီယာေတြမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ဝင္ေတြ နယ္ေျမ႐ွင္းလင္းရတာဟာ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ရဲ႕ တုိက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ ျပည္ပသတင္းေထာက္ေတြက မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနတယ္။ ေဖာ္ျပျခင္းမ႐ွိဘူးလို႔ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားအျပားက ေျပာေနၾကပါတယ္။ မြတ္ဆလင္မဟုတ္တဲ့ ေဒသခံေသာင္းနဲ႔ခ်ီလည္းထြက္ေျပးေနတဲ့အေၾကာင္း။ ဗုဒၶဘာသာဝင္။ ဟိႏၵဴနဲ႔ တျခားလူနည္းစုေတြလည္း ပဋိပကၡေၾကာင့္ ေသဆံုးေနၾကတယ္ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာသတင္းေတြမွာ မေျပာၾကသလို။ အဲဒီသတင္းေတြကို ဖတ္ၾကတဲ့ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဒီကိစၥေတြ လွစ္လ်ဴ႐ႈထားၾကတယ္လို႔ ျပည္တြင္းမွာ ေဝဖန္ေနၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕သတင္းဌာနႀကီးေတြဆိုရင္ မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လႊမ္းမုိးမႈေတြ႐ွိေနတယ္လို႔လည္း ျမင္ေနၾကပါတယ္။ အခုရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥအေပၚ ျပည္ပက လူ႔အခြင္အေရး႐ႈေဒါင့္ကေန အဓိကၾကည့္ေနတာေၾကာင့္ အျမင္မတူတာလုိ႔ ျပည္ပေရာက္သတင္းသမားတေယာက္ျဖစ္တဲ့ ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီ issue အေပၚမွာ အျပင္ကျမင္တာ အျပင္ကဆိုတာက ႏိုင္ငံတကာက ျမင္တာက်ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈအေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအေနနဲ႔ ျမင္တာေပါ့ေနာ္။ အထဲကလူေတြက်ေတာ့ သူတို႔က အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာတို႔ ၊ ေနာက္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာတို႔ အဲလိုျမင္တဲ့အခါက်ေတာ့ ပထမတခ်က္ကအျမင္က မတူဘူး။ ဒုတိယတခ်က္ကေတာ့ အျပင္ကမီဒီယာေတြက သြားလို႔မရဘူးေလ ၊ အထဲမီဒီယာေတာင္သြားလို႔မရဘူး အခုျပႆနာ ျဖစ္ေနတဲ႔ ရခိုင္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္ကို ဘယ္သူမွသြားလို႔မရဘူး ဟိုတေလာကေတာင္ မီဒီယာတခ်ိဳ႕ကို အစိုးရကေနေခၚျပတယ္လို႔ေတာ့ သိရတာေပါ့ သြားလို႔မရတဲ့အခါက်ေတာ့ အျပင္က မီဒီယာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္မွာ story လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔ရတဲ့ဟာပဲ ျပတာေပါ့ေနာ္ တဖက္ကလည္း ျမန္မာျပည္ထဲကေျပာသလို အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္တာက ဘဂၤလီအုပ္စုေတြေပါ့ေနာ္ ခံရတာက ရခိုင္ေတြ အမ်ားစုခံရတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ထြက္ေျပးလာတာက်ေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြပဲ ထြက္ေျပးလာတဲ့အခါက်ေတာ့ တဖက္သက္ေျပာတဲ့ story လိုျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။ အထဲမွာျဖစ္ေနတဲ့ ခုနက ရခိုင္ေတြနဲ႔ တျခားလူမ်ိဳးစုေတြ ခံရတာကေတာ့ ဒီမီဒီယာေတြမသိဘူးေလ။ ေနာက္တခါ ထင္ျမင္ခ်က္ေတြေျပာတာကလည္း ဒီ ႏိုဘယ္လ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္တို႔ တျခားလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက မ်ားတဲ့အခါက်ေတာ့ ေ၀ဖန္တာပဲမ်ားၿပီးေတာ့ တကယ့္အထဲမွာ ဘယ္လိုျဖစ္ေနသလဲဆိုတာ မီဒီယာေတြေရာ အျပင္ကလူေတြေရာ သိပ္မသိဘူးျဖစ္ေနတဲ့သေဘာလို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲဒီလိုျမင္တယ္။”

ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ဖက္မွာ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္သူေတြရဲ႕ရန္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကတဲ့ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ပမာဏနဲ႔ Bangladesh ဖက္ထြက္ေျပးၾကသူ အေရအတြက္ပမာဏမတူတာေၾကာင့္လည္း ဒီျပႆနာကို ႏုိင္ငံတကာက အသားေပးေဖာ္ျပၾကတယ္လို႔ သတင္းသမားကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္က ျမင္ပါတယ္။

“တျခားႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးတာက်ေတာ့ သတင္းက အႀကီးႀကီးျဖစ္သြားတယ္ေလ၊ အျပင္ကိုထြက္လာတာ အခု ၄ သိန္းဆိုတာက နည္းတာမွမဟုတ္တာ ဆိုေတာ့ အဲလိုမ်ိဳး focus လုပ္တာကြာသြားတာေပါ့။”

ရခိုင္ေဒသအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သံတမန္ေတြကို႐ွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့တဲ့ မိန္႔ခြန္းထဲမွာလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ မြတ္ဆလင္ေတြ၊ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြတင္မဟုတ္ဘဲ။ ဒိုင္းနက္။ ၿမိဳ။ သက္။ မရမာႀကီးနဲ႔ ဟိႏၵဴေတြလည္း အိုးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနၾကရတာကို သိသူသိပ္မ႐ွိၾကဘူးလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ေနရာေတြက သတင္းေတြကို သတင္းမီဒီယာေတြက အကန္႔အသတ္နဲ႔ပဲ သြားေရာက္သတင္းယူႏိုင္တာက ျပႆနာတခုျဖစ္တယ္လို႔ DVB သတင္းဌာနရဲ႕ အႀကီးအကဲ ကိုေအးခ်မ္းႏိုင္က ေျပာၾကားေၾကာင္း VOA သတင္းေထာက္ Joe Freeman ကေျပာပါတယ္။ ေမာင္ေတာေဒသဖက္ကို အစုိးရအစီအစဥ္နဲ႔ သတင္းေထာက္တခ်ဳိ႕သာသြားေရာက္ခဲ့ေပမဲ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာသတင္းယူခြင့္မရပါဘူး။ တကယ္လို႔ လြတ္လပ္စြာသတင္းယူႏုိင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အျမင္ေတြ႐ွင္းသြားႏိုင္တယ္လို႔ ကိုေအးခ်မ္းႏိုင္က VOA ကိုေျပာပါတယ္။ ျပည္ပေရာက္သတင္းေထာက္ ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္ကေတာ့ သတင္းေထာက္ေတြကို ေပးသြားဖုိ႔အေရးႀကီးသလို ပဋိပကၡကို ဦးစားေပးေျဖ႐ွင္းတဲ့ေနရာမွာ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးကို ေ႐ွ႕တန္းမတင္ဖုိ႔လည္း အေရးႀကီးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာတို႔ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာတို႔ အဲဒီဘက္ကလူေတြကလည္း အခုဆိုရင္ က်ေနာ္ေတြ႔ေနရတယ္ ဟိုတေန႔ကဆိုရင္ ထား၀ယ္မွာေရာ ပြဲေတြ ၊ သူတို႔ကေတာ့ ေခါင္းစဥ္တပ္တာကေတာ့ အၾကမ္းဖက္မႈ ရႈတ္ခ်ေရးတို႔ေခါင္းစဥ္တပ္ေပမယ့္ လူေတြက information က ျမန္မာျပည္မွာက ေကာင္းေကာင္းမရဘူးေလ ေထာင့္ေစ့ေအာင္မရတဲ့အခါက်ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအျမင္အားနည္းတဲ့လူေတြကို အဲဒီလိုေျမာက္ေပးတဲ့လူေတြလည္းရွိတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီဟာက က်ေနာ္တို႔ ဒီျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲဆိုတာကို မစဥ္းစားပဲနဲ႔ ခုန ဒီအထဲမွာ လူမ်ိဳးေရးတို႔ ဘာသာေရးတို႔ အဲဒါေတြ ေရွ႕တန္းတင္တာေတြကလည္း ဒီနားလည္မႈလြဲမွားျခင္းရဲ႕ ျပႆနာ တခုျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ပထမတခုက ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာေတြ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြကို အဲဒီမွာ သြားခြင့္ေပးဖို႔လိုတယ္၊ ဒုတိယတခုက ဒီျပႆနာကို ပဋိပကၡကို ေျဖရွင္းတာကို ဦးစားေပးၿပီးေတာ့ ဘာသာေရးတို႔ လူမ်ိဳးေရးတို႔ကို ေရွ႕ကုိမတင္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္ခင္ဗ်။”

ႏုိင္ငံတကာ NGO အဖဲြ႔အစည္းေတြဟာ ေဒသခံရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြထက္ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ ပိုၿပီးအေလးေပးတယ္ဆိုတဲ့ ဟိုးအရင္ထဲက႐ွိေနတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြေၾကာင့္လည္း ႏိုင္ငံတကာသတင္းမီဒီယာေတြဟာ ဘက္လိုက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြ ပိုၿပီးထြက္ေပၚေနတာျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းေထာက္ Joe Freeman ကေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG