သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကုလစြပ္စဲြခ်က္ ခို္င္မာတဲ့ အေထာက္အထားျပဖို႔ ျမန္မာလိုလား


ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြ

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေျမာက္တဲ့ အထိျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈတားဆီးေရး ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ကေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးကေတာ့ အခုလို စြပ္စြဲရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပဲ သက္ေသအေထာက္အထားေတြနဲ႔ ျပႏိုင္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ တုံ႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ရွားေဖာင္ က တင္ျပေပးပါမယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ လူမႈအသြင္းအ၀ိုင္းေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မၾကာခင္က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီးရံုး OHCHR ရဲ႕အစီရင္ခံစာပါ အေထာက္အထားေတြအရ ဒီလူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ အေပၚက်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္တဲ့အထိ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈတားဆီးေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Adama Dieng က အဂၤါေန႔မွာေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္အတြင္းက အစိုးရရဲ႕ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြ အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ စနစ္တက် က်ဴးလြန္မႈေတြရွိေနတယ္လို႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၃ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ လိုက္တဲ့ OHCHR ရဲ႕ ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတာပါတယ္။

သူတို႔ရဲ႕ မ်ဳိးႏြယ္အေျခခံအေပၚမွာတည္ၿပီးေတာ့ အခုလို ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္ခံရတယ္၊ သတ္ျဖတ္ခံရတယ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားခံရတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ အေပၚက်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္တဲ့အေၾကာင္း၊ ဒါဟာ ႏိုင္ငံတကာမွာ လည္း ေတာ္ေတာ္ကို ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္တဲ့ အေၾကာင္း ေဖေဖာ္၀ါရီ ၆ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ Adama Dieng က ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ဒါေတြဟာ အခုခ်က္ျခင္း ရပ္ဆိုင္းဖို႔ လိုတယ္လို႔လည္း သူက ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ စနစ္တက် က်ဴးလြန္မႈေတြရွိတယ္ဆိုတဲ့ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာက လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာ တဲ့ အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ စြပ္စြဲေျပာဆိုခ်က္ေတြဟာ မွန္ကန္မႈ ရွိမရွိ သက္ေသအေထာက္အထား နဲ႔ ျပဖို႔လိုေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးေက်ာ္ေဇယ် က အခုလိုတုံ႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ Position က very clear ပါ ဒီလိုမ်ိဳး စြပ္စြဲခ်က္ေတြ က very serious ပါ။ အင္မတန္မွ ေတာ္ေတာ္ျပင္းထန္ပါတယ္၊ တကယ္တမ္း စြပ္စြဲတယ္ဆိုတာနဲ႔ is not enough ေပါ့ေလ ၊ ဒါေတြကို အေထာက္အထား ရွိရင္ျပ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔ စစ္ေဆးေပးမယ္။ ဒါက်ေနာ္တို႔ရပ္တည္ခ်က္ပဲ ၊ ဒီရပ္တည္ခ်က္က ခုနကေျပာတဲ့ ဒီလူ႔အခြင့္အေရး commissioner မင္းႀကီးေျပာတဲ့ statement လည္းဒီအတိုင္းပဲ ၊ ေနာက္ Human Right Watch ေနာက္ၿပီး whatever organization ေတြ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ position မွာ အခု စြပ္စြဲခ်က္ေတြအကုန္လံုးက တကယ္႔ကို very serious ပဲ၊ တကယ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ျဖစ္တယ္၊ တကယ္တမ္းမွန္တယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ဆီက စစ္ေဆးသြားမယ္၊ လိုအပ္တဲ့ အေရးယူမႈေတြလုပ္ပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ သူူတို႔ စြပ္စြဲခ်က္ေနာက္မွာေတာ့ အေထာက္အထားေတြ ေနာက္ကထည့္ေပးဖို႔ေတာ့ လိုမွာေပါ့ေနာ္။ ပါးစပ္ကေန ေျပာေနလို႔ေတာ့ မလံုေလာက္ဘူးေပါ့ေနာ္။”

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြရွိတဲ့အေပၚ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ အစိုးရက ရခိုင္စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔တခု ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေပမယ့္လည္း လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအေပၚမွာ အေသအခ်ာေလ့လာစံုစမ္းမႈ မလုပ္နိုင္ခဲ့ဘူးလို႔လည္း ေ၀ဖန္ထားပါတယ္။

လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈတားဆီးေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီအေျခအေနေတြ အေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြ ပါတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးေက်ာ္ေဇယ် ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။

“အဲဒါ က်ေနာ္အခုေျပာတဲ့ အခ်က္ထဲမွာပဲေလ၊ ၁ အခ်က္ က်ေနာ္တို႔ေတြက ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဟိုး ကနဦးကတည္းကေနၿပီးေတာ့ ဒုတိယသမၼတ ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္က ရွိၿပီးသား၊ ဆက္ၿပီးစစ္ေဆးေနေသးတယ္။ စစ္ေဆးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြက မၿပီးသြားေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို အခုလို စြပ္စြဲတာေတြက ေတာ္ေတာ့္ကို ျပင္းထန္ပါတယ္၊ ဘာပဲေျပာေျပာ က်ေနာ္တို႔ ဒါေတြကိုလည္း စစ္မွန္သလား ၊ က်ေနာ္တို႔လည္း လိုအပ္တဲ့အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြရွိတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ဒီဘက္က စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ဘက္ကလည္း သူ႔အလုပ္ကို ဆက္လုပ္ေနတာပဲေလ၊ ဆက္ၿပီးေတာ့ စံုစမး္စစ္ေဆးမႈလုပ္ေနမွာပါ။”

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ကြဲျပားတဲ့ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းႏွစ္ခု ၿငိမ္းခ်မ္းစြာအတူတကြယွဥ္တြဲ ေနထုိင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူေပးႏိုင္မယ့္ အေျခအေနတရပ္ မဖန္တီးေပးႏိုင္ျခင္း၊ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္လူမႈအသိုင္းအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ မူ၀ါဒနဲ႔ က်င့္ထံုးေတြ ေရရွည္ကတည္းကက်င့္သံုးလာျခင္းနဲ႔ ဟိုးအရင္ကတည္းကနက္နက္ရႈိင္းရိႈင္း အျမစ္တြယ္ေနတဲ့ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းအရင္းေတြ အေပၚကို ေျဖရွင္းဖို႔ ေစာင့္ဆိုင္းေနဖို႔ အခ်ိန္မရွိေတာ့ဘူးလို႔လည္း လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Adama Dieng က ေျပာဆိုထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG