သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ား ကၽြန္းပို႔မည့္အစီအစဥ္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႕ေတြ ေ၀ဖန္


ဒုကၡသည္မ်ားကို ပို႔ရန္စီစဥ္ထားေသာ Thengar Char ကၽြန္း

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ေတြကို ေ၀းလံ ေခါင္သီတဲ့ ကၽြန္း တခုဆီ ေရႊ႕ေျပာင္းေနရာ ခ်ထားမယ္ ဆုိတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရရဲ႕ အစီအစဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႔ကြက္ ေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။ ေရၾကီးေရလွ်ံမႈေတြနဲ႔ မုန္တိုင္း အႏၱရာယ္ပါ ၾကံဳရေလ့ရွိတဲ့ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ထဲက လူသူ အသြားအလာ မရွိတဲ့ အဲဒီကၽြန္းကို အတင္းအဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရမွာကို ဒုကၡသည္ေတြကလည္း စိုးရိမ္ ထိတ္လန္႔ေနၾကပါတယ္။ မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပေပးပါမယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာ ခိုလံုေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ သိန္းနဲ႔ခ်ီကို ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ ထဲက ေ၀းလံေခါင္သီတဲ့ ကၽြန္းတခု ဆီကို ေရႊ႕ေျပာင္း ေနရာခ် ထားမယ့္အေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရက ေၾကညာခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ဒီကိစၥ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ ေ၀ဖန္ေနၾကတာပါ။ ေရၾကီးေရလွ်ံမႈေတြနဲ႔ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ဆုိးေတြ က်ေရာက္ေလ့ရွိတဲ့ အဲဒီကၽြန္းကို ဒုကၡသည္ေတြ ေရႊ႕ေျပာင္း လိုက္မယ္ဆိုရင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ အၾကီးအက်ယ္ ၾကံဳရႏိုင္ျပီး လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီလိုအပ္မႈေတြလည္း ကပ္ေဘးတခုလို ဆုိးဆိုးရြားရြား ၾကံဳလာႏုိင္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ ေတြက ေျပာဆိုေနၾကတာပါ။ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch ရဲ႕ အာရွေရးရာ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး Phil Robertson က ဗီြအိုေအကို အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“ဒီ ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြဟာ အကာအကြယ္ လိုအပ္ေနတဲ့သူေတြပါ။ သူတို႔ကို ျပစ္ဒဏ္ခတ္သလို၊ ဘာ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းမႈမွ မလုပ္ႏိုင္ဘဲ အသက္ရွင္ဖို႔သက္သက္ ႐ုန္းကန္ရမယ့္ ကၽြန္းတခုကို အပို႔ မခံရသင့္ပါဘူး။ Thengar Char ကၽြန္းဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ မၾကာခဏ ခံရေလ့ရွိတဲ့ တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းေတြရဲ႕ ဒဏ္ကို ဆိုးဆိုးရြားရြားခံရဖို႔ သိပ္လြယ္ကူတဲ့ေနရာပါ။”

ဒါေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန အငယ္တန္း၀န္ႀကီးတဦးျဖစ္တဲ့ Shahriar Alam ကေတာ့ - ဒီကၽြန္းကို လူေနဖို႔ သင့္ေတာ္တဲ့ ေနရာတခုျဖစ္ေအာင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္စစ္တပ္က စီစဥ္ လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္ျပီး ဒီအစီအစဥ္ကို စတင္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနျပီလို႔ ေျပာပါတယ္။

“လူေနလုိ႔ရတဲ့ကၽြန္းျဖစ္ေအာင္ လိုအပ္တာမွန္သမွ် သူတုိ႔က လုပ္ေဆာင္ေပးသြား မွာပါ။ ျပီးရင္ေတာ့ ဒီ Thengar Char ကၽြန္းဆီကို Cox’s Bazar နဲ႔ တျခား ေနရာေတြမွာ ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ေရႊ႕ေျပာင္းေနရာ ခ်ပါမယ္။ ဒီေရႊ႕ေျပာင္းမယ့္အစီအစဥ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈေတြလည္း စတင္ေနပါျပီ။”

အခုအစီအစဥ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ယာယီေနထိုင္ႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ေပးတာျဖစ္ျပီး ျမန္မာအစိုးရက ဒီ ဒုကၡသည္ေတြ ကို ျပန္လည္ ေခၚယူလိိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္းလည္း Shahriar Alam က ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြကေတာ့ အခု အစီအစဥ္အတိုင္း တကယ္ျဖစ္လာရင္ ေနာက္တၾကိမ္ ေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ေတြ အမ်ားအျပား ထပ္ရွိ လာႏုိင္တယ္လုိ႔ သတိေပး ေျပာေနၾကပါတယ္။ Thengar Char ကၽြန္းကို အတင္းအဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္း ခံရမွာကို ဒုကၡသည္ေတြကလည္း အခုကတည္းက စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံကို က်ေနာ္တို႔ အသက္လုေျပးခဲ့ရတာပါ။ မြတ္စလင္အမ်ားစုေနထိုင္တဲ့ ဒီႏိုင္ငံံမ်ာ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ အကာအကြယ္ ပိုရလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ျပီး ထြက္လာတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ ေ၀းလံေခါင္သီတဲဲ့ ကၽြန္းတခုကို က်ေနာ္တုိ႔ကို ပို႔မယ္လုိ႔ ေျပာေနပါတယ္။” လို႔ Cox’s Bazar ခ႐ိုင္က ဒုကၡသည္တဦးျဖစ္တဲ့ Mohammad Eliyas ေျပာသြားတာပါ။

၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြကစလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း စီးပြားေရး က်ပ္တည္းမႈေတြ နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နုိင္ငံကို ထြက္ေျပးလာတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ငါးသိန္းေက်ာ္ေလာက္ ရွိလိမ့္မယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢကလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ ျမန္မာလုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရွိေနခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ အစီရင္ခံစာတေစာင္ကို သိပ္မၾကာခင္တုန္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့သလို၊ ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနကလည္း အထူးစိုးရိမ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုထားပါတယ္။ အေမရိကန္အစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဖိအား ဆက္ေပးသြားဖို႔ လိုအပ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားသူ ေမာင္ဇာနည္က ေျပာပါတယ္။

“အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကို အခုိင္အမာ ေထာက္ခံအားေပးျပီး၊ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈေတြ ကို ဆန္႔က်င္တဲ့မူ၀ါဒေတြကို ကိုင္စြဲ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ အေမရိကန္ အစိုးရဟာ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ထိထိေရာက္ေရာက္ ဖိအားေပးႏိုင္တဲ့ အဓိကက်တဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးတခုပါ။ အခု Trump အစိုးရသစ္အေနနဲ႔လည္း လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကို ခ်န္လွပ္ထားတာမ်ိဳး မျဖစ္ဖို႔ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” လို႔ ျမန္မာ့အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူတဦးျဖစ္တဲ့ ေမာင္ဇာနည္ ေျပာသြားတာပါ။

ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႔ ေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္သူေတြကို ရွာေဖြ ႏွိမ္နင္းတဲ့ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြအတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြကို အစုလိုက္ သတ္ျဖတ္တာ၊ အုပ္စုဖြဲ႔မတရား ျပဳက်င့္တာ အပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာေတြ အၾကီးအက်ယ္ ရွိေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုေနၾကေပမဲ့ ျမန္မာ အစိုးရကေတာ့ စြတ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း အစဥ္တစိုက္ ျငင္းဆန္ထား ပါတယ္။ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ခိုင္မာတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ရွိရင္ သူတို႔ကို ေျပာဖို႔လည္း ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေျပာဆိုထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG