သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကုိသန္းစုိး ႏုိင္ငံေရးခုိလႈံခြင့္ ကေနဒါ နယ္စပ္လုံၿခံဳေရးဌာန ပယ္ခ်


ကုိသန္းစုိး

ကေနဒါႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး ခုိလႈံခြင့္ ေလွ်ာက္ထားတဲ့ ကုိသန္းစုိးရဲ႕ ေလွ်ာက္လႊာကုိ ကေနဒါ နယ္စပ္ေဒသလုံၿခံဳေရးဌာနက မေန႔ ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔က ပယ္ခ်လုိက္ပါၿပီ။ သူ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ျပန္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ သီတင္းပတ္ ၄ ပတ္ကေန ၆ ပတ္အထိ အခ်ိန္ေပးထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကုိသန္းစုိးရဲ႕ ေရွ႕ေနကေတာ့ သူ႔အမႈကုိ ဒီကေန႔ အယူခံ၀င္မယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးပါမယ္။

ကိုသန္းစိုးနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းမ်ား
ကိုသန္းစိုးနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းမ်ား

ကုိသန္းစုိးဟာ ရဲရင့္ဆုိတဲ့အမည္နဲ႔ ရဲသီဟနဲ႔အတူ တနသၤာရီတုိင္း၊ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ကေန ရန္ကုန္ကုိပ်ံသန္းမယ့္ ျမန္မာ့ေလေၾကာင္းပုိင္ ေလယာဥ္ပ်ံတစင္းကုိ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ ထုိင္းႏုိင္ငံကုိ ျပန္ေပးဆြဲသြားခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ပညာေတာ္သင္ အစီအစဥ္နဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကုိ ေရာက္လာခဲ့ေပမယ့္လည္း ေလယာဥ္ပ်ံ ျပန္ေပးဆြဲခဲ့သူတဦး ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အေမရိကန္က သူ႔ကုိ ေနထုိင္ခြင့္ မေပးတာေၾကာင့္ ကေနဒါႏုိင္ငံကုိ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ေရာက္သြားၿပီး ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာ ႏုိင္ငံေရး ခုိလႈံခြင့္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ကေနဒါႏုိင္ငံအစုိးရက သူ႔ကုိ တရား၀င္ ေနထုိင္ခြင့္မေပးပဲ အခုခ်ိန္ထိ နားလည္မႈနဲ႔သာ ေနခြင့္ျပဳထားခဲ့တာပါ။

ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ကေနဒါ နယ္စပ္ေဒသလုံၿခံဳေရးဌာနက သူ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးခုိလႈံခြင့္ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ကုိ ပယ္ခ်လုိက္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ကုိသန္းစုိးက ဗီြအုိေအကုိ အခုလုိ ေျပာျပပါတယ္။

“အခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံျပန္ပို႔လို႔ရွိရင္ ဒီလိုလူတေယာက္ကို ျပန္ပို႔ရင္ ဟိုမွာဒီလူ ဒုကၡေရာက္ေနတာ Risk ရွိမရွိ။ အဲဒီဟာမွ သူတို႔ကျမင္တာက ဘာလဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္ျမန္မာႏိုင္ငံျပန္ရင္ Risk မရွိဘူးေပါ့ေနာ္ ၊ အဲလိုျမင္တဲ့အတြက္ က်ေန္ာapplication တင္ထားတဲ့ ဟာကို ျငင္းဆိုလိုက္တယ္ေပါ့ေနာ္။ Officer ကလည္း က်ေနာ့္အေနနဲ႔႔ ထြက္ေျပးမွာမဟုတ္ဘူး ပုန္းခိုေနမွာမဟုတ္ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ယူဆတဲ့အတြက္ မဖမ္းပဲနဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္တယ္၊ သူကေတာ့ ႀကိဳေျပာလိုက္တယ္ ပံုမွန္ဆိုရင္ ၄ ပတ္နဲ႔ ၆ ပတ္ ၾကားထဲမွာ ဒီ Travel document တို႔ Passport တို႔ ေလယာဥ္ပ်ံလက္မွတ္ကိစၥအားလံုး စီစဥ္ေပးတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ့္ကိစၥက်ေတာ့ နည္းနည္းၾကာရင္ၾကာမယ္ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ့္မွာ Travel document တို႔ Passport တို႔ ဘာတို႔မရွိဘူး။တခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ Passport တို႔ဘာတို႔ရွိတာက ပိုျမန္တာေပါ့ အဲဒါပါပဲ”

ကုိသန္းစုိးရဲ႕ ေရွ႕ေနက အခု ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ တရားရုံးမွာ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ အဂၤါေန႔မွာ အယူခံ၀င္မယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ့္ေရွ႕ေနကေတာ့ သူက တရားရံုးပဲသြားၿပီးေတာ့ အယူခံ၀င္မယ္လို႔ ေျပာတာပဲ က်ေနာ္ကလည္း ေျပာပါတယ္၊ အယူခံ၀င္ဖို႔ေတာ့မလိုပါဘူးလို႔။ သူကဘာေျပာသလဲဆိုေတာ့ မင္းအတြက္ကိုပဲမစဥ္းစားနဲ႔ ဒါျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္လည္း စဥ္းစား ဆိုလိုတာက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မင္းအခုျပန္သြားမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ျမင္တဲ့အတိုင္း ဒီကေတာ္လွန္ေရးသမားေတြ ျပန္လို႔ရတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ မင္းက ေထာက္ခံလိုက္တဲ့ ပံုစံျဖစ္သြားတယ္။ အခုက တရားရုံးသြားၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေျပာင္းေနၿပီဆိုေပမယ့္ အေျခအေနမေကာင္းေသးေတာ့ ဒီဘက္က Activist ေတြျပန္ရင္ အဆင္သင့္မျဖစ္ဘူးဆိုတာကို သြားျပမလို႔ ေနာက္ၿပီးရင္ ေနာက္ျဖစ္လာမယ့္ ျမန္မာေတြ ၊ ဒီဘက္မွာရွိတဲ့ ျမန္မာေတြအတြက္လည္း နမူနာျဖစ္ေအာင္လို႔ တင္တာ ၊ သူက မင္းအဲဒါေတြလည္းစဥ္းစားပါ ။ သူ႔ဟာသူ ဘယ္လိုပဲ အယူခံတင္တင္ Deportation officer ကလည္း သူ႔အလုပ္သူလုပ္ရမွာေပါ့ ၊ Deportation officer ကလည္း သူဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ အရာရွိမဟုတ္ဘူး က်လာတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို သူက ဒီတိုင္းျပည္ကေန ဒီလူကို ပို႔ဖို႔ေပါ့ေနာ္ သတ္ဆိုင္ရာသံရံုးေတြဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ ခရီးသြားခြင့္လက္မွတ္ယူတာ လုပ္တဲ့လူေပါ့ေနာ္ ။ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ေန႔က်ရင္ သြားေတြ႔ရမယ္။ ၿပီးရင္ သူတို႔ ျမန္မာသံရံုးကို ဆက္သြယ္မယ္ထင္တယ္။ က်ေနာ့္ Passport ပံုစံမ်ိဳးေပါ့ေနာ္ ေတာင္းဖုိ႔ Deportation officer အေနနဲ႔က သူ႔မွာတာ၀န္က တရားရံုးမွာတင္ထားလို႔ တရားရံုးကေန အမိန္႔ခ်တဲ့အထိ ေစာင့္ရမယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး ၊ သူ႔မွာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတာလည္း မရွိဘူး တရားရံုးမွာ ဘယ္ေလာက္ပဲတင္တင္ ဒီၾကားထဲမွာ ပို႔လိုက္လုိ႔ရတယ္။”

ကေနဒါ နယ္စပ္ေဒသ လုံၿခံဳေရးဌာနက အခုလုိ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်လုိက္တဲ့အတြက္ သူ႔ကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပန္ပုိ႔ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကုိ ကေနဒါ အစုိးရဘက္က မၾကာခင္ စတင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုိသန္းစုိးအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဘယ္ေလာက္ ျမန္ျမန္ ျပန္ရမလဲဆုိတာကေတာ့ သူ႔ေရွ႕ေနရဲ႕ တရားရုံးမွာ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ ဘယ္ေလာက္အထိ ထိေရာက္ ေအာင္ျမင္မလဲ ဆုိတာအျပင္ ကေနဒါႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ျမန္မာသံရုံးက သူ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပန္လာေရးအတြက္ ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ လုပ္ေဆာင္မလဲဆုိေတာ့အေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။

“ဒီ ေအာ္တို၀ါမွာရွိတဲ့ ျမန္မာသံရံုးကေန သူတို႔ က်ေနာ့္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Passport ထုတ္ေပးႏိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္တာေပါ့ သူတို႔က က်ေနာ့္ကိစၥကို ထုတ္မေပးႏိုင္ဘူး ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လွမ္းေမးရမယ္ဆိုရင္လညး္ နည္းနည္းေတာ့ ၾကာမွာေပါ့။”

သူ႔အေနနဲ႔ကေတာ့ အခုခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ျပန္လုိတဲ့ ဆႏၵမရွိေသးေပမယ့္ ကေနဒါအစုိးရက ျပန္ပုိ႔မယ္ဆုိရင္ေတာ့ မျဖစ္မေန ျပန္ရေတာ့မွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ကုိသန္းစုိးက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ကေနဒါအစုိးရရဲ႕ ဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ သူတေယာက္ထဲအတြက္ မဟုတ္ပဲ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံကစလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီအေရး လႈပ္ရွားမႈမွာ ပါ၀င္ခဲ့သူ အားလုံးကုိပါ တုိက္ရုိက္ သက္ဆုိင္ေနတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အျဖစ္ ရႈျမင္ေၾကာင္း ကုိသန္းစုိးက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္ကေတာ့ ေထာင္ခ်ခံရမွာကိုေတာ့ မေၾကာက္ပါဘူး ဒါေပမယ့္ အမွန္တရားေတြ ဆံုးရံႈးသြားမွာေတာ့ေၾကာက္တာေပါ့။ အမွန္တရားဆိုတာကလည္း စြန္႔စြားသြားတဲ့လူေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္၊ လက္ရွိလည္း စြန္႔စားေနတဲ့သူေတြအမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္။ အမွန္တရားေတြမေပၚပဲနဲ႔ ေပ်ာက္သြားမွာကိုေၾကာက္လို႔ ၊ က်ေနာ္သိကၡာက်တယ္ဆိုတာက အားလံုးသိကၡာက်သြားမွာ ေၾကာက္လို႔ အဲဒါပါပဲ စိုးရိမ္တာ။ အေရးႀကီးတာကေတာ့ ဘာလဲဆိုေတာ့ က်ေန္ာျဖစ္ေစခ်င္တာက က်ေနာ့္ကိစၥမဟုတ္ပဲနဲ႔ အားလံုးအတြက္ လံုၿခံဳမႈမရွိေသးတာ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အထူးသျဖင့္ Highlight တျခားတိုင္းျပည္မွာ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရက Legislation ထုတ္ေပးတယ္ ၊ ဥပေဒေတြျပဌာန္းၿပီးေတာ့ ဒီလူေတြျပန္လာဖို႔လုပ္ေပးတယ္ ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက ရွိကိုမရွိေသးတာ၊ မရွိေသးတဲ့အေၾကာင္းကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒၚစုတို႔အစိုးရအေနနဲ႔ကလည္း လုပ္ရကိုင္ရတာ ကလည္း ခက္ပါလိမ့္မယ္။”

ကုိသန္းစုိးလုိပဲ ကေနဒါအစုိးရရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ ဒီမုိကေရစီအေရး လႈပ္ရွားမႈမွာ ပါ၀င္ၿပီး ျပည္ပမွာ ေနထုိင္ေနၾကသူ အားလုံးနဲ႔ သက္ဆုိင္တယ္လုိ႔ အျမင္ရွိသူေနာက္တဦးကေတာ့ ကေနဒါႏုိင္ငံ၊ တုိရြန္တုိၿမိဳ႕မွာ ေနထုိင္တဲ့ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီအေရး တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူလည္းျဖစ္၊ ကုိသန္းစုိး ကေနဒါႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးခုိလႈံခြင့္ ရရွိေရးအတြက္ ဦးေဆာင္ လႈပ္ရွားေနသူ တဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ကုိေအာင္မုိးပါ။ သူက ကုိသန္းစုိးကိစၥအတြက္ ကေနဒါ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Justin Trudeau ထံအထိ စာေရး အေၾကာင္းၾကားသြားဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ကုိသန္းစုိးကုိက က်ေနာ္တုိ႔ ဒီဘက္က ရွစ္ေလးလုံး ရဲေဘာ္ေတြ အကုန္လုံးက ကူၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီ ကေနဒါခ်ည္းပဲ မဟုတ္ဘူး။ သူ႔ရဲ႕ တျခားသူငယ္ခ်င္းေတြျဖစ္တဲ့ ၾသစေတးလ်တုိ႔၊ ထုိင္းတုိ႔၊ ေနာက္ ဥေရာပက သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ ေနာက္ အေမရိကန္က သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ အကုန္လုံးက ၀ုိင္းကူၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ကေနဒါကေတာ့ အဓိကေပါ့ေနာ္။ အဓိက ကေနဒါက သူငယ္ခ်င္းေတြက သူ႔ရဲ႕ ကိစၥကုိ သူ႔အေနနဲ႔ အခုအခ်ိန္မွာ ဆက္လုပ္ရမယ့္ကိစၥေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ အကုန္လုံးက တတ္ႏုိင္သ၍ ၀ုိင္းလုပ္ၾကဖုိ႔ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္။ ဆုိေတာ့ အခု နယ္စပ္လုံၿခံဳေရး ဌာနကေနၿပီးေတာ့ အမိန္႔ခ်လုိက္တဲ့ဟာကုိက က်ေနာ္တုိ႔ ဘာမွ လုပ္လုိ႔ မရေတာ့ဘူးဗ်။ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ႏုိင္တာက ကေနဒါ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ တုိက္ရုိက္အသံေပါက္ေအာင္ေပါ့၊ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ ဆႏၵေတြ၊ အသံေတြ ေပါက္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ အဲဒီလုိ အေနအထားတခု ရွိပါတယ္။ ကုိသန္းစုိးအေနနဲ႔ အခု က်ေနာ္တုိ႔ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္အေနအထား ဆုိတာထက္ေပါ့၊ သူလုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ဟာက ရွစ္ေလးလုံး အေရးအခင္းကုိ၊ ေနာက္ ဒီမုိကေရစီ ေတာင္းဆုိ လႈပ္ရွားမႈကုိ ကမၻာကသိေအာင္ မီးေမာင္း ထုိးျပသြားတာေလ။ ၿပီးေတာ့ သူ႔ကုိ ျပန္ပုိ႔လုိက္တဲ့ဟာက က်ေနာ္တုိ႔ ရွစ္ေလးလုံး Generation (မ်ဳိးဆက္) တခုလုံးအတြက္ကုိ သူက အက်ဳံး၀င္ေနတယ္ဗ်။”

ကေနဒါနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံအသီးသီးမွာ ေရာက္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီအေရး တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူေတြက ကုိသန္းစုိးကုိ ႏုိင္ငံေရး ခုိလႈံခြင့္ေပးဖုိ႔ ကေနဒါအစုိးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြထံ လက္မွတ္ထုိး ေတာင္းဆုိ လႈပ္ရွားခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကေနဒါ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဒုဥကၠ႒လည္းျဖစ္၊ ကေနဒါ-ျမန္မာ ပါလီမန္ ခ်စ္ၾကည္ေရးအဖြဲ႔ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္တဲ့ Bruce Stanton ကလည္း သူ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး ခုိလႈံခြင့္ ေလွ်ာက္ထားမႈကုိ ေထာက္ခံေၾကာင္း ေျပာၾကားဘူးပါတယ္။

ကိုသန္းစုိးအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံျပန္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ သီတင္းပတ္ ၄ ပတ္ကေန ၆ ပတ္အထိ ကေနဒါ နယ္ျခားေဒသလုံၿခံဳေရးဌာနက အခ်ိန္ေပးလုိက္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း သူ႔ရဲ႕ ေရွ႕ေနက တရားရုံးမွာ ေလွ်ာက္ထားမႈက ထြက္လာမယ့္ အေျဖအေပၚ မူတည္ၿပီး အဲဒီ သတ္မွတ္ခ်ိန္ထက္ ပုိၾကာေကာင္း ၾကာႏုိင္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကေနဒါမွာရွိတဲ့ ျမန္မာသံရုံးက သူျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ျပန္ႏုိင္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္၊ ဒါမွမဟုတ္ Travel Document လုိ႔ေခၚတဲ့ ခရီးသြားလက္မွတ္ ဘယ္ေလာက္ ျမန္ျမန္ ထုတ္ေပးမလဲဆုိတဲ့အေပၚမွာလည္း မူတည္ေနတယ္လုိ႔ ကုိသန္းစုိးက ဗီြအုိေအကုိ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG