သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေလာင္စာဆီေစ်း ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ေႏြစပါးစိုက္ေတာင္သူေတြ အခက္ေတြ႕ 


(Photo credit- HRW)

အဓိက ဓါတ္ဆီ အပါအဝင္ ေလာင္စာဆီေတြ ရုတ္တရက္ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ေရာင္း ေစ်းတက္ကုန္တဲ့အတြက္ ေမာ္ေတာယာဥ္ေတြတင္မက ျမန္မာႏိုင္ငံအထက္ပိုင္းက ေရတင္စက္နဲ႔ ေႏြစပါး ကို အားထားစိုက္ရေနတဲ့ လယ္ယာ အပါအဝင္ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြ သိသိသာသာ ထိခုိက္ကုန္ပါတယ္။ ကိုခင္ေမာင္စိုးမင္း က လက္ရွိအေျခအေနကို စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ေလာင္စာဆီေစ်း ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ေႏြစပါးစိုက္ေတာင္သူေတြ အခက္ေတြ႕

{{Zawgyi/Unicode}}

မၾကာခင္ရက္ပိုင္းေတြက အဓိက ဓါတ္ဆီ အပါအဝင္ ေလာင္စာဆီေတြ ရုတ္တရက္ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ေရာင္း ေစ်းတက္ကုန္တဲ့အတြက္ ေမာ္ေတာယာဥ္ေတြတင္မက ျမန္မာႏိုင္ငံအထက္ပိုင္းက ေရတင္စက္နဲ႔ ေႏြစပါး ကို အားထားစိုက္ရေနတဲ့ လယ္ယာ အပါအဝင္ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြ သိသိသာသာ ထိခုိက္ကုန္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း စုံစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုခင္ေမာင္စိုးမင္း က လက္ရွိအေျခအေနကို စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

လတ္တေလာ ေလာင္စာဆီေစ်းေတြ ရုတ္တရက္ ခုန္တက္သြားတာဟာ ေႏြစပါး စိုက္ပ်ဳိးထားတဲ့ လယ္ေတြကို အရင္ကလို ေရတင္စက္ေတြနဲ႔ ေရမသြင္းႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔သိရပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ေလာင္စာဆီေစ်းေတြ အနည္းငယ္ ျပန္က်သလိုရွိေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအထက္ပိုင္း နယ္ၿမိဳ႕ေလးေတြမွာ တက္ေစ်းအတုိင္းပဲရွိေနတယ္လို႔ ေတာင္သူလယ္သမားအေရးကို ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့တဲ့ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ၊ ကနီၿမိဳ႕နယ္ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းထြန္းဝင္း က ေျပာပါတယ္။

"ေႏြစပါးသီးသန္႔စုိက္တဲ့ ေတာင္သူေတြေပါ့ ၊ အဲဒါက ဘယ္လိုဟာလဲဆို ဥပမာ ျမစ္က်ဳိးအင္းလို႔ဟာ မ်ဳိးေတြ ၊ အင္းေတြထဲမွာ ရွိၾကတဲ့ ေတာင္သူေတြက ေႏြစပါးကိုပဲ အားထားရတာေပါ့။ အင္းေရေတြ က်သြားမွ လယ္ေတြေပၚလာၿပီး စပါးကို စိုက္ရတာ။ သူတို႔အတြက္က ေႏြစပါးကိုပဲ အဓိက အားထားရတာ။ သူတို႔က အဲဒီလယ္ေတြထဲမွာ ေျမေအာက္ေရတြင္းေတြ တူးၿပီးေတာ့မွ တလုံးထိုး အင္ဂ်င္နဲ႔ ေရစုပ္တင္ၿပီးေတာ့မွ ေႏြစပါးကို စိုက္ၾကတာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ အထူးသျဖင့္ ဒီဇယ္ က အဓိကပဲ။ အခုလို ေစ်းေတြတက္သြားေတာ့ လယ္ေတြအတြက္ ေရလုိသေလာက္မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူးေပါ့။ လက္တေလာျဖစ္သြားတဲ့ ဓါတ္ဆီေစ်းေတြက အဆမတန္ထုိးတက္သြားတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး ေႏြရာသီမွာ လက္စိုက္ခင္းေတြ ။ လက္စိုက္ခင္းဆိုတာက ေႏြရာသီမွာ သစ္သီးဝလံ စိုက္တဲ့ ေတာင္သူ။ သူတို႔ကလည္း ဒီဇယ္ကိုပဲ အားျပဳစိုက္ရတာ။ လုိသေလာက္ ေရမသြင္းႏိုင္တဲ့အပိုင္းေတြရွိတယ္"

အဲဒီလိုအေျခအေနေတြ ႀကဳံေတြ႔ေနရတဲ့ ေဒသေတြကေတာ့ စစ္ကိုင္းတိုင္းအတြင္းက ေခ်ာင္းဦးၿမိဳ႕နယ္၊ စစ္ကိုင္းအနီး က မူးျမစ္တဝိွက္၊ ေရႊဘိုၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းကေဒသတခ်ဳိ႕ နဲ႔ ခ်င္းတြင္း ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ဝဲယာေတြက ေဒသတခ်ဳိ႕ေတြက အေျခအေနပါ။ ဒါအျပင္ မိုးစပါး ကို အဓိကထား စိုက္ပ်ဳိးတဲ့ေဒသတခ်ဳိ႕မွာလည္း ေႏြစပါးကို သီးထပ္အျဖစ္ စိုက္ပ်ဳိးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရတင္စက္နဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဆက္လက္ၿပီး ေရသြင္းဖို႔ အခက္အခဲျဖစ္ေနၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အလားတူ ေလာင္စာဆီေစ်းတက္ေနတဲ့ ရိုက္ခတ္မႈေတြကို ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္း ေျမလတ္ေဒသ က ငရုတ္စိုက္ ေတာင္သူေတြမွာလည္း ႀကဳံေတြ႕ေနၾကရတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မေကြးတိုင္းအတြင္းမွာ ကိုယ္တိုင္လည္း ငရုတ္စုိက္ ေတာင္သူျဖစ္ၿပီး ေတာင္သူလယ္သမားအေရး သင္တန္းေတြ ပို႔ခ်ေပးေနတဲ့ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ က ႀကဳံေတြ႕ေနရတဲ့ အခက္အခဲကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

"အခုအခ်ိန္က မိုးကမရြာေသးဘူးေလ။ လက္ရွိကို ငရုတ္ခင္းေတြက ေရသြင္းေနၾကရတာ။ ေရက ေတာက္ေလွ်ာက္သြင္းေနရတာ။ ဆိုေတာ့ ဒီရက္ပိုင္း အခက္အခဲျဖစ္တာက ဆီေစ်းေတြက ေတာ္ေတာ္ကိုႀကီးေနတာ။ ႀကီးသြားေတာ့ ေရသြင္းရမယ့္ ကိစၥကို မသြင္းႏိုင္ၾကေတာ့ဘူး။ သုံးႀကိမ္သြင္းရမယ့္ဟာကို တႀကိမ္ေလာက္ပဲသြင္းေပါ့။ အဲလုိပဲ ေခြ်ေခြ်တာတာေလးနဲ႔ သြင္းရတဲ့ အေျခအေနေတြျဖစ္သြားတယ္"

ဒါအျပင္ ေလာင္စာဆီေတြ ရုတ္တရက္ေစ်းတက္တာဟာ ေရတင္ေရစုပ္စက္ေတြ အသုံးျပဳၾကရတဲ့ ကြမ္းစုိက္ေတာင္သူေတြကိုလည္း ရိုက္ခတ္မႈေတြရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မေကြးတိုင္း အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD က ေက်းလက္ဖြံၿဖိဳးေရးေဆာင္ရြက္ေပးေနသူတဦး က အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

"ဆီေစ်းႀကီးေတာ့ ေရကို အင္ဂ်င္နဲ႔ တင္ရတဲ့ အလုပ္ေတြ အကုန္ရုိက္ခတ္တာပဲ။ ေတာင္သူေတြလည္း အခုလတ္တေလာကေတာ့ ကြမ္းစိုက္တဲ့သူေတြက ဆီေစ်းႀကီးေတာ့ ေရကို လုံလုံေလာက္ေလာက္ မေပးႏိုင္ၾကေတာ့ဘူး။ ကြမ္းပင္ေတြကိုေလ။ ေရကုိလုံလုံေလာက္ေလာက္မေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကြမ္းရြက္ေတြက မေအာင္ၾကဘူး "

မႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္း က စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ဓါတ္ေျမၾသဇာ ေျမဆီေစ်းေတြ ျမင့္တက္လာတာ၊ အလုပ္သမားရွားပါးလာတာ၊ ခိုင္းႏြားေတြ ရွားပါးလာတာေတြေၾကာင့္ အရင္ကတည္းက မေျပလည္တဲ့ အေျခအေနေတြကေန အခက္အခဲေတြ ပိုမိုႀကဳံေတြခဲ့ၾကရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကတည္းက ေလာင္စာဆီေစ်းေတြ တက္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လည္း လယ္ထြန္စက္ အပါအဝင္ လယ္ယာသုံး စက္ကရိယာေတြ အသုံးျပဳ ၊ ငွားရမ္းရတဲ့ေစ်းေတြ တက္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေတာင္သူလယ္သမားေတြမွာ ပိုၿပီး အၾကပ္အတည္း နဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾကရပါတယ္။ အခုတခါ ေလာင္စာဆီေစ်းေတြ ရုတ္တရက္ တက္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးကို အႀကီးအက်ယ္ရိုက္ခတ္ေနတယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

.........................................................

လောင်စာဆီဈေး မြင့်တက်မှုကြောင့် နွေစပါးစိုက်တောင်သူတွေ အခက်တွေ့

{{Unicode}}

မကြာခင်ရက်ပိုင်းတွေက အဓိက ဓါတ်ဆီ အပါအဝင် လောင်စာဆီတွေ ရုတ်တရက် အကန့်အသတ်နဲ့ ရောင်း ဈေးတက်ကုန်တဲ့အတွက် မော်တောယာဉ်တွေတင်မက မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းက ရေတင်စက်နဲ့ နွေစပါး ကို အားထားစိုက်ရနေတဲ့ လယ်ယာ အပါအဝင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွေ သိသိသာသာ ထိခိုက်ကုန်ပါတယ်။ ဒီအကြောင်း စုံစမ်းမေးမြန်းထားတဲ့ ကိုခင်မောင်စိုးမင်း က လက်ရှိအခြေအနေကို စုစည်းတင်ပြထားပါတယ်။

လတ်တလော လောင်စာဆီဈေးတွေ ရုတ်တရက် ခုန်တက်သွားတာဟာ နွေစပါး စိုက်ပျိုးထားတဲ့ လယ်တွေကို အရင်ကလို ရေတင်စက်တွေနဲ့ ရေမသွင်းနိုင်တော့ဘူးလို့သိရပါတယ်။ တချို့မြို့ကြီးတွေမှာ လောင်စာဆီဈေးတွေ အနည်းငယ် ပြန်ကျသလိုရှိပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း နယ်မြို့လေးတွေမှာ တက်ဈေးအတိုင်းပဲရှိနေတယ်လို့ တောင်သူလယ်သမားအရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ၊ ကနီမြို့နယ် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးထွန်းထွန်းဝင်း က ပြောပါတယ်။

"နွေစပါးသီးသန့်စိုက်တဲ့ တောင်သူတွေပေါ့ ၊ အဲဒါက ဘယ်လိုဟာလဲဆို ဥပမာ မြစ်ကျိုးအင်းလို့ဟာ မျိုးတွေ ၊ အင်းတွေထဲမှာ ရှိကြတဲ့ တောင်သူတွေက နွေစပါးကိုပဲ အားထားရတာပေါ့။ အင်းရေတွေ ကျသွားမှ လယ်တွေပေါ်လာပြီး စပါးကို စိုက်ရတာ။ သူတို့အတွက်က နွေစပါးကိုပဲ အဓိက အားထားရတာ။ သူတို့က အဲဒီလယ်တွေထဲမှာ မြေအောက်ရေတွင်းတွေ တူးပြီးတော့မှ တလုံးထိုး အင်ဂျင်နဲ့ ရေစုပ်တင်ပြီးတော့မှ နွေစပါးကို စိုက်ကြတာ။ အဲဒီအချိန်မှာတော့ အထူးသဖြင့် ဒီဇယ် က အဓိကပဲ။ အခုလို ဈေးတွေတက်သွားတော့ လယ်တွေအတွက် ရေလိုသလောက်မပေးနိုင်တော့ဘူးပေါ့။ လက်တလောဖြစ်သွားတဲ့ ဓါတ်ဆီဈေးတွေက အဆမတန်ထိုးတက်သွားတာပေါ့။ နောက်ပြီး နွေရာသီမှာ လက်စိုက်ခင်းတွေ ။ လက်စိုက်ခင်းဆိုတာက နွေရာသီမှာ သစ်သီးဝလံ စိုက်တဲ့ တောင်သူ။ သူတို့ကလည်း ဒီဇယ်ကိုပဲ အားပြုစိုက်ရတာ။ လိုသလောက် ရေမသွင်းနိုင်တဲ့အပိုင်းတွေရှိတယ်"

အဲဒီလိုအခြေအနေတွေ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ဒေသတွေကတော့ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းက ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းအနီး က မူးမြစ်တဝှိက်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ် အတွင်းကဒေသတချို့ နဲ့ ချင်းတွင်း မြစ်ကြောင်းတလျှောက် ဝဲယာတွေက ဒေသတချို့တွေက အခြေအနေပါ။ ဒါအပြင် မိုးစပါး ကို အဓိကထား စိုက်ပျိုးတဲ့ဒေသတချို့မှာလည်း နွေစပါးကို သီးထပ်အဖြစ် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရေတင်စက်နဲ့ စိုက်ပျိုးရတာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဆက်လက်ပြီး ရေသွင်းဖို့ အခက်အခဲဖြစ်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အလားတူ လောင်စာဆီဈေးတက်နေတဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေကို မြန်မာပြည် အလယ်ပိုင်း မြေလတ်ဒေသ က ငရုတ်စိုက် တောင်သူတွေမှာလည်း ကြုံတွေ့နေကြရတယ်လို့သိရပါတယ်။ ဒီအခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မကွေးတိုင်းအတွင်းမှာ ကိုယ်တိုင်လည်း ငရုတ်စိုက် တောင်သူဖြစ်ပြီး တောင်သူလယ်သမားအရေး သင်တန်းတွေ ပို့ချပေးနေတဲ့ ဦးအောင်ကျော်ကျော် က ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခက်အခဲကို အခုလိုပြောပါတယ်။

"အခုအချိန်က မိုးကမရွာသေးဘူးလေ။ လက်ရှိကို ငရုတ်ခင်းတွေက ရေသွင်းနေကြရတာ။ ရေက တောက်လျှောက်သွင်းနေရတာ။ ဆိုတော့ ဒီရက်ပိုင်း အခက်အခဲဖြစ်တာက ဆီဈေးတွေက တော်တော်ကိုကြီးနေတာ။ ကြီးသွားတော့ ရေသွင်းရမယ့် ကိစ္စကို မသွင်းနိုင်ကြတော့ဘူး။ သုံးကြိမ်သွင်းရမယ့်ဟာကို တကြိမ်လောက်ပဲသွင်းပေါ့။ အဲလိုပဲ ချွေချွေတာတာလေးနဲ့ သွင်းရတဲ့ အခြေအနေတွေဖြစ်သွားတယ်"

ဒါအပြင် လောင်စာဆီတွေ ရုတ်တရက်ဈေးတက်တာဟာ ရေတင်ရေစုပ်စက်တွေ အသုံးပြုကြရတဲ့ ကွမ်းစိုက်တောင်သူတွေကိုလည်း ရိုက်ခတ်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မကွေးတိုင်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD က ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဆောင်ရွက်ပေးနေသူတဦး က အခုလိုပြောပြပါတယ်။

"ဆီဈေးကြီးတော့ ရေကို အင်ဂျင်နဲ့ တင်ရတဲ့ အလုပ်တွေ အကုန်ရိုက်ခတ်တာပဲ။ တောင်သူတွေလည်း အခုလတ်တလောကတော့ ကွမ်းစိုက်တဲ့သူတွေက ဆီဈေးကြီးတော့ ရေကို လုံလုံလောက်လောက် မပေးနိုင်ကြတော့ဘူး။ ကွမ်းပင်တွေကိုလေ။ ရေကိုလုံလုံလောက်လောက်မပေးနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကွမ်းရွက်တွေက မအောင်ကြဘူး "

မနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်း က စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဓါတ်မြေသြဇာ မြေဆီဈေးတွေ မြင့်တက်လာတာ၊ အလုပ်သမားရှားပါးလာတာ၊ ခိုင်းနွားတွေ ရှားပါးလာတာတွေကြောင့် အရင်ကတည်းက မပြေလည်တဲ့ အခြေအနေတွေကနေ အခက်အခဲတွေ ပိုမိုကြုံတွေခဲ့ကြရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ကတည်းက လောင်စာဆီဈေးတွေ တက်လာတဲ့အတွက်ကြောင့်လည်း လယ်ထွန်စက် အပါအဝင် လယ်ယာသုံး စက်ကရိယာတွေ အသုံးပြု ၊ ငှားရမ်းရတဲ့ဈေးတွေ တက်နေတဲ့အတွက်ကြောင့် တောင်သူလယ်သမားတွေမှာ ပိုပြီး အကြပ်အတည်း နဲ့ ရင်ဆိုင်ကြရပါတယ်။ အခုတခါ လောင်စာဆီဈေးတွေ ရုတ်တရက် တက်လာတဲ့အခါမှာတော့ စိုက်ပျိုးရေးကို အကြီးအကျယ်ရိုက်ခတ်နေတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။

XS
SM
MD
LG