သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေထာက္ခံအားေပးဖို႔ ကန္အစိုးရကို သံအမတ္ေဟာင္း တိုက္တြန္း


အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားေရး ေကာ္မတီေရွ႕ေမွာက္မွာ ျမန္မာ့အေရး သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell ထြက္ဆို။

အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသ အတြင္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေထာက္ခံအားေပးမႈ အေပၚေလ့လာ သုံးသပ္တဲ့ အထက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာ စစ္ေဆးပြဲကုိ ဗုဒၶဟူးေန႔က က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

ၾကားနာစစ္ေဆးပြဲမွာ ထြက္ဆုိခဲ့ၾကသူ ၃ ဦးထဲက တဦးကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကားနာပြဲအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ဆုိင္ရာ အကဲစမ္းမႈေတြကုိ ထြက္ဆုိခဲ့ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ မေန႔က က်င္းပတဲ့ ၾကားနာပြဲ အစမွာ Massachusetts ျပည္နယ္က ဒီမုိကရက္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ Ed Markey က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အခုလုိ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အာဏာရွင္ စနစ္ေအာက္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနခဲ့ရာက မၾကာေသးခင္ ႏွစ္ပုိင္းအတြင္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ႀကီးမားတဲ့ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ ေပမယ့္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္မွာ လုပ္ေဆာင္ဆဲ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ေအာင္ျမင္မလား၊ ဒါမွမဟုတ္ က်ဆုံးျခင္းနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရမလား ဆုိတဲ့ လမ္းဆုံ လမ္းခြကုိ ေရာက္ေနပါတယ္။ ”

ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ေျမာက္ကုိရီးယား၊ ထုိင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ အင္ဒုိနီးရွားနဲ႔ တရုတ္ႏုိင္ငံ အေရးကိစၥေတြကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့တာမွာ - ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆုိင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း လည္းျဖစ္၊ လက္ရွိမွာ USIP အေမရိကန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အင္စတီက်ဳ႕က အာရွေရးဌာနရဲ႕ အႀကီးတန္း အႀကံေပးအျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေနသူလည္း ျဖစ္တဲ့ Derek Mitchell ၊ အေမရိကန္ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာနက အေရွ႕ေတာင္အာရွေရးရာ အစီအစဥ္ရဲ႕အႀကီးတန္း အႀကံေပးနဲ႔ လက္ေထာက္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး တာ၀န္ေတြကုိ ပူးတြဲ ထမ္းေဆာင္ေနသူ Murray Hiebert ၊ အေမရိကန္ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာနက ကုိရီးယားအေရး တာ၀န္ခံရဲ႕အႀကံေပး အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသူ Robert King တုိ႔ ၃ ဦးက ထြက္ဆုိခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အထက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာပြဲအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ျဖစ္စဥ္ကုိလည္း ကုိယ္တုိင္ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသူ Derek Mitchell လည္း ထြက္ဆုိခဲ့တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရးကုိ လက္ရွိ အေမရိကန္ အစုိးရဘက္က အာရုံစုိက္မႈ နည္းလာေနတာေၾကာင့္ လက္ရွိ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ အရွိန္ေလ်ာ့ မသြားေစေရး အတြက္ အာဖရိကတုိက္မွာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ လွ်ပ္စစ္မီး ျဖန္႔ျဖဴးေပးျခင္း အားျဖင့္ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈကုိ အရွိန္ျမင့္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့ နည္းကုိ နမူနာယူၿပီး ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ လုပ္ေဆာင္လုိ႔ ရႏုိင္ မရႏုိင္ဆုိတာကုိ စဥ္းစားေနေၾကာင္း Utah ျပည္နယ္က ရီပတ္ဘလီကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Cory Soctt Gardner က ေျပာဆုိတာမွာ - သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell က အခုလုိ ျပန္လည္ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ ဒီမုိကေရစီဆုိတာ တုိးတက္မႈကုိ ျပႏုိင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီးဟာ ပညာေရး၊ စုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ အစုိးရက လုပ္ေဆာင္လုိတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ အားလုံးနဲ႔ သက္ဆုိင္ပါတယ္။ အာဖရိကတုိက္မွာ ဘယ္လုိလုပ္ခဲ့တယ္ ဆုိတာ မသိတဲ့အတြက္ အဲဒီအတုိင္း ျမန္မာျပည္မွာ အလုပ္ျဖစ္မလား ဆုိတာကုိ က်ေနာ္ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ဖုိ႔ ျပႆနာ အခက္အခဲ ရွိေနပါတယ္။ တည္ၿငိမ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ မရႏုိင္ေသးပါဘူး။ ေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ား ေရာက္ဖုိ႔ မလြယ္ကူပါဘူး။ ၿမိဳ႕ျပေတြကုိ အလြယ္တကူ သြားေရာက္ႏုိင္ေပမယ့္ နယ္စြန္ နယ္ဖ်ားေတြကုိ သြားဖုိ႔ အင္မတန္ ခက္ခဲပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕လက္ရွိ လွ်ပ္စစ္မီး ျဖန္႔ျဖဴးေရး စနစ္ဟာ အင္မတန္ ေဟာင္းႏြမ္းေနပါၿပီ။ ”

“ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေလာက္က တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ဂ်င္နေရတာေတြနဲ႔ လွ်ပ္စစ္မီးကုိ ျဖန္႔ခ်ိေပးေနတာပါ။ အဲဒီလုိ အေျခခံ အေဆာက္အဦေတြကုိ အျမန္ဆုံး ျပင္ဆင္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ကမၻာ့ဘဏ္က ဒီကိစၥအတြက္ ကူညီေပးေနပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီး ျဖန္႔ခ်ိေရးစနစ္ကုိ ဘယ္လုိ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲခ်င္သလဲ ဆုိတာကေတာ့ ျမန္မာအစုိးရကပဲ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ အေမရိကန္က ဘ႑ာေငြ ပုိေထာက္ပ့ံၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ စနစ္ကုိ ခ်ျပေပးႏုိင္မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီလုိ အကူအညီေပးမႈဟာ ျမန္မာေတြ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ ပုံစံမ်ဳိး ျဖစ္သင့္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔က အတင္းအၾကပ္ လုပ္ေဆာင္ခုိင္းတာမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လတ္တေလာ အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနတာဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လွ်ပ္စစ္မီး ျဖစ္တယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕အနီးကပ္ အႀကံေပးပုဂၢဳိလ္က ေျပာဆုိခဲ့ေၾကာင္း ေကာ္လိုရာဒို ျပည္နယ္က ရီပတ္ဘလီကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Cory Scott Gardner ရဲ႕ ေျပာဆုိခ်က္ကုိ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell က အဲဒီလုိ ေျဖၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

လြတ္လပ္ၿပီး တရားမ ွ်တဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါတီ အႏိုင္ရခဲ႔ၿပီးတဲ႔ေနာက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏိုင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲ ျဖစ္လာၿပီးတဲ႔ေနာက္ သူမအေပၚ လူထုက ေမ ွ်ာ္လင့္ခ်က္ ႀကီးမားၿပီး သူမအေနနဲ႔ တိုးတက္မႈကို ျပသဖို႔ လိုအပ္တဲ႔ အေၾကာင္း Derek Mitchell က ေျပာပါတယ္။ ႏိုင္ငံတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးတို႔ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အျပင္ ၿဗိတိသ ွ် ကိုလိုနီ လက္ထက္ကတည္းက ျပဌာန္းခဲ႔တဲ႔ ဥပေဒေတြကို ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္းလည္း သံအမတ္ႀကီးက ေျပာခဲ႔ပါတယ္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ Freedom of the Net Survey လုိ႔ေခၚတဲ့ အင္တာနက္ သုံးစြဲမႈ လြပ္လပ္ခြင့္ စစ္တမ္းအရ ေဒသတြင္းမွာ ျမန္မာ၊ တရုတ္၊ ဗီယက္နမ္နဲ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံတုိ႔ဟာ အင္တာနက္ သုံးစြဲမႈ လြတ္လပ္ခြင့္ မရွိဆုံး ႏုိင္ငံေတြအျဖစ္ ေဖာ္ျပထားတာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell က အခုလုိ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ Facebook ႏုိ္င္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္က အေမရိကန္သံရုံးဆုိရင္ Like လုပ္တဲ့သူေပါင္း တသန္းေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစုံတေယာက္ကုိ မွားယြင္းစြာ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိမိမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေထာင္က်ႏုိင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ လူတဦး တေယာက္ကုိ ခင္ဗ်ားက သိကၡာခ် လုိက္တဲ့အတြက္၊ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိမိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အသေရဖ်က္မႈနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒ မရွိပါဘူး။ အေရးအႀကီးဆုံးကေတာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ရဲ႕ေကာင္းက်ဳိးေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေျပာျပႏုိင္ဖုိ႔ လုိပါတယ္။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ မရွိရင္ မတည္ၿငိမ္မႈေတြ ပုိျဖစ္ႏုိင္တယ္၊ ဒီမုိကေရစီ စနစ္အတြက္ ျပႆနာေတြ ပုိရွိႏုိင္တယ္။”

ရုိဟင္ဂ်ာအေရးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာၾကားတာမွာေတာ့ - သူ သံအမတ္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့စဥ္ ကာလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အမည္းစက္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သူ႔ရဲ႕ အျမင္ကုိ အခုလုိ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ က်ေနာ္ လူတုိင္းလုိလုိကုိပဲ အႀကံေပးခဲ့တာက လက္ရွိအတုိင္း ဆက္သြားရင္ ရုိဟင္ဂ်ာ အေရးဟာ ဘယ္သူ႔အတြက္မွ အက်ဳိးမရွိဘူး ဆုိတာပါဘဲ။ အဲဒီ အေျခအေနဟာ ရုိဟင္ဂ်ာေတြ အတြက္သာ ထိခုိက္ေစတာ မဟုတ္ဘဲ ႏုိင္ငံတကာမွာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ဂုဏ္သိကၡာကုိ ၿငိဳးႏြမ္းေစခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြ၊ ရခုိင္ျပည္ အေရးနဲ႔ ျမန္မာ တႏုိင္ငံလုံး အတြက္ပါ ဒီကိစၥဟာ ဘယ္သူ႔ကုိမွ အက်ဳိးမျပဳေစပါဘူး။ အခုဆုိရင္ ဒီရက္စက္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ကမၻာရဲ႕အဆုိးရြားဆုံး အစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕အာရုံစုိက္မႈကုိ ရရွိေနၿပီး အစြန္းေရာက္ေတြ ေရာက္ေနၾကတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြလည္း ထြက္ေနပါတယ္။”

သူ႔ရဲ႕ သံအမတ္ႀကီး အေတြ႔အႀကံဳအေပၚ အေျခခံၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေမရိကန္အေနနဲ႔ အေကာင္းဆုံး ဘယ္လုိ အေထာက္အကူ ေပးႏုိင္မလဲ ဆုိတာကုိ အခုလုိ အႀကံေပးခဲ့ပါတယ္။

“ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ က်ေနာ္ ေတြ႔ႀကံဳရတဲ့ အဓိက အကဲစမ္းမႈကေတာ့ တုိးတက္မႈကုိ ဘယ္လုိ တုိင္းတာရမလဲ ဆုိတာပါဘဲ။ တုိးတက္မႈဟာ ေႏွးေကြးေနလား၊ ဒါမွမဟုတ္ လမ္းလြဲေနသလားဆုိတာကုိ ဘယ္လုိ သိႏုိင္မလဲ။ ဒါကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔ သူတုိ႔ အက်ဳိးစီးပြား အေပၚ မူတည္ၿပီး တုို္င္းတာႏုိင္မယ့္ ပညာရပ္ပါဘဲ။ ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေျခခံ လူတန္းစားကုိ စြမ္းအင္ ျမွင့္တင္ေပးဖုိ႔၊ တုိင္းရင္းသား အမ်ဳိးမ်ဳိး အသံေတြ ပုိၿပီး ထင္ရွားလာေအာင္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကုိ ပုိရရွိေစဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ကံၾကမၼာကုိ သူတုိ႔ ဆုံးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕တာ၀န္ကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ စြမ္းရည္ကုိ ျမွင့္တင္ေပးဖုိ႔ပါဘဲ။”

ဒီၾကားနာ စစ္ေဆးပြဲအတြင္း အာရွ ပစိတ္ေဒသမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဒီမုိကေရစီ ၊ လူ႔အခြင့္ေရးကုိ ေထာက္ခံ အားေပးရာမွာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀ါဒမွာ ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔ခြင့္ေရးကုိ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ေရးအတြက္ အေမရိကန္ႏုိ္င္ငံျခားေရးဌာန၊ USAID ၊ NED ၊ VOA ၊ RFA အစရွိတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကုိလည္း လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ လုိအပ္တဲ့ အသုံးစားရိတ္ကုိ ေထာက္ပံ့ကာ အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံအားေပးဖုိ႔ကုိလည္း သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell အႀကံျပဳခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG