သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

မေလးရွားေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မိန္းကေလးေတြ ဘ၀လံုုၿခံဳမႈလိုအပ္


ဘဂၤလားေဒ့ခ်္နိုင္ငံ Kutupalong ဒုကၡသည္စခန္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာမိန္းကေလးငယ္မ်ား ေရအိုးသယ္ေနစဥ္ (ႏို၀င္ဘာ၊ ၁၉၊ ၂၀၁၇)

မေလးရွားႏိုင္ငံေရာက္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာမိန္းကေလးငယ္ေတြ အတင္းအၾကပ္အိမ္ေထာင္ျပဳခိုင္းခံရတာမ်ိဳးေတြကို အကာအကြယ္ေပး အေရးယူဖို႔ Fortify Rights လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔က မေလးရွားအာဏာပိုင္ေတြကို တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ မေလးရွားေရာက္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးနဲ႔ မိန္းကေလးငယ္ေတြဟာ တရားမ၀င္ေနထိုင္ေနရတဲ့အေျခအေနမို႔လည္း ဥပေဒအရ အကာအကြယ္မဲ့ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ကိုသားညြန္႔ဦး စံုစမ္းေမးျမန္းထားပါတယ္။

မေလးရွားေရာက္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔က တဆင့္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးေတာ့ ေရာက္လာတဲ့သူေတြရွိသလို အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ပင္လယ္ပိုင္းကေနၿပီးေတာ့ ၀င္ၾကတာပါ။ စား၀တ္ေနေရးနဲ႔ ေငြေၾကးအခက္အခဲေတြေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမိသားစုေတြဟာ ငယ္႐ြယ္တဲ့သူ႔ရဲ႕သမီးငယ္ေတြကို အတင္းအိမ္ေထာင္ျပဳခိုင္းၿပီးေတာ့ မိသားစုရပ္တည္ေရးအတြက္ ေျဖရွင္းေနၾကတယ္လို႔ Fortify Rights က ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒ့ါအျပင္ မေလး႐ွားႏိုင္ငံမွာ အိမ္ေထာင္ျပဳဖို႔ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသမီးငယ္ေတြဟာ လူကုန္ကူးခံရသူေတြလဲ ျဖစ္လာတယ္လို႔ ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္းေရာက္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ မိန္းကေလးငယ္ေတြကို ကူညီေပးၾကဖို႔ တိုက္တြန္းတာျဖစ္တယ္လို႔ Fortify Rights ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Amy Smith က VOA ကို ေျပာပါတယ္။

“သူတို႔ရဲ႕စား၀တ္ေနေရး၊ ပညာေရး ဒီလိုအခြင့္အလမ္းေတြရရွိဖို႔နဲ႔ အေျခခံအားျဖင့္ သူတို႔ကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ နည္းလမ္းေတြရွာဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါကို မေလးရွားအစိုးရအေနနဲ႔ အလြယ္တကူလုပ္ႏိုင္မွာပါရွင္။”

ဒုကၡသည္ေတြကို အစိုးရေက်ာင္းေတြမွာ ေပးတက္ဖို႔၊ ေနာက္ ေဆး႐ံုေတြမွာ က်န္းမားေရးအေစာင့္အေရွာက္ေတြေပးဖို႔နဲ႔ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြေပးဖို႔ မေလးရွားအစိုးရအေနနဲ႔ စဥ္းစားသံုးသပ္ေနၿပီဆိုၿပီးေတာ့ မေလးရွားႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ေျပာတဲ့အေၾကာင္း Fortify Rightsရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြကို အတင္းအိမ္ေထာင္ခ်ထားတာကို တားျမစ္ဖို႔ ဒုကၡသည္မိသားစုေတြအတြက္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြေပးဖို႔ မေလးရွားအစိုးရအေနနဲ႔ အလ်င္အျမန္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔လိုတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ မေလးရွားအေျခစိုက္တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသမီးဖံံြ႔ၿဖိဳးေရးကြန္ရက္ကလဲ တိုက္တြန္းေနပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြဟာ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္မဲ့ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသမီးကြန္ရက္ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဆာရီဖာရွာခီရာ ကVOA ကို ေျပာပါတယ္။

“အရင္ဆံုးေျပာရရင္ မေလးရွားမွာရွိတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ မိန္းကေလးငယ္ေတြ အတြက္ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ရာ ဘာဥပေဒမွ ရွိမေနတာပါပဲ။ မေလးရွားႏိုင္ငံဟာ ၁၉၅၂ ခုနွစ္ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္မထိုးထားပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအမ်ိဳးသမီးေတြ၊ မိန္းကေလးငယ္ေတြအတြက္ ကာကြယ္ေပးဖို႔ ဥပေဒဆိုတာ မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လဲ သူတို႔ျဖစ္ခဲ့သမွ်ေတြကို တရားေရးအရ အေရးယူဖို႔အေတာ္ခက္ပါတယ္။”

UNHCR ကုလသမဂၢသက္ကေတာ့ မေလးရွားမွာ ရွိတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို႔နဲ႔ ေနထိုင္စရာေတြေပးဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ လုပ္ေဆာင္တာမ်ိဳးေတာ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ အဲ့ေရာက္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအသိုင္းအ၀ိုင္းတခုလံုးအတြက္ လံုေလာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္တဲ့အေျခအေနမွာ မရွိဘူးလို႔ ရွာရီဖာ ကေျပာပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ မေလးရွားျပည္သူေတြဘက္ကလည္း မေလးမွာရွိတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္မႈရွိေနတယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

“ေရာက္လာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ဒီမွာပဲ အၿမဲေနလိမ့္မယ္။ မေလးရွားႏိုင္ငံသားအျဖစ္ေရာ၊ တျခားအခြင့္အေရးေတြေရာ ေတာင္းခံလိမ့္မယ္လို႔ မေလးရွားျပည္သူေတြက ယူဆေနၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ က်မတို႔က ႏိုင္ငံသားျဖစ္ဖို႔ေတာင္းေနတာမဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႔ ေတာင္းေနတာက ပညာေရးလိုမ်ိဳး၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလိုမ်ိဳး၊ အလုပ္လုပ္ကိုင္ခြင့္လိုမ်ိဳး အေျခခံအခြင့္အေရး ရပိုင္ခြင့္ေတြပါပဲ။”

Fortify Rights အေနနဲ႔ အိမ္ေထာင္သည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မိန္းကေလးေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းၿပီးေတာ့ ဒီအစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္တာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အတင္းအိမ္ေထာင္ျပဳခံရတဲ့ မိန္းကေလးေတြဟာ အသက္ ၁၃ႏွစ္၊ ၁၄ႏွစ္အထိ ငယ္တဲ့ကေလးငယ္ေတြပါ ပါ၀င္တာကိုေတြ႔ရပါတယ္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္ဘက္ က ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာ ေနထိုင္မႈက်ပ္တည္းေနၾကတဲ့ မိသားစုေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ သမီးငယ္ေတြကို မေလးရွားမွာ အိမ္ေထာင္ခ်ထားဖို႔ လူကုန္ကူးသူေတြကို ေငြေပးၿပီးေတာ့ပို႔ေနတဲ့ အေနအထားထိပါေရာက္လာတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပပါတယ္။

Fortify Rights အေနနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔အေျခအေနေတြကို ခုဒီ ဂ်နီဗာမွာ ရွိတဲ့ CEDAW အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈလံုး၀ပေပ်ာက္ေရးေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းကို အစီရင္ခံစာ ေပးပို႔ထားေပမဲ့ ခုမေလးရွားကိစၥကိုေတာ့ ထည့္သြင္းႏိုင္ျခင္းမရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လက္ရွိညႊန္႔ေပါင္းအစိုးရအေနနဲ႔ ဒီပ႗ိပကၡေတြေၾကာင့္ထြက္ေျပးလာရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို အကူအညီေပးလိုတဲ့ သေဘာထားရွိေနတာအတြက္ သူတို႔တင္ျပတဲ့ ဒီအေျခအေနကို မေလးရွားအစိုးရဘက္က အေရးယူလာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ အေၾကာင္းလဲ Fortify Rights က ေျပာပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG