သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးမႈနဲ႔ ျပန္လည္ထိန္းသိမ္းေရး


စစ္ကိုင္းတုိင္းေျမာက္ပိုင္း၊ ဝန္းသိုၿမိဳ႕တြင္ သစ္လံုးမ်ားကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္းမျပဳခင္ အမွတ္အသားလုပ္ေနၾကသည့္ ဝန္ထမ္းမ်ား။ ၂၇ ဇြန္ ၂၀၁၈။

(Zawgyi / Unicode)

ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းထားတဲ့ ဧရိယာ အက်ယ္အ၀န္း ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိၿပီး စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ႏႈန္းနဲ႔ သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးလာေနတယ္လို႔ သိပၸံစာေစာင္တခုမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏုိင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာအတြက္ေတာ့ သစ္ေတာေတြဟာ ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ ဥတုရာသီအတြက္ သိပ္ကိုအေရးပါပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သစ္ေတာေတြ ထိန္းသိမ္းဖို႔နဲ႔ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈကို ကာကြယ္တားဆီးဖို႔အတြက္ ႏုိင္ငံအကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းက ေဒသခံျပည္သူလူထုေတြနဲ႔ ပူေပါင္းလုပ္ကိုင္တာမ်ိဳးလည္း ရွိေနသလို ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈကို တႏုိင္တပိုင္အားနဲ႔ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ လုပ္ေနၾကတဲ့ ျပည္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို နန္းေလာင္၀္က တင္ျပထားပါတယ္။

ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္မႈကို ေျဖရွင္းဖို႔ အေျဖရွာတဲ့ေနရာမွာ အကုန္အက်သက္သာၿပီး ထိေရာက္မႈရွိတဲ့နည္းကေတာ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ ဓာတ္ေငြ႔ေတြကို စုပ္ယူေပးထားတဲ့ သစ္ပင္ေတြစိုက္ဖို႔၊ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ဖို႔လည္း တခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံအေျခစိုက္ MDPI အဖြဲ႔က ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ၾကား ျမန္မာ့သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈနဲ႔ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ ျဖစ္လာေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို ၿဂိဳဟ္တုဓာတ္ပုံေတြနဲ႔ စနစ္တက် စစ္တမ္းေကာက္ယူထားတာပါ။ တႏုိင္ငံလုံး အတုိင္းအတာနဲ႔ေရာ ေဒသအလိုက္ပါ ခြဲၿပီးေကာက္ယူထားတဲ့ MDPI ရဲ႕ ၂၀၁၉ ေမလထုတ္ စာတမ္းမွာေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေျမ ခ်ဲ႕ထြင္ေနၾကတဲ့ အခ်က္က ျမန္မာ့သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးေနရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းတခုျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာ့သစ္ေတာေတြဟာ ၀.၈၇ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ႏွစ္စဥ္ ျပဳန္းတီးလာေနတယ္လို႔လည္း စာတမ္းမွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။ သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးမႈေၾကာင့္ ေတာေတာင္ေတြကို မွီခိုေနရတဲ့ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ စား၀တ္ေနေရးအေပၚ ထိခိုက္ေနရတယ္လို႔လည္း ဆိုထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား အလုံအေလာက္ မျဖန္႔ျဖဴးေပးႏိုင္ေသးသလို မီတာခေတြလည္း ေစ်းမ်ားတဲ့အတြက္ ေက်းလက္ေန ျပည္သူလူထုေတြကေတာ့ ခ်က္ျပဳတ္ေရးအတြက္ ထင္းနဲ႔ မီးေသြးေတြကိုပဲ ဆက္ၿပီး အသုံးျပဳေနၾကတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ သယံဇာတနဲ႔ ဇီ၀ေဂဟစနစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ NGO ေတြနဲ႔ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္း အေတာ္မ်ားမ်ား လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့ထဲမွာ ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔အစည္း (FAO) လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ေဒသခံ ေတာင္သူလယ္သမားေတြကို ကူညီပံ့ပိုးေပးေနတဲ့ FAO ရဲ႕ Forest and Farm Facility အဖြဲ႔နဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕နယ္ထဲက အိုးဖုတ္လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ ေညာင္ဘိုရြာခံ ဦးထြန္းေလးက ရြာပုိင္ ထင္းစိုက္ခင္းအေၾကာင္း ခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ဒီ FFF အဖြဲ႔နဲ႔ သစ္ေတာဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးနဲ႔ ေက်းရြာပိုင္ဥကၠ႒နဲ႔ေပါ့ လက္တြဲၿပီးေတာ့ လုပ္ေနပါတယ္။ ထင္းရရွိေရးေပါ့၊ တရြာလုံးလည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းကေတာ့ ေက်းရြာပိုင္သစ္ေတာေပါ့။ ထင္းရရွိေရး၊ က်ေနာ္တို႔အတြက္ေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အရင္တုန္းကေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ သူပိုင္ မရွိဘူးေလ။ သစ္ပင္ေတြကို ခုတ္ခ်င္သလို ခုတ္ေနၾကတာေပါ့။ အခု က်ေနာ္တို႔ရြာအေနနဲ႔ သစ္ပင္စုိက္ခင္းေတြကို ကိုုယ့္ပိုင္ရြာဆိုၿပီးေတာ့ သတ္မွတ္ထားတာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္ ရြာကလည္း မခုတ္ေတာ့ဘူးေပါ့။”

ျမန္မာတႏိုင္ငံလုံး အတုိင္းအတာနဲ႔ဆုိရင္ေတာ့ ဧရာ၀တီတုိင္း၊ မြန္ျပည္နယ္နဲ႔ ရန္ကုန္တုိင္းေတြမွာ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အေျခအေန အေတာ္ဆိုးေနတယ္လို႔လည္း MDPI ရဲ႕ သိပၸံစာေစာင္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ တနသၤာရီတုိင္းေတြမွာေတာ့ သစ္ေတာဧရိယာေတြ အမ်ားအျပား က်န္ေနေသးသလို စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ၿပီး လူေနထူထပ္တဲ့ ေျမနိမ့္ပုိင္းေဒသေတြမွာေတာ့ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အေျခအေန သိပ္ဆိုးေနတယ္လို႔လည္း ဆိုထားတာပါ။ FAO ရဲ႕ ပံ့ပုိးမႈနဲ႔ သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ အင္းေလးေဒသ၊ ဆန္ကာရြာခံ ကၽြန္းစိုက္ေတာင္သူ ဦးျမင့္ေအာင္ကေတာ့ ေကာ္မတီဖြဲ႔ၿပီး ေျမယာနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ေနတာပါ။

“က်ေနာ္တို႔ကလည္း သစ္ေတာ၊ ကၽြန္းေတာ၊ သဘာ၀ေတာကို ထိန္းသိမ္းျခင္းအားျဖင့္ သဘာ၀၀န္းက်င္နဲ႔ သယံဇာတ ျပဳန္းတီးမႈကို ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔လည္း တေၾကာင္း၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ ရာသီဥတု မေဖာက္ျပန္ေအာင္ ကာကြယ္ထားတာလည္း တေၾကာင္းေပါ့ဗ်ာ။ ေနာက္ၿပီး ေျပာင္းခင္း၊ စိုက္ခင္းေတြ မတိုးခ်ဲ႕ေအာင္လည္း က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မတီဖြဲ႔ၿပီးေတာ့မွ အစဥ္တစိုက္ စည္းကမ္းတရွိ ထိန္းသိ္္မ္းထားတာလည္း ျဖစ္တယ္။”

ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္ အပူခ်ိန္ျမင့္တက္လာတဲ့ဒဏ္ကို ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ မေကြးတုိင္း ေခ်ာက္ၿမိဳ႕မွာေတာ့ ေစတနာ့၀န္ထမ္းေတြ၊ အရန္မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားေတြက သူတို႔ႏုိင္တဲ့၀န္နဲ႔ သစ္ပင္ေတြ စိုက္ပ်ိဳးေနၾကတာပါ။ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕က အပူခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ သစ္ပင္စုိက္ပ်ိဳး ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္လုပ္ကို္င္ေနတဲ့ ကိုမိုးေက်ာ္က သူတို႔ရဲ ႔ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕သည္ ျမန္မာျပည္မွာ ေႏြရာသိီေရာက္လို႔ရွိရင္ အပူဆုံးၿမိဳ႕ ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔က ရာသီဥတုကို ေျပာင္းလဲဖို႔ေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ တာ၀န္ရွိတယ္ေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔မ်ိဳးဆက္မွာ တာ၀န္ရွိတယ္ဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔က အဲဒါေၾကာင့္ စၿပီး စိုက္ျဖစ္တာေပါ့။ အေ၀းေရာက္ ေခ်ာက္သူ ေခ်ာက္သားမ်ား အသင္းရယ္၊ ရန္ကုန္က ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ုံးရယ္ အားလုံးပါ၀င္တာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔လည္း က်ေနာ္တို႔ စိုက္ျဖစ္သြားတယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ မွန္းထားတာကေတာ့ ပထမေတာ့ တႏုိင္တပိုင္ အပင္ ၅၀၀ ေလာက္ပဲ စိုက္ဖို႔ မွန္းထားေပမယ့္ ေနာက္ေတာ့ အစုအဖြဲ႔က အားေကာင္းလာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အပင္ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ေက်ာ္ စုိက္ျဖစ္သြားတယ္။ သဂၤဟ ေဖာင္ေဒးရွင္းကေနၿပီးေတာ့လည္း သူတို႔လည္း စိုိက္ေပးမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔ဘာသာ သူတို႔ေငြေၾကးနဲ႔ ေနာက္ထပ္ အပင္ ၂၀၀၀ စုိက္ေပးပါတယ္။”

အနာဂတ္မ်ိဳးဆက္ေတြအတြက္ ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပအျဖစ္နဲ႔ သူတို႔စိုက္ထားတဲ့ သစ္ပင္ေတြ ရွင္သန္ႀကီးထြားလာတဲ့အထိ ဆက္လုပ္သြားဖို႔ အခို္င္အမာ ဆုံးျဖတ္ထားပါတယ္လို႔လည္း ကိုမိုးေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးပူေႏြးၿပီး ဆိုးရြားျပင္းထန္တဲ့ သဘာ၀ေဘးအႏၱရယ္ရဲ႕ ဒဏ္ကို ကမၻာတ၀ွမ္း ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ကုလသမဂၢကလည္း ၇၅ ႏွစ္ျပည့္ #UN75 လႈပ္ရွားမႈကို စတင္လိုက္တာမွာ လူတုိင္းလိုက္နာသင့္တဲ့ အခ်က္ ၃ ခ်က္ကို ကနဦး မိတ္ဆက္လိုက္ပါတယ္။ ကမၻာႀကီးကို ကယ္တင္ႏုိင္ေရးအတြက္ဆိုၿပီး ကုလသမဂၢက အႀကံျပဳသြားတဲ့ နံပါတ္တစ္အခ်က္က INVEST in nature သဘာ၀၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္မႈမရွိေအာင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔၊ နံပါတ္၂ ကေတာ့ CHANGE our habits သဘာ၀ရင္းျမစ္ေတြ အလဟႆ ျဖစ္ေစတဲ့ အျပဳအမူေတြ ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔န႔ဲ ေနာက္ဆုံး နံပါတ္၃ အခ်က္ကေတာ့ LISTEN to young people လူငယ္ေတြ ေတာင္းဆိုေနတဲ့ အသံကုိ နားေထာင္ၿပီး ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ အေျပာေလွ်ာ့ၿပီး အလုပ္ပိုလုပ္ဖို႔ တုိက္တြန္းသြားၾကဖို႔ဆိုၿပီး အႀကံျပဳ တုိက္တြန္းသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

------------------------------------

(Unicode)

မြန်မာ့သစ်တော ပြုန်းတီးမှုနဲ့ ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရေး

မြန်မာနိုင်ငံမှာ သစ်တောဖုံးလွှမ်းထားတဲ့ ဧရိယာ အကျယ်အဝန်း ၄၇ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့နှုန်းနဲ့ သစ်တောတွေ ပြုန်းတီးလာနေတယ်လို့ သိပ္ပံစာစောင်တခုမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံတခုဖြစ်တဲ့ မြန်မာအတွက်တော့ သစ်တောတွေဟာ နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ ဥတုရာသီအတွက် သိပ်ကိုအရေးပါပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း သစ်တောတွေ ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ သစ်တောပြုန်းတီးမှုကို ကာကွယ်တားဆီးဖို့အတွက် နိုင်ငံအကာ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်းက ဒေသခံပြည်သူလူထုတွေနဲ့ ပူပေါင်းလုပ်ကိုင်တာမျိုးလည်း ရှိနေသလို ဥတုရာသီပြောင်းလဲမှုကို တနိုင်တပိုင်အားနဲ့ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ လုပ်နေကြတဲ့ ပြည်သူတွေလည်း ရှိပါတယ်။အပြည့်အစုံကို နန်းလောင်ဝ်က တင်ပြထားပါတယ်။

ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်မှုကို ဖြေရှင်းဖို့ အဖြေရှာတဲ့နေရာမှာ အကုန်အကျသက်သာပြီး ထိရောက်မှုရှိတဲ့နည်းကတော့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့တွေကို စုပ်ယူပေးထားတဲ့ သစ်ပင်တွေစိုက်ဖို့၊ သစ်တောပြုန်းတီးမှု ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဖို့လည်း တခုအပါအဝင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံအခြေစိုက် MDPI အဖွဲ့က ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကြားမြန်မာ့သစ်တောပြုန်းတီးမှုနဲ့ သစ်တောပြုန်းတီးမှု ဖြစ်လာစေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတွေနဲ့ စနစ်တကျ စစ်တမ်းကောက်ယူထားတာပါ။တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ရော ဒေသအလိုက်ပါ ခွဲပြီးကောက်ယူထားတဲ့ MDPI ရဲ့ ၂၀၁၉ မေလထုတ် စာတမ်းမှာတော့ စိုက်ပျိုးမြေ ချဲ့ထွင်နေကြတဲ့ အချက်က မြန်မာ့သစ်တောတွေ ပြုန်းတီးနေရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတခုဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာ့သစ်တောတွေဟာ ဝ.၈၇ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ နှစ်စဉ် ပြုန်းတီးလာနေတယ်လို့လည်း စာတမ်းမှာ ထောက်ပြထားပါတယ်။ သစ်တောတွေ ပြုန်းတီးမှုကြောင့် တောတောင်တွေကို မှီခိုနေရတဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ စားဝတ်နေရေးအပေါ် ထိခိုက်နေရတယ်လို့လည်း ဆိုထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အလုံအလောက် မဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်သေးသလို မီတာခတွေလည်း ဈေးများတဲ့အတွက် ကျေးလက်နေ ပြည်သူလူထုတွေကတော့ ချက်ပြုတ်ရေးအတွက် ထင်းနဲ့ မီးသွေးတွေကိုပဲ ဆက်ပြီး အသုံးပြုနေကြတာပါ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သဘာ၀ သယံဇာတနဲ့ ဇီဝဂေဟစနစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအတွက် ကုလသမဂ္ဂ အပါအဝင် NGO တွေနဲ့ လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်း အတော်များများ လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ထဲမှာ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့အစည်း (FAO) လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဒေသခံ တောင်သူလယ်သမားတွေကို ကူညီပံ့ပိုးပေးနေတဲ့ FAO ရဲ့ Forest and Farm Facility အဖွဲ့နဲ့ ပူးတွဲလုပ်ကိုင်နေတဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်ထဲကအိုးဖုတ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ညောင်ဘိုရွာခံ ဦးထွန်းလေးက ရွာပိုင် ထင်းစိုက်ခင်းအကြောင်း ခုလိုရှင်းပြပါတယ်။

“ကျနော်တို့ ဒီ FFF အဖွဲ့နဲ့ သစ်တောဌာန အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့ ကျေးရွာပိုင်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ပေါ့ လက်တွဲပြီးတော့ လုပ်နေပါတယ်။ ထင်းရရှိရေးပေါ့၊ တရွာလုံးလည်း ပါဝင်နေပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းကတော့ ကျေးရွာပိုင်သစ်တောပေါ့။ ထင်းရရှိရေး၊ ကျနော်တို့အတွက်ပေါ့။ နောက်ပြီးတော့ အရင်တုန်းကတော့ ကိုယ်ပိုင် သူပိုင် မရှိဘူးလေ။ သစ်ပင်တွေကို ခုတ်ချင်သလို ခုတ်နေကြတာပေါ့။ အခု ကျနော်တို့ရွာအနေနဲ့ သစ်ပင်စိုက်ခင်းတွေကို ကိုယ့်ပိုင်ရွာဆိုပြီးတော့ သတ်မှတ်ထားတာပေါ့။ အဲဒါကြောင့် ရွာကလည်း မခုတ်တော့ဘူးပေါ့။”

မြန်မာတနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ဆိုရင်တော့ ဧရာဝတီတိုင်း၊ မွန်ပြည်နယ်နဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းတွေမှာ သစ်တောပြုန်းတီးမှု အခြေအနေ အတော်ဆိုးနေတယ်လို့လည်း MDPI ရဲ့ သိပ္ပံစာစောင်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ကချင်ပြည်နယ်နဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းတွေမှာတော့ သစ်တောဧရိယာတွေ အများအပြား ကျန်နေသေးသလို စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီး လူနေထူထပ်တဲ့ မြေနိမ့်ပိုင်းဒေသတွေမှာတော့ သစ်တောပြုန်းတီးမှု အခြေအနေ သိပ်ဆိုးနေတယ်လို့လည်း ဆိုထားတာပါ။ FAO ရဲ့ ပံ့ပိုးမှုနဲ့ သစ်တောထိန်းသိမ်းရေးအတွက် လုပ်ကိုင်နေတဲ့ အင်းလေးဒေသ၊ ဆန်ကာရွာခံ ကျွန်းစိုက်တောင်သူ ဦးမြင့်အောင်ကတော့ ကော်မတီဖွဲ့ပြီး မြေယာနဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်နေတာပါ။

“ကျနော်တို့ကလည်း သစ်တော၊ ကျွန်းတော၊ သဘာဝတောကို ထိန်းသိမ်းခြင်းအားဖြင့် သဘာ၀၀န်းကျင်နဲ့ သယံဇာတ ပြုန်းတီးမှုကို ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့လည်း တကြောင်း၊ နောက်ပြီးတော့မှ ရာသီဥတု မဖောက်ပြန်အောင် ကာကွယ်ထားတာလည်း တကြောင်းပေါ့ဗျာ။ နောက်ပြီး ပြောင်းခင်း၊ စိုက်ခင်းတွေ မတိုးချဲ့အောင်လည်း ကျနော်တို့ ကော်မတီဖွဲ့ပြီးတော့မှ အစဉ်တစိုက် စည်းကမ်းတရှိ ထိန်းသိ်မ်းထားတာလည်း ဖြစ်တယ်။”

ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်မှုကြောင့် အပူချိန်မြင့်တက်လာတဲ့ဒဏ်ကို ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မကွေးတိုင်း ချောက်မြို့မှာတော့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ၊ အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ချောက်မြို့သူမြို့သားတွေက သူတို့နိုင်တဲ့ဝန်နဲ့ သစ်ပင်တွေ စိုက်ပျိုးနေကြတာပါ။ ချောက်မြို့က အပူချိန်လျှော့ချရေးနှင့် သစ်ပင်စိုက်ပျိုး ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကိုမိုးကျော်က သူတို့ရဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကို ခုလိုရှင်းပြပါတယ်။

“ကျနော်တို့ ချောက်မြို့သည် မြန်မာပြည်မှာ နွေရာသီရောက်လို့ရှိရင် အပူဆုံးမြို့ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့က ရာသီဥတုကို ပြောင်းလဲဖို့ပေါ့၊ ကျနော်တို့အနေနဲ့ တာဝန်ရှိတယ်ပေါ့၊ ကျနော်တို့မျိုးဆက်မှာ တာဝန်ရှိတယ်ဆိုပြီး ကျနော်တို့က အဲဒါကြောင့် စပြီး စိုက်ဖြစ်တာပေါ့။ အဝေးရောက် ချောက်သူ ချောက်သားများ အသင်းရယ်၊ ရန်ကုန်က ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးရယ် အားလုံးပါဝင်တာပေါ့။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့လည်း ကျနော်တို့ စိုက်ဖြစ်သွားတယ်ပေါ့။ ကျနော်တို့ မှန်းထားတာကတော့ ပထမတော့ တနိုင်တပိုင် အပင် ၅၀၀ လောက်ပဲ စိုက်ဖို့ မှန်းထားပေမယ့် နောက်တော့ အစုအဖွဲ့က အားကောင်းလာတော့ ကျနော်တို့ အပင် ၅၀၀၀ ကျော်ကျော် စိုက်ဖြစ်သွားတယ်။ သင်္ဂဟ ဖောင်ဒေးရှင်းကနေပြီးတော့လည်း သူတို့လည်း စိုက်ပေးမယ်ဆိုပြီးတော့ သူတို့ဘာသာ သူတို့ငွေကြေးနဲ့ နောက်ထပ် အပင် ၂၀၀၀ စိုက်ပေးပါတယ်။”

အနာဂတ်မျိုးဆက်တွေအတွက် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြအဖြစ်နဲ့ သူတို့စိုက်ထားတဲ့ သစ်ပင်တွေ ရှင်သန်ကြီးထွားလာတဲ့အထိ ဆက်လုပ်သွားဖို့ အခိုင်အမာ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်လို့လည်း ကိုမိုးကျော်က ပြောပါတယ်။

ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ကမ္ဘာကြီးပူနွေးပြီး ဆိုးရွားပြင်းထန်တဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရယ်ရဲ့ ဒဏ်ကို ကမ္ဘာတဝှမ်း ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အချိန်မှာပဲ ကုလသမဂ္ဂကလည်း ၇၅ နှစ်ပြည့် #UN75 လှုပ်ရှားမှုကို စတင်လိုက်တာမှာ လူတိုင်းလိုက်နာသင့်တဲ့ အချက် ၃ ချက်ကို ကနဦး မိတ်ဆက်လိုက်ပါတယ်။ ကမ္ဘာကြီးကို ကယ်တင်နိုင်ရေးအတွက်ဆိုပြီး ကုလသမဂ္ဂက အကြံပြုသွားတဲ့ နံပါတ်တစ်အချက်က INVEST in nature သဘာ၀၀န်းကျင်ကို ထိခိုက်မှုမရှိအောင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့၊ နံပါတ်၂ ကတော့ CHANGE our habits သဘာဝရင်းမြစ်တွေ အလဟဿ ဖြစ်စေတဲ့ အပြုအမူတွေ ပြောင်းလဲပစ်ဖို့နဲ့ နောက်ဆုံး နံပါတ်၃ အချက်ကတော့ LISTEN to young people လူငယ်တွေ တောင်းဆိုနေတဲ့ အသံကို နားထောင်ပြီး နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ အပြောလျှော့ပြီး အလုပ်ပိုလုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းသွားကြဖို့ဆိုပြီး အကြံပြု တိုက်တွန်းသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG