သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ တု႔ံျပန္မႈတခ်ိဳ႕


ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ စိုင္းဒင္ေစ်းရြာေရာက္ စစ္ေရွာင္မ်ား ဓါတ္ပုံ -MP Oung Thaung Shway

ျမန္မာႏုိင္ငံက တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ အလြန္ စုိးရိမ္စရာ ေကာင္းတဲ့အေျခအေနမွာ ဆက္ရွိေနဆဲျဖစ္ တယ္ဆိုတဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚ ျပည္ပအေျခစိုက္ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕က ႀကဳိဆိုလိုက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈေတြလုပ္ဖို႔ တုိက္တြန္းေနေပမယ့္ အခ်က္အလက္ေဟာင္းေတြေပၚ အေျခခံထားတဲ့ ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ ထိေရာက္မႈ ရွိႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနတဦးက သုံးသပ္ပါတယ္။ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က စုစည္းတင္ျပထားတာပါ။

ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ တုိင္းရင္းသားေဒသ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္၊ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္က်င့္မႈ အပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ဆုိးဆုိးရြားရြား က်ဴးလြန္ေနတဲ့အေပၚ အလြန္အမင္း စုိးရိမ္ေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ေထာက္ခံမဲ အမ်ားစုနဲ႔ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕က ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ မတ္လ ၂၂ ရက္က ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာပါ။ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ထဲမွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ က်ဴးလြန္တယ္လုိ႔ စြပ္စဲြခံထားရတဲ့ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကုိ ခ်က္ျခင္း ရပ္ဆုိင္းဖုိ႔ကိုလည္း တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ အခုလို ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ လက္ေတြ႔အေျခအေနကို ထင္ဟပ္ေပၚလြင္ေစၿပီး၊ က်ဴးလြန္တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ တာဝန္ရွိ သူေတြကုိ ႏိုင္ငံတကာက အေရးယူဖို႔ တုိက္တြန္းသူက ဝါရွင္တန္ဒီစီအေျခစိုက္ ကခ်င္မဟာမိတ္အဖြဲ႔ ဥကၠဌ ဦးဂြန္ဆမ္ျဖစ္ပါတယ္။

"ဒီဟာက က်ေနာ္တို႔ မွန္ကန္တဲ့ ဆံုးျဖတ္မႈလို႔ က်ေနာ္တို႔ လက္ခံပါတယ္။ ေနာက္ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ဒီလို လိင္ပိုင္း အဓမၼျပဳက်င့္မႈက တကယ့္ကို ရွိခဲ့တယ္။ လက္နက္သဖြယ္ သံုးေနတာကေတာ့ ျမန္မာ့စစ္တပ္ ရွိေနသ၍ကေတာ့ ရွိေနအံုးမွာပဲလို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဒီဆရာမ ၂ ဦး ဟိုးအရင္တုန္းက သတ္ျဖတ္မႈျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီလိင္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာေရာ ရွိေသးပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာကိုကေတာ့ ဒီဟာကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူမႈ လိုအပ္တယ္။ ေနာက္ ဒီဟာေတြကို ကြပ္ကဲေနတဲ့ တပ္မေတာ္ အရာရွိေတြကိုေရာ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူသင့္ပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ စစ္တပ္အႀကီးပိုင္းေတြကိုေရာ အေရးယူမဲ့ဟာေတြ ဥပမာဗ်ာ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈတို႔ လုပ္လို႔ရပါတယ္။ ေနာက္ သူတို႔ arms embargo ဆိုတဲ့ လက္နက္ေရာင္းတဲ့ ကိစၥေတြ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ က်ေနာ္တို႔ လုပ္လို႔ရပါတယ္။"

ရွမ္းျပည္နယ္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္ အပါအဝင္ အျခား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ ဆက္လုပ္ေနေၾကာင္း ဒါကိုကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းဖို႔လိုတယ္လို႔ SNLD က်ားေခါင္းပါတီရဲ႕ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရအမတ္၊ လက္ရွိ အေမရိကန္ အာရီဇိုးနားျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္တဲ့ စိုင္းဝင္းေဖက ေျပာပါတယ္။

"သူတို႔က ပိုၿပီး အေလးက်ဲတာကေတာ့ အေနာက္ဘက္ ရခိုင္ေဒသကို အေလးက်ဲတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ သူတို႔ေျပာေျပာေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပိုအေလးက်ဲတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ တကယ္တန္းက်ေတာ့ ရခိုင္လူထုမ်ား ခံစားေနရသလိုပဲေပါ့ေနာ္... ရွမ္းျပည္က လူထုေတြ ခံစားေနရတဲ့ဟာကလည္း အတိုင္းအတာ သိပ္မေလ်ာ့ပါဘူး။ တကယ္တန္းေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဆက္ရွိေနဆဲပဲ။ ဆက္ရွိေနဆဲပဲဆိုတဲ့ ေနရာမွာ ခါတိုင္းျဖစ္ေနက် တပ္မေတာ္က က်ဴးလြန္တဲ့ ကိစၥေလးတင္မကဘဲနဲ႔ တျခားလက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔အစည္းေတြက က်ဴးလြန္တဲ့ ကိစၥေတြလည္း ဆက္ရွိေနဆဲပဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ရွမ္းျပည္အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈက ဆက္စိုးရိမ္စရာေတြ ရွိတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာပါပဲ ခင္ဗ်ာ။ အဲ့ေတာ့ မူးယစ္ေဆး၀ါးနဲ႔ လက္နက္ စီးဆင္းမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ လိုသလို ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးနဲ႔ အေျဖရွာဖို႔ လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။"

ဒါေပမဲ့ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အခုလိုဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ လက္ေတြ႔မွာ ထိေရာက္မႈရွိလာမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ သုံးသပ္သူက ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ AHRC အဖြဲ႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးပဲျဖစ္ပါတယ္။

"အဲ့ေတာ့ ဒီအခု လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖိႏွိပ္မႈ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ခုမွျဖစ္တာမဟုတ္ဘူး။ ဟိုးအရင္ထဲက ျဖစ္ေနတာ။ အခုေနာက္ပိုင္း ျဖစ္တာေတာင္မွ ေတာ္ေတာ္နည္းေနၿပီလို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ဒီစစ္မဲ့ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေဒသေတြမွာ လူူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက အာဏာပိုင္ စစ္တပ္ဘက္ကေရာ တဘက္ လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔အစည္းဘက္ကေရာ ၂ ဘက္စလံုး က်ဴးလြန္ေနက်တာ ျဖစ္တယ္။ ေဒသခံ ျပည္သူလူထုက ခါးစည္းခံရမယ္။ ဒါျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ သေဘာသဘာ၀ပဲ။ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ အရင္တုန္းက ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ဆိုးဆိုးရြားရြား ျဖစ္ခဲ့တာေတြရွိတယ္။ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၀င္ခြင့္မရဘဲနဲ႔ ယခင္က ရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္အေဟာင္းေတြေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ အခုလိုမ်ိဳး ဆံုးျဖတ္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရက လက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တယ္ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚမွာ ထိေရာက္အား ရွိႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔လည္း က်ေနာ္တို႔က မယူဆပါဘူး ခင္ဗ်ာ။"

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့သလိုိ ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ ျပန္ႏုိင္ေရး တုိးတက္မႈ မရွိေသးတဲ့အခ်က္ကုိလည္း အေလးထား ေျပာသြားပါတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အမည္ကုိ အသိအမွတ္ ျပဳမထားတဲ့ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ လုိသလုိေကာက္ခ်က္ဆဲြၿပီး ႏုိင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြပါတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္တာမို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဂ်နီဗာျမန္မာသံအမတ္ႀကီးက တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွာေတာ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ ရခုိင္တပ္ဖဲြ႔ (AA) တုိ႔ၾကား တုိက္ပဲြေၾကာင့္ အရပ္သား ေသဆုံးမႈ အုိးအိမ္ စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရတာကုိလည္း ေထာက္ျပၿပီး ျမန္မာႏုိ္င္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနအရ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ တာ၀န္ကုိ ဆက္လက္ သက္တမ္းတုိးဖုိ႔ကိုလည္း ဆုံးျဖတ္ခဲ့သလို၊ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ ၀င္ခြင့္ ပိတ္ထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Lee နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ျမန္မာအစုိးရကုိ တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG