သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚ ပ်ံသန္းမႈ သမိုင္းမွတ္တိုင္သစ္


NASA’s Ingenuity Mars Helicopter captured this shot as it hovered over the Martian surface on Apr. 19, 2021, during the first instance of powered, controlled flight on another planet. (NASA/JPL-Caltech)

NASA က ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာ ေဒၚမီမီေအာင္ ဦးေဆာင္ၿပီး တီထြင္ထားတဲ့ Ingenuity စူးစမ္းေရး ရဟတ္ယာဥ္ ေသးေသးေလးဟာ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၉ ရက္ တနလၤာေန႔ က အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ပထမဆံုး ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ပ်ံသန္းျပၿပီး သမိုင္းမွတ္ေက်ာက္တင္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကို ဒီတပတ္မွာ ေျပာျပပါရေစ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


(ZAWGYI/ UNICODE)

Zawgyi

NASA က ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာ ေဒၚမီမီေအာင္ ဦးေဆာင္ၿပီး တီထြင္ထားတဲ့ Ingenuity စူးစမ္းေရး ရဟတ္ယာဥ္ ေသးေသးေလးဟာ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၉ ရက္ တနလၤာေန႔ က အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ပထမဆံုး ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ပ်ံသန္းျပၿပီး သမိုင္းမွတ္ေက်ာက္တင္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကို ဒီတပတ္မွာ ေျပာျပပါရေစ။

တျခားၿဂိဳဟ္တခု ျဖစ္တဲ့ အဂၤါၿဂိဳဟ္ ေပၚမွာ ပထမဆံုး ပ်ံသန္းတဲ့ ရဟတ္ယာဥ္ကေလးဟာ ပ်ံတက္တာ ပ်ံဆင္းတာ ခ်ိဳးေကြ႔ျပတာေတြကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ လုပ္ျပႏိုင္တယ္လို႔ အဂၤါၿဂိဳဟ္စူးစမ္းေရးအဖြဲ႔က ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ Los Angeles နားမွာရွိတဲ့ နာဆာရဲ့ Jet Propulsion Laboratory (JPL) ထိန္းခ်ဳပ္ေရး စခန္း ကေန ေျပာေနတာပါ။

ေဒၚမီမီေအာင္။. ။“ တျခားၿဂိဳဟ္ တခုေပၚမွာ လူသားေတြရဲ့ ရဟတ္ယာဥ္ ပ်ံသန္းႏိုင္ၿပီလို႔ က်မတို႔ အခု ေျပာႏုိင္ပါၿပီလို႔ ဝမ္းပမ္းတသာ ေၾကညာေန သူက JPL စခန္းက ဒီရဟတ္ယာဥ္ တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္း ကို ႀကီးၾကပ္သူ ျမန္မာ အင္ဂ်င္နီယာ ေဒၚမီမီေအာင္ပါ။

ဒီလိုပ်ံသန္းႏိုင္ဖို႔ သူတို႔တေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာႀကိဳးစားခဲ့ရတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ေဒၚမီမီေအာင္။. ။“ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ပထမဆံုးပ်ံသန္းတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳရခ်င္တဲ့ အိပ္မက္အတိုင္း က်မတို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာ ၆ ႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ တခ်ိဳ႕ဆို ၾကာလွပါၿပီ။ ဒီမနက္ေတာ့ က်မတို႔ရဲ့ အိပ္မက္ အေကာင္ထည္ ေပၚလာပါၿပီ။”

ဟုတ္ပါတယ္။ အေလးခ်ိန္အားျဖင့္ ၄ ေပါင္လာက္ပဲရွိတဲ့ ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္သံုး ရဟတ္ယာဥ္ကေလးဟာ စီစဥ္ထားတဲ့ အတိုင္း ပြဲဦးထြက္အျဖစ္ ၃၉ စကၠန႔္ ပ်ံသန္းမႈ လုပ္ႏိုင္တယ္လို႔ အဂၤါၿဂိဳဟ္က ရတဲ့အခ်က္လက္ေတြ နဲ႔ အတည္ျပဳႏိုင္ ခဲ့တဲ့ေနာက္ ၃ နာရီအၾကာမွာ အခုလို ပ်ံတက္ ပ်ံဆင္း လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရဟတ္ယာဥ္မွာ တပ္ထားတဲ့ အျမင့္ျပ ကရိယာ က အခ်ိန္ကို ၾကည့္ရင္ အေမရိကန္ အေရ႕ွပိုင္းစံေတာ္ခ်ိန္ ၃ နာရီ ၃၄ မိနစ္မွာ ရဟတ္ယာဥ္ဟာ အစီအစဥ္အတိုင္း ၁၀ ေပအျမင့္ကို ပံ်တက္ၿပီး မိနစ္ဝက္ေလာက္ အဂၤါၿဂိဳဟ္ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ လွည့္ပတ္ပ်ံဝဲၿပီးမွ ျပန္ဆင္းတဲ့အခါ သူ႔ရဲ့ ေျခ ၄ ေခ်ာင္းေပၚမွာ ေကာင္းေကာင္း ျပန္ရပ္ခဲ့တာလို႔ နာဆာက ေျပာပါတယ္။

အခုလို Ingenuity ရဟတ္ယာဥ္ေလး ပ်ံသန္းေနတာကို နာဆာ JPL စခန္းကေန တိုက္ရိုက္ ထုတ္လႊင့္ ျပသခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ပ်ံသန္းႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုႀကိဳးစားခဲ့ရ တာပါလဲ။

ေဒၚမီမီေအာင္။. ။“ ၾကည့္ေတာ့ လြယ္သလိုလုိနဲ႔ ဒီရဟတ္ယာဥ္ကို အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ပထမဆံုးအျဖစ္ပ်ံဖို႔ ႀကိဳးစားရတာ ဘယ္ေလာက္ခက္တယ္ဆိုတာကို အခြင့္ႀကံဳတုန္း ေျပာျပခ်င္ပါ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚက ေလထုက သိပ္ကိုပါးလို႔ပါ။ ကမာၻနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ အပံုတရာပံု တပံုေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာဆို ဟိမဝႏၱာေတာင္ထက္ ၃ ဆေလာက္ ျမင့္တဲ့ ေနရာကို ေရာက္ေနသလိုပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ ေလထုက သိပ္ပါးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Ingenuity ကို တကယ္ေပါ့ေပါ့ ေသးေသးေလး ေဆာက္မွ အဂၤါၿဂိဟ္လို ေနရာမ်ိဳးမွာ ပ်ံႏုိင္မွာ ျဖစ္ၿပီး သူ႔ဟာသူ ရပ္တည္ႏုိင္မွာပါ။ သူ႔အေလးခ်ိုုိ့ိိန္ကို ၄ ေပါင္ေတာင္ မျပည့္ေအာင္လုပ္ထားပါတယ္။”

Ingenuity ရဟတ္ယာဥ္ေလး အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚ ပ်ံသန္းႏိုင္တာဟာ နာဆာအတြက္ေတာ့ သူတို႔ရဲ့ ၂၁ ရာစု Wright ညီေနာင္ စူးစမ္းပ်ံသန္းမႈ အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေျမာက္ကာရိုလိုင္းနား ျပည္နယ္ Kitty Hawk နားမွာ ၁၉ ၀၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတုန္းက Wright ညီေနာင္က ပထမဆံုး ေမာ္တာတပ္ေလယာဥ္နဲ႔ ေဝဟင္မွာ ပ်ံသန္းျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ေပ ၁၂၀ အကြာအေဝးကို ၁၂ စကၠန္႔နဲ႔ အေရာက္ ပ်ံတက္ ပ်ံဆင္း လုပ္ျပခဲ့တာပါ။

ဒါဟာ ဒီကေန႔ ကမာၻတလႊား ရိုးေနၿပီျဖစ္တဲ့ ေလယာဥ္ေတြ ေပၚလာေစတဲ့ - လူသားေတြ ေလထဲပထမဆံုး စပ်ံႏိုင္တဲ့ ေအာင္ျမင္မႈမ်ိဳးျဖစ္ၿပီး အခု Ingenuity ကလည္း အဂၤါၿဂိဳဟ္နဲ႔ ေသာၾကာၿဂိဳဟ္တို႔ စေနၿဂိဳဟ္ေပၚက Titan လတို႔ လိုမ်ိဳး ေနစၾကာဝဌာထဲ စူးစမ္းေလ့လာမႈေတြ ကုိ လုပ္ဖို႔ လမ္းေပါက္သြားတာ ျဖစ္ေၾကာင္း NASA ရဲ့ ယာယီအႀကီးအကဲ Steve Jurczyk က ေျပာပါတယ္။

Steve Jurczyk ။. ။“ ဒါဟာ Wright ညီေနာင္ရဲ့ ေအာင္ျမင္မႈရခ်ိန္လိုမ်ိဳးပါပဲ။ ကမာၻမွာ စူးစမ္းမႈ အသစ္တခု စလိုက္တာပါ။ Ingenuity ရဲ့ ေအာင္ျမင္မႈကေန လာမယ့္ အဂၤါၿဂိဳဟ္ခရီးစဥ္ေတြမွာ ဘာေတြ လုပ္ႏုိင္မယ္ဆိုတာကို သိလာေစပါတယ္။ ေနစၾကၤာဝဌာ ထဲက ၿဂိဳဟ္ေတြကို ေလ့လာတဲ့ အခါ ပထမ အနားကို. ပ်ံသြားၾကည့္သလို၊ သူ႔ၿဂိဳဟ္ပတ္လမ္းမွာ ေလ့လာခ့ဲၿပီး ေနာက္ပိုင္း ၿဂိဳဟ္ေပၚသြားယဥ္နဲ႔ပါ ၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ေလ့လာခဲ့တာပါ။ အခုေတာ့ ေနာက္ၿဂိဳဟ္တခုေပၚကို သြားၿပီ ပ်ံသန္းႏိုင္ပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ Ingenuity ကေလးဟာ နည္းပညာအရသာမက စူးစမ္းေလ့လာမႈ မွာပါ ထူးျခးတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈ တခု ျဖစ္ၿပီး လုပ္ႏိုင္စြမ္းအသစ္ကို ရေစပါတယ္။”

ဒီညီအကိုရဲ့ ပထမဦးဆံုး ေလထဲပ်ံသန္းႏိုင္မႈကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့ အေနနဲ႔ အခု အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ပထမဆံုး သြားေရာက္ ပ်ံသန္းတဲ့ Ingenuity ယာဥ္ေပၚမွာ Wright ညီေနာင္ရဲ့ ပထမဆံုးေလယာဥ္ေတာင္ပံ အျဖစ္တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ပိတ္စေလးကို Ingenuity ရဲ့ ေတာင္ပံ ဆိုလာျပားေအာက္မွာ ထည့္ေပး လုိက္ပါတယ္။

ကမာၻေျမျပင္ကေန ထိန္းခ်ဳပ္ပံ်သန္းတဲ့ ဒီရဟတ္ယာဥ္ ပ်ံသန္းပံုကို သူနဲ႔ ေပ ၂၀၀ ေလာက္အကြာမွာ ရပ္ထားတဲ့ နာဆာရဲ့ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚသြားယာဥ္ Perseverance ကေနရိုက္ယူ မွတ္တမ္း တင္ခဲ့ တာ ျဖစ္ပါတယ္။ လိေမၼာ္ေရာင္ အဆင္းနဲ႔ ညီညီညာညာ မရွိလွတဲ့ အဂၤါၿဂိဳဟ္မ်က္ႏွာျပင္ကို ေနာက္္ခံထားၿပီး ပ်ံသန္းေနတဲ့ ဒီယာဥ္ပ်ံကို တခ်ိဳ႕ စက္တပ္ယာဥ္လို႔ ေခၚၾကသလို တခ်ိဳ႕က ရဟတ္ယာဥ္ တခ်ိဳ႕ က ဒရုန္းလို႔ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚေနၾကတယ္လို႔ Ingenuity ရဟတ္ယာဥ္ တည္ေဆာက္ေရး အဖြဲ႔က အင္ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္ Bob Balaram ကေျပာပါတယ္။

Bob Balaram။. ။ “စက္တပ္ယဥ္ပဲေခၚေခၚ၊ ရဟတ္ယာဥ္ပဲ ေခၚေခၚ ဒရုန္းပဲ ေခၚေခၚ၊ ႀကိဳက္သလို ေခၚႏိုုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီဒရုန္းမ်ိဴးကေတာ့ သမရိုးက် ဒရုန္းေတြနဲ႔ မတူပါဘူး။ ဆိုင္မွာ ခုဝယ္ၿပီး ခုခ်က္ခ်င္း. ပ်ံခိုင္းလို႔ရတဲ့ ဒရုန္းမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ Ingenuity က ပံုစံတမ်ိဳးပါ။

ကမာၻနဲ႔မတူတဲ့ သိပ္ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ဝန္းက်င္အတြက္ ဒီ ကမာၻက ေန ပံုစံထုတ္ရတာပါ။ ညဘက္မွာ ဖာရင္ဟိုက္ အႏႈတ္ ၁၃၀ ေလာက္ေအးတဲ့ ေနရာမ်ိဳးမွာ လႈပ္ရွားႏိုင္မယ့္ ဒ႐ုန္းမ်ိဳး မရွိေသးသလို ကမာၻ႔ေလထုထက္ အပံုတရာပံုရင္ တပံုေလာက္ပဲရွိတဲ့ ေလထုထဲမွာ ပ်ံႏိုင္တဲ့ ဒ႐ုန္းမ်ိဳးလည္း မရွိေသးပါဘူး။

ဒါ့ေၾကာင့္ ဒ႐ုန္းလို႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ တကယ့္ကို အထူးတီထြင္ထားတဲ့ ဒ႐ုန္းဆိုတာကို ေမ့ မ ထားသင့္သလို ဒါဟာ ပ်ံသန္းဖို႔ တကယ့္ကို အထူးတီထြင္ထားတဲ့ ယာဥ္ ဆိုတာကိုလည္း သိေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒ႐ုန္းလို႔ပဲ ေခၚေခၚ၊ ရဟတ္ယာဥ္ပဲ ေခၚေခၚ ကိုယ့္ပရိတ္သတ္နဲ႔ ကိ္ုယ္ ႀကိဳက္သလို ေခၚလို႔ ရပါတယ္။”

ဒီ ရဟတ္ယာဥ္ေလးကို အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚသြား Perseverance ယာဥ္ရဲ့ ဝမ္းပိုက္ထဲမွာ ခ်ည္ၿပီး ထည့္ေပးလိုက္တာပါ။

နကၡတေဗဒနဲ႔ ဇီဝေဗဒဆိုင္ရာ ဓါတ္ခြဲခန္းတခုလည္း ျဖစ္တဲ့ ဘီး ၆ ဘီးပါ Perseverance စက္ရုပ္ယာဥ္ကေလးဟာ ကမာၻကေန ၇ လေလာက္ အာကာသခရီးႏွင္ခဲ့ၿပီးမွ ေဖေဖၚဝါရီလ ၁၈ ရက္မွာ အဂၤါၿဂိဳဟ္ရဲ့ Jezero မီးေတာင္ခ်ိဳင့္ဝွမ္း မွာ ဆင္းသက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚကို လႊတ္တင္ခဲ့တဲ့ ဒီယာဥ္ ၂ မ်ိဳးမွာ Ingenuity ရဟတ္ယာဥ္ကို နည္းပညာဆိုင္ရာ ျပသမႈ တခု အေနနဲ႔ တည္ေဆာက္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး Perseverance စက္ရုပ္ယာဥ္ကေတာ့ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ေရွးေခတ္က သက္ရွိေတြ မ်ား ေနထိုင္ခဲ့ရင္ သူတုိ႔ရဲ့ ေျခရာကို ေကာက္ဖို႔နဲ႔ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚက ေက်ာက္နမူနာေတြ ေကာက္ယူဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚက ေက်ာက္ နမူနာ ေတြကို ေနာင္မွာ ကမာၻကို ျပန္သယ္ၿပီး ေလ့လာ ဆန္းစစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ ရဟတ္ယာဥ္ ကေလးက ပ်ံဝဲတာနဲ အတက္အဆင္းေတြ ေကာင္းေကာင္း လုပ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာ ေတြရတဲ့အတြက္ လာမယ့္ သီတင္းပတ္ေတြထဲမွာ ေနာက္ထပ္ ပ်ံသန္းမႈ အမ်ားအျပားလုပ္ဖို႔ နာဆာကစီစဥ္ေနတယ္ ဆိုတာကို တင္ျပရင္း ဒီသီတင္းပတ္အတြက္ သိပၸံန႔ဲ နည္းပညာက႑ကို ဒီမွာပဲ ရပ္နာားလိုက္ပါရေစ။

Unicode

NASA က မြန်မာအင်ဂျင်နီယာ ဒေါ်မီမီအောင် ဦးဆောင်ပြီး တီထွင်ထားတဲ့ Ingenuity စူးစမ်းရေး ရဟတ်ယာဉ် သေးသေးလေးဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက် တနင်္လာနေ့ က အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ပထမဆုံး အောင်အောင်မြင်မြင် ပျံသန်းပြပြီး သမိုင်းမှတ်ကျောက်တင်ခဲ့တယ် ဆိုတာကို ဒီတပတ်မှာ ပြောပြပါရစေ။

တခြားဂြိုဟ်တခု ဖြစ်တဲ့ အင်္ဂါဂြိုဟ် ပေါ်မှာ ပထမဆုံး ပျံသန်းတဲ့ ရဟတ်ယာဉ်ကလေးဟာ ပျံတက်တာ ပျံဆင်းတာ ချိုးကွေ့ပြတာတွေကို အောင်အောင်မြင်မြင် လုပ်ပြနိုင်တယ်လို့ အင်္ဂါဂြိုဟ်စူးစမ်းရေးအဖွဲ့က ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် Los Angeles နားမှာရှိတဲ့ နာဆာရဲ့ Jet Propulsion Laboratory (JPL) ထိန်းချုပ်ရေး စခန်း ကနေ ပြောနေတာပါ။

ဒေါ်မီမီအောင်။. ။“ တခြားဂြိုဟ် တခုပေါ်မှာ လူသားတွေရဲ့ ရဟတ်ယာဉ် ပျံသန်းနိုင်ပြီလို့ ကျမတို့ အခု ပြောနိုင်ပါပြီလို့ ဝမ်းပမ်းတသာ ကြေညာနေ သူက JPL စခန်းက ဒီရဟတ်ယာဉ် တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်း ကို ကြီးကြပ်သူ မြန်မာ အင်ဂျင်နီယာ ဒေါ်မီမီအောင်ပါ။

ဒီလိုပျံသန်းနိုင်ဖို့ သူတို့တတွေ နှစ်ပေါင်းများစွာကြိုးစားခဲ့ရတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။
ဒေါ်မီမီအောင်။. ။“ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ပထမဆုံးပျံသန်းတဲ့ အတွေ့အကြုံရချင်တဲ့ အိပ်မက်အတိုင်း ကျမတို့ ကြိုးစားခဲ့တာ ၆ နှစ်ကျော်ပါပြီ။ တချို့ဆို ကြာလှပါပြီ။ ဒီမနက်တော့ ကျမတို့ရဲ့ အိပ်မက် အကောင်ထည် ပေါ်လာပါပြီ။”

ဟုတ်ပါတယ်။ အလေးချိန်အားဖြင့် ၄ ပေါင်လာက်ပဲရှိတဲ့ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး ရဟတ်ယာဉ်ကလေးဟာ စီစဉ်ထားတဲ့ အတိုင်း ပွဲဦးထွက်အဖြစ် ၃၉ စက္ကန့် ပျံသန်းမှု လုပ်နိုင်တယ်လို့ အင်္ဂါဂြိုဟ်က ရတဲ့အချက်လက်တွေ နဲ့ အတည်ပြုနိုင် ခဲ့တဲ့နောက် ၃ နာရီအကြာမှာ အခုလို ပျံတက် ပျံဆင်း လုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရဟတ်ယာဉ်မှာ တပ်ထားတဲ့ အမြင့်ပြ ကရိယာ က အချိန်ကို ကြည့်ရင် အမေရိကန် အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန် ၃ နာရီ ၃၄ မိနစ်မှာ ရဟတ်ယာဉ်ဟာ အစီအစဉ်အတိုင်း ၁၀ ပေအမြင့်ကို ပံျတက်ပြီး မိနစ်ဝက်လောက် အင်္ဂါဂြိုဟ် မျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ လှည့်ပတ်ပျံဝဲပြီးမှ ပြန်ဆင်းတဲ့အခါ သူ့ရဲ့ ခြေ ၄ ချောင်းပေါ်မှာ ကောင်းကောင်း ပြန်ရပ်ခဲ့တာလို့ နာဆာက ပြောပါတယ်။

အခုလို Ingenuity ရဟတ်ယာဉ်လေး ပျံသန်းနေတာကို နာဆာ JPL စခန်းကနေ တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ပျံသန်းနိုင်အောင် ဘယ်လိုကြိုးစားခဲ့ရ တာပါလဲ။

ဒေါ်မီမီအောင်။. ။“ ကြည့်တော့ လွယ်သလိုလိုနဲ့ ဒီရဟတ်ယာဉ်ကို အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ပထမဆုံးအဖြစ်ပျံဖို့ ကြိုးစားရတာ ဘယ်လောက်ခက်တယ်ဆိုတာကို အခွင့်ကြုံတုန်း ပြောပြချင်ပါ်တယ်။ ဘာကြောင့်လည်း ဆိုတော့ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်က လေထုက သိပ်ကိုပါးလို့ပါ။ ကမ္ဘာနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် အပုံတရာပုံ တပုံလောက်ပဲ ရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာဆို ဟိမဝန္တာတောင်ထက် ၃ ဆလောက် မြင့်တဲ့ နေရာကို ရောက်နေသလိုပါပဲ။ အဲဒီတော့ လေထုက သိပ်ပါးပါတယ်။ ဒါကြောင့် Ingenuity ကို တကယ်ပေါ့ပေါ့ သေးသေးလေး ဆောက်မှ အင်္ဂါဂြိဟ်လို နေရာမျိုးမှာ ပျံနိုင်မှာ ဖြစ်ပြီး သူ့ဟာသူ ရပ်တည်နိုင်မှာပါ။ သူ့အလေးချို့ိန်ကို ၄ ပေါင်တောင် မပြည့်အောင်လုပ်ထားပါတယ်။”

Ingenuity ရဟတ်ယာဉ်လေး အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ် ပျံသန်းနိုင်တာဟာ နာဆာအတွက်တော့ သူတို့ရဲ့ ၂၁ ရာစု Wright ညီနောင် စူးစမ်းပျံသန်းမှု အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ မြောက်ကာရိုလိုင်းနား ပြည်နယ် Kitty Hawk နားမှာ ၁၉ ၀၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတုန်းက Wright ညီနောင်က ပထမဆုံး မော်တာတပ်လေယာဉ်နဲ့ ဝေဟင်မှာ ပျံသန်းပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ ပေ ၁၂၀ အကွာအဝေးကို ၁၂ စက္ကန့်နဲ့ အရောက် ပျံတက် ပျံဆင်း လုပ်ပြခဲ့တာပါ။

ဒါဟာ ဒီကနေ့ ကမ္ဘာတလွှား ရိုးနေပြီဖြစ်တဲ့ လေယာဉ်တွေ ပေါ်လာစေတဲ့ - လူသားတွေ လေထဲပထမဆုံး စပျံနိုင်တဲ့ အောင်မြင်မှုမျိုးဖြစ်ပြီး အခု Ingenuity ကလည်း အင်္ဂါဂြိုဟ်နဲ့ သောကြာဂြိုဟ်တို့ စနေဂြိုဟ်ပေါ်က Titan လတို့ လိုမျိုး နေစကြာဝဌာထဲ စူးစမ်းလေ့လာမှုတွေ ကို လုပ်ဖို့ လမ်းပေါက်သွားတာ ဖြစ်ကြောင်း NASA ရဲ့ ယာယီအကြီးအကဲ Steve Jurczyk က ပြောပါတယ်။

Steve Jurczyk ။. ။“ ဒါဟာ Wright ညီနောင်ရဲ့ အောင်မြင်မှုရချိန်လိုမျိုးပါပဲ။ ကမ္ဘာမှာ စူးစမ်းမှု အသစ်တခု စလိုက်တာပါ။ Ingenuity ရဲ့ အောင်မြင်မှုကနေ လာမယ့် အင်္ဂါဂြိုဟ်ခရီးစဉ်တွေမှာ ဘာတွေ လုပ်နိုင်မယ်ဆိုတာကို သိလာစေပါတယ်။ နေစင်္ကြာဝဌာ ထဲက ဂြိုဟ်တွေကို လေ့လာတဲ့ အခါ ပထမ အနားကို. ပျံသွားကြည့်သလို၊ သူ့ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းမှာ လေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ဂြိုဟ်ပေါ်သွားယဉ်နဲ့ပါ ဂြိုဟ်ပေါ်မှာ လေ့လာခဲ့တာပါ။ အခုတော့ နောက်ဂြိုဟ်တခုပေါ်ကို သွားပြီ ပျံသန်းနိုင်ပါပြီ။ ဒါကြောင့် ဒီ Ingenuity ကလေးဟာ နည်းပညာအရသာမက စူးစမ်းလေ့လာမှု မှာပါ ထူးခြးတဲ့ အောင်မြင်မှု တခု ဖြစ်ပြီး လုပ်နိုင်စွမ်းအသစ်ကို ရစေပါတယ်။”

ဒီညီအကိုရဲ့ ပထမဦးဆုံး လေထဲပျံသန်းနိုင်မှုကို ဂုဏ်ပြုတဲ့ အနေနဲ့ အခု အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ပထမဆုံး သွားရောက် ပျံသန်းတဲ့ Ingenuity ယာဉ်ပေါ်မှာ Wright ညီနောင်ရဲ့ ပထမဆုံးလေယာဉ်တောင်ပံ အဖြစ်တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ ပိတ်စလေးကို Ingenuity ရဲ့ တောင်ပံ ဆိုလာပြားအောက်မှာ ထည့်ပေး လိုက်ပါတယ်။

ကမ္ဘာမြေပြင်ကနေ ထိန်းချုပ်ပံျသန်းတဲ့ ဒီရဟတ်ယာဉ် ပျံသန်းပုံကို သူနဲ့ ပေ ၂၀၀ လောက်အကွာမှာ ရပ်ထားတဲ့ နာဆာရဲ့ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်သွားယာဉ် Perseverance ကနေရိုက်ယူ မှတ်တမ်း တင်ခဲ့ တာ ဖြစ်ပါတယ်။ လိမ္မော်ရောင် အဆင်းနဲ့ ညီညီညာညာ မရှိလှတဲ့ အင်္ဂါဂြိုဟ်မျက်နှာပြင်ကို နောက်ခံထားပြီး ပျံသန်းနေတဲ့ ဒီယာဉ်ပျံကို တချို့ စက်တပ်ယာဉ်လို့ ခေါ်ကြသလို တချို့က ရဟတ်ယာဉ် တချို့ က ဒရုန်းလို့ အမျိုးမျိုး ခေါ်နေကြတယ်လို့ Ingenuity ရဟတ်ယာဉ် တည်ဆောက်ရေး အဖွဲ့က အင်ဂျင်နီယာချုပ် Bob Balaram ကပြောပါတယ်။

Bob Balaram။. ။ “စက်တပ်ယဉ်ပဲခေါ်ခေါ်၊ ရဟတ်ယာဉ်ပဲ ခေါ်ခေါ် ဒရုန်းပဲ ခေါ်ခေါ်၊ ကြိုက်သလို ခေါ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီဒရုန်းမျိူးကတော့ သမရိုးကျ ဒရုန်းတွေနဲ့ မတူပါဘူး။ ဆိုင်မှာ ခုဝယ်ပြီး ခုချက်ချင်း. ပျံခိုင်းလို့ရတဲ့ ဒရုန်းမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ Ingenuity က ပုံစံတမျိုးပါ။
ကမ္ဘာနဲ့မတူတဲ့ သိပ် ကြမ်းတမ်းတဲ့ ဝန်းကျင်အတွက် ဒီ ကမ္ဘာက နေ ပုံစံထုတ်ရတာပါ။ ညဘက်မှာ ဖာရင်ဟိုက် အနှုတ် ၁၃၀ လောက်အေးတဲ့ နေရာမျိုးမှာ လှုပ်ရှားနိုင်မယ့် ဒရုန်းမျိုး မရှိသေးသလို ကမ္ဘာ့လေထုထက် အပုံတရာပုံရင် တပုံလောက်ပဲရှိတဲ့ လေထုထဲမှာ ပျံနိုင်တဲ့ ဒရုန်းမျိုးလည်း မရှိသေးပါဘူး။
ဒါ့ကြောင့် ဒရုန်းလို့ ပြောမယ်ဆိုရင် တကယ့်ကို အထူးတီထွင်ထားတဲ့ ဒရုန်းဆိုတာကို မေ့ မ ထားသင့်သလို ဒါဟာ ပျံသန်းဖို့ တကယ့်ကို အထူးတီထွင်ထားတဲ့ ယာဉ် ဆိုတာကိုလည်း သိစေချင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒရုန်းလို့ပဲ ခေါ်ခေါ်၊ ရဟတ်ယာဉ်ပဲ ခေါ်ခေါ် ကိုယ့်ပရိတ်သတ်နဲ့ ကိုယ် ကြိုက်သလို ခေါ်လို့ ရပါတယ်။”

ဒီ ရဟတ်ယာဉ်လေးကို အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်သွား Perseverance ယာဉ်ရဲ့ ဝမ်းပိုက်ထဲမှာ ချည်ပြီး ထည့်ပေးလိုက်တာပါ။
နက္ခတဗေဒနဲ့ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဓါတ်ခွဲခန်းတခုလည်း ဖြစ်တဲ့ ဘီး ၆ ဘီးပါ Perseverance စက်ရုပ်ယာဉ်ကလေးဟာ ကမ္ဘာကနေ ၇ လလောက် အာကာသခရီးနှင်ခဲ့ပြီးမှ ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁၈ ရက်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်ရဲ့ Jezero မီးတောင်ချိုင့်ဝှမ်း မှာ ဆင်းသက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်ကို လွှတ်တင်ခဲ့တဲ့ ဒီယာဉ် ၂ မျိုးမှာ Ingenuity ရဟတ်ယာဉ်ကို နည်းပညာဆိုင်ရာ ပြသမှု တခု အနေနဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး Perseverance စက်ရုပ်ယာဉ်ကတော့ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ရှေးခေတ်က သက်ရှိတွေ များ နေထိုင်ခဲ့ရင် သူတို့ရဲ့ ခြေရာကို ကောက်ဖို့နဲ့ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်က ကျောက်နမူနာတွေ ကောက်ယူဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်က ကျောက် နမူနာ တွေကို နောင်မှာ ကမ္ဘာကို ပြန်သယ်ပြီး လေ့လာ ဆန်းစစ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ ရဟတ်ယာဉ် ကလေးက ပျံဝဲတာနဲ အတက်အဆင်းတွေ ကောင်းကောင်း လုပ်နိုင်တယ် ဆိုတာ တွေရတဲ့အတွက် လာမယ့် သီတင်းပတ်တွေထဲမှာ နောက်ထပ် ပျံသန်းမှု အများအပြားလုပ်ဖို့ နာဆာကစီစဉ်နေတယ် ဆိုတာကို တင်ပြရင်း ဒီသီတင်းပတ်အတွက် သိပ္ပံနဲ့ နည်းပညာကဏ္ဍကို ဒီမှာပဲ ရပ်နာားလိုက်ပါရစေ။

XS
SM
MD
LG