သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အေရးေပၚအေျခအေနေၾကညာမႈ ကန္ သမၼတရဲ႕ အခြင့္အာဏာ


အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ မကၠဆီကိုနယ္ျခား တံတုိင္းကာေရး အသုံးစရိတ္ ခ်ထားေရး သမၼတနဲ႔ ဒီမိုကရက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြအၾကား သေဘာတူညီခ်က္ မရတာေၾကာင့္ အစိုးရလုပ္ငန္းတခ်ဳိ႕ ယာယီရပ္ဆုိင္းထားရပါတယ္။ အစိုးရ၀န္ထမ္း သုံးသိန္းရွစ္ေသာင္းေလာက္ လစာမဲ့ ခြင့္ရက္ေပးခံထားရသလို၊ ၀န္ထမ္း ေလးသိန္းႏွစ္ေသာင္းေလာက္ ကေတာ့ ေနာင္ျပန္ရပါ႕မယ္ဆုိတဲ့ အာမခံခ်က္ မရွိဘဲ လစာမဲ့ အလုပ္လုပ္ေနရပါတယ္။ သမၼတ Donald Trump ကေတာ့ တံတိုင္းကာဖို႔ အသုံးစရိတ္ကို လႊတ္ေတာ္က အတည္မျပဳဘူးဆုိရင္ သမၼတရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္အရ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ေျပာဆုိထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေနဆိုတာဘာလဲ၊ ေၾကညာမယ္ဆုိရင္ သမၼတအေနနဲ႔ ဘယ္လုိ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြရွိပါသလဲ။ ေဒၚခင္စိုး၀င္းနဲ႔ ဦးသိန္းထိုက္ဦး ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး။ ။ေဒၚခင္စိုး၀င္း ေရ သမၼတ Trump ကေတာ့ သူေတာင္းထားတဲ့ တံတိုင္းကာဖို႔ အသံုးစရိတ္ ခ်မေပးဘူးဆိုရင္ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ၿခိမ္းေျခာက္ထားပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုး၀င္း။ ။ ဟုတ္ပါတယ္ တိုင္းျပည္မွာ အေရးေပၚအက်ပ္အတည္း ၾကံဳလာရတဲ့အခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ တစံုတရာ ရင္ဆိုင္ရတဲ့အခ်ိန္အတြက္ ခ်က္ခ်င္းတံု႔ျပန္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ သမၼတအေနနဲ႔ သတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္ေပ့ါေလ သမၼတအေနနဲ႔ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာခြင့္ေပးထားတဲ့ ဥပေဒအတိုင္း လုပ္မယ္လို႔ ေျပာေနတာ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သမၼတေဟာင္း Gerald Ford လက္ထက္ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလက ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ ဥပေဒေပါ့ရွင္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး။ ။ဒီလို ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေနေၾကညာမယ္ဆိုရင္ လြတ္ေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑ေရာ ဘယ္လိုရွိပါသလဲခင္ဗ်။

ေဒၚခင္စိုး၀င္း။ ။ သမၼတရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အတည္ျပဳတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာ လႊတ္ေတာ္ကေန ဒီ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ျပန္လည္ထိန္းညႇိပိုင္ခြင့္ လည္း ျပဌာန္းထားပါတယ္။ ဥပမာ- အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာၿပီးရင္၊ ဆက္ထားမလား၊ ရုပ္သိမ္းမလားဆုိတာကို လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလုံးက မဲခြဲဆုံးျဖတ္ရပါတယ္။အထက္လႊတ္ေတာ္က ေျခာက္လတႀကိမ္ ဒီေၾကညာခ်က္ကို ျပန္သုံးသပ္ရသလို၊ တႏွစ္ျပည့္လုိ႔ သမၼတက ထပ္ၿပီး သက္တမ္းမတိုးဘူးဆုိရင္လည္း အလိုအေလွ်ာက္ ပ်က္ပ်ယ္သြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး။ ။ ဒါေပမယ့္ အဓိက အျငင္းပြားေနတာက သမၼတ Trump အေနနဲ႔ ေၾကညာပိုင္ခြင့္ရွိမရွိဆိုတာပါ။ ဥပေဒေၾကာင္းအရေတာ့ သမၼတ Trump အေနနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့အတြက္ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာမယ္ဆုိရင္ ေၾကညာပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ေျပာေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူအေၾကာင္းျပေနတဲ့ လက္ရွိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုေတာင္ဘက္နယ္စပ္က အေျခအေနဟာ အမွန္တကယ္ အေရးေပၚ အေျခအေန ဟုတ္ရဲ႕လားဆုိတာကေတာ့ အျငင္းပြားမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုး၀င္း။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံရဲ႕ ေတာင္ပိုင္းမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်သူေတြ ေရာက္လာၿပီး ၀င္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတာေၾကာင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈအေျခအေနနဲ႔၊ အမ်ဳိးသားလုံျခဳံေရး ဆုိင္ရာ အေရးေပၚ အေျခအေနကို ရင္ဆုိင္ေနရၿပီဆုိၿပီး သမၼတ Donald Trump က ေျပာေနပါတယ္။ ရာဇ၀တ္သားေတြ တိုင္းျပည္ထဲကို ၀င္ေတာ့မယ္လုိ႔ သမၼတ Trump က ေျပာထားခဲ့တာပါ။ လူကုန္ကူးတဲ့သူေတြ ေရာက္လာမယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါးေတြ ၀င္လာမယ္။ မကၠဆီကိုဘက္ကေန အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ျဖတ္၀င္လာႏုိင္တယ္လို႔လည္း သတိေပးေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အခု ေရာက္လာေနတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္း၀င္ေရာက္သူေတြဟာ သမၼတ Trump အစုိးရဘက္က ေျပာေနသလို မဟုတ္ဘူးဆုိၿပီး ဒီမိုကရက္ အမတ္ေတြက ျငင္းခ်က္ထုတ္ေနပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး။ ။ ဒီေနရာမွာ သမၼတ Trump အေရးေပၚ ေၾကညာမယ္ဆုိရင္ လႊတ္ေတာ္က ဟန္႔တားႏုိင္ပါ႕မလားဆိုတာလည္း လူေတြက သိခ်င္ေနၾကတယ္ခင္ဗ်။ သမၼတက အေရးေပၚ အေျခအေနေၾကညာေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္စလုံးမွာ ရွိတဲ့ အမတ္ အမ်ားစုက သေဘာမတူဘူးဆုိရင္ ေၾကညာခ်က္ အထ မေျမာက္ပါဘူး။ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္စလုံးရဲ႕ သုံးပုံႏွစ္ပုံက ကန္႔ကြက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ရီပတ္ဗလစ္ကန္ ပါတီ၀င္အမ်ားစု လႊမ္းမိုးတဲ့ အထက္လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ သမၼတ Trump အေရးေပၚ အေျခေအန ေၾကညာမယ္ဆုိရင္၊ ဆန္႔က်င္ဖို႔ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ မရွိသေလာက္ပဲလုိ႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာဆုိေနပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုး၀င္း။ ။ ဒီလို ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာမယ္ဆုိရင္ သမၼတ Trump အေနနဲ႔ ဘာေတြ လုပ္ပို္င္ခြင့္ ရွိမလဲ။ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာမယ္ဆုိရင္ သမၼတ အေနနဲ႔ တုိင္းျပည္အတြင္း ပိုင္ဆုိင္မႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္တာ၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္တာ၊ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေၾကညာတာ၊ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စည္းမ်ဥ္းေတြသတ္မွတ္တာ၊ ျပည္ပကို စစ္တပ္ေတြ ေစလႊတ္တာ စတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဥပေဒအရ အပ္ႏွင္းထားပါတယ္။ သမၼတ Trump အေနနဲ႔ သူ႔ဘက္က လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ သက္ေသျပေတာင္းဆုိႏုိင္တဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြနဲ႔အတူ၊ ဒီမုိကရက္ပါတီ၀င္ အမတ္ေတြ ကန္႕ကြက္ေနတဲ့ မကၠဆီကိုနဲ႔ တံတုိင္းကာေရး အသုံးစရိတ္ကို ခြဲတမ္းခ် သုံးစြဲႏုိင္ခြင့္ ရသြားပါလိမ့္မယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး။ ။ ဟုတ္ကဲ့ ဒီေနရာမွာ ေမးစရာရွိတာက တံတိုင္းကာဖို႔ ေငြ ဘယ္က ရႏုိင္မလဲေပါ့ေလ။ တံတုိင္းကာေရး အသုံးစရိတ္နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ရႈတ္ေထြးမႈေတြ ရွိလာႏုိင္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္မယူဘဲ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္နဲ႔ စစ္တပ္က အေရးေပၚ စီမံခန္႔ခြဲၿပီး၊ ရွိၿပီးသား အသုံးစရိတ္ကို ျပန္ခြဲတမ္းခ် သုံးႏုိင္ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အေမရိကန္ စစ္တပ္၊ အင္ဂ်င္နီယာတပ္ခြဲ အတြက္ မသုံးရေသးတဲ့ ဘ႑ာေရးခြဲတမ္းတခ်ဳိ႕ကို အိမ္ျဖဴေတာ္က ေလ့လာ စုံစမ္းေနတယ္လုိ႔ သတင္းေတြ ထြက္ေနပါတယ္။ Puerto Rico, Texas, California နဲ႔ ဖေလာ္ရီဒါ ျပည္နယ္ေတြမွာ သဘာ၀ေဘးအႏၱရယ္ေတြ ၾကဳံခဲ့ရင္ အသုံးျပဳဖို႔ ခ်ထားတဲ့ ခြဲတမ္းထဲက ေငြေတြကို တံတိုင္းအတြက္ သုံးတာမ်ဳိး ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ သတင္းေတြမွာ ေရးၾကပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အရင္တုန္းက အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ဒီလို အေရးေပၚ စီမံခ်က္ ဥပေဒ အသုံးျပဳဘူးသလား ဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ ျဖစ္လာျပန္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုး၀င္း။ ။ ဒီလို အေရးေပၚ စီမံခ်က္ ဥပေဒ အသုံးျပဳဘူးသလား ဆိုရင္ေတာ့ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း အတိအက်ကေတာ့ အေရးေပၚ စီမံခ်က္ အက္ဥပေဒ အတည္ျပဳၿပီးေနာက္ပိုင္းေပါ့ေလ ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ အေရးေပၚ အေျခအေနေတြ ေၾကညာခဲ့ဘူးပါတယ္။ အီရန္ႏုိင္ငံ Tehran ၿမိဳ႕ေတာ္က အေမရိကန္သံရုံး အသိမ္းခံရၿပီး၊ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားေတြ ဓားစာခံအျဖစ္ အဖမ္းခံခဲ့ရတဲ့အခ်ိန္၊ အီရန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ပိုင္ဆုိင္မႈေတြကို ထိန္းထားဖို႔ အေရးေပၚ အေျခအေန သမၼတေဟာင္း Jimmy Carter လက္ထက္မွာ ေၾကညာခဲ့တာပါ။ ေနာက္ပိုင္း သမၼတ ၆ ဆက္ ဒီေၾကညာခ်က္ကို ႏွစ္စဥ္ သက္တမ္းတုိးခဲ့ပါတယ္။ သမၼတေဟာင္း Bill Clinton လက္ထက္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ကလည္း က်ဳးဘားကမ္းလြန္မွာ အရပ္ဘက္ ေလယာဥ္ႏွစ္စင္းကို က်ဳးဘားစစ္တပ္က ပစ္ခ်ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အေရးေပၚ စီမံခ်က္ အက္ဥပေဒ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒီ ေၾကညာခ်က္က အခုအခ်ိန္အထိ အက်ဳံး၀င္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး။ ။က်ေနာ္မွတ္မိသေလာက္ သမၼတေဟာင္း George W. Bush လက္ထက္၊ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္ခံရအၿပီး စက္တင္ဘာ ၁၄ ရက္ေန႔မွာ ေၾကညာခဲ့တဲ့ စစ္တပ္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စုစည္း၊ ေဆာ္ၾသခြင့္ သမၼတကို အာဏာ အပ္ႏွင္းတဲ့ အေရးေပၚ စီမံခ်က္ ဥပေဒလည္း အဲဒီတုန္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး အခုအခ်ိန္အထိ အက်ဳံး၀င္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုး၀င္း။ ။ ဒါနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ဗဟုသုတအေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ အခုအခ်ိန္အထိ အက်ဳံး၀င္ေနဆဲ ေၾကညာထားတဲ့ အေရးေပၚ စီမံခ်က္ ဥပေဒ ၂၈ ခု ရွိပါတယ္။ အမ်ားစုဟာ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေရးေပၚ စီးပြားေရး လုပ္ပိုင္ခြင့္ ဆုိင္ရာ ဥပေဒ ေခါင္းစဥ္ ေအာက္မွာ ေၾကညာခဲ့ၾကတာပါ။ ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စီးပြားေရးအရ ဒဏ္ခတ္တာေတြ ျပဌာန္းဖို႔ သမၼတကို အာဏာအပ္ႏွင္းတဲ့ အေရးေပၚ စီမံခ်က္ ဥပေဒေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး။ ။ဟုတ္ကဲ့ပါ အခုၾကံဳရတဲ့ အေျခအေနကို ျပန္ေကာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သမၼတ Donald Trump က အေရးေပၚ စီမံခ်က္ဥပေဒ ေၾကညာလိုက္တာနဲ႔ သူ႔အေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္အတည္ျပဳခ်က္မယူပဲ သူသုံးခ်င္တဲ့ တံတုိင္းအတြက္ ဘ႑ာေငြကုိ သုံးစဲြခြင့္ရႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ဒီကိစၥကို ကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိလာႏုိင္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ ဥပေဒပညာရွင္ေတြၾကားမွာလည္း သမၼတအေနနဲ႔ ဒီလို အေရးေပၚ စီမံခ်က္ဥပေဒ ေၾကညာမယ္ဆိုရင္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ညႊန္ၾကားမယ္ဆိုရင္ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလႊန္ရာေရာက္မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ သတိေပးေရးတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ ဥပေဒပညာရွင္ေတြကေတာ့ လက္ရွိအေျခခံဥပေဒအရ သမၼတ Donald Trump အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာပိုင္ခြင့္ရွိသလို အသံုးစရိတ္ေတြကို ေ၀ခြဲခ်ဖို႔အတြက္ ခြင့္ျပဳထားတယ္လို႔လည္း ေရးေနျပန္ပါတယ္။

တရားရုံးမွာ ျပန္ၿပီး အမႈရင္ဆုိင္ရတာေတြလည္း ရွိလာႏုိင္ပါတယ္။ နယ္စပ္မွာ အေရးေပၚ အေျခအေနနဲ႔ ႀကံဳေနရတာမ်ဳိး မရွိတဲ့အတြက္ သမၼတဟာ အေျခခံဥပေဒျပဌာန္းခ်က္ကုိ ေက်ာ္လြန္ၿပီး လုပ္ပုိင္ခြင့္ကုိ အသုံးခ်ေနတယ္ဆုိၿပီး ေ၀ဖန္ေနၾကတဲ့ အတုိက္အခံ ဒီမုိကရက္ေတြဘက္က ဥပေဒေၾကာင္းအရ စိန္ေခၚတာ၊ တရားျပန္စြဲတာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ သမၼတဘက္က လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိမရွိ ဆုိတာနဲ႔လို႔လည္း ပတ္သက္လို႔ ကြ်မ္းက်င္သူေတြၾကားမွာ အျမင္သေဘာထားေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိေနပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုး၀င္း။ ။ ဟုတ္ပါတယ္ ။ ဒီလို ကန္႔ကြယ္တဲ့ ဘက္ကဆိုရင္ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ ဒီမုိကရက္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Adam Schiff ေျပာတာကေတာ့ သမၼတအေနနဲ႔ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာဖို႔ လုပ္ပို္င္ခြင့္မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ တျခား အမတ္တဦးျဖစ္တဲ့ ဒီမုိကရက္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ Adam Smith ကေတာ့ သမၼတအေနနဲ႔ ေၾကညာပိုင္ခြင့္ ရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆုိေနျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သမၼတအေနနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ အပ္ႏွင္းထားတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို ေက်ာ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ တရားေရးဆုိင္ရာ စိန္ေခၚမႈေတြကို ရင္ဆုိင္ရႏုိင္တယ္လို႔ Adam Smith က သတိေပးေနပါတယ္ ရွင္။

ေဒၚခင္စိုး၀င္းနဲ႔ ဦးသိန္းထိုက္ဦး ေဆြးေႏြးတင္ျပထားတာပါ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG