သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကေနဒါႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးခုိလႈံခြင့္ ေလွ်ာက္ထားၿပီး အခုခ်ိန္ထိ ေနထိုင္ခြင့္မရရွိေသးတဲ့ ကုိသန္းစုိးကုိ ကေနဒါအစုိးရက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ စီစဥ္ေနပါတဲ့ကိစၥကုိ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း BSDO ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္အဖြဲ႔ (ကေနဒါ) က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈ အျပည့္အ၀ မရွိေသးတဲ့ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ကုိသန္းစုိးကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံျပန္ပုိ႔လုိက္ရင္ သူ႔ လုံၿခံဳေရးအတြက္ စုိးရိမ္ရတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမုိကေရစီအေရး လႈပ္ရွားမႈမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ကုိသန္းစုိးဟာ ရဲရင့္အမည္နဲ႔ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ကေန ထုိင္းႏုိင္ငံကုိ ေလယာဥ္ပ်ံ ျပန္ေပးဆြဲသြားခဲ့တဲ့ ၂ ဦးထဲက ၁ ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးပါမယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္လာလက က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစုိးရ အျပတ္အသတ္ အႏုိင္ ရၿပီးတဲ့ေနာက္ အရပ္သားအစုိးရ တက္လာၿပီး ဒီမုိကေရစီ အသြင္ ေဆာင္တဲ့ ေျပာင္းလဲ မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာေနတာ၊ ျပည္ပမွာ ေရာက္ေနၾကတဲ့ ဒီမုိကေရစီအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတခ်ဳိ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲကုိ ျပန္၀င္ခြင့္ ရေနတာေတြကုိ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ကုိသန္းစုိးအေနနဲ႔လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ျပန္လုိ႔ ရႏုိင္ေၾကာင္း ကေနဒါ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး၊ ဒုကၡသည္အေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံသားအေရးဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနက ျပန္လည္ သုံးသပ္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ကေနဒါအစုိးရက ကုိသန္းစုိးကုိ ျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ စဥ္းစားတဲ့ ေနရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းက လက္ရွိ ပကတိအေျခအေနေတြနဲ႔ ကြာျခားတဲ့ သုံးသပ္ခ်က္ေတြအေပၚ အေျခခံ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအေျခအေနအရ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈ မရွိတာကုိ ေတြ႔ျမင္ေနရတာေၾကာင့္ အခုခ်ိန္မွာ သူ႔ကုိ ျပန္ပုိ႔လုိက္ရင္ အင္မတန္ ဆုိးရြားတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရႏုိင္တဲ့အတြက္ သူ႔ကုိ ျပန္မပုိ႔ဖုိ႔ BSDO ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္အဖြဲ႔ (ကေနဒါ) က ေတာင္းဆုိရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း BSDO အဖြဲ႔ရဲ႕ ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ဦးညြန္႔လွက ေျပာပါတယ္။

“ကုိသန္းစုိးအတြက္ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္တာက လက္ရွိ ကေနဒါ Immigration (လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာန) က သူ႔ကုိ တရားစြဲထားတယ္။ ေနာက္တခါ အဲဒီ တရားစြဲခ်က္အေပၚမွာ သူတုိ႔ သက္ေသျပတဲ့ ႏုိင္ငံတကာက UNHCR က၊ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက၊ သတင္းဌာနေတြက ေျပာတဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ေတြကုိ ကုိးကား ၿပီးေတာ့ ေကာင္းျမင္ ၀ါဒေတြဘဲ သတင္း ဌာနေတြပုိင္း က ေျပာၾကားခ်က္ေတြ အရ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အေျခအေနဟာ အင္မတန္ ေကာင္းေနၿပီ၊ တခ်ဳိ႕ ပုဂၢဳိလ္ေတြလည္း ျပန္လုိ႔ရတယ္၊ အဲဒီလုိ ရတယ္ဆုိတာေတြ အေထာက္ အထား ျပၿပီးေတာ့ သူ႔ကုိလည္း ျပန္လုိ႔ရတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ျပန္ပုိ႔မယ့္ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီ အေနအထားက က်ေနာ္တုိ႔ လက္ခံႏုိင္တဲ့ အေနအထား မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ သိေနတာက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနဟာ အျပင္မွာ ထြက္ေပၚေနတဲ့ သတင္းဌာနေတြနဲ႔ UNHCR ေျပာတာေတြနဲ႔ လက္ေတြ႔ ေျမျပင္မွာ ကြာျခားတာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ မႈခင္းအေျခအေနေတြ၊ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈ မရွိတာေတြ၊ လက္ရွိ အစုိးရကလည္း ဒီျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနအေပၚမွာ ၾသဇာ သက္ေရာက္မႈ မရွိတာေတြ အေပၚမွာ ကုိရဲရင့္ကုိ ျပန္ပုိ႔မယ္ဆုိရင္ အင္မတန္ ဆုိးရြားတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ အသက္ အႏၱရာယ္ပါ စုိးရိမ္ရတယ္ ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ နားလည္ထားတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ ကုိသန္းစုိးကုိ ျမန္မာျပည္ ျပန္ပုိ႔မယ့္ ကိစၥကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန္႔ကြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ကုိသန္းစုိးဟာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကုိ USIA ရဲ႕ ပညာေတာ္သင္ အျဖစ္နဲ႔ ေရာက္လာခဲ့ေပမယ့္လည္း ရဲရင့္ဆုိတဲ့အမည္နဲ႔ ရဲသီဟနဲ႔အတူ တနသၤာရီတုိင္း၊ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ကေန ရန္ကုန္ကုိ ပ်ံသန္းမယ့္ ျမန္မာ့ေလေၾကာင္းပုိင္ ေလယာဥ္ပ်ံ တစင္းကုိ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တုန္းက ထုိင္းႏုိင္ငံကုိ ျပန္ေပးဆြဲသြားခဲ့သူ တဦး ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အေမရိကန္အစုိးရက သူ႔ကုိ တရား၀င္ ေနထုိင္ခြင့္ မေပးခဲ့တဲ့အျပင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္အၾကား သူ႔ကုိ ၂ ႀကိမ္တုိင္တုိက္ ဖမ္းဆီး အက်ဥ္းခ်ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၀၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔က 9/11 လုိ႔ေခၚတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက နယူးေယာက္ၿမိဳ႕က World Trade Tower ၂ ခုကုိ ေလယာဥ္ပ်ံ ျပန္ေပးဆြဲၿပီး အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေမရိကန္အစုိးရရဲ႕ ေပၚလစီေတြအရ ကုိသန္းစုိး အေပၚမွာလည္း အေမရိကန္ အစုိးရဘက္က တင္းၾကပ္မႈေတြ တုိးျမင့္ ခ်မွတ္လာပါတယ္။

၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာ ဒုတိယအႀကိမ္ အဖမ္းခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ သူ႔အေနနဲ႔ အစုိးရထံမွာ အပတ္စဥ္ လက္မွတ္သြားထုိးရတာ၊ ကုိယ္ေနထုိင္တဲ့ ျပည္နယ္ကလြဲလုိ႔ သူတုိ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္မပါပဲ ခရီးထြက္ခြင့္မရွိတာေတြ ျဖစ္လာတာေၾကာင့္ ေနာက္ဆုံး ကေနဒါႏုိင္ငံ ကုိ ေျပာင္းေရြ႕ ေနထုိင္ဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာလုိ႔ ကုိသန္းစုိးက ဗီြအုိေအကုိ ရွင္းျပခဲ့ဘူးပါတယ္။

ကေနဒါႏုိင္ငံကုိ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ေရာက္သြားၿပီး ႏုိင္ငံေရး ခုိလႈံခြင့္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ေပမယ့္လည္း သူ႔ကုိ တရား၀င္ ေနထုိင္ခြင့္မေပးပဲ အခုခ်ိန္ထိ နားလည္မႈနဲ႔သာ ေနခြင့္ျပဳထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကတည္းက တတ္ႏုိင္တဲ့ဘက္က ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့သူ ရဲေဘာ္ ရဲဘက္ တဦးျဖစ္တာေၾကာင့္ သူ႔ဆႏၵမပါဘဲ အခုခ်ိန္မွာ ျပန္မပုိ႔ဖုိ႔ ကေနဒါမွာေရာက္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏြယ္ဖြားေတြအၾကား တူညီတဲ့ သေဘာထား ရွိၾကတယ္လုိ႔ BSDO အဖြဲ႔က ဦးညြန္႔လွက ေျပာပါတယ္။

“ကုိသန္းစုိးဟာ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံအတြက္၊ ဒီမုိကေရစီ တုိက္ပြဲ ၀င္ခဲ့တဲ့၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ အာဏာရွင္ စစ္အစုိးရေအာက္က လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့တဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ရဲေဘာ္ ရဲဘက္ တေယာက္ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အားလုံးက တေသြးထဲ၊ တသားထဲ၊ တသံထဲနဲ႔ ကုိသန္းစုိးအေပၚမွာ ပူပင္ ေသာကေရာက္ၿပီးေတာ့ ဒီလုိ အျဖစ္မ်ဳိး မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ ျမန္မာျပည္ကုိ အခု ေလာေလာဆယ္ အေျခအေနမွာ ျပန္ပုိ႔ရမယ့္ အေနအထား မရွိဘူး ဆုိတာကုိ အားလုံးက သေဘာတူတယ္။ စုိးလည္း စုိးရိမ္ၾကတယ္။ လက္ရွိ အရပ္သား အစုိးရရဲ႕ ၾသဇာ သက္ေရာက္မႈကလည္း ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနအေပၚမွာ မရွိေၾကာင္းလည္း ထင္ရွားတယ္။”

အခုခ်ိန္ထိေတာ့ ကုိသန္းစုိးကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပန္ပုိ႔ေရးအတြက္ ကေနဒါအစုိးရက Pre-Removal Risk Assessment လုိ႔ေခၚတဲ့ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ စီစစ္မႈေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

BSDO အဖြဲ႔က အခုထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ကုိ ကေနဒါ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနတုိ႔အပါအ၀င္ ကေနဒါ အစုိးရအဖြဲ႔အတြင္းက တာ၀န္ရွိသူေတြ၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြထံ ေပးပုိ႔သြားမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ႏုိင္ငံတကာမွာ ေရာက္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီအေရး တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူေတြ ကလည္း ကေနဒါ အစုိးရအေနနဲ႔ ကုိသန္းစုိးကုိ ျပန္မပုိ႔ေရးအတြက္ ကေနဒါ အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြထံ လက္မွတ္ထုိး ေတာင္းဆုိမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG