သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေျမာက္ကိုရီးယားက ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုးကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ စမ္းသပ္ ေဖါက္ခြဲႏိုင္ၿပီလို႔ ေက်ညာလိုက္တာဟာ တကမာၻလံုးကို ကိုင္လႈပ္လိုက္သလို ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ပါလဲ သူ႔ႏိုင္ငံတြင္း ျပည္သူေတြ ငတ္မြတ္ေနခ်ိန္ စစ္ေရးကို ထိပ္တန္းတင္ေနတဲ့ ကမာၻေပၚက အထီးအက်န္ဆံုး ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံ ရဲ့ လက္ထဲမွာ ဒီလက္နက္ေတြ ရွိေနၿပီဆိုရင္ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါသလဲ။

အႏုျမဴဗံုး ရိုးရိုးထက္ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုးကို ဘာ့ေၾကာင့္ ပိုထိတ္လန္႔ ၾကတာ ပါလဲ။

ပထမဆံုး အႏုျမဴဗံုး ရိုးရိုးရဲ့ သေဘာ သဘာဝကို ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

သမရိုးက် အႏုျမဴဗံုးဟာ ေရဒီယို သတၱိၾကြ ယူေရနီယံ uranium 235 ၿပိဳကြဲမႈေၾကာင့္ ရလာတဲ့ စြမ္းအင္ပါ။ ႏ်ဴကလီယာ ၿပိဳကြဲမႈ စြမ္းအင္ Fission process မွာ U 235 ဟာ ႏ်ဴထရြန္ (Neutron) လို႔ေခၚတဲ့ လွ်ပ္စစ္ အဖုိဓါတ္ အမဓါတ္မရွိတဲ့ ပရမာ အႏုျမဴနဲ႔ ေပါင္းၿပီး မတည္ၿငိမ္တဲ့ အႏုျမဴ ယူေရနီယံ U 236 ျဖစ္သြားတဲ့အခါ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းပဲ သူ႔ထက္ပိုငယ္တဲ့ အႏုျမဴေတြ ျဖစ္တဲ့ Barium နဲ႔ Krypton အျဖစ္ ကြဲထြက္သြားတာပါ။ ဒီလိုကြဲထြက္ခ်ိန္မွာ အီလက္ထရြန္ ဗို႔အား သန္း ၁၇၀- ၁၈၀ ေလာက္ ရွိတဲ့ စြမ္းအင္ေတြ ထြက္လာပါတယ္။ အဲဒီစြမ္းအင္ကေန အလင္းေရာင္၊ ေရဒီယိုသတၱၾကြ ေရာင္ျခည္ေတြအျပင္ အပူလည္း အေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္လာတာပါ။

ဒါဟာ ပထမ ဓါတ္ျပဳမႈ ျဖစ္ၿပီး ဒီေလာက္ျပင္းထန္တဲ့ စြမ္းအင္ေတြ ထြက္ေနခ်ိန္မွာ ဒီဓါတ္ျပဳမႈက ဒီေနရာမွာတင္ ရပ္မေနပါဘူး။

လွ်ပ္စစ္ဓါတ္မဲ့တဲ့ ႏ်ဴထရြန္ဝင္တိုက္ၿပီးၿပီးခ်င္းမွာပဲ U235 က ႏ်ဴထရြန္ ၃ - ၄ ခု ကြဲထြက္ၿပီး အဲဒီ ႏ်ဴထရြန္ေတြက U 235 ကို ဆင့္ကဲ ဆင့္ကဲ ဝင္တိုက္တဲ့အခါ ဒါကို Chain reaction လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီႏ်ဴကလီယား ေပါင္းစပ္မႈ chain reaction ျဖစ္ပြါးမႈႏႈံုး ကို တေျဖးေျဖး ခ်င္း ထိမ္းခ်ဳပ္ထားမယ္ ဆိုရင္ control reaction ထိမ္းခ်ဳပ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ တခု ရပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္မွာ ထြက္လာတဲ့ အပူစြမ္းအင္ဟာ အင္မတန္ ျမင့္မားတဲ့အတြက္ ဒီအပူစြမ္းအင္နဲ႔ ေရကို ဆူေအာင္လုပ္ၿပီး တာဘိုင္ေတြကို လွည့္ေပးရင္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ထုတ္ယူႏိုင္တာပါ။

ဒါကို သုေတသနလုပ္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရးပညာ၊ ေဆးပညာလိုမ်ိဳး ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ သံုးေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို အက်ိဳးရွိေအာင္ အသံုးခ်ႏိုင္တဲ့ ထိမ္းခ်ဳပ္တဲ့ စြမ္းအင္ကို မထိမ္းခ်ဳပ္ပဲ လႊတ္ေပးလိုက္ၿပီး ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္ကို သူ႔သဘာဝအတိုင္း တအားျမန္ေအာင္ လုပ္လိုက္မယ္ ဆိုရင္ေကာ့ အႏုျမဴဗံုး ျဖစ္သြားတာပါ။

ရိုးရိုး အႏုျမဴဗံုးနဲ႔ သာမိုႏ်ဴကလီယာဗံုးလို႔ေခၚတဲ့ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုး ကြာျခားခ်က္ကို ၾကည့္ရေအာင္ပါ။ သူတုိ႔ ရဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြဟာ ေျပာင္းျပန္သေဘာ ရွိေနတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ပေဒသာတင္က ေျပာပါတယ္။ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုး က ႏ်ဴကလီယား ေပါင္းစပ္မႈ fussion process ျဖစ္ပါတယ္။

အေပါ့ဆံုးျဖစ္တဲ့ အႏုျမဴ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ နဲ႔ အမ်ိဳးတူေပမယ့္ Hydrogen- 2 ၂ လံုးပါရင္ Deuterium ျဖစ္ၿပီး ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ ၃ လံုးပါရင္ Tritium ရပါတယ္။ သူ႔ကို heavy water ေရေလးလို႔လည္း ေခၚပါတယ္။ သူတို႔ ၂ မ်ိဳးဟာ အပူခ်ိန္ သန္းနဲ႔ခ်ီျမင့္ၿပီး ဖိအားမ်ားတဲ့အခါ ေပါင္းသြားၿပီး ဟီလီယံ အႏုျမဴအျဖစ္ ေျပာင္းသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို ေျပာင္းသြားရင္ စြမ္းအင္ေတြ အဆမတန္ ထြက္လာတာပါ။ ဒီလိုေပါင္းႏိုင္ဖုိ႔ လိုအပ္တဲ့ အပူရွိန္နဲ႔ ဖိအားကို အႏုျမဴဗံုး ေဖါက္ခြဲရာက ရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုးရဲ့ စနက္တံဟာ အႏုျမဴဗံုးလို႔ ဆိုပါတယ္။

အခုလို စြမ္းအင္သိပ္ႀကီးမားတဲ့ ပစၥည္းဟာ လူသားေတြအတြက္ အက်ိဳးမျပဳတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ လုပ္ႏုိင္သူေတြ လက္ထဲေရာက္သြားရင္ အႏၱရာယ္က သိပ္ကို ႀကီးမားႏိုင္တာမို႔ အမ်ားက စိုးရိမ္ၾကတာပါ။

အခုလို ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုး လုပ္ရာမွာ ေတြ႔ရတဲ့ Deuterium နဲဲ႔ Tritium ေပါငး္စပ္မႈကို သဘာဝမွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ေနစၾကာဝဌာထဲက ေနေပၚမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ ေလာင္စာေတြ အၿမဲမျပတ္ေပါင္းရာကေန အလင္းေရာင္တို႔ အပူရွိန္တို႔ကို ရလာတာပါ။ ၾကယ္ေတြမွာလည္း ဒီျဖစ္စဥ္ကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္ကို ထိမ္းခ်ဳပ္ဖို႔ သိပံၸ ပညာရွင္ေတြ က်ိဳးစားေနတာ ၾကာပါၿပီ။ တကယ္လုိ႔သာ ဒီျဖစ္စဥ္ကို ထိမ္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရင္ေတာ့ အခု လူသားေတြ လုိအပ္ေနတဲ့ စြမ္းအင္ကို သံုးမကုန္ႏုိင္ေအာင္ ရႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG